XHH GD một số thành quả trong chính sách giáo dục

Hiện tại, thực trạng giáo dục Việt Nam vẫn còn nhiều điều bất cập, có những sai lầm đang sửa chữa như việc quá tải khối lượng kiến thức, các qui định về thi tốt nghiệp, thi tuyển sinh hay các chính sách giáo dục đại học, hoặc việc cải cách sách giáo khoa chưa hợp lý,…Nhưng nhìn chung, nước ta đã đề ra hàng loạt các chính sách nhằm góp phần nâng cao giáo dục, phát triển phù hợp với yêu cầu nhà tuyển dụng, với nhu cầu xã hội ngày càng hiện đại, tiếp cận các khoa học kỹ thuật thế giới.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG PHÂN HIỆU KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA XÃ HỘI HỌC

Đề tài

MỘT SỐ THÀNH QUẢ TRONG CHÍNH SÁCH

GIÁO DỤC

THÁNG 5 NĂM 2014

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

2

4

6

LỜI MỞ ĐẦU

Từ xưa tới nay, giáo dục luôn là vấn đề nóng bỏng của xã hội, các vấn đề về giáo dục luôn là các vấn đề nan giải làm các nhà lãnh đạo đau đầu Chính vì vậy, các chính sách giáo dục được đề ra như là qui định, phương pháp, điều kiện để con người có thể có cơ hội tiếp cận và học tập, phát huy tối đa tiềm lực khả năng và phục vụ cho bản thân, gia đình và xã hội.

Trong đề tài này, chủ yếu làm rõ “các chính sách giáo dục đã phối hợp hài hòa như thế nào?”, đưa ra một số kết quả của giáo dục thông qua tư liệu để giúp mọi người nhận thấy đó là nhờ những chính sách giáo dục mà có được những thành tựu đó Ngoài ra giới hạntrong sự kết hợp khoa học, hài hòa trong các chính sách nhằm mục đích đảm bảo sự công bằng, thích hợp và chất lượng đối với giáo dục.

Do đề tài thực hiện dựa trên tổng hợp tư liệu, chủ yếu là trên các trang web trên internet, nên còn thiếu sót Mong sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô để được hoàn thiện hơn!

Trân trọng!

8

MỤC LỤC

NỘI DUNG 5

1 Lý do chọn đề tài: 5

2 Những khái niệm có liên quan: 5

3 Phương pháp 6

4 Thực trạng kết quả giáo dục Việt Nam hiện nay 6

5 Chính sách giáo dục phải phối hợp hài hòa với 3 mục đích: công bằng, thích hợp, chất lượng 9

KẾT LUẬN 12

1

NỘI DUNG

1 Lý do chọn đề tài:

Trong bối cảnh nước ta đang tiến hành công nghiệp hóa hiện đại hóa đất

quốc tế, trình độ học vấn cần được nâng cao và thay đổi sao cho phù hợp và bắt kịp với thế giới Nền giáo dục nước ta đã có những chuyển biến tích cực, không ngừng đổi mới để thực hiện những mục tiêu trên Tuy nhiên, để có được những thành tựu nhất định, các chính sách giáo dục (nhất là đối với nền giáo dục của một quốc gia) cần được coi trọng và xem xét kỹ lưỡng từng chút một để không phải mắc những sai lầm đáng tiếc, bởi lẽ giáo dục còn ảnh hưởng nhiều mặt của xã hội như kinh tế, văn hóa,…Nên việc đề ra các chính sách giáo dục cần phải đảm bảo sự công bằng, thích hợp và chất lượng Đó là lý do chọn đề tài “Một số thành quả trong chính sách giáo dục” nhằm giúp mọi người nhận ra những thành quả mà giáo dụcViệt Nam đã thực hiện được khi các chính sách đề ra đã phối hợp các yếu tố cần thiết.

2 Những khái niệm có liên quan:

Công bằng: dùng để chỉ cái gì đó hợp lí, không bất công Thường thì những

điều gì công bằng là đúng (nguồn:từ điển mở, http://vi.wiktionary.org)

Theo từ điển Tiếng Việt: “công bằng” nghĩa là theo đúng lẽ phải, không thiên vị.

Thích hợp: hợp với yêu cầu và đáp ứng tốt các đòi hỏi (theo từ điển Tiếng Việt) Chất lượng: là một phạm trù phức tạp và có nhiều định nghĩa khác nhau Có rất

nhiều quan điểm khác nhau về chất lượng Hiện nay có một số định nghĩa về chất lượng đã được các chuyên gia chất lượng đưa ra như sau:

“ Chất lượng là sự phù hợp với nhu cầu” (theo Juran - một Giáo sư người Mỹ).

“ Chất lượng là sự phù hợp với các yêu cầu hay đặc tính nhất định” Theo Giáo

sư Crosby.

10

" Chất lượng là sự sự thoả mãn nhu cầu thị trường với chi phí thấp nhất” Theo Giáo sư người Nhật – Ishikawa.

Trong mỗi lĩnh vực khác nhau, với mục đích khác nhau nên có nhiều quan điểm về chất lượng khác nhau Tuy nhiên, có một định nghĩa về chất lượng được thừa nhận ở phạm vi quốc tế, đó là định nghĩa của Tổ chức Tiêu chuẩn hoá Quốc tế Theo điều 3.1.1 của tiêu chuẩn ISO 9000:2005 định nghĩa chất lượng là: “Mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp có đặc tính vốn có” ( nguồn: Bách khoa toàn thư mở Wikipedia)

Theo từ điển Tiếng Việt: chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một sự vật, sự việc.

Cải cách: Cải cách có nghĩa là cải thiện hoặc sửa đổi những gì là sai, tham

nhũng, không đạt yêu cầu v.v (nguồn: Bách khoa toàn thư mở Wikipedia) Còn có những khái niệm khác như: Sửa đổi cho hợp lí, cho phù hợp với tình hình mới (http://vi.wiktionary.org).

tập theo đó kiến thức, kỹ năng, và thói quen của một nhóm người được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua giảng dạy, đào tạo, hay nghiên cứu.

Trong tiếng Anh, từ “giáo dục” được biết đến với từ “education”, đây là một từ gốc Latin được ghép bởi hai từ là “Ex” và “Ducere” – “Ex-Ducere” Có nghĩa là dẫn (“Ducere”) con người vượt ra khỏi (“Ex”) hiện tại của họ để vươn tới những gì hoàn thiện, tốt lành hơn và hạnh phúc hơn.

Về cơ bản, các giáo trình về giáo dục học ở Việt Nam đều trình bày “Giáo dục là

Trong đề tài này phương pháp sử dụng chủ yếu là định tính, tức là phân tích tài liệu thu thập trên sách báo, tạp chí khoa học, các đề tài nghiên cứu Dùng những dẫn chứng và trích dẫn để làm rõ các nhận định.

4 Thực trạng kết quả giáo dục Việt Nam hiện nay

Nền giáo dục Việt Nam trong những năm qua đã cố gắng tạo mọi điều kiện cho tất cả mọi người có cơ hội được học tập, đào tạo và làm việc Tuy còn một số hạn chế, bất cập trong phương pháp hay các chính sách giáo dục nhưng những thành tựu đạt mà nền giáo dục nước ta đạt được là không thể phủ nhận Nước ta đã đề ra những chính sách giáo dục phối hợp hào hòa với mục đích công bằng, thích hợp, chất lượng.

Nhìn lại trong10 năm qua (2001 - 2010), quy mô đào tạo nghề đã tăng 3,08 lần, trung cấp chuyên nghiệp tăng 2,69 lần; quy mô giáo dục đại học tăng 2,35 lần Năm 2010, số sinh viên cao đẳng và đại học trên một vạn dân đạt 227; tỷ lệ lao động đã qua đào tạo đạt 40%, bước đầu đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục tăng nhanh về số lượng, nâng dần về chất lượng, từng bước khắc phục một phần bất hợp lý về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu phổ cập giáo dục và phát triển các cấp học và trình độ đào tạo Trong 10 năm qua, tỷ trọng quy mô đào tạo ngoài công lập trong tổng quy mô đào tạo tăng: sơ cấp nghề tăng từ 28%5 lên 44%, trung cấp và cao đẳng nghề tăng từ 1,5% lên 5,5%, trung cấp chuyên nghiệp tăng từ 5,6% lên 27,2%, cao đẳng tăng từ 7,9% lên 19,9%, đại học tăng từ 12,2% lên 13,2% Cơ sở vật chất nhà trường được cải thiện Tỷ lệ phòng học kiên cố tăng từ 52% năm 2006 lên 71% năm 2010 Nhà công vụ cho giáo viên và ký túc xá cho học sinh, sinh viên đã được ưu tiên đầu tư xây dựng và tăng dần trong những năm gần đây.

Trong 10 năm qua, những thành tựu của giáo dục nước ta đã đóng góp quan trọng trong việc nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, tạo điều kiện cho đất nước tham gia vào quá trình hội nhập quốc tế.

12

(nguồn: trên trang web học mỗi ngày của GS Nguyễn Lân Dũng)

Theo dự thảo “chiến lược phát triển giáo dục việt nam 2009-2020” trình bày những thành tựu của “giáo dục việt nam trong những năm đầu thế kỷ 21” như sau:

Công bằng xã hội trong giáo dục đã được cải thiện, đặc biệt tăng cơ hội học tập

cho trẻ em gái, trẻ em người dân tộc, con em các gia đình nghèo và trẻ em khuyết tật Việc miễn, giảm học phí, cấp học bổng và các chính sách hỗ trợ khác đã tạo điều kiện cho đại bộ phận con em các gia đình nghèo, diện chính sách được học tập, trước hết ở các cấp học phổ cập, 53% số học sinh sinh viên cả nước được miễn giảm học phí.

Từ năm học 2007-2008, học sinh học nghề, sinh viên cao đẳng, đại học có hoàn cảnh khó khăn được vay để chi trả cho việc học hành (752.000 người được vay với mức tối đa 800.000 đồng/tháng).

Giáo dục ở vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa có tiến bộ rõ rệt Đến năm học 2007-2008 có 278 trường dân tộc nội trú của trung ương, tỉnh, huyện và cụm xã, với khoảng 86.000 học sinh; các trường, lớp hoà nhập và chuyên biệt đã thu hút hơn 250.000 trẻ khuyết tật đi học.

Chất lượng giáo dục ở các cấp học và trình độ đào tạo đã có chuyển biến Nội

dung dạy học và kiến thức của học sinh phổ thông đã có tiến bộ, toàn diện hơn Trình độ hiểu biết, năng lực tiếp cận tri thức mới của một bộ phận học sinh, sinh viên được nâng cao Số đông sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng có hoài bão lập thân, lập nghiệp và có tinh thần tự lập và đại bộ phận đã có việc làm Chất lượng đào tạo của một số ngành đào tạo khoa học và công nghệ đã được nâng

lập vào tháng 8/2004, phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng đã được thành lập tại 55 trong số 63 Sở Giáo dục và Đào tạo (87%), 55 đơn vị chuyên trách về đảm bảo chất lượng được thành lập ở các trường đại học và cao đẳng Tới tháng 7/2008, đã có 114/163 (70%) trường đại học tự đánh giá, trong đó có 40 trường được đánh giá ngoài.

Các trường phổ thông chất lượng cao được hình thành ở nhiều địa phương Nhiều trường đại học đã tổ chức dạy học theo các chương trình tiên tiến quốc tế Tới tháng 7/2008 có 24 chương trình đào tạo tiên tiến quốc tế đang được thực hiện ở 17 trường đại học giảng dạy trực tiếp bằng tiếng Anh Đã tăng cường sự gắn kết giữa hoạt động khoa học công nghệ với hoạt động đào tạo sau đại học, tập trung vào các lĩnh vực: công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, công nghệ vật liệu, khoa học nông-lâm-ngư và khoa học giáo dục Để đáp ứng tốt hơn yêu cầu cung cấp nhân lực cho các lĩnh vực kinh tế-xã hội, nâng cao hiệu quả đào tạo, trong 2 năm gần đây ngành giáo dục đào tạo đã tích cực đẩy mạnh việc thực hiện đào tạo gắn với nhu cầu xã hội

Đồng thời với sự đổi mới chương trình, sách giáo khoa và tài liệu dạy học theo Nghị quyết 40/2000/QH của Quốc hội, phương pháp giáo dục ở các nhà trường đã bước đầu được đổi mới theo tinh thần phát huy tính năng động, chủ động và tích cực của người học, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy và học Chuẩn nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên ở các cấp học và trình độ đào tạo đã và đang được xây dựng làm cơ sở cho việc đánh giá và bồi dưỡng giáo viên theo chuẩn.

Tóm lại, những thành tựu của giáo dục nước ta đã khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục thể hiện qua các chính sách giáo dục được ban hành, trong

việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Nhờ

những thành tựu của giáo dục và các lĩnh vực xã hội khác mà chỉ số phát triển con người (HDI) của nước ta theo bảng xếp loại của Chương trình phát triển Liên hiệp quốc trong những năm gần đây có những tiến bộ đáng kể: từ 0,688,

14

xếp thứ 109 trong số 174 quốc gia vào năm 2000 đã tăng lên 0,733, xếp thứ 105

trong số 177 quốc gia vào năm 2005 Những thành tựu của giáo dục đã và đang

góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững an ninh chính trị của đất nước trong hơn 20 năm đổi mới Điều này chứng tỏ nước ta đã đưa ra những chính sách đúng đắn, góp phần tạo nên những thành tựu đáng khen ngợi, đóng góp cho công cuộc bồi dưỡng nhân tài, xây dựng đất nước ngày càng tốt đẹp, phát triển.

5 Chính sách giáo dục phải phối hợp hài hòa với 3 mục đích: công bằng, thích hợp, chất lượng

Hiến pháp 2013 quy định công dân có quyền và nghĩa vụ học tập (Điều 39) và tiếp tục khẳng định phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; đồng thời quy định trách nhiệm của Nhà nước trong việc ưu tiên đầu tư và thu hút các nguồn đầu tư khác cho giáo dục; chăm lo giáo dục mầm non; bảo đảm giáo dục tiểu học là bắt buộc, Nhà nước không thu học phí; từng bước phổ cập giáo dục trung học; phát triển giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; thực hiện chính sách học bổng, học phí hợp lý; ưu tiên phát triển giáo dục ở miền núi, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn; ưu tiên

sử dụng, phát triển nhân tài; tạo điều kiện để người khuyết tật và người nghèo được học văn hoá và học nghề (Điều 61) (nguồn: báo An ninh Thủ Đô).

Bao giờ tính công bằng và thích hợp cũng cần đi đôi với nhau Nước ta đã có những chính sách giáo dục tiến bộ, gắng với sự phát triển của đất nước như đề ra cải cách giáo dục, cải cách các qui định, qui chế thi cử tuyển sinh, các chính sách hỗ trợ cho đồng bào dân tộc thiểu số, người nghèo, người khuyết tật,…đảm

Tịch” (về Quy định chính sách về giáo dục đối với người khuyết tật) đã đề ra các qui định như :“Điều 1 Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng”

1 Thông tư liên tịch này quy định chính sách về giáo dục đối với người khuyết tật, bao gồm: ưu tiên nhập học và tuyển sinh; miễn, giảm một số nội dung môn học, môn học hoặc hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục; đánh giá kết quả giáo dục; chính sách về học phí; chính sách về học bổng và hỗ trợ phương tiện, đồ dùng học tập.

2 Thông tư liên tịch này áp dụng đối với người khuyết tật học tập trong các cơ sở giáo dục có dạy người khuyết tật, các trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập (sau đây gọi chung là cơ sở giáo dục), các tổ chức và cá nhân khác có liên quan Thông tư liên tịch này không áp dụng đối với người khuyết tật học tập tại các cơ sở dạy nghề” (nguồn: trang web của Bộ giáo dục và đào tạo).

Ngoài ra, nhà nước đưa ra những chính sách cụ thể nhằm khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực dạy nghề, không để người nghèo, đối tượng chính sách phải bỏ học vì không có tiền nộp học phí, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn nhận được sự chăm sóc, giáo dục của Nhà nước nhiều hơn là hướng tới những mục tiêu lâu dài nhằm chăm lo sự nghiệp giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, tương lai của dân tộc Tuy vậy, với những quy định mới ưu tiên cho phát triển giáo dục thể hiện trong Hiến pháp 2013 thì công bằng xã hội trong giáo dục sẽ được cải thiện theo hướng hoàn thiện, đặc biệt đối với trẻ em thuộc dân tộc thiểu số, con em các gia đình nghèo, các đối tượng bị thiệt thòi trong xã hội ngày càng nhận được sự quan tâm của Nhà nước nhiều hơn.

Nước ta có rất nhiều trường học với các hình thức đào tạo đa dạng như hệ chính quy, hệ bổ túc, đào tạo mở, đào tạo từ xa,… một số trường đào tạo theo chuẩn quốc tế Phù hợp với mọi điều kiện cho các tầng lớp xã hội khác nhau cũng như mục đích học tập của họ Ngoài ra một số các chính sách ưu tiên khác cho những đối tượng như người khuyết tật, người dân tộc thiểu số về các điều kiện học tập, thể lệ thi, các qui chuẩn cộng điểm thi tốt nghiệp, điểm đầu vào các

16