Bài giảng điện tử ADN thao giảng sinh học 9 (23)

+ADN cấu tạo theo nguyên tắc đa phân do nhiều phân tử con đơn phân kết hợp lại.. ADN trong nhân tế bào có khối lượng ổn định và đặc trưng cho mối loài nhưng qua giảm phân hàm lượng ADN c

I./ Cấu tạo hoá học của phân tử ADN:

1/ Cấu tạo của phân tử ADN:

HS đọc 3 ý đầu trong SGK/45

và các nhóm thảo luận ghi lên

phim trong:

+ Cấu tạo của phân tử ADN ? + ADN cấu tạo theo nguyên tắc

nào?

+ ADN là đại phân tử, có kích

thước lớn.

+ADN cấu tạo theo nguyên tắc

đa phân do nhiều phân tử con (đơn phân) kết hợp lại Mỗi đơn phân là một nuclêotit.Có 4 loại

đơn phân A,T,G,X.

1/ Các nu có cấu tạo hoá học từ các nguyên tố nào? Phân tử ADN được cấu tạo từ nguyên tố

nào?

0

Bazơ nitric

0

P

OH O OH

Đường C5 H10 O4 H

3 PO4 ( A,T,G,X )

Công thức tổng quát

của các Nu

I./ Cấu tạo hoá học của phân tử ADN: 1/ Cấu tạo của phân tử ADN :

- Học ý 1 phần ghi nhớ SGK/ 46

2/ Đặc tính của ADN:

X

G

A

A

G

1

2

3

4

5

6

T

Đối chứng

X

G

A

G

T

2 3 4 5 6

a

X

G

A

A

G

T

1

4

3 2

5 6

b

G

X

G T

A

T

1

2 ’ 3 4 5 6

c

Các nhóm thảo luận:

Phát hiện những điểm khác nhau trên các

đoạn mạch đơn ADN trên?

X

G

A

A

G

1

2

3

4

5

6

T

Đối chứng

X

G

A

G

T

2 3 4 5 6

a

X

G

A

A

G

T

1

4

3 2

5 6

b

G

X

G T

A

T

1 2’

3 4 5 6

c

Mạch a khác với đối chứng : số lượng ( mất nu số1 )

b : trật tự (đổi vị trí nu số 2,3 )

c : thành phần ( nu số 2 thay bởi 2’ )

ADN trong nhân tế bào có khối lượng ổn định và đặc trưng cho mối loài nhưng qua giảm phân hàm lượng ADN chỉ còn lại 1/2 và được phục hồi lại sau khi thụ tinh ( VD: Hàm lượng ADN trong tế bào lượng bội của người 6,6.10-12g còn trong tinh trùng hay trứng chỉ là 3,3.10-12g)

Mạch a khác với đối chứng : số lượng ( mất nu số1 )

b : trật tự (đổi vị trí nu số 2,3 )

c : thành phần ( nu số 2 thay bởi 2’

Trên cơ sở đó cùng với thông tin SGK /45 các nhóm thảo luận trả lời câu sau:

Nếu thay đổi 1 trong 3 yếu tố trên thì các ADN tạo ra như thế nào?

 Từ đó em rút ra phân tử ADN có đặc tính gì ?

 Vậy tính đa dạng và đặc thù của các loài sinh vật được giải thích dựa trên cơ sở nào ?

• Nếu thay đổi 1 trong 3 yếu tố trên sẽ tạo ra các phân tử

ADN khác nhau.

* ADN có tính đặc thù và đa dạng do số lượng, thành

phần và trật tự sắp xếp của các nu trên phân tử ADN.

* Tính đa dạng và đặc thù của ADN là cơ sở cho tính đa dạng và đặc thù của sinh vật.

ADN có tính đặc thù và đa dạng do cấu

tạo nào của phân tử ADN chi phối?

2/ Tính đa dạng và đặc thù của phân tử ADN:

-Học ý 2 phần ghi nhớ SGK/ 46 -Số lượng, thành phần, trật tự sắp xếp của các Nu

qui định tính đa dạng và đặc thù của ADN.

- Do ADN được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân nên phân tử ADN thể hiện tính đa dạng và đặc thù

II/ Cấu trúc không gian của phân tử ADN:

 Các nhóm quan sát hình 15 và trả lời các câu hỏi sau:

mạch sắp xếp như thế nào trong không

gian?

2/ Xác định chiều cao và số lượng cặp

nu trong một chu kỳ xoắn, ĐK của

vòng xoắn?

3/ Các nu nào trên 2 mạch liên kết

nhau tạo thành từng cặp nu? Và nhờ

vào liên kết nào?Theo nguyên tắc nào?

4/ Hoàn thành ý 2 bài tập lệnh

SGK/46

1/ ADN gồm 2 mạch, song song xoắn đều quanh một trục từ trái qua phải ( ngược chiều kim đồng hồ)

2/ Một chu kỳ xoắn cao 34A 0 gồm 10 cặp nu , có ĐK 20A 0

3/ Theo nguyên tắc bổ sung A T, G X và ngược lại, nhờ vào liên kết Hiđrô ( H )

4/ Mạch đơn bổ sung trong lệnh : T– A–X – X – G –A –T –X –A -G

X G

T A

G X

A T

X G

Liên kết H

Cặp nu

*Liên kết Hyđro là liên kết kém bền vững nhưng trong phân tử ADN có hàng trăm hàng ngàn nu  số lượng liên kết H rất nhiều  tạo nên cấu trúc ADN bền

vững.

1/ Em có nhận xét gì

về kích thước nu loại A,G so với nu loại

T,X?

2/Trong không gian đường kính của vòng xoắn ADN có thay đổi không ? Vì sao?

II/ Cấu trúc không gian của phân tử ADN:

một trục từ trái qua phải ( ngược chiều kim đồng hồ)

ngược lại,nhờ vào liên kết Hiđrô ( H ).

X

G

A

A

G

T

T

X

A

X

T

Theo NTBS ta có: A=T, G=X

Hệ quả của NTBS:

1

A + G =

G 3,4A 0

X T

Nếu ta biết trình tự sắp xếp các nu trên một mạch ADN thì …… ta suy ra được mạch bổ

sung với nó.

A + G

T + X =

G

A

A

G

T

X

G

A

A

T

2 đoạn mạch đơn ADN trên có phải là 2 phân tử

ADN chưa?Vì sao?

Vậy làm thế nào để tạo nên 2 phân tử ADN?

X

T

T

G

A

A

T

X

G

A

A

T

X

G

T

T

X

A

A

X

T

X

T

A G G

2 phân tử ADN hoàn chỉnh.

+ Hiện nay hệ gen của người đã

được giải mã xong Nhờ vậy

trong y học người ta có thể phát

hiện vị trí của gen bị bệnh  đưa

ra biện pháp điều trị hiệu quả

nhất.

Trong quá trình điều tra dựa vào mẫu ADN có thể xác định chính xác

tội phạm gây án.

Hãy khoanh tròn đáp án đúng cho các câu sau: Câu 1: Theo nguyên tắc bổ sung thì về mặt số lượng đơn phân thì trường hợp nào sau đây là đúng:

a A + G = T + X b A = T ; G = X

c A + T + G = A + X + T d A + X + T = G + X + T

Câu 2: Một doạn mạch đơn của phân tử ADN có thành phần các nu

là 100A, 200T, 300G, 400X thì đoạn mạch bổ sung với nó phải là :

a 100A, 200T, 300G, 400X b.100T , 200A,300X, 400G

c 300A, 400T, 200G, 100X d 400A, 300T, 100G, 200X

Câu 3: Trong các yếu tố quyết định tính đa dạng cuả ADN, yếu tố nào có vai trò quan trọng nhất?

a Số lượng nuclêôtit b Thành phần các nuclêôtit

c Trình tự sắp xếp các nuclêôtit d Cả a,b,c, đều đúng

1/ Trả lời câu hỏi ở cuối bài/ 47

2/ Chuẩn bị bài mới:

+ Vẽ hình 16/48

+ Xem lại kiến thức phần nguyên phân, giảm phân.

+ Gen là gì? Bản chất của gen?