HIỆN TƯỢNG THÍCH NGHI TRONG THIẾU MÁU CỤC BỘ CƠ TIM VÀ ỨNG DỤNG TRONG TIM MẠCH CAN THIỆP PGS TS Hồ Thượng Dũng, FSCAI BV Thống Nhất, TP HCM 1... POSTCON Copenhagen University Hospital
Trang 1HIỆN TƯỢNG THÍCH NGHI TRONG THIẾU MÁU CỤC BỘ CƠ TIM VÀ ỨNG DỤNG TRONG TIM MẠCH CAN THIỆP
PGS TS Hồ Thượng Dũng, FSCAI
BV Thống Nhất, TP HCM
1
Trang 2POSTCON
Copenhagen University Hospital
Các hậu quả có thể xảy ra trong quá trình
Tái tưới máu cơ tim TMCB
Tổn thương tái tưới máu
• Quá trình chuyển các TB cơ tim và TB biểu mô
mạch máu bị tổn thương còn sống có thể đảo ngược thành các TB tổn thương không đảo ngược được TB chết
Cần gián biệt với hoại tử cơ tim lan rộng
Hiện tượng choáng váng cơ tim
• Rối loạn chức năng thất trái kéo dài của các TB cơ
tim tổn thương có thể đảo ngược
Các Rối loạn nhịp tim tái tưới máu
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất -TP HCM- 2015
2
Trang 3POSTCON
Copenhagen University Hospital
Thành công trong ĐT STEMI đã đi ngang! Các thách thức còn phải đối mặt trong Tái tưới máu
• Giảm hơn nữa DBT (rõ ràng) không ích lợi thêm
– Thời gian Triệu chứng khởi phát- Tiếp xúc nhân viên
y tế đã không thay đổi
• Cứu sống cơ tim chưa tối ưu
– Thành công tái tưới máu chỉ khoảng 65%
• Một phần do HK thuyên tắc xa
– Tổn thương tái tưới máu
• Tử vong vẫn cao ở BN choáng tim và BN ngừng tuần
hoàn ngoài BV (OHCA)
• Hiện tượng viêm tiếp diễn Tỷ lệ cao các biến cố liên
quan các tổn thương không thủ phạm
Greg W Stone MD et all, TCT 2014
Trang 4POSTCON
Copenhagen University Hospital
Myocardial Reperfusion/
Pre-hospital cath lab activation
Bypass non-PCI hospital
MGuard stent Adenosine Sodium nitroprusside
Ca+2 channel blockers
Cell Therapy
Losmapimod Exenatide Nitric oxide Supersaturated oxygen
Trang 5POSTCON
Copenhagen University Hospital
Tổn thương tái tưới máu:
Lý thuyết từ thực nghiệm
Myocardial infarction without reperfusion
Myocardial infarction with reperfusion
Myocardial infarction with reperfusion and cardioprotection
Murry et al., Circulation 1986 Yellon and Hausenloy, NEJM 2007
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất -TP HCM- 2015
Trang 6POSTCON
Copenhagen University Hospital
thương cơ tim sau tắc nghẽn và cải thiện kết cục LS
tưới máu
nghi đánh giá hiệu quả và vai trò của ĐT mới này
Hiện tượng thích nghi
Cơ chế bảo vệ nội sinh giúp giảm tổn thương cơ tim
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
6
Trang 7POSTCON
Copenhagen University Hospital
Hiện tượng Thích nghi
Định nghĩa Tiền thích nghi
(IschemicPreconditioning- IPC)
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
7
Định nghĩa Hậu thích nghi
(Ischemic PostConditioning- IPOC)
ngắn của quá trình tái tưới máu được xảy ra ở ngay
Trang 8POSTCON
Copenhagen University Hospital
ischemia
40 min
Hiên tượng Tiền thích nghi TMCB
Murry et al, Circulation 1986;74:1124-1136
Trang 9POSTCON
Copenhagen University Hospital
TMCBCT
(Ischemia)
3 Yếu tố gây chết tế bào
trong TMCB/Tái tưới máu
1.Mất năng lượng trong TMCB
2 Hiên tượng Viêm trễ trong Tái tưới máu
3 Lổ vận chuyển Ty lạp Thể- MTP mở ra trong
GĐ Tái tưới máu
Mục tiêu tác động của
HT Tiền thích nghi
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất -TP HCM- 2015
9
Trang 11Hầu hết TB chết ở thời điểm này
Trang 12MTP opens
PKC
memory
PI3-K ERK MTP
Receptor occupancy
opens mKATP
Các gốc ôxy phản ứng ty lạp thể kích hoạt PKC
Trang 13Hiện tượng Hậu thích nghi
(Ischemic Postconditioning- IPOC)
13
Trang 14POSTCON
Copenhagen University Hospital
Hậu thích nghi TMCB (IPOC)
Có giá trị ứng dụng trong Tái tưới máu
Zhao et al Am J Physiol 285:H579, 2003
Không có giá trị lâm sàng
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
14
Trang 15chế bảo vệ giống IPC
ROS PKC
MTP opens
Adenosine
A2b PKC
Control
Preconditioned
Ado, Opioid,
PKG mKATP
Brady NOS
Postconditioned
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
15
Trang 16POSTCON
Copenhagen University Hospital
Các điều kiện cần thiết cho
Hiện tượng Hậu thích nghi
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
16
Trang 17POSTCON
Copenhagen University Hospital
(I) Các chất trung gian tham gia
Hiện tượng Hậu thích nghi
Các Thực nghiệm đã chứng minh hiện tượng
Hậu thích nghi cần có sự tham gia:
Các R eperfusion I njury S urvival K inase
Trang 18POSTCON
Copenhagen University Hospital
Yang et al., J Am Coll Cardiol 44:1103-10, 2004
Isolated rabbit hearts
pH must not normalize before protection is
Trang 19POSTCON
Copenhagen University Hospital
Control IPOC
6 cycles (2 min)
*
IPOC
3 cycles (1 min)
Isolated rabbit hearts
mới có tác dụng bảo vệ tim
Cohen et al Circulation 115, 1895, 2007
It is the total duration of the postconditioning protocol that
Trang 20POSTCON
Copenhagen University Hospital
2 Mỗi giai đoạn Tái tưới máu phải ngắn đủ
không làm pH về bình thường
Các cơ chế này giúp chúng ta xây dựng một
Qui trình Hậu thích nghi tối ưu
3 Các chu kỳ TMCB chu kỳ phải được lặp lại đủ
số lần (thời gian) để tạo ra tình trạng như Tiền
thích nghi
1 Các chu kỳ phải được bắt đầu ngay khi khởi
phát tái tưới máu vì có bất kỳ trì hoãn nào sẽ
Trang 21POSTCON
Copenhagen University Hospital
1 Cải thiện tưới máu cơ tim và ST chênh trên ECG 1,2
2 Giảm kích thước nhồi máu cơ tim:
CK-MB thấp hơn 40%, trop I thấp hơn 47% 4 31% giảm xuống 23% sau 1 tuần (SPECT) 3
20% giảm xuống12% sau 6 tháng (SPECT) 4 63%
giảm xuống 51% (IS/AAR) sau 3 tháng (N=86) 5
3 Phân suất tống máu bảo tồn (echo) sau 1 năm 4
1 Staat et al Circ 2005
2 Ma et al J Interven Cardiol 2006
3 Yang et al J Interven Cardiol 2007
4 Thibault et al Circ 2008
5 Lonborg et al Circ Card Int 2010
Hậu thích nghi trong
Can thiệp vành tiên phát NMCT
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
21
Trang 22Cơ chế này tiên đoán
Hậu thích nghi bằng thuốc
Adenosine
A 2b
ROS PKC
pH
MTP
PI3-K ERK
selective agonists BAY 60-6583
AMP579
MTP inhibitors:
GSK3β blockers Cyclosporine
22
Trang 23POSTCON
Copenhagen University Hospital
Partial list of Pharmacologic Studies to Reduce
TAMI 9 Fluosol Inhibit neutrophils, enhance O2 delivery
EMIP-FR Trimetazidine Less H+, free radicals, neutrophils
AMISTAD I, II Adenosine Inhibits neut., vasodilates, metab HALT, LIMIT Anti-CD18 Inhibit neutrophils
ESCAMI Eniporide Na+/H+ exchange inhibitor
APEX-AMI Pexelizumab C5b-9b complement inhibition
TRIUMPH Tilarginine Nitric oxide donor
REVIVAL-3, HEBE-3, REVEAL EPO Enhances O2 delivery
PROTECTION AMI Delcasertib Inhibits mitochondrial d -protein kinase C
Trang 24POSTCON
Copenhagen University Hospital
Piot et al NEJM 2008;359:473
• 58 BN NMCT STCL (TIMI 0):
Tiêm placebo (nước muối
sinh lý) hoặc
• Tiêm CsA 2.5 mg/kg trước
khi PPCI (<10min)
• Giảm 26% Trop-I (P=NS),
36% CK , và 20% CMR (27
bệnh nhân)
• Lợi ích đạt được nhiều nhất
ở nhồi máu cơ tim rộng
(>40% AAR)
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
24
Trang 25POSTCON
Copenhagen University Hospital
Hiện tượng các đợt TMCB tái thông ngắn (Thích nghi) ở
một cơ quan/ mô này có thể khiến một cơ quan/ mô khác ở
xa chịu đựng tốt hơn một giai đoạn TMCB-tái thông kéo dài
Thích nghi trước từ xa
với TMCB
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
Trang 26POSTCON
Copenhagen University Hospital
R EMOTE I SCHAEMIC P re/ P er/ P ost C onditioning
Hiện tương thích nghi từ xa- RIPC
No ‘Conditioning’
Heart Ischaemia Reperfusion ‘Conditioned’
Ischaemic Postconditioning
2003
< 1min
Ischaemic Preconditioning
1986, 1993
0 to 3 hrs 12-24 hrs
CABG surgery STEMI Cardiac Tx Cardiac arrest
Remote Ischaemic
Preconditioning
Remote Ischaemic Perconditioning
Remote Ischaemic Postconditioning
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
26
Trang 27POSTCON
Copenhagen University Hospital
RIPC trong mổ bắc cầu (CABG)
Cũng có ích ở BN mổ CABG dùng kỹ thuật liệt tim
(cardioplegia) đơn thuần
Trang 28POSTCON
Copenhagen University Hospital
RIPerC trong can thiệp mạch vành tiên phát
Botker et al Lancet In Press Feb 2010
ngẫu nhiên chia thành
nhóm chứng và nhóm RIPC
,với bơm phồng băng quấn
cánh tay thực hiện RIPC
4x5 phút trong lúc chuyển
-Không hiệu quả trên Troponin-T, TIMI flow, LVEF, MACE at 30 days
-Nhồi máu nhánh LAD giảm kích thước vùng nhồi máu nhiều nhất
- Cần NC tiếp theo xác định nhóm BN nào nhận ích lợi nhiều nhất từ RIPerC
28
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
Trang 29POSTCON
Copenhagen University Hospital
29
Trang 30POSTCON
Copenhagen University Hospital
30
Chiến lược điều trị Thích nghi trong TMCB
có thể biết trước và không thể biết trước
Trang 31
POSTCON
Copenhagen University Hospital
thương cơ tim trong TMCB/ Tái tưới máu
tổn thương tái tưới máu nhưng giá trị ứng dụng thấp
có giá trị ứng dụng và thực tiển cao
triễn mới cho Thuốc (Tim mạch và khác )
thuận lợi khi ứng dụng thực tiển
Kết luận
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
KẾT LUẬN
31
Trang 32POSTCON
Copenhagen University Hospital
• Các ứng dụng hiện nay của Hậu thích nghi: Can
thiệp mạch vành cấp cứu, Can thiệp chương trình,
Mổ tim….tỏ ra rất hứa hẹn
• Hậu thích nghi trong can thiệp mạch vành tiên
phát là kỹ thuật đơn giản, dễ áp dụng nhưng cần
tuân thủ các yên cầu kỹ thuật
• Hiện tượng thích nghi cần tiếp tục nghiên cứu ở
các thử nghiệm lớn hơn, đa trung tâm
KẾT LUẬN
PGS TS Hồ Thương Dũng- BV Thống Nhất
32