Tuan13 mot so the loai van hoc tho truyen78

Hình thức tổ chức tổ chức tác phẩm văn học thường được xác định trong loại và thể: - Loại là phương thức tồn tại chung.. Hình thức tổ chức tác phẩm văn học thường được xác định trong

Một số thể loại văn học:

Thơ, truyện.

Tiết 48 – Lí luận văn học

Hình thức tổ chức tổ chức tác phẩm văn

học thường được xác định trong loại và

thể:

- Loại là phương thức tồn tại chung.

- Thể là sự hiện thực hóa của loại. Hình thức tổ chức

tác phẩm văn học thường được xác định trong các đơn vị nào?

Hình thức tổ chức tác phẩm văn học

Kịch

(thông qua lời thoại và hành động

nhân vật

mà tái hiện các xung đột xã hội).

Tự sự

(dùng lời

kể, lời miêu

tả để xây dựng cốt truyện,

khắc họa tính cách nhân vật, dựng lên những bức tranh về đời sống).

Hình thức tổ chức tác phẩm văn học

Tự sự

-Truyện ngắn.

- Tiểu thuyết.

- Kí.

Một số tác phẩm:

Thượng kinh kí

sự, Chữ người

tử tù, Số đỏ, Truyện Kiều…

1 Khái lược về thơ.

* Khái niệm:

- Thơ tác động đến người đọc bằng sự

nhận thức cuộc sống, những liên tưởng, tưởng tượng phong phú.

- Cốt lõi của thơ là trữ tình.

- Thơ là tấm gương của tâm hồn, là tiếng

nói của tình cảm, là những rung động của trái tim con người trước cuộc đời – chú

trọng tới cái đẹp, phần thi vị.

I Thơ.

- Thơ là nghệ thuật của ngôn từ: cô đọng, hàm súc, giàu hình ảnh và nhạc điệu.

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.

(Quang Dũng, Tây Tiến)

Trăng nhập vào dây cung nguyệt lạnh

Trăng thương, trăng nhớ, hỡi trăng ngần

Đàn buồn, đàn lặng, ôi đàn chậm

Mỗi giọt rơi tàn như lệ ngân.

(Xuân Diệu, Nguyệt cầm)

Như vậy, đọc thơ phải đi qua con đường tìm hiểu ngôn từ thơ, đi vào thế giới tưởng

tượng của thơ, hiểu được

tâm hồn, chí hướng, chân lí của lòng người trong thơ.

* Phân loại:

- Theo nội dung biểu hiện:

+ Thơ trữ tình (đi sâu vào những tâm tư,

tình cảm, những chiêm nghiệm của con

người về cuộc đời).

+ Thơ tự sự (cảm nghĩ vận động theo mạch

kể chuyện).

+ Thơ trào phúng (phủ nhận những điều xấu bằng lối viết đùa cợt, mỉa mai, khôi hài).

"Ai bảo chăn trâu là khổ?"

Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao

Rồi kháng chiến trường kỳ

Quê tôi đầy bóng giặc

Từ biệt mẹ tôi đi

Cô bé nhà bên - (có ai ngờ!)

Cũng vào du kích

Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi!)

……….

Hôm nay nhận được tin em Không tin được dù đó là sự thật Giặc bắn em rồi quăng mất xác Chỉ vì em là du kích, em ơi!

Đau xé lòng anh, chết nửa con người!

Xưa yêu quê hương vì có chim có bướm

Có những ngày trốn học bị đòn roi Nay yêu quê hương vì trong từng nắm đất

Có một phần xương thịt của em tôi

Giang Nam

1960Quê hương

Thơ tự sự

Thơ viết ở biển

Hữu Thỉnh

Anh xa em

Trăng cũng lẻ

Mặt trời cũng lẻ

Biển vẫn cậy mình dài rộng thế

Vắng cánh buồm một chút đã cô đơn

Gió không phải là roi mà vách núi phải mòn

Em không phải là chiều mà nhuộm anh đến tím Sóng chẳng đi đến đâu

Nếu không đưa em đến

Dù sóng có làm anh

Nghiêng ngả

Vì em

Thơ trữ tình.

Duy tân

Tú Xương

Thấy ba vua bếp dạo chơi xuân Đội mũ, đi hia chẳng mặc quần Trời hỏi: làm sao ăn vận thế?

Thưa rằng: Hạ giới nó duy tân Thơ trào phúng.

- Theo cách thức tổ chức bài thơ:

+ Thơ cách luật.

+ Thơ tự do.

+ Thơ văn xuôi

* Thời gian hình thành: Thơ ra đời

rất sớm trong lịch sử loài người Ở Việt Nam, thơ là thể loại đạt nhiều thành tựu nhất qua các thời kì văn học.

Thơ cách luật

Thơ song thất lục bát

Tre xanh xanh tự bao giờ

Truyện ngày xưa đã có bờ tre

xanh Thân gầy guộc, lá mong manh

Mà sao nên luỹ, nên thành tre ơi

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy,

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu.

Ngàn dâu xanh ngắt một màu, Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Thơ lục bát

“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

Đất Nước có từ trong những cái "Ngày xửa ngày xưa"

mẹ thường hay kể Đất Nước có từ miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc Tóc mẹ thì búi sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần ,sàng

Đất Nước có từ ngày đó ”

(Nguyễn Khoa Điềm, Đất nước)

Thơ tự do

Thơ văn xuôi.

“Bỗng một ngày bất chợt sang thu heo

may gửi sắc vàng theo hương cúc, lòng ngẩn ngơ với hồn hoa ký ức Hạ giấu

lửa đi, hơi ấm không về

Có một ngày thơ ướt chẳng buồn che, ta tha thẩn giữa một vùng nắng quái Trái hạnh phúc xanh nỡ nào dám hái, để lại sau mình những hoa trái không tên…”.

(Chu Thị Thơm, Dự cảm mùa thu)

Bài tập về nhà

Phân loại các bài thơ đã học trong chương trình Ngữ văn THPT theo:

- Nội dung biểu hiện.

- Cách thức tổ chức.

2 Yêu cầu về đọc thơ.

1 Cần biết tên bài thơ, tên tác giả, năm xuất bản, hoàn cảnh sáng tác.

2 Đọc kĩ, cảm nhận ý thơ qua câu chữ, hình ảnh, nhịp điệu…

3 Nhận xét đánh giá chung về tư

tưởng, nghệ thuật của bài thơ,

những khám phá mới, những điểm

mới

Yêu cầu chung Bài thơ “Tự tình”

1 Tìm hiểu chung về tên

bài thơ, tác giả, năm xuất

- Tác giả: Hồ Xuân Hương

là nữ sĩ tài hoa sống vào khoảng cuối thế kỉ XVIII, song tình duyên gặp nhiều trắc trở éo le.

- Không rõ năm sáng tác nhưng có thể lúc này bà đã

đi làm lẽ lần 2.

2 Cảm nhận:

- Từ ngữ:

Yêu cầu chung Bài thơ “Tự tình”

+ Văng vẳng: Âm thanh từ xa

vọng lại, thể hiện một đêm rất khuya, thanh vắng → nhân vật trữ

tình thao thức, trăn trở.

+ Trơ: trơ trọi Bẽ bàng.

+ Xiên ngang, đâm toạc: các

động từ mạnh, diễn tả một hành động mạnh mẽ,mang ý nghĩa phản kháng, vượt ra ngoài khuôn khổ.

+ Xuân lại lại: mùa xuân tuần

hoàn, hoạt động lặp lại.

Yêu cầu chung Bài thơ “Tự tình”

+ Người phụ nữ cô đơn trong đêm khuya vắng lặng với bao nỗi chán chường “chén rượu hương đưa say lại tỉnh”

+ Cảnh thiên nhiên dường như cũng mang nỗi phẫn uất và bộc lộ cá tính, bản lĩnh không xam chịu, thách thức

số phận của HXH

+ Mảnh tình tí con con: sự cụ thể hóa

nỗi chán chường, tủi nhục

Yêu cầu chung Bài thơ “Tự tình”

2 Đọc kĩ, cảm nhận ý thơ

qua câu chữ, hình ảnh,

nhịp điệu…

3 Nhận xét đánh giá

chung về tư tưởng, nghệ

thuật của bài thơ, những

khám phá mới, những

điểm mới

2 Cảm nhận:

-Nhịp điệu: Chậm rãi, phù hợp với việc giãi bày tình cảm.

3 Nhận xét, đánh giá chung.

Đọc "tự tình", ta thấu hiểu tâm sự ẩn chứa bi kịch của Hồ Xuân Hương: một nhân cách luôn khát khao hạnh phúc,

là một tâm hồn tràn đầy sức sống, yêu đời lại bắt gặp toàn những dang dở, bất hạnh “Tự tình" là một bài thơ đòi quyền hạnh phúc, một lời phản kháng lại chứa chan tinh thần nhân đạo

Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ tài hoa, xây dựng hình ảnh độc đáo

ng

đọc: hiểu văn bản truyện