Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi: … Năm Giáp Ngọ, có người ở thành Đông Quan, vốn quen biết với Tử Văn, một buổi sớm đi ra cửa tây vài dặm, trông thấy trong sương mù có xe ngựa đ
Trang 1SỞ GD & ĐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT
LƯƠNG NGỌC QUYẾN
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ II - NĂM HỌC 2013 -2014
Môn: NGỮ VĂN – LỚP 10
Thời gian làm bài: 90 phút ( không kể thời gian phát đề)
Họ và tên:……….Lớp…………
SBD……… Phòng:………
I PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ HỌC SINH ( 3,0 điểm )
Câu 1 Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
(… ) Năm Giáp Ngọ, có người ở thành Đông Quan, vốn quen biết với Tử Văn, một buổi sớm đi ra cửa tây vài dặm, trông thấy trong sương mù có xe ngựa đi đến ầm ầm, lại nghe tiếng quát:
- Người đi đường tránh xa, xe quan Phán sự !
Người ấy ngẩng đầu trông thì thấy, người ngồi trên xe chính là Tử Văn Song Tử Văn chỉ chắp tay thi lễ chứ không nói một lời nào, rồi thoắt đã cưỡi gió mà biến mất Đến nay con cháu Tử Văn hãy còn, người ta truyền rằng đó là “ nhà quan Phán sự”.
a Hãy cho biết đoạn văn trên được trích trong văn bản nào? Văn bản đó thuộc loại văn bản gì? Tên tác giả?
b “Phán sự” nghĩa là gì? Vì sao Ngô Tử Văn vui vẻ nhận lời làm quan Phán sự khi được Thổ công tiến cử ?
c Đoạn trích nằm ở vị trí nào của văn bản? Ý nghĩa và vai trò của đoạn văn trong việc thể hiện chủ đề của truyện?
II PHẦN RIÊNG - PHẦN TỰ CHỌN (7,0 điểm)
Học sinh chỉ được làm một trong 2 câu ( câu 2.a hoặc 2.b )
Câu 2.a Theo chương trình Chuẩn.
Phân tích tâm trạng Thúy Kiều trong đoạn thơ sau:
…Chiếc thoa với bức tờ mây,
Duyên này thì giữ vật này của chung.
Dù em nên vợ, nên chồng, Xót người mệnh bạc, ắt lòng chẳng quên,
Mất người còn chút của tin, Phím đàn với mảnh hương nguyền ngày xưa…
(Trích Truyện Kiều - Nguyễn Du, Ngữ Văn 10, tập hai, NXB Giáo dục, 2013.Tr 104 )
Câu 2.b Theo chương trình Nâng cao.
Cảm nhận của anh/chị về người anh hùng Từ Hải trong đoạn trích Chí khí anh hùng ( trích Truyện Kiều - Nguyễn Du ).
………Hết………
Học sinh không được sử dụng tài liệu Giáo viên không giải thích gì thêm
Trang 2
SỞ GD& ĐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT LƯƠNG NGỌC QUYẾN
HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2013 -2014 Môn: NGỮ VĂN 11
PHẦN I : PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH ( 3 điểm)
Câu 1.
a.Đoạn văn rút trong văn bản : Chuyện chức phán sự đề Tản Viên của Nguyễn Dữ
Đó là văn bản văn học hoặc còn gọi là văn bản nghệ thuật hay văn bản văn
chương
1,0 điểm
b Phán sự là chức quan trông coi việc xét xử Ngô Tử Văn vui vẻ nhận lời làm
quan phán sự vì bản tính chàng cương trực, thẳng thắn, ghét thói gian tà, sẵn sàng
xả thân trừ hại cho dân Nhận chức quan phán sự, Tử Văn mong giúp cho việc xử
kiện được công bằng : thói giả dối bị vạch trần, người ngay thẳng lương thiện được
bảo vệ, cái ác bị trừng trị, 1,0 điểm
c Đoạn trích nằm ở phần cuối truyện Đoạn văn góp tô đậm chủ đề truyện:người
có công trừ họa giúp dân được thưởng công xứng đáng Qua đó, cổ vũ cuộc chiến
chống lại cái ác, ca ngợi người trí thức có tinh thần dân tộc, khảng khái, đấu tranh
không khoan nhượng để bảo vệ những giá trị thiêng liêng của đất nước, vì cuộc
sống yên bình của nhân dân 1,0 điểm
II PHẦN RIÊNG: Thí sinh chọn một trong 2 câu (2.a hoặc 2.b)( 7 điểm )
Câu 3.a.
Câu 2
2.a. Phân tích tâm trạng Thúy Kiều qua đoạn thơ sau:
“Chiếc thoa với bức tờ mây…Phím đàn với mảnh hương nguyền ngày xưa”
a Yêu cầu về kỹ năng
Biết cách làm bài nghị luận văn học Bố cục rõ ràng, kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
1 Giới thiệu những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm, đoạn trích:
- Nguyễn Du là thiên tài văn học dân tộc; Truyện Kiều là kiệt tác, kết tinh thành tựu nghệ thuật và tinh thần nhân đạo của Nguyễn Du
- Trao duyên là đoạn trích tập trung thể hiện bi kịch tình yêu, thân
1,0
Trang 3phận bất hạnh và sự hi sinh quên mình vì hạnh phúc người thân của Thúy Kiều , tiêu biểu cho nghệ thuật.miêu tả nội tâm nhân vật
- 6 câu thơ nằm ở phần giữa đoạn trích Trao duyên Sau khi đã thuyết phục em thay mình nối duyên với Kim Trọng, Thúy Kiều
đã lần giở kỷ vật trao lại cho Thúy Vân với tâm trạng đầy giằng
xé, đau đớn
- Thúy Kiều trao kỷ vật cho em:
+ ý nghĩa của kỉ vật: chiếc vành, bức tờ mây, phím đàn, mảnh hương nguyền=>kỉ vật thiêng liêng, minh chứng cho mối tình đầu trong sáng, đẹp đẽ, đắm say của Kim – Kiều
+ cách Kiều trao: ngập ngừng như nuối tiếc, trao từng chiếc một cùng với lời dặn dò tha thiết
1,0
- Lời dặn dò Thúy Vân
Chú ý các từ ngữ:
+ “duyên này…vật này của chung” Kiều muốn tách bạch để níu
giữ phần mình, Kiều trao mà không trao hẳn, Vân giữ mà không hẳn thuộc về mình
+ “Dù em…”=> Thúy Vân nối duyên với Kim Trọng là sự sắp
xếp của Kiều nhưng Kiều lại coi như giả định Lời nói thể hiện sự bối rối đến bấn loạn, không còn tỉnh táo Dường như mỗi kỷ vật rời khỏi tay, Kiều lại cảm thấy chống chếnh, xót xa như đứt từng khúc ruột, thấy tình yêu đang rời bỏ mình
+ Xót người mệnh bạc => Nói với em nhưng Kiều tự thương xót mình, tự nhận mình là người có số phận bạc bẽo, chua chát
+ Trao kỷ vật cho em xong Kiều thấy mình không còn gì hết, Kiều coi mình như người đã chết“mất người còn chút của tin”, dặn em, mong em và người yêu khi nhìn đến kỉ vật này hãy nhớ mình
2,5
- Tâm trạng Thúy Kiều
Đầy mâu thuấn giằng xé, không còn tỉnh táo và minh mẫn như khi thuyết phục Thúy Vân Nó biểu hiện nối đau xót đến tột cùngcủa Thúy Kiều một cô gái thông minh nhưng vô cùng nhạy cảm khi phải từ bỏ tình yêu với Kim Trọng
1,0
0,5
Trang 4Về nghệ thuật
Miêu tả nội tâm nhân vật qua ngôn ngữ, cử chỉ Cách lựa chọn từ ngữ rất tinh tế, chính xác
3 Đánh giá khái quát
Đoạn trích chỉ 6 câu thơ nhưng đủ để thấy tài năng nghệ thuật bậc thầy của Nguyễn Du trong miêu tả tâm lý nhân vật Qua những trạng thái tâm lý của Thúy Kiều ở đoạn trích trao duyên, người đọc hiểu rõ hơn tâm hồn, tính cách Thúy Kiều cũng như tiếng nói “hiểu đời “ của thi hào họ Nguyễn
1,0
2.b Cảm nhận của anh/chị về người anh hùng Từ Hải qua đoạn trích
Chí khí anh hùng
a Yêu cầu về kỹ năng
Biết cách làm bài nghị luận văn học Bố cục rõ ràng, kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
1 Giới thiệu những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm, đoạn trích:
- Nguyễn Du là thiên tài văn học dân tộc; Truyện Kiều là kiệt tác, kết tinh thành tựu nghệ thuật và tinh thần nhân đạo của Nguyễn Du
- Đoạn trích từ câu 2213 đến câu 2230 thuộc phần Gia biến và lưu lạc, kể lại cuộc chia tay giữa Thúy Kiều và Từ Hải Từ Hải dứt áo
ra đi lập sự nghiệp lớn Đoạn trích tập trung làm rõ chí khí lẫm liệt của người anh hùng Từ Hải
1,0
- Khát vọng lên đường; ( 4 câu đầu ) + Những từ ngữ: trượng phu, lòng 4 phương”;
+ Hình ảnh “ thanh gươm, yên ngựa lên…
=> Khát khao được vẫy vùng, tung hoành 4 phương,làm lên nghiệp lớn Khát vọng lên đường đã gợi ra chí lớn lẫm liệt của người anh hùng Từ Hải
1,0
- Lý tưởng anh hùng của Từ Hải : ( phần còn lại)
* Biểu hiện qua lời nói với Kiều: thẳng thắn, bộc trực, quả quyết đầy tự tin về tài năng và sự thành công của mình
+ Trách Kiều là người tri kỉ mà không hiểu mình, khuyên Kiều vượt lên tình cảm thông thường
+ Hứa hẹn về một tương lai huy hoàng
2,0
Trang 5+ Khẳng định quyết tâm, tự tin vào thành công
* Biểu hiện qua hành động mau lẹ, quả quyết không bịn rịn quyến luyến vì tình yêu mà quên đi lý tưởng cao cả: “quyết lời,dứt áo ” 1,0
Sử dụng từ ngữ, hình ảnh, biện pháp miêu tả theo khuynh hướng
lý tưởng hóa
Đoạn trích là một sáng tạo đặc sắc của Nguyễn Du trong việc xây dựng hình tượng anh hùng và thể hiện ước mơ công lý