GIẢI BÀI TOÁN MIN MAX BẰNG PHƯƠNG PHÁP ÉP BIÊN

Tìm GTLN của biểu thức... Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:... xyxzyzcó chứa xyxzyzở mẫu , đây là hạng tử có thể gợi ý cho chúng ta dồn biến về xyxzyz.

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 1

BÀI MẪU – Đề 11 Thầy Quang Baby : Cho a b c, , là các số thực thỏa mãn

a c b Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức

P

Lời giải

Ta có 1a2b022a b ab02abab2

Tương tự ta có    



Lại có

3 ac 2b  8 2 ac b  ac  8 4 ac b4ac 8 4 abacbc2

P

Xét hàm số   9 2 2 7 45

t

f t



t abbcca P  

Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức P là 13

4 , dấu "" xảy ra khi a1,b2,c1

MỖI TUẦN 1 CHỦ ĐỀ TUẦN 1 : ÉP BIÊN

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 2

Bài 1 : CHUYÊN ĐHSP HN

Cho 3 số thực a, b, c thay đổi thuộc đoạn [1;2] và thỏa mãn a   b c 4

Chứng minh đẳng thức:

2

bc ac ab 

Bài giải:

Từ giả thiết ta có:

Do đó:

2

Tương tự:

2

2

ab  c

Suy ra:

(*)

( Không tồn tại a b c, , để đẳng thức xảy ra )

Xét hàm số:

2

4

t

t

(4 )

t



f t  f    t

 

Thay t bởi a, b, c vào vế trái của (*) ta được:

P

3

P 

Bài 2 – Sưu tập Chuyên Bắc Ninh :Với các số thực: 0a b c, , 2 thỏa mãn a b c  3

Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P  1a  1b 1 c

Ta chứng minh : 1a  1b  1 1ab(*) Thật vậy:

(*) 1 a  1 b 2 (1a)(1b)   1 1 a b 2 1a b

Vì vai trò của a,b,c như nhau nên không mất tính tổng quát giả sử ab c

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 3

Suy ra : 1c Theo (*) ta có: 2 P 1 1 a b 1c  1 4 c 1 c

Xét hàm: f c( ) 1 4c 1c;1c2

2

2

f  f    f   

Bài 3: Nhiều trường chọn để thi thử

Cho ba số thực a, b, c thỏa mãn: a[0;1],b[0; 2],c[0;3]

Tìm gía trị lớn nhất của

P

Ta có a[0;1],b[0; 2],c[0;3]

Mặt khác b c a b( c) ( vì a [0;1] )

Với mọi số thực x, y, z, ta có:

12a 3b 27c 3 (2 ) a b (3 )c  (2a b 3 )c 2a b 3c 2ab bc ac

Suy ra

P

ab bc ac

P

ab bc ac ab bc ac

Đặt t2abbcac t [0;13]

t

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 4

7

3

a b c thì 16

7

7

Bài 4 (Sưu tập) : Cho các số thực x, y, z thỏa mãn x y z  , , 1 và x + y + z = 3

Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức:

1

P



Phân tích ý tưởng:

Lời giải: Từ giả thiết ta có: (x1)(y1)0 xy (x y) 1 và x y 3 z

Do đó

x y  xy  xy  xy  xy  x y   xy   z  z Khi đó, suy ra

P

Mặt khác: x2 y2 (xy)2 2xy(xy)2 2(x y)2(xy1)2  1 z2 8z17

Vì vậy

2

2

P



2

2

t



2

Phương trình này có nghiệm khi



Suy ra P  Dấu xảy ra khi và chỉ khi 5  ; ;  1; ;5 3

2 2

x y z   

x y z   

Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức P là 5

Bài 5: Sưu tập

Cho a [1; 2] Chứng minh rằng (2a 3a 4 )(6a a 8a 12 )a 24a1

Do a [1; 2] 22a 4;33a 9; 44a 16

Với x [2;16]ta có:

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 5

x

32

32

Bài 6 : (Mẫn Ngọc Quang)

Cho 3 số thực a,b,c thỏa mãn: 0(2 , ) 1a b  c Tìm MIN

P

2(2a b c  ) 5(2a b )  0 28a 7b 2c 12ab8ac4bc

2 (a b c )b a c(  )a b 2cdo 0(2 , ) 1a b  c

4

72

3

1

72

2

P

ab ac

t





Xét hàm số ta có được kết quả dấu bằng xảy ra khi : t = 11/2 , a = ½ , b = 1 , c = 2

Câu 7:Đề thi thử 1 (Nhóm học sinh thầy Quang Baby)

Cho các số thực x y z, , thuộc  0;1 và zminx y z, ,  Tìm GTNN của biểu thức:

3

2 2

14 1

2

P

Lời giải

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 6

Do zminx y z, ,  nên ta có

2

2 2

2

z

x z x 

Ta lại có

z y yz  y  y z y z  yz z  y  yz y  y z  y y  yzz

14

2

y





2

P

Ta có

Và x1y1z1 1 x yz  xyyzzxxyz 1 x yz  xyyzzx Lại có 1x1y1z 1 x yz  xy yzzxxyz0

2

16 8

2

P

Xét hàm số   82 16

2

t

f t

t t

 với t a b c và t 0;3

Ta có  

2

Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức P là 10 , dấu "" xảy ra khi x y 1,z 0

Câu 8: Đề thi thử 4 (Nhóm học sinh thầy Quang Baby)

Cho các số thực x y z , , 1 thõa mãn 2xyz  1 xyz. Tìm GTLN của biểu thức

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 7

2

P

xyz

x y z



 

Lời giải

Cách 1: ép biên

Ta có: 2 (x x1)04x24x 1 2x22x 1 2x22x 1 4x24x 1 2x 1

Tương tự ta có: 2y22y 1 2y1; 2z22z 1 2z1

Xét hàm số f t  4 32

t t

  với t xyz3 Hàm số f t nghịch biến nên   P  f t  f  3  1

Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức P là 1, dấu " xảy ra khi " x y z1

Câu 9 : Đề thi thử 16 (Nhóm học sinh thầy Quang Baby)

Cho 0a b c, , 1, a(4ab)c a( b)Tìm GTNN :

P ab  b c  c a  a  bc a

Ép biên : 0a b c, , 1

2

2

2

2

Bài 10 : Đề thi thử THPT Đào Duy Từ Năm 2012

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 8

 

Giải:

không làm mất tính tổng quát của bài toán, ta có thể giả sử: 1a  b c 0



1

b c

bc





1 1

A bc

bc

 Đặt t 1 ab 1 t 2

khi đó:

 

f t

 đồng biến trên 1; 2

2

Bài 11 : ( trích đề thi thử Đô Lương 1)

Cho x y z, , 0; 2 ; xyyzzx0

3 3 3

96

2

Bài Làm:

3 3 3

96

2

x y z x x y y z z  xyz  xyz

3 3

x y  xy z z

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 9

Khi đo:

2

Đặt:

min

48

t

Bài 12 : ( trích đề thi thử Đặng Thục Hứa 2016)

 

a b c a b c   Tìm Max

ab bc ca

Bài Làm

Ta đánh giá:

ab bc ca

Ta lại có:

max

8

abc

abc











Vậy Pmax  5 ab1,c2

Bài 13) ( Trích đề thi thử Anh Sơn 2)giống câu trên (lời giải khác)

Cho 3 số thực a,b,c thỏa mãn: a 0,1 ,b0, 2 , c0, 3

Tìm Max

P

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 10

Giải:

Ta có:

a b c

b a c







PTa có:

2

P







Đặt t2ab bc ca t   0

max

t

t t

P  a b c

Bài 14 ) Đề THPT Ngô Sĩ Liên x y z , , 0,1 Chứng minh rằng :

Giải:

Ta có: x 1y 1 0 xy 1 x y 1 1 1 1

xy x y

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 11

Dấu bằng xảy ra  x yz1

Bài 15 (Sưu tập ) x y z, , 1, 4 , x  y z 6 Tìm min :

2 2

1

P



Giải:

P

 2 2 2







z P



2

1

0

P

1

2

MaxP x y z

Bài 16) ( Trích đề thi thử lần thư 6 Thầy Đặng Thành Nam ) a b c , ,  0,1

Bài giải: ( Trích lời giải từ: Phong Đình Nhữ )

Giả sử c b a

Ta có: 1a1b0ab  1 a b

Ta sẽ chứng minh:

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 12

2

2

2















2

P

Dấu bằng xảy ra a  b c 0 hoặc ab1,c0( hoán vị)

Bài 17 ( Trích đề số 11 thầy Đặng Thành Nam ) , , 0,1

2

a b c  

 Tìm min

Bài giải: ( Trích từ: Phong Đình Nhữ )

Áp dụng AM - GM ta có:

3

a b a b







Ta có:

a

b c

 

a

b c

 

2

f a  f f  

 

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 13

 

)

b c f

b c



 

 

P  abc

Bài 18 ) a b c, ,  1, 3 ,a b c  6 Tìm max 3 3 3 2

Pabc a b c

Bài giải:

a b c  a b c   a b b c  ca   ab bc ca  abc

Ta có: a3b3c303ab bc ca  9a b c  27abc27abc

P ab bc ca     ab bc ca   ab bc ca  

7776

P

Vậy Pmax 7776a1,b2,c3 và các hoán vị

Bài 19 ( Sưu tập ) : Cho , , 1, 2 , 9

2

a b c a b c  

14 21

Giải:

Ta có:











Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 14

14

Đặt: ta2b2c2







Bài 20 : Cho 2 2 2

0

c b a









Tìm Giá trị lớn nhất của biểu thức:

ab bc ca

Bài giải:

)

 Từ giã thiết ta sẽ có:

2

2 2

0

3

2

)

 Mặt khác ta lại có:

Suy ra: 2a4b8c18 ab bc ca 

)

 Từ đây ta sẽ có:

ab bc ca

Dấu bẳng xảy ra khi và chỉ khi: 1

2

a







 



Bài 22 : Đề thi thử 6 (Thầy Quang Baby)Cho các số thựcx y z , ,  0;1 vàzminx y z, ,  Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 15

2

P

xy xz yz

Lời giải

Với những bài toán có điều kiện biên x y z , ,  0;1 chúng ta sẽ tìm cách khai thác nó , dự đoán điểm rơi sẽ là: x y1,z0

xyxzyzcó chứa xyxzyzở mẫu , đây là hạng tử có thể gợi ý cho chúng ta

dồn biến về xyxzyz



2 2

x y z

x x z







A B   Dấu bằng khi A = B > 0 Do đự đoán điểm rơi x = y = 1 , z = 0 nên khả năng x = x + z và y = y + z là hoàn toàn có thể xảy ra

2 2

2

2

x z

x x z







2

2

1 2

yz

yz

y z

y y z







P



Với điều kiện: x y z , ,  0;1 , ta luôn có: 1x1x1x 0

1

xy xz yz

Áp dụng bất đẳng thức AM-GM, ta có:

x  yz  x yz  x  y z  xyxz yz

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 16

2

xy xz yz



0

z



 



 Vậy giá trị nhỏ nhất của P là MinP  đạt được khi 4 x y z ; ;  1;1;0

GÓC NHÌN TỪ ĐỀ THI ĐẠI HỌC :

Câu 9 – 2014D:

Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức

P

Bài giải:

Do 1x2 nên x1x20, nghĩa là x2 2 3 x Tương tự y2 2 3 y

Suy ra

P

Đặt t x y, suy ra 2 t 4. Xét  

1 ,

t

f t

  với 2 t 4

Ta có  

f t

  Suy ra f ' t 0 t 3

Mà  2 11;  3 7;  4 53

8

f t  f  Do đó 7

8

P 

Khi x1,y2 thì 7

8

2 8

x P

y









Câu 10 – 2015 :

Thầy Quang Baby – Tr.Quang – Q.Việt - Thành Tuấn Page 17

Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức

2 2 2 2 2 2

2

a b b c c a abc

ab bc ca

Bài giải:

Đặt tab bc ca 

Ta có: 36  2 1  2  2  2 3 3

2

Mặt khác a1b1c10 nên abcab bc ca    5 t 5;

và 3a3b3c0nên 3t3ab bc ca  abc27 t 22. Suy ra t 11

Khi đó

2 2 2 2 2 2

2

a b b c c a abc

ab bc ca

Xét hàm số  

2

2

f t

t

 với t 11;12  Ta có  

2

2

144

2

t

f t

t





Do đó f ' t 0, t 11;12 , nên f ' t nghịch biến trên 11;12 

Suy ra    11 160

11

P P  a b c và các hoán vị của chúng

CÂU HỎI ĐẺ HỌC SINH SUY NGHĨ VÀ VẬN DỤNG

Câu 1 :

Bài 20 : Cho x y z , ,  1;3 Tìm Giá trị nhỏ nhất của biểu thức:

2

2 2

Câu 2 :

Bài 21 (Đề thi thử 19 – Thầy Mẫn Ngọc Quang): Cho , , 1; 2

5

a b c

a b c





  

Thầy Quang Baby – Tr.Quang

Tìm Giá trị nhó nhất của biểu thứ



Quang – Q.Việt - Thành Tuấn

ức:

2 2

2

1

Page 18

