Bài 64 + 65 sự hấp thụ ánh sáng màu sắc các vật sự phát quang

Hoạt động 2 : HS : Trong quang phổ của ánh sáng trắng mất đi một số bước sóng xác định.. Hoạt động 3 : HS : Một số phôtôn của chùm sáng truyền qua vật hoặc bị vật đó hấp thụ.. GV : K

Bài 64 + 65 : SỰ HẤP THỤ ÁNH SÁNG

MÀU SẮC CÁC VẬT

SỰ PHÁT QUANG

I / MỤC TIÊU :

Hiểu sự hấp thụ ánh sáng và định luật về sự hấp thụ ánh sáng

Hiểu sự hấp thụ lọc lựa, sự phản xạ lọc lựa và về màu sắc các vật

Hiểu sự phát quang Hiểu sự lân quang và sự huỳnh quang, phân biệt

sự khác nhau giữa chúng

II / CHUẨN BỊ :

1 / Giáo viên :

Vẽ trên giấy khổ lớn Hình 64.2 SGK và mang đến lớp bút trỏ laze

2 / Học sinh :

Chuẩn bị mang đến lớp miếng kính màu ( hoặc miếng mica màu )

III / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên

Hoạt động 1 :

HS : Không hấp thụ tia màu đỏ

HS : Nêu định nghĩa

HS : Xem SGK trang 268

Hoạt động 2 :

HS : Trong quang phổ của ánh sáng

trắng mất đi một số bước sóng xác

định

HS : Quang phổ của nó mất đi những

bước sóng khác nhau

HS : Bước sóng

HS : Nêu định nghĩa

HS : Nêu định nghĩa

GV : Tại sao khi nhìn ánh sáng mặt

trời qua tấm kính đỏ, bạn nhìn thấy tấm kính có màu Đỏ

GV : Hiện tượng hấp thụ ánh sáng là

gì ?

GV : Phát biểu định luật về sự hấp thụ ánh sáng

GV : Khi cho một chùm ánh sáng

trắng đi qua một chất nào đó, người

ta thấy cái gì ?

GV : Khi ánh sáng trắng đi qua

những chất khác nhau, quang phổ của nó như thế nào ?

GV : Hệ số hấp thụ phụ thuộc vào đại lượng nào ?

GV : Sự hấp thụ lọc lựa là gì ?

GV : Thế nào là vật trong suốt ?

HS : Nêu định nghĩa

HS : Hấp thụ hoàn toàn mọi ánh

sáng

HS : Nêu định nghĩa

Hoạt động 3 :

HS : Một số phôtôn của chùm sáng

truyền qua vật hoặc bị vật đó hấp

thụ

HS : Bị khuyết một số phôtôn

HS : Phản xạ nhiều ít khác nhau

HS : Nêu định nghĩa

HS : Nêu định nghĩa

Hoạt động 4 :

HS : Phản xạ, hấp thụ, hoặc cho đi

qua

GV : Thế nào là vật trong suốt o

màu ?

GV : Khi nào thì vật sẽ có màu đen ?

GV : Thế nào là vật trong suốt có màu ?

GV : Khi chiếu một chùm ánh sáng

trắng vào một vật nào đó thì có hiện tượng gì ?

GV : Chùm sáng phản xạ từ vật có

đặc điểm gì ?

GV : Điều đó chứng tỏ ánh sáng

phản xạ có đặc điểm gì ?

GV : Thế nào là sự phản xạ lọc lựa ?

GV : Thế nào là sự tán xạ lọc lựa ?

GV : Khi ánh sáng chiếu vào một

vật, có thể có những hiện tượng gì ?

GV : Khi vật phản xạ tất cả ánh sáng

có bước sóng khác nhau chiếu vào

HS : Vật có màu trắng

HS : Vật có màu đen

HS : Vật có màu xám

HS : Do vật được cấu tạo từ những

vật liệu xác định, hấp thụ, phản xạ,

tán xạ những ánh sáng có bước sóng

khác nhau ?

Hoạt động 5 :

HS : Nêu định nghĩa

HS : Xem SGK trang 271

HS : Khoảng thời gian từ lúc ngừng

kích thích cho đến lúc ngừng phát

nó, thì theo hướng phản xạ ta thấy cái gì ?

GV : Khi vật hấp thụ tất cả ánh sáng

có bước sóng khác nhau chiếu vào

nó, thì theo hướng phản xạ ta thấy

cái gì ?

GV : Khi vật hấp thụ đa số ánh sáng

trong quang phổ của ánh sáng chính, thì theo hướng phản xạ ta thấy cái gì

?

GV : Phần lớn các vật thể có màu

sắc là do đâu ?

GV : Sự phát quang là gì ?

GV : Nêu hai đặc điểm của sự phát

quang

GV : Thế nào là thời gian phát

quang ?

quang

HS : Khác nhau

HS : Nêu định nghĩa

HS : Nêu định nghĩa

HS : Phát biểu định luật 1

HS : Xem SGK trang 271

HS : Học sinh giải thích

GV : Thời qian phát quang của các

chất có khác nhau không ?

GV : Thế nào là huỳnh quang ?

GV : Thế nào là lân quang ?

GV : Phát biểu định luật 1 hiện tượng quang điện ?

GV : Nêu đặc điểm nổi bậc của

quang phát ?

GV : Dựa vào thuyết phôtôn hãy giải

thích tại sao ’ >  ?

IV / NỘI DUNG :

1 Hiện tượng hấp thụ ánh sáng

Khi một chùm ánh sáng đi qua một môi trường vật chất bất kì, thì cường độ sáng bị giảm Một phần năng lượng của chùm sáng đã bị tiêu hao

và biến thành năng lượng khác Đó là hiện tượng hấp thụ ánh sáng

Cường độ I của chùm sáng đơn sắc truyền qua môi trường hấp thụ giảm theo độ dài d của đường đi theo định luật hàm số mũ : I = Ioe-d,

Khi vật phản xạ tất cả ánh sáng có bước sóng khác nhau chiếu vào nó, thì theo hướng phản xạ ta sẽ nhìn thấy vật có màu trắng, vật hấp thụ tất cả các ánh sáng có bước sóng khác nhau chiếu tới, thì theo hướng phản xạ ta nhìn thấy nó có màu đen, vật hấp thụ đa số bức xạ chính trong quang phổ của ánh sáng trắng, nó sẽ có màu xám Các vật thể có màu sắc là do vật được cấu tạo từ những vật liệu xác định và vật hấp thụ một số bước sóng ánh sáng

và phản xạ, tán xạ những bước sóng khác

5 Hiện tượng phát quang

a) Sự phát quang

Có một số chất khi hấp thụ năng lượng dưới một dạng nào đó, thì chúng có khả năng phát ra các bức xạ điện từ trong miền ánh sáng nhìn thấy Các hiện tượng đó được gọi là sự phát quang

Sự phát quang có khác biệt với các hiện tượng phát ánh sáng khác, hai đặc điểm quan trọng :

+ Một là, mỗi chất phát quang có một quang phổ đặc trưng cho nó

+ Hai là, sau khi ngừng kích thích, sự phát quang của một số chất còn tiếp tục kéo dài thêm một khoảng thời gian nào đó, rồi mới ngừng hẳn

b) Các dạng quang phát quang : lân quang và huỳnh quang

Sự phát quang của một số chất khi có ánh sáng thích hợp (ánh sáng kích thích) chiếu vào nó, gọi là hiện tượng quang phát quang Người ta thấy

có hai loại quang phát quang

Sự huỳnh quang là sự phát quang có thời gian phát quang ngắn (dưới

10-8s) Nó thường xảy ra với chất lỏng và chất khí

Sự lân quang là sự phát quang có thời gian phát quang dài (10-6s trở lên); nóthường xảy ra với chất rắn

Đặc điểm nổi bật của các sự qunag phát quang là bước sóng ’ của ánh sáng phát quang bao giờ cũng lớn hơn bước sóng  của ánh sáng

mà chất phát quang hấp thụ : ’ > 

V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :

Trả lời câu hỏi 1, 2, 3

Xem bài 66