Đến thời điểm này, bạn cũng tin rằng không có nhiều thắc mắc về sự sáng tạo và đổi mới có cần thiết hay không? Các nhà lãnh đạo từ khắp các quốc gia trên thế giới, các nhà chính trị cho đế
Trang 1Sang tao hay khong sang tao
Đến thời điểm này, bạn cũng tin rằng không có nhiều thắc mắc về sự sáng tạo và đổi mới
có cần thiết hay không? Các nhà lãnh đạo từ khắp các quốc gia trên thế giới, các nhà chính trị cho đến các nhà kinh tế, các nhà báo, phương tiện truyền thông đã tốn không biết bao thời gian và giấy mực để thảo luận và tuyên truyền về chủ đề này Câu hỏi đặt ra
“Bạn nên bất đầu như thế nào?”
Một số điều không nên làm
Lãnh đạo thiếu quan tâm
Lan làm việc cho một doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực gia công phần mềm, công việc không cần nhiều khả năng sáng tạo nhưng cũng tất cần tới sự linh hoạt và khả năng
giải quyết vẫn đề của nhân viên Chính vì thế, giám đốc của Lan đã bó trí cho nhân viên
tham gia vào một khoá học sáng tạo Sau khoá học, Lan được giám đốc giao cho nhiệm
vụ đề xuất giải pháp thúc đây quá trình sáng tạo và đối mới dành cho nhân viên trong công ty Dù đã học qua một sô kỹ năng đối mới và sáng tạo Lan cũng rất bối rối khi nhìn lại nguồn lực giám đốc giao cho Lan quyền quyết định vẫn còn rất hạn chế Giám đốc thi luôn bận rộn và chẳng quan tâm tới phong trào này, mọi việc đều phó mặc cho Lan quyết định Lan rất lúng túng vì mình đề xuất chương trình mà không được sự quan tâm ủng hộ của giám đốc thì chẳng ai nghe, trong khi giám đốc thì lại không có bất cứ hành động hoặc chiến lược nào cụ thể về việc triển khai hoạt động này trong doanh nghiệp
Trang 2Môi trường thiếu thân thiện và kích thích khả năng sáng tao
Nếu Lan không có được sự quan tâm của lãnh đạo thì Hùng lại ở vào một trạng thái khác hắn Giám đốc của Hùng rất quan tâm, g1ao việc cho Hùng rất cụ thể Thậm chí lãnh đạo cũng đã có một số bài trình bày rất ấn tượng cho nhân viên về đối mới và sáng tạo Sau bài nói chuyện của giám đốc, anh em rất hào hứng Đề tiếp nối không khí sôi nổi, Hùng cũng đã tổ chức khoá học đào tạo kỹ năng dành cho nhân viên Tat cả đều sôi nồi, song vấn đề nảy sinh đúng ở chỗ này Các nhân viên được đi học thì rất hào hứng và liên tục
có nhiều ý tưởng đề xuất Song cánh nhân viên không đi học và lại có thâm niên trong công ty thì lại không ủng hộ lắm Họ lo sợ các nhân viên với luồng sinh khí mới sẽ làm ảnh hưởng tới vị trí (và cả quyền lợi) của họ Vì thế, cứ mỗi ý tưởng mới ra đời, họ lại xúm vào bàn tán phá ngang làm cho cá những anh em nhân viên đề xuất đều rất nản lòng Hùng rất ling ting vi van dé cua minh lai nam ở môi trường chưa thân thiện và cởi THỞ VỚI cái TỚI
Thiếu phương pháp sáng tạo
Yến lại làm việc trong công ty với số đông nhân viên còn trẻ và rất năng động Môi trường rất tốt, từ giám đốc tới nhân viên còn hoà đồng với không khí làm việc chung của doanh nghiệp Chủ đề ý tưởng, đổi mới và sáng tạo không ngừng được đem ra bàn luận trong các cuộc gặp go, họp hành hay bất cứ đâu Theo thông lệ, cứ mỗi khi có vẫn đề, anh
em lại ngồi lại và cùng sử dụng kịch bản pho biến, thảo luận, thảo luận và thảo luận Tuy thời gian để thảo luận không phải là ngắn nhưng ý tưởng thì chẳng có nhiều, vả lại, mọi người cảm thấy các ý tưởng đề xuất con rat mo hé, thiếu tính định hướng giải pháp cuối cùng Kết quả là, ai cũng cảm thấy ý tưởng còn thiếu thiếu cái gì đó va dé triển khai vào thực tiễn thì mọi người vẫn còn hoài nghi Không quá bi quan, nhưng Yến cho rằng chắc chắn phái có phương pháp nào đó giúp cho quá trình sáng tạo và đối mới tại công ty hiệu quả hơn Nhưng nó là cái gì và ở đâu thì quả thực Yến vẫn còn đang phải tốn thời gian tìm hiểu
Học hồi từ mô hình thất bại
Sáng tạo chỉ cần nỗ lực một lần
Một số người cho rằng chỉ cần tổ chức một khoá học cho nhân viên, sau đó mọi chuyện
sẽ tự động diễn ra suôn sẻ mà không cần tốn thêm bât cứ một sự đầu tư nào? Thực tế đã
chứng minh cách tiếp cận như vậy là sai lầm Nhưng nguyên nhân vì sao? và làm thế nào
để cải thiện được hình ảnh đó thì quá không phải là câu hỏi dé trả lời
Sáng tạo chỉ cần có động lực kinh tế
Một số khác lại nghĩ cần phải đi đến cùng với sự đầu tư, sau khóa đào tạo, họ cũng phát động phong trào “phát huy sáng kiến cho nhân viên”, treo giải thưởng và sự thực cũng thu hút được sự hứng khởi ban đầu của nhân viên Thế rồi, sau vài lần ý tưởng được trao giải, vài cuộc nhậu nhẹt, liên hoan vô thưởng vô phạt, mọi chuyện lại trở lại như xưa, nhân viên không có thêm bất cứ sự thay đôi cụ thể nào? Tóm lại, sự đầu tư tuy có gặt hái
Trang 3được kết quả nhưng không tương xứng với sự kỳ vọng của chủ doanh nghiệp Vẫn còn điêu gì đó chưa On
Sáng tạo chỉ xuât hiện nêu có sức ép lớn
Một số khác cực đoan hơn cho rằng, su sang tao chi đến khi nhân viên bị dồn vào chân tường Họ tôn thờ lý thuyết Sáng tạo đưới “họng súng” Không biết họ có bị ảnh hưởng
từ trận chiến “Bối Thuỷ” [1] nhưng không phải là họ chẳng có lý Tâm lý nhân viên
thường là rất thụ động và rất ít khi có động lực rõ ràng đề vượt lên khó khăn đạt tới mục tiêu Đôi khi, nhân viên chỉ cần cố găng một chút là hoàn toàn có thể đạt được mục đích, nhưng vì thiếu đi sức mạnh của ý chí, niềm tin và nhất là động lực nên họ chấp nhận thất bại đễ đàng Các nhà quản lý theo đuổi mô hình này luôn cố gắng tạo ra những “họng súng” vô hình dành cho nhân viên Họ hi vọng với cách làm như vậy họ sẽ tạo ra động lực và giúp nhân viên trở nên năng động, sáng tạo hơn Thực tế, nhân viên của họ trở nên căng thắng hơn Nhiều nhân viên không thể chịu đựng được áp lực đo công việc của họ tạo ra và thế là lan song ra di bat đầu Chưa kẻ, do chịu sức ép, nhiều nhân viên suy giám hiệu suất làm việc và đó cũng là nguyên nhân làm cho mô hình của họ bị phá sản
Những điểm không thể không biết
Trên thực tế, sáng tạo là một quá trình, không đơn giản bạn có một ý tưởng là mọi thứ tự động sắp xêp đầu vào đó Hoặc bạn chỉ cần nỗ lực một lần còn những lân sau, hệ thông tự động sẽ thực hiện theo đúng ý muôn của bạn
Sáng tạo cần quyết tâm của người lãnh đạo
Không thé phủ nhận vai tro, tầm nhìn và cái tâm của nhà lãnh đạo hỗ trợ, thúc đây sáng
tạo và đổi mới Quyết định của nhà lãnh đạo có tác động trực tiếp tới việc hoạch định và
sử dụng nguồn lực của doanh nghiệp vào quá trình thúc đây sáng tạo và đôi mới Bản thân, người lãnh đạo khi quyết định theo đuôi con đường sáng tạo và đôi mới cũng chính
là chấp nhận thay đối bản thân, liên tục cập nhật và tiếp nhận cái mới Riêng yêu cầu đó không hè dễ dàng đối với bất cứ nhà lãnh đạo nào? Do vay, nếu bạn rơi vào một tổ chức
mà người lãnh đạo không quan tâm tới sáng tạo và đôi mới, bạn cũng chớ lây làm buôn Điều đó là hoàn toàn có thê hiểu được Câu hỏi cần đặt ra trong lúc này là bạn sẽ làm gì
để góp phần thúc đây và nâng cao sự quyết tâm cho người lãnh đạo đặt niềm tin vào đội ngũ nhân viên đưới quyền sẽ không phụ sự kỳ vọng của họ
Sáng tạo cần môi trường
Thế nào là một môi trường sáng tạo phụ thuộc rất nhiều vào nghề nghiệp của mỗi người Nếu bạn là hoạ sĩ bạn sẽ cho một không gian thoáng đãng, nếu bạn là một nhạc sĩ, bạn sẽ cho đó là một giai điệu đẹp ngân nga trên cảnh tĩnh lặng của ngôi chùa cổ Nhưng có điều bạn sẽ đễ nhận ra môi trường thiếu sáng tạo thông qua các biểu hiện như: không chấp nhận sự đa dạng: không chấp nhận lối tư duy độc lập; luôn tắn công chỉ trích cá nhân; không bao đung cho lỗi lầm
Trang 4Chính vì thế có vị giám đốc đã từng nói: “Đề giết chết sự sáng tạo bạn sẽ chỉ tốn một phần mười năng lượng đề xây dựng và nuôi dưỡng.”
Mỗi lĩnh vực, tổ chức, doanh nghiệp sẽ cần phải xây đựng môi trường hỗ trợ và thúc đây sáng tạo dựa trên nguôn lực đặc thù của riêng mình, nhưng tựu trung họ nên tuân thủ các nguyên tắc cơ bản như sau:
Tôn trọng sự đa dạng sáng tạo bắt đầu tự sự đa dang, noi cach khác là khác biệt Sẽ chang co bat cứ điêu gì mới mẻ và thay đôi nều tât cả mọi việc đều tuân thủ theo trật tự
cũ, tư duy theo cách cũ và chăng có ai khác biệt với a1
Biết lắng nghe khi chưa nhận biết rõ quan điểm của từng bên, đừng có gắng tranh cãi để chứng minh cho lẽ phải theo ý kiên của riêng mình Can phải tôn trọng cách nhìn của người khác vì đó là “lẽ phải” theo ý kiên riêng của họ
Sự cộng tác chẳng có sự sáng tạo nào nếu không có sự cộng tác hay tương tác với môi trường, đồng nghiệp xung quanh Một môi trường ai cũng chăm lo cho bản thân nhiều hơn là sự trao đổi và chia sẻ, bạn sé chắng có nhiều lý do để hi vọng xây đựng môi
trường đó hỗ trợ sáng tạo tốt hơn Hãy bắt đầu bằng sự cộng tác, tương tác và chia
sẻ bạn đã đặt một bước tiến rõ rệt trên con đường dẫn tới hình thành môi trường sáng tạo thành công
Sáng tạo cần con người
Môi trường sáng tạo chắc chắn sẽ sinh ra con người sáng tạo hay ngược lại Chưa ai có thể kháng định được bất cứ giá thuyết nào Tuy vậy, người ta tìm thay sự tồn tại của cả hai yếu tố này trong một mô hình sáng tạo và đối mới Trên thực tế, chỉ có những con nguoi sang tạo mới có thể tạo ra môi trường sáng tạo dé ho thé hiện và làm việc Đến lượt mình môi trường sáng tạo sẽ có sự hấp dẫn nhất định để cuốn hút con người sáng tạo tìm đến Mối quan hệ hữu cơ này thiết trưởng cũng không có nhiều thứ để bàn Có vẻ trong câu chuyện xây dựng môi trường sáng tạo “gà và trứng” có cùng một lúc Hay nói cách khác, ở đâu có sự hội tụ của cả hai yếu tố này, ở đó sự sáng tạo và đổi mới sẽ sinh sôi và nảy nở mạnh mẽ
Sáng tạo cần có phương pháp
Điều kiện cuối cùng của một quá trình sáng tạo và đổi mới thành công chínhlà phương: pháp (và cả công cụ đi kèm) Nếu bạn phó mặc sáng tạo và đôi mới cho sự “buon chat’ của mỗi cá nhần hoặc phó mặc sự thành công của quá, trình đó cho sự may mắn, bạn thực
sự đã sai lầm Hay nói đúng hơn, bạn sẽ thành công nếu bạn may mắn, và nếu không may mắn bạn sẽ khó thành công chưa kể, con đường tới thành công nếu không có phương pháp quả là xa xăm va mất thời gian
Lời giải cho vẫn đề này là bạn cần trang bị phương pháp sáng tạo cho nhân viên Nhân viên làm việc có phương pháp chặc chăn sẽ hiệu quả hơn, tương tự như vậy, nêu bạn sáng tạo kèm theo phương pháp, bạn sẽ trở nên hiệu quả hơn, thành công đên sớm hơn, và đặc
Trang 5biệt là hiệu quá hơn trên cùng một sự đầu tư, nỗ lực ban đầu Vẫn đề không nằm ở chỗ
cai nào nhanh hơn, lớn hon va gặt hải nhiều thành cong hon, diéu quan trọng bạn cần có
sự đánh giá tương quan với sự đầu tư của rat nhiéu nguôn lực quý giá của doanh nghiệp như: con người, thời gian, lãnh đạo và còn rất nhiều điểm khác nữa
Nói tới phương pháp không chỉ có ý nghĩa về phương pháp luận, phương pháp ở đây bao gom:
Nền táng lý thuyết
Phương pháp vận dụng vào thực tiễn
Các nguyên tắc, nguyên lý thực hiện hiệu quả
Các kỹ thuật, kỹ năng giúp phát ý tưởng và định hướng tìm kiếm ý tưởng
Bài học thành công, chia sẻ kinh nghiệm giữa các doanh nghiệp đã ứng dụng trước đó
[1] Trận “Bối thuý” là một trong số những trận đánh nỗi tiếng của Hàn Tín, dưới thời
Hán Đề chống lại số lượng quân thù đông gấp mười lần quân mình, Hàn Tín đã cho quân dựa lưng vào sông để khích lệ tinh thần quân sĩ xông lên quyết chiến với kẻ thù Sau này, các nhà quân sự đều nhắc lại trận chiến này với câu nói: “Dồn vào đường chết, sẽ tìm ra đường sống.”
(Nguồn Bản tin sáng tạo và đối mới