Ôn tập truyện an dương vương và mị châu trọng thủy

Với dạng này, thường có các kiểu ra đề như : Đề 1 : Nhập vai nhân vật An Dương Vương hoặc Mị Châu, Trọng Thủy để kể lại câu chuyện Đề 2 : Kể sáng tạo : Hãy nhập vai nhân vật An Dương

Ôn t p Truy n An D ậ ệ ươ n g V ươ n g và M ị Châu Tr ng Th y ọ ủ

Posted by Thu Trang On Tháng Chín 23, 2016 0 Comment

Hướng dẫn cách ôn tập Truyện An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thủy

Phần 1 : Các dạng đề thi về Truyện An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thủy

Phần 2 : Kiến thức cơ bản cần nắm vững

Về Truyện An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thủy các em ôn tập theo những dạng đề như sau :

Dạng 1 : Văn tự sự

Với dạng này, thường có các kiểu ra đề như :

Đề 1 : Nhập vai nhân vật An Dương Vương ( hoặc Mị Châu, Trọng Thủy ) để kể lại câu chuyện

Đề 2 : ( Kể sáng tạo ) : Hãy nhập vai nhân vật An Dương Vương,

kể lại câu chuyện theo một kết thúc khác

Đề 3 : ( Kể sáng tạo ): Sau khi tự tử ở giếng nước Loa Thành,

xuống thủy cung, Trọng Thủy đã tìm gặp lại Mị Châu Hãy tưởng tượng và kể lại câu chuyện đó ( đề bài này trong SGK )

Dạng văn tự sự thường thi và kiểm tra trên lớp ( Bài viết số 2 ) Dạng 2 : Nghị luận

Ví dụ có những cách ra đề như :

Đề 1 :Cảm nhận về nhân vật An Dương Vương/ Mị Châu

Đề 2 : Cảm nhận về chi tiết , ví dụ : chi tiết Ngọc trai- Giếng nước

Đề 3 ( khó ) : Nghị luận ý kiến bàn về tác phẩm, nhân vật Ví dụ như

Cảm nhận về nhân vật Mị Châu trong truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thuỷ, có người khẳng định: “Phút sai lầm của một người, dân tộc phải trả giá bằng ngàn năm nô lệ Tội

đó của Mị Châu không thể dung tha”.

Lại có người viết:

Am Mị Châu thờ bức tượng không đầu

Cảnh báo một trái tim khờ dại.

Thử hỏi, nửa thế giới này đang tồn tại

Đã yêu rồi, ai không giống Mị Châu?

(Vô đề – Hạnh Mai, Tạp chí Người Hà Nội, số 115, 8- 2009)

Thông qua việc phân tích nhân vật Mị Châu, anh/chị hãy bình luận những ý kiến trên và đưa ra quan điểm của bản thân mình

(Hướng dẫn cách làm: http://thutrang.edu.vn/de-thi-hoc-sinh-gioi-ngu-van-10-ve-nhan-vat-mi-chau )

Dạng Nghị luận ít khi thi vào, hoặc chỉ dành cho thi chọn học sinh giỏi, bài viết ở nhà

KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM

Truyền thuyết là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa yếu tố lịch sử và yếu tố tưởng tượng hoang đường Nó phản ánh quan điểm đánh giá, thái độ và tình cảm của nhân dân về các sự kiện lịch sử và các nhân vật lịch sử

Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy là câu chuyện

về bi kịch mất nước của cha con An Dương Vương và bi kịch tình yêu của Mị Châu – Trọng Thủy Từ câu chuyện ấy, nhân dân ta muốn rút ra và truyền lại cho con cháu các thế hệ sau bài học lịch

sử về ý thức đề cao cảnh giác với âm mưu xâm lược của kẻ thù Phân tích

1 Nhân vật An Dương Vương

Truyện có thể chia làm hai phần Phần một (từ đầu đến… không dám đốc chiến bèn xin hoà): An Dương vương xây thành, chế nỏ giữ nước Phần còn lại: Bi kịch tình yêu của Mị Châu – Trọng Thuỷ gắn liền với thất bại của nước Âu Lạc Cả hai phần của truyện đều thể hiện rõ nhận thức và thái độ của nhân dân đối với vai trò và trách nhiệm của cha con An Dương Vương trước lịch sử

a An Dương Vương xây thành, chế nỏ thần, đánh Triệu Đà

An Dương Vương kế tục sự nghiệp dựng nước của mười tám đời Hùng Vương Thời ấy, Văn Lang đã cố bờ cõi và nền văn hiến

riêng Vì vậy, việc chống giặc giữ nước là vấn để sống còn của dân tộc An Dương vương đã tiến hành dời đô từ vùng núi Nghĩa Lĩnh, Phong Châu (Phú Thọ) vể vùng đổng bằng Phong Khê (Đông Anh,

Hà Nội ngày nay) để phát triển sản xuất và mò rộng lưu thông rồi bắt tay ngay vào việc xây thành Đó là quyết sách đúng đắn

chứng tỏ trí tuệ sáng suốt và bản lĩnh vững vàng của An Dương Vương

Việc xây thành bằng đất gặp nhiều khó khăn Chuyện kể rằng thành cứ đắp ban ngày thì ban đêm lại đổ, xây mãi không xong Người xưa giải thích hiện tượng ấy là do sự phá hoại của ma quỷ Lược bỏ yếu tố hoang đường, ta có thể thấy những khó khăn trong

thực tế mà An Dương vương gặp phải khi tiến hành công việc xây thành Đó là do ông chưa nắm được đặc điểm của đất đồng bằng,

do kĩ thuật còn hạn chế và chưa biết dựa vào sức dân

Sau này, được sứ Thanh Giang tức Rùa Vàng giúp đỡ, An Dương Vương xây thành chi trong vòng nửa tháng là xong Hành động lập đàn trai giới, đón mời cụ già vào điện hỏi kế xây thành, ra cửa Đông đợi sứ Thanh Giang, nghe lời Rùa Vàng diệt trừ yêu quái,… thể hiện thái độ trân trọng hiền tài của An Dương Vương trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước Sự giúp đỡ của Rùa Vàng

chứng tỏ việc xây Loa Thành của An Dương vứơng là hợp ý trời, hợp lòng người, cho nên được dân chủng ủng hộ

An Dương Vương trước hết là một nhà quân sự xuất sắc Ông đã biết xây thành cao, đào hào sâu để bảo vệ kinh đô An Dương Vương được Cao Lỗ hỗ trợ trong việc chế tạo ra cung nỏ để chống quân xâm lược Sức mạnh của thứ vũ khí ấy đã được các tác giả dân gian kì diệu hoá, thần thánh hoá bằng hình tượng nỏ thần Hình tượng then chốt của truyện là chiếc lẫy thần Rùa Vàng giúp vua xây xong Loa Thành và cho nhà vua vũ khí để bảo vệ đất nước Nỏ thắn tượng trưng cho sức mạnh của nhà nước Âu Lạc, tượng trưng cho trí tuệ, sức mạnh và khát vọng chiến thắng ngoại xâm của tổ tiên ta thuở ấy

Chiếc nỏ thẩn có khả năng bắn một phát giết hàng vạn giặc vừa

là sản phẩm của trí tưởng tượng bay bổng, vừa phản ánh trình độ chế tạo và sủ dụng vũ khí chiến đấu của người Âu Lạc Quân ta đã chế tạo ra cung nỏ và đúc được mũi tôn bằng đồng Vũ khí ấy tuy thô sơ nhưng không kém phần lợi hại trong các cuộc chiến đấu chống xâm lăng

Khi Triệu Đà kéo quân sang xâm lược, vì An Dương Vương có nỏ thần trong tay nên quân Triệu Đà thua to, không dám đối đầu, bèn xin hoà Chiến thắng của An Dương vương chứng tỏ sức mạnh quân sự của nhá nước Âu Lạc lúc bấy giờ, đồng thời khẳng định ý chí, tình thần đoàn kết của nhân dân ta Đây là bài học tích cực trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước

b An Dương Vương để mất nước

Sau chiến thắng, An Dương vương sinh ra chủ quan, quên rằng nguy cơ xâm lược của kẻ thù phương Bắc luôn luôn tồn tại

Chúng ta đau xót cho cha con An Dương vương vì sai lầm tai hại nên dẫn đến thảm hoạ mất nước Nhà vua không phân tích được hành động cầu hoà rồi cầu hôn cho con trai của Triệu Đà thực chất

là âm mưu thâm độc, chuẩn bị cho cuộc xâm lược tiếp theo Thất bại của An Dương vương không phải chờ tới khi quân giặc tiến đến chân thành mới bộc lộ, mà bộc lộ ngay từ Khi nhà vua mất cảnh giác, đồng ý cho Trọng Thuỷ vào thành

Ông đã bằng lòng gả Mị Châu cho Trọng Thuỷ, lại còn cho ở rể, việc đó có khác chi “Nuôi ong tay áo, nuôi cáo trong nhà”?! Đây là

sự hoà hiếu thiếu cảnh giác, tạo cơ hội thuận lợi cho kẻ thù phá từ trong phá ra Mầm mống mất nước khởi nguồn từ đây

Sau chiến thắng, An Dương Vương không quan tâm đến việc củng

cố lực lượng, không dựa vào sức mạnh đoàn kết toàn dân để

chống giặc mà lại ỷ vào vũ khí, vào sự hỗ trợ của thần linh, Những nhược điểm ấy khi kẻ thù nắm được tất dẫn đến thất bại không thể tránh khỏi

Nghe tin báo Triệu Đà lại cất quân sang đánh Âu Lạc, An Dương Vương cậy có nỏ thần vẫn điểm nhiên ngồi đánh cờ, cười mà nói rằng: “Đà không sợ nỏ thần sao?” Thái độ chủ quan khinh địch đó

đã dẫn An Dương Vương nhanh chóng đến thất bại thảm hại Tới khi giặc đã tiến sát chân thành, An Dường Vương mới cẩm lấy nỏ, thấy lẫy thần đã mất bèn bỏ chạy; Trong cơn cùng quẫn, An

Dương Vương chi còn cách đem theo con gái lên ngựa, bỏ thành

mà chạy về phương Nam

Cha con An Dương Vương đã cùng đường mà quân thù thì cứ theo dấu lông ngỗng của Mị Châu rắc dọc đường truy đuổi sát sau lưng Quả là cha con An Dương Vương đã mất thế trời che, đất chở

Khi Rùa Vàng hiện lên mặt nước, thét lớn: “Kẻ nào ngồi sau ngựa chính là giặc đó thì An Dương Vương mới tỉnh ngộ Đây là lời kết tội đanh thép của công lí, của nhân dân về hành động vô tình phản quốc của Mị châu Nhà vua tự tay chém chết cô con gái yêu dấu, cũng là tự xử một cách nghiêm khắc, quyết liệt đối với sai

lầm của bản thân Nhưng tất cả đểu đã quá muộn màng Câu chuyện kết thúc thật bi thảm!

Hành động rút gươm chém Mị Châu thể hiện lập trường dứt khoát của An Dương Vương lá đứng về phía công lí và quyền lợi dân tộc

để xử án, đổng thời thể hiện sự tĩnh ngộ muộn màng trước lỗi lầm nghiêm trọng của mình

Đây là cái giá mà ông phải trả cho sai lầm không thể sửa chữa, liên quan đến vận mệnh đất nước và dân tộc

Hai cha con An Đương Vương vì chủ quan, mất cảnh giác nên đã trực tiếp làm tiêu vong sự nghiệp và đẩy Âu Lạc vhò thảm hoạ mất nước Đó là bài học xương máu về thái độ mất cảnh giác dối với kẻ thù dành cho những người đứng đầu, chịu trách nhiệm về

sự tổn vong của quốc gia

Hình ảnh An Dương Vương cầm sừng tê bảy tấc, theo Rùa Vàng xuống thuỷ phủ là yếu tố kì ảo phản ánh thải độ và tìm cảm cuá nhân dân đối với ông Nhân dân thương tiếc vị vua tài ba, ann dũng nên không muốn ông chết Chi tiết lòng biển bao dung đón người anh hùng bất tử thể hiện sự ngưỡng mộ và thương tiếc của người xưa

An Dương Vương đã tự tay chém đầu người con gái duy nhất của mình Cách xử lí này hoàn toàn phù hợp với đạo lí truyền thống của dân tộc ta Nó thể hiện lòng bao dung của dân tộc đối với những đứa con lầm lỗi nhưng đã biết cúi đầu hối hận và chịu tội Trước đất nước, nhân dân, cách hành xử của nhà vua là đầy trách nhiệm Thế nhưng về tình nhà, An Dương Vương chắc chắn cũng

vô cùng đau đớn Việc để cho hai cha con đoàn tụ bên nhau (khi chết) là cái kết hợp tình hợp lí và nhân hậu của nhân dân ta

2 Nhân vật Mỵ Châu – Trọng Thủy

Mị Châu sai lầm ờ tình yêu mù quáng nên vô tình đã tự biến mình thành tòng phạm với giặc Nàng ngây thơ chân thật đến mức nhạ

dạ cả tin Nàng dám giấu cha cho Trọng Thuỷ xem trộm nỏ thần

mà quên rằng đó là con trai của kẻ thú Từ đó, Mị Châu đã tiếp tay cho Trọng Thuỷ đánh cắp bí mật vũ khí lợi hại của quốc gia, dẫn

tới thảm hoạ đất nước rơi vào tay giặc Trên đường trốn chạy, nàng lại tiếp tục rắc lông ngỗng chĩ đường cho giặc truy đuổi vua cha Hai hành động ấy của Mị Châu là trọng tội Nhiều người cho rằng những hành động trên là vô tình nhưng xét cho cùng thì vl Mị Châu quá tin yêu Trọng Thuỷ nên đã mù quáng nghe theo lời

chồng Rùa Vàng gọi đích danh nàng là giặc quả không sai vì nàng

đã gây ra hậu quả nghiêm trọng

Trọng Thuỷ là nhân vật đáng thương nhưng cũng thật đáng ghét Chàng chấp nhận làm công cụ thực hiện ý đồ xâm lược của cha Tuy là con rể An Dương vương nhưng thực chất Trọng Thuỷ là tên gián điệp lợi hại cài vào đất Âu Lạc, Bằng mọi thủ đoạn xảo quyệt, Trọng Thuỷ đã lừa Mị Châu để đánh tráo lẫy thần, sau đó nói dối là

về thăm cha để mang lẫy thần về nước Triệu Đà có được lẫy thần,

cả mừng liền cất binh sang đánh chiếm Âu Lạc một lần nữa

Trong khi Mị Châu ngây thơ hết lòng tin chổng thì Trọng Thuỷ lại lừa dối nàng và rắp tâm chiếm đoạt lẫy thần Tuy vậy, những ngày

ở Loa Thành, sống bên người vợ đẹp người, ngoan nết, Trọng Thuỷ

đã nảy sinh tình yêu thật sự với Mị Châu Mâu thuẫn giữa hai tham vọng lớn cùng tồn tại trong con người Trọng Thuỷ là tham vọng chiếm được Âu Lạc và tham vọng trọn tình với người đẹp cũng bắt đầu nảy sinh Nhưng hai tham vọng đó không thể dung hoà Vì vậy sau khi chiến thắng, đáng lẽ Trọng Thuỷ phải vui hưởng vinh quang thì chàng lại đau khổ đến mức tự tử vì ân hận và thương tiếc Mị Châu Trọng Thuỷ tự tử vì hiểu ra rằng không thể giải quyết mâu thuẫn gay gắt trong con người mình Cái chết của chàng đã gợi chút xót xa, tội nghiệp trong lòng mọi người

Mối tình Mị Châu – Trọng Thuỷ éo le là do luôn bị âm mưu xâm lược của Triệu Đà chi phối Vì vậy, kết thúc bi thảm của mối tình

đó thực sự mang ý nghĩa tố cáo chiến tranh phi nghĩa

Tình yêu Mị Châu – Trọng Thuỷ thắm thiết nhưng bi thầm Nhân dân ta không ca ngợi, mà chỉ dành cho họ một niềm thương xót vì hạnh phúc lứa đôi của họ bị chiến tranh làm cho tan vỡ Mối oan tình ấy đã được đển bù bằng hình ảnh ngọc trai, giếng nước Đây

là hình ảnh thể hiện thái độ phản kháng chiến tranh xâm lược, là tiếng nói nhân đạo và cũng là cách kết thúc có hậu của truyện cổ

3 “Cốt lõi lịch sử” của truyện là việc An Dương Vương xây thành

Cổ Loa và sự thực về sự thất bại của Âu Lạc trước sự xâm lược của Triệu Đà Cái cốt lõi ấy đã được dân gian làm cho sinh động bằng việc thêm vào nhiều sự việc chi tiết thần kì như chuyện xây

thành, chế nỏ; chuyện về cái chết của An Dương Vương và của Mị Châu; chi tiết về “ Ngọc trai – giếng nước”… Chính việc thêm vào truyện các chi tiết thần kì này đã giúp cho câu chuyện thêm hấp dẫn và sinh động Nó cũng thể hiện một cái nhìn bao dung của nhân dân ta với các nhân vật lịch sử và với tất cả những gì đã xảy ra

4 Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy, cho đến tận ngày nay vẫn chiếm được cảm tình của người đọc Người ta đọc truyện để hiểu về lịch sử, để rút ra những bài học bổ ích cho mình

và cho con cháu đời sau Nhưng không chỉ thế, đọc truyền thuyết này, người ta còn muốn hiểu sâu sắc hơn bi kịch của một mối tình rất đẹp trong lịch sử

Trong bài thơ “Tâm sự” rút trong tập thơ “Ra trận” của nhà thơ Tố Hữu, có đoạn viết

… Tôi kể ngày xưa chuyện Mị Châu,

Trái tim lầm lỡ để trên đầu

Nỏ thần vô ý trao tay giặc

Nên nỗi cơ đồ đắm biểu sâu…