Thuận lợi Nhân dân ta đã giành được chính quyền nên rất phấn khởi, gắn bó với chế độ mới.. Tháng 5/1946: Quân đội quốc gia Việt Nam ra đời, lực lượng dân quân tự vệ được củng cố, phát t
Trang 1NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
TỪ SAU NGÀY 2/9/1945 ĐẾN TRƯỚC NGÀY 19/12/1946
I TÌNH HÌNH NƯỚC TA SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
1 Khó khăn
Ngoại xâm, nội phản:
Bắc vĩ tuyến 16: 20 vạn quân Trung Hoa Dân quốc, theo sau là các đảng phái tay
sai kéo vào nước ta
Nam vĩ tuyến 16:
Quân Anh mở đường cho Pháp trở lại xâm lược nước ta
Bọn phản động làm tay sai cho Pháp chống phá cách mạng
Chính quyền cách mạng: vừa thành lập, lực lượng vũ trang còn non yếu
Nạn đói: cuối 1944 đầu 1945 chưa khắc phục được, tiếp đó là lũ lụt, hạn hán
Tài chính: ngân sách nhà nước trống rỗng
Nạn dốt: hơn 90% dân số mù chữ
Đất nước đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”
2 Thuận lợi
Nhân dân ta đã giành được chính quyền nên rất phấn khởi, gắn bó với chế độ mới
Có Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo
Hệ thống xã hội chủ nghĩa đang hình thành, phong trào giải phóng dân tộc dâng cao,
phong trào đấu tranh vì hòa bình, dân chủ phát triển
II BƯỚC ĐẦU XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG, GIẢI QUYẾT
NẠN ĐÓI, NẠN DỐT VÀ KHÓ KHĂN VỀ TÀI CHÍNH
1 Xây dựng chính quyền cách mạng
Ngày 6/1/1946: Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên
Ngày 2/3/1946: Quốc hội thông qua danh sách Chính phủ chính thức do Hồ Chủ tịch
đứng đầu
Ngày 9/11/1946: ban hành Hiến pháp đầu tiên
Các địa phương thuộc Bắc Bộ và Trung Bộ bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp
Tháng 5/1946: Quân đội quốc gia Việt Nam ra đời, lực lượng dân quân tự vệ được
củng cố, phát triển
2 Giải quyết nạn đói
Biện pháp cấp thời:
Thực hiện phong trào “nhường cơm sẻ áo”’, lập “Hũ gạo cứu đói”
Trang 2Biện pháp lâu dài:
Tăng gia sản xuất, “Tấc đất tấc vàng”
Giảm tô, thuế ruộng đất, tạm cấp ruộng đất bỏ hoang cho nông dân
Kết qủa
Sản xuất nông nghiệp được phục hồi
Nạn đói bị đẩy lùi
3 Giải quyết nạn dốt
Ngày 8/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh kí Sắc lệnh thành lập Nha Bình dân học vụ
Cuối 1946, cả nước tổ chức gần 76.000 lớp học, xóa mù chữ cho hơn 2,5 triệu người
Các trường học sớm được khai giảng
4 Giải quyết khó khăn về tài chính
Kêu gọi tinh thần tự nguyện đóng góp của nhân dân
Vận động xây dựng “Quỹ độc lập”, phong trào “Tuần lễ vàng”
Kết quả:
Nhân dân tự nguyện đóng góp 370kg vàng, 20 triệu đồng vào “Quỹ độc lập”
Ngày 23/11/1946, lưu hành tiền Việt Nam
III ĐẤU TRANH CHỐNG NGOẠI XÂM VÀ NỘI PHẢN, BẢO VỆ CHÍNH QUYỀN
CÁCH MẠNG
1 Kháng chiến chống thực dân Pháp trở lại xâm lược ở Nam Bộ
Ngày 2/9/1945, thực dân Pháp đã xả súng vào dân chúng
Ngày 6/9/1945, quân Anh, Pháp đến Sài Gòn
Đêm 22 rạng sáng 23/9/1945, Pháp đánh úp trụ sở Ủy ban nhân dân Nam Bộ, mở đầu
cuộc xâm lược Việt Nam lần thứ hai
Quân dân Sài Gòn – Chợ Lớn cùng với quân dân Nam Bộ đứng lên chống Pháp
Cả nước chi viện cho Nam Bộ, các đoàn quân “Nam tiến”, tổ chức quyên góp giúp
nhân dân Nam Bộ kháng chiến
2 Đấu tranh với quân Trung Hoa Dân quốc và bọn phản cách mạng ở miền Bắc
a Chủ trương:
Tránh trường hợp một mình đối phó với nhiều kẻ thù cùng một lúc, ta chủ trương
tạm thời hòa hoãn, tránh xung đột với quân Trung Hoa Dân quốc
b Thực hiện:
Về chính trị: Nhường cho Việt Quốc, Việt Cách 70 ghế trong Quốc Hội không qua
bầu cử cùng với 4 ghế bộ trưởng, Nguyễn Hải Thần (Việt Cách) giữ chức Phó Chủ tịch nước
Trang 3Về kinh tế:
Cung cấp một phần lương thực, thực phẩm, phương tiện giao thông vận tải,
Cho phép lưu hành tiền Trung Quốc trên thị trường
Đối với bọn phản cách mạng, tay sai:
Kiên quyết vạch trần âm mưu chia rẽ, phá hoại của chúng, nếu có bằng
chứng thì trừng trị theo pháp luật
Đảng ta tuyên bố “tự giải tán” rút vào hoạt động bí mật
c Ý nghĩa:
Hạn chế mức thấp nhất các hoạt động chống phá của quân Trung Hoa Dân quốc
và tay sai
Làm thất bại âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng của chúng
3 Hòa hoãn với Pháp nhằm đẩy quân Trung Hoa Dân quốc ra khỏi nước ta
a Hoàn cảnh:
Sau khi chiếm đóng Nam Bộ và Nam Trung Bộ, Pháp âm mưu tiến quân ra Bắc
Ngày 28/2/1946, Pháp và Trung Hoa Dân quốc kí Hiệp ước Hoa – Pháp, theo đó:
Pháp trả lại các tô giới, nhượng địa cho Trung Hoa Dân quốc
Trung Hoa Dân Quốc được vận chuyển hàng hóa qua cảng Hải Phòng vào Vân
Nam không phải đóng thuế
Đổi lại, Pháp được đưa quân ra Bắc thay cho Trung Hoa Dân quốc
Hiệp ước Hoa – Pháp đã đặt nhân dân ta trước sự lựa chọn:
Hoặc cầm súng chiến đấu không cho Pháp ra Bắc
Hoặc hòa hoãn, nhân nhượng Pháp để tránh đối phó cùng một lúc với nhiều
kẻ thù
Đảng quyết định chọn giải Pháp “hòa để tiến” với Pháp
b Nội dung:
Ngày 6/3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Việt Nam dân chủ
Cộng hòa kí với đại diện Chính phủ Pháp bản Hiệp định Sơ bộ
Pháp công nhận nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa là một quốc gia tự do, có
Chính phủ, Nghị viện, quân đội, tài chính riêng, nằm trong khối Liên Hiệp Pháp
Việt Nam thỏa thuận cho 15.000 quân Pháp ra Bắc thay quân Trung Hoa Dân
quốc, và sẽ rút dần trong 5 năm
Hai bên ngừng xung đột ở miền Nam, tạo thuận lợi đi đến đàm phán chính thức
c Ý nghĩa:
Ta tránh được việc phải đương đầu cùng lúc với nhiều kẻ thù, đẩy được quân
Trung Hoa Dân quốc về nước
Có thêm thời gian để chuẩn bị lực lượng cho kháng chiến lâu dài Pháp phải thừa
nhận Việt Nam là quốc gia tự do
Trang 44 Tạm ước Việt – Pháp (14/9/1946)
a Hoàn cảnh:
Sau khi kí Hiệp định Sơ bộ, Pháp tiếp tục gây xung đột vũ trang ở Nam Bộ, lập
Chính phủ Nam Kì tự trị, âm mưu tách Nam Bộ ra khỏi Việt Nam
Ngày 6/7/1946, đàm phán giữa Chính phủ Việt Nam và Pháp được tổ chức ở
Phôngtennơblô
Ngày 14/9/1946, Hồ Chủ tịch kí với Pháp bản Tạm ước, tiếp tục nhân nhượng cho
Pháp một số quyền lợi về kinh tế - văn hóa
b Ý nghĩa:
Tạo điều kiện cho ta có thêm thời gian xây dựng, củng cố lực lượng, chuẩn bị bước
vào cuộc kháng chiến toàn quốc