Bài giảng hướng dẫn lái cầu trục Bridge crane

I. Kiến thức chung về máy trụcII. Các chi tiết máy trụcIII. Các loại truyền độngIV. Cơ cấu máy trụcV. Quy trình bảo dưỡng máy trụcVII. Hệ thống thuỷ lực trên máy trụcVIII. An toàn về vận hành máy trục

CHÀO MỪNG CÁC QUÝ VỊ THAM DỰ

CHƯƠNG TRÌNH

LÁI CẦU TRỤC/Bridge crane

THỜI GIAN: 4 GiỜ

TRƯỜNG CĐN QUỐC TẾ VABIS HỒNG LAM

KHOA: HÀN

MỤC TIÊU SAU KHI HỌC XONG BÀI NÀY HỌC VIÊN CÓ KHẢ NĂNG:

+ Nhận dạng được các chi tiết của máy trục, các loại

truyền động, cơ cấu máy trục.

+ Trình bày được Quy trình bảo dưỡng máy trục, an

toàn khi vận hành máy trục

+ Ứng dụng vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa mang lại hiệu quả cao trong công việc

LÁI CẦU TRỤC

NỘI DUNG

NỘI DUNG

I Kiến thức chung về máy trục

II Các chi tiết máy trục III Các loại truyền động

IV Cơ cấu máy trục

V Quy trình bảo dưỡng máy trục

I Kiến thức chung về máy trục

1 Khái niệm:

giới hóa công tác nâng và vận chuyển nội bộ;

người ta dùng các loại máy này để nâng và vận

chuyển các loại hàng kiện, hàng rời trong không

gian, lắp ráp nhà ở nhà công nghiệp theo từng

khối lớn,

Dựng lắp các loại máy móc thiết bị cho các

xí nghiệp công nghiệp, xếp dỡ các loại

vật liệu xây dựng trong các kho bãi thực

hiện các nguyên công phục vụ sản xuất

trong các phân xưởng khác.

2 Phân loại:

- Máy trục là loại máy hoạt động theo chu kỳ, quá trình làm việc và nghỉ của các cơ

cấu máy trục là ngắt quãng, xen kẽ, lặp đi lặp lại

- Tùy thuộc vào kết cấu và công dụng người ta có thể phân chia máy trục thành các

loại:

3 Các đặc tính cơ bản của máy trục

1 Trọng tải (load)

thiết kế

2 Vùng phục vụ

đo từ sàn làm việc đến tâm móc ở vị trí

cao nhất

 Khẩu độ/aperture

+ Khẩu độ là khoảng cách giữa 2

đường ray di chuyển cầu

+ Hành trình là quãng đường cần di

chuyển theo phương dọc ray

Ray

 Tầm với (m) và góc xoay

+ Tầm với là khoảng cách giữa tâm

quay và tâm móc ở vị trí xa nhất

+ Góc xoay của cần quanh tâm quay

Cần trục quay ngoài trời thường có

khả năng quay tròn vòng

Cột

Cần

3 Các vận tốc chuyển động

+ Cơ cấu nâng – tạo chuyển động lên xuống

+ Cơ cấu di chuyển xe con – chuyển động ngang

+ Cơ cấu di chuyển cầu – chuyển động dọc

 Cần trục quay có các cơ cấu tạo chuyển động:

+ Cơ cấu quay – tạo chuyển động quay của cần

+ Cơ cấu nâng cần, Cơ cấu thay đổi tầm với…

+ Các vận tốc chuyển động là vận tốc các cơ cấu trên

 Với cần trục thông dụng, vận tốc lấy trong khoảng sau:

+ Vận tốc nâng: vn = 6 – 12 m/ph

+ Vận tốc di chuyển xe con: vx = 15 – 20 m/ph

+ Vận tốc di chuyển cầu: vc = 20 – 40 m/ph

+ Vận tốc quay: vq = 0,5 – 3,0 v/ph

 Do vậy nếu thiết kế như nhau thì hoặc sẽ thừa an toàn (lãng phí) hoặc sẽ không đủ an toàn

 CĐLV được phản ánh trong từng bước tính toán thiết kế các bộ phận trong cơ cấu và máy

II Các chi tiết máy trục

+ Hình 6 cạnh

- Các sợi cùng đường kính, bện 1 lần,

cùng bước xoắn, giữa các sợi tiếp xúc đường,

sợi này lọt vào khe của các sợi kia

- Nhược điểm cứng khó uốn, dễ đứt sợi ở

 Dùng các sợi cùng đường kính, bện cùng một chiều xoắn, nhưng giữa các lớp

có bước xoắn khác nhau, giữa các sợi có tiếp xúc điểm nhưng lại có khe hở (khoảng trống) khá lớn;

+ Hình tròn

+ Hình 6 cạnh

- Các sợi cùng đường kính, bện 1 lần, cùng bước xoắn,

giữa các sợi tiếp xúc đường, sợi này lọt vào khe của các sợi kia.

- Nhược điểm cứng khó uốn, dễ đứt sợi ở góc và cào xước

chi tiết quấn => rất ít dùng.

Hình 3-22 Cáp tròn tiếp xúc đường Hình 3-23 Cáp tròn có vỏ bọc

+ Hình cánh hoa:

- Cáp được bện qua ít nhất 2 bước Đầu tiên

dùng sợi thép bện thành các dánh, sau đó

các dánh bện thành sợi cáp có tiết diện

như hình cánh hoa quanh lõi sợi đay hoặc

sợi thép;

Hình 3-24 Cáp hình cánh hoa

a /

b /

c /

. 2.Xích hàn

2.1 Cấu tạo và phân loại

+ Cấu tạo

Xích hàn gồm những mắt xích hình ôvan,

được chế tạo từ thép tròn uốn cong rồi hàn lại Vật

liệu chế tạo xích hàn thường là thép ít cacbon như

CT34, CT38, thép 15

Hình 3-29 Xích hàn

L

§5 XÍCH

+ Phân loại

* Theo kết cấu

- Xích mắt ngắn: L ≤ 5d, loại này được dùng nhiều

* Theo độ chính xác chế tạo:

- Xích quy cách thô: độ chính xác chế tạo thấp (sai số kích thước B, t đến

± 10%), chỉ dùng neo buộc tải, cơ cấu quấn cáp vào tang trơn;

- Xích quy cách tinh: độ chính xác chế tạo cao (sai số kích thước B, t đến

± 3%), dùng nhiều trong cơ cấu nâng quay tay như palăng xích, …

2.2 Xích bản lề

+ Cấu tạo xích bản lề

- Xích bản lề được chế tạo từ nhiều dãy các

má xích (tấm) nối với nhau bằng trục bản lề.

- Vật liệu chế tạo má xích (tấm) bản lề thường

là thép 40, 45, 50, 40X, 40XH, 30XH3;

- Vật liệu chế tạo trục bản lề thường là thép 15,

20, 15X, 12XH3, 20XH3A, 20XH4A, 30XH3;

§5 XÍCH

- Xích bản lề được tiêu chuẩn hoá Xích phải làm việc ở nơi ít bụi và luôn lau dầu Tốc độ di chuyển của xích nhỏ hơn 25 m/s;

- Xích bản lề chỉ uốn được trong mặt phẳng vuông góc với trục bản lề.

* So sánh ưu nhược điểm giữa cáp và xích

+ Cáp có trọng lượng trên đơn vị chiều dài nhỏ nhất;

+ Cáp có thể uốn được trên tất cả các phương, điều này dẫn tới chi tiết quấn cáp tương

đối đơn giản;

+ Cáp có độ bền lâu khá cao, dễ kiểm tra để tránh đứt đột ngột;

+ Cáp làm việc êm, không ồn ở mọi vận tốc;

Đối với cáp

Đối với xích hàn

+ Xích hàn có ưu điểm là dễ gập theo tất cả các phương, có thể uốn ở

bán kính cong khá nhỏ, dẫn tới chi tiết quấn xích và toàn bộ cơ cấu

nhỏ gọn;

+ Chế tạo xích hàn đơn giản, giá thành rẻ (đặc biệt là với cơ cấu chịu tải

nhỏ, vận tốc thấp, thao tác bằng tay);

- Nhược điểm cơ bản của xích hàn là trọng lượng bản thân lớn;

- Kết cấu từng mắt xích xen kẽ vuông góc với nhau dẫn tới chi tiết quấn

phức tạp;

- Làm việc ồn, không thể làm việc ở vận tốc cao;

- Khó kiểm tra độ bền, dễ đứt đột ngột, độ tin cậy thấp.

3.2 Kìm cặp tải

thỏi, dạng khối (như thỏi thép, hòm,

thùng…);

được năng suất và có thể mang vật

phẩm đang ở nhiệt độ cao;

Kìm ôm Kìm ma sát

3.3 Gầu ngoạm

- Gầu ngoạm là loại thùng chứa tự xúc và tự đổ vật phẩm rời như cát, sỏi, than ;

- Không tốn thời gian chất và dỡ tải ;

4 Móc và khung treo móc

- Hình dạng và kết cấu như hình vẽ;

1 Bánh phanh;

2 Má phanh;

3 Tay phanh.

III CÁC LOẠI TRUYỀN ĐỘNG

1 Dẫn động bằng tay

2 Dẫn động điện

3 Dẫn động bằng động cơ đốt trong

4 Dẫn động thủy lực và khí nén

IV Cơ cấu máy trục

4.1 Bộ máy nâng hàng:

Trong máy trục có thể có một hoặc nhiều bộ máy

tuỳ thuộc vào công dụng và phạm vi sử dụng

của nó Khi máy trục chỉ có một bộ máy thì bộ

máy đó phải là bộ máy nâng hạ hàng

4.2 Bộ máy di chuyển

Bộ máy di chuyển bánh thép được sử

dụng trong cần trục tháp, cần trục chân

đế, cầu trục, cổng trục

Ở cần trục di chuyển bánh lốp hay bánh xích sẽ do bánh chủ động nhận được chuyển động từ động cơ qua hộp giảm tốc Trên một trong các trục truyền động người ta đặt phanh để hãm máy trục, chống trôi máy, đứng trên mặt nghiêng

4.3 Bộ máy thay đổi tầm với

bản cánh phía dưới của cần đặt nằm

ngang

 4.4 Bộ máy quay

Q

Q

V Quy trình bảo dưỡng máy trục

Cliquez pour modifier les styles du texte du masque

Deuxième niveau

Troisième niveau

Quatrième niveau

QUY TRÌNH BẢO DƯỠNG, SỬA CHỮA CẦU TRỤC, PALĂNG

1 Thanh ray cố định

2 Giới hạn của xe con

3 Điểm nối cố định thanh ray

4 Động cơ chuyển động cẩu trục

5 Tời nâng và xe điện

6 Nguồn cấp chính

7 Hộp điều khiển treo

8 Tủ điều khiển

Cliquez pour modifier les styles du texte du masque

Deuxième niveau

Troisième niveau

Quatrième niveau

1 Tủ điều khiển

2 Cơ cấu công tắc chuyển mạch

3 Cơ cấu truyền động

4 Điểm cố định cho phanh an toàn

1 CÔNG TÁC AN TOÀN KHI TIẾN HÀNH VIỆC BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA.

ngừa việc tái khởi động trong thời gian bảo dưỡng

- Đóng bàn kẹp trên bộ phận quay trước khi bắt đầu sửa chữa

- Tất cả các bộ phận đang quay của máy phải ngừng lại trước khi bạn di dời các thiết bị

bảo vệ hay mở nắp

- Để máy tránh xa các chất và nguyên liệu dễ cháy Không được sử dụng xăng, dầu hoặc

các chất dễ cháy khác để vệ sinh máy.

- Tắt nguồn cấp điện trước khi bắt đầu các công việc bảo dưỡng, sửa chữa Đặt biển

“Cấm đóng điện! Có người đang làm việc” tại tủ điều khiển.

- Khi bảo dưỡng phải đeo dây an toàn, trước khi thắt dây phải kiểm tra độ an toàn của

dây có đảm bảo hay không.

2 NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

2.1 Công tác kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa Cầu trục, palăng:

Nhằm mục đích đảm bảo chất lượng các thiết bị điện và nhanh chóng sửa chữa thiết

bị sau sự cố để sớm đưa thiết bị vào vận hành.

- Công tác kiểm tra định kỳ Cầu trục, palăng:

Công tác kiểm tra định kỳ ít nhất 1 tháng 1 lần phải kiểm tra tình trạng vận hành của cầu trục, pa lăng

và toàn bộ các thiết bị nhất thứ, nhị thứ trong trạm Nếu phát hiện thấy hiện tượng bất thường phải báo cáo ngay cho cấp lãnh đạo và ghi vào sổ kiểm tra quản lý vận hành.

- Kiểm tra xử lý sự cố: Khi có sự cố phải nhanh chóng xác định vị trí và tính chất hư

hỏng, biện pháp khắc phục và xác định khả năng có thể đóng điện lại lần nữa hay không.

- Công tác bảo dưỡng các thiết bị điện: Việc bảo dưỡng các thiết bị điện phải phối

hợp với lịch thí nghiệm, bảo dưỡng định kỳ thiết bị Đồng thời phải tuân theo quy định

và hướng dẫn của nhà chế tạo.

2.2 Yêu cầu đối với nhân viên quản lý, vận hành và sửa chữa thiết bị:

Các nhân viên quản lý, vận hành và sửa chữa thiết bị bắt buộc phải hiểu và nắm rõ các quy trình, quy phạm sau:

- Quy trình vận hành trạm điện và các thiết bị điện.

- Quy trình kỹ thuật an toàn điện.

- Quy trình đánh số thiết bị trong hệ thống điện của nhà máy.

- Tính năng kỹ thuật, quy trình vận hành và bảo dưỡng các thiết bị đang quản lý, vận hành.

II HƯỚNG DẪNBẢO DƯỠNG, SỬA CHỮA CẦUTRỤC,PALĂNG:

- Kiểm tra, vệ sinh bề mặt hoạt động của thanh ray cố định.

- Kiểm tra, Vệ sinh mặt tiếp xúc của các bánh xe.

- Kiểm tra, xiết chặt bulong, đai ốc các điểm nối.

- Kiểm tra các đầu nối cáp, dây cáp có rạn, đứt không.

- Kiểm tra hệ thống tiếp địa, các bảo vệ.

- Kiểm tra tiếng kêu của các động cơ có bình thường không.

2 Xử lý Cầu trục, palăng vận hành không bình thường và sự cố:

2.1 Trong khi vận hành, Cầu trục palăng có những hiện tượng khác thường như:

Động cơ bị nóng quá mức, có tiếng kêu khác thường, cáp tời nâng bị rạn, đứt … phải

tìm mọi biện pháp giải quyết, đồng thời báo cáo với cấp trên và ghi những hiện tượng, nguyên nhân đó vào sổ nhật ký vận hành

2.2 Cầu trục, palăng phải được đưa ra khỏi vận hành trong các

trường hợp sau dây:

- Có tiếng kêu mạnh, không đều và tiếng phóng điện bên cạnh máy

- Sự phát nóng của động cơ tăng lên bất thường trong điều

2.3 Khi Cầu trục, palăng tự động cắt ra khỏi lưới:

Thì trước hết phải xóa sự cố âm thanh và dựa vào các Rơle tín hiệu

để biết bảo vệ nào hoạt động Nếu Cầu trục, palăng cắt do quá tải,

hoặc bảo vệ làm việc sai thì có

thể cho làm việc trở lại sau khi đã xem xét

2.4 Các sự cố cần khắc phục:

trực

ca phải tìm biện pháp điều chỉnh và giảm bớt tải trọng

- Khi các động cơ phát nóng tăng lên bất thường, nhân viên trực ca

phải tìm nguyên nhân và biện pháp để giảm bớt nhiệt độ và báo cáo ngay cho các cấp lãnh đạo

3 Bảo dưỡng định kỳ Cầu trục, Palăng:

3.1 Tiểu tu định kỳ Cầu trục, Palăng:

Là bảo dưỡng, sửa chữa Cầu trục, palăng có cắt điện nhưng không mở ruột máy

· Thời hạn tiểu tu:

Thời hạn tiểu tu đối với Cầu trục, Palăng: 3tháng/1 lần

٭ Tiểu tu bao gồm các hạng mục sau đây:

- Xem xét bên ngoài và sửa chữa các hư hỏng nhỏ có thể khắc phục được ngay

- Vệ sinh bề mặt hoạt động của Thanh ray cố định

- Vệ sinh mặt tiếp xúc của các bánh xe

- Kiểm tra và vệ sinh toàn bộ các Bulông liên kết, xiết chặt lại các đai ốc

- Kiểm tra, vệ sinh các đầu nối cáp, dây cáp có rạn, đứt không

- Kiểm tra, vệ sinh các hệ thống làm mát động cơ Kiểm tra, thay thế mỡ các vòng bi động cơ.

- Kiểm tra các đầu dây tiếp địa, các bảo vệ và chống sét, đảm bảo các liên kết phải chắc chắn không bị lỏng trong quá trình vận hành

3.2 Đại tu định kỳ Cầu trục, Palăng:

Rút vỏ máy (toàn bộ phần các động cơ, tời nâng, hộp điều khiển treo) hoặc rút ruột máy ra khỏi vỏ, kiểm tra sửa chữa toàn diện máy, có thể bao

gồm cả sấy máy

· Thời hạn đại tu:

Đối với tất cả các Cầu trục, Palăng tùy thuộc vào kết quả thí nghiệm và tình trạng máy

Đại tu Cầu trục, Palăng bao gồm các hạng mục sau đây:

- Rút vỏ máy hoặc ruột máy ra khỏi vỏ

- Kiểm tra, vệ sinh và bảo dưỡng vỏ máy và ruột máy

- Sửa chữa các thiết bị làm mát động cơ

- Vệ sinh và sơn lại vỏ máy (nếu cần).

- Kiểm tra các đồng hồ đo lường, trang bị báo hiệu, Rơle bảo vệ các

mạch nhị thứ

- Sửa chữa các thiết bị nối với Cầu trục, Palăng

- Sấy lại ruột máy (nếu cần)

- Lắp lại Cầu trục, Palăng

- Thí nghiệm Cầu trục, Palăng

- Sau khi bảo dưỡng, rà soát để không có lỗ rò, khe hở ở những điểm chắp nối.

- Khi hàn nối phải làm theo đúng hướng dẫn.

- Nếu thực hiện công việc hàn điện trên bất kỳ bộ phận nào của máy,

không được hướng dòng hàn đi qua Plain hay giá chống ma sát, vật nối di

động khác và thiết bị đo lường Luôn hướng trực tiếp dòng hàn đến phần đang được hàn.

- Đóng lại tất cả các thiết bị bảo vệ và đóng tất cả nắp khi hoàn thành công việc bảo

dưỡng.

Sơ đồ cấu tạo

p

P

VI Hệ thống thuỷ lực trên máy trục

7.1 Những người hội đủ các điều kiện sau được lái cầu trục:

 Có tuổi nằm trong độ tuổi lao động do nhà nước qui định

 Đã qua kiểm tra sức khỏe bởi cơ quan y tế (không có hội chứng thần kinh, suy tim, mắt kém)

 Được đào tạo chuyên môn phù hợp với thiết bị mà mình điều khiển và có chứng chỉ

chuyên môn kèm theo, được huấn luyện an toàn vận hành cầu trục và được cấp thẻ an toàn Người lái phải có quyết định giao việc bằng văn bản do giám đốc đơn vị cấp (ký tên

và đóng dấu)

7 An toàn về vận hành máy trục

7 2 Chỉ cho phép công nhân làm việc trên những cầu trục: đã qua kiểm định

và được cơ quan lao động cấp giấy phép hoạt động theo đúng luật định Cầu trục không có giấy phép của thanh tra an toàn lao động không được phép hoạt động

7.3 Làm việc với cầu trục phải sử dụng đúng và đủ các phương tiện bảo vệ

7.4 Trước khi vận hành phải kiểm tra xem cầu trục có ở trong tình trạng hoàn hảo không.

 Nếu phát hiện có bộ phận, chi tiết hư hỏng phải tiến hành sửa chữa hoàn chỉnh mới được đưa vào làm việc Chú ý kiểm tra:

 Sự bao che các bộ phận nguy hiểm như truyền động bánh răng, xích, các khớp nối có bulông hoặc chốt lồi ra, các trục truyền động, tambour cuộn cáp đặt nơi người lái làm việc hay cạnh lối đi, các bộ phận điện trần, các cáp lấy điện

 Bộ phận đỡ đề phòng bánh xe hỏng hay trục bánh xe bị gãy.

An toàn về vận hành máy trục

 Các thiết bị tự động ngừng các cơ cấu nâng tải khi quá tải, khi lên đến vị trí cáo nhất quy định, ngừng để tránh va đập vào trụ chắn của xe con treo móc, của cầu trục.

 Các phanh hãm đối với các chiều chuyển động…

7.5 Khi chạy không tải:

 Phải bóp còi 3 lần để báo cho những người không có trách nhiệm đứng trong khu vục cầu trục hoạt động ra khỏi khu vực đó trước khi chính thức khởi động nó, thời gian cảnh báo này không được ngắn hơn một phút

 Thử không tải bao gồm các động tác: thử các chuyển động lên xuống, chuyển động qua lại, chuyển động tới lui

 Nếu đạt yêu cầu sẽ chuyển sang chế độ chạy có tải

7.6 Khi chạy có tải:

 Không nâng tải quá trọng lượng qui định

 Khi nâng tải đến độ cao 200-300mm phải dừng lại ít phút để xem tải có ở trạng thái

ổn định không, sau đó mới được nâng tiếp Khi di chuyển ngang phải đảm bảo cho tải cao hơn vật cản cao nhất 0,5m.

 Không được dừng tải đột ngột hoặc hãm cầu bằng hộp số.

 Nâng tải phải thực hiện sao cho cáp căng đều, cáp treo phải thẳng đứng