DTNCKH Toan: Khai thac va su dung TBDDH- Phan so lop 4

Từ những khó khăn trên, tôi đã tăng cờng dự giờ các tiết dạy- học môn Toán ở lớp 4 của đồng nghiệp và qua thực hiện chuyên đề tôi đã rút ra đợc: " Một số phơng pháp, việc khai thác và vi

trờng đại học s phạm hà nội khoa giáo dục tiểu học -*&* -

đề tài nghiên cứu khoa học về nghiệp vụ sự phạm

Tên đề tài: khai thác và sử dụng đồ dùng trong dạy học

phân số cho học sinh ở lớp 4.

Ngời hớng dẫn: Trần ngọc lan

Cán bộ khoa giáo dục Tiểu học- ĐHSPHN

Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Bờng

Số báo danh: 09 Sinh ngày 19/02/1973

bắc giang: 2007

Lời cảm ơn !

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

“Vì lợi ích mời năm trồng cây Vì lợi ích trăm năm trồng ngời”.

Giáo viên Việt Nam luôn luôn ghi nhớ và thực hiện lời dạy của Ngời Để làm đợc điều đó đòi hỏi ngời giáo viên phải luôn trau dồi kiến thức, tìm tòi, nghiên cứu, sáng tạo Là một giáo viên tiểu học, bản thân tôi luôn mong muốn đ-

ợc thực hiện và hoàn thành tốt nhiệm vụ của Nhà trờng giao cho, phấn đấu, rèn luyện để mọi đồng nghiệp, học sinh và mọi ngời tin tởng

Để hoàn thành tốt đề tài này, tôi đã đợc sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo và các em học sinh

Trớc hết tôi xin trân trọng cảm ơn ban giám hiệu cùng tập thể giáo viên trong trờng đã tạo điều kiện giúp đỡ về mọi mặt để tôi hoàn thành tốt sáng kiến kinh nghiệm của mình

Năm học 2 007- 2 008 là năm thứ ba triển khai, thực hiện thay sách giáokhoa lớp 4 Trong quá trình thực hiện không tránh khỏi bỡ ngỡ, lúng túng Songvới ý thức tích cực đổi mới phơng pháp, nâng cao chất lợng dạy học Toán lớp 4nói chung- Phơng pháp dạy học phân số ở lớp 4 nói riêng, tôi xin mạnh dạn đề ramột số biện pháp, phơng pháp, việc khai thác và sử dụng đồ dùng dạy - học.Vì thời gian nghiên cứu cha nhiều, tài liệu nghiên cứu còn hạn hẹp, nên cácbiện pháp dạy - học “Phơng pháp, việc khai thác và sử dụng đồ dùng trong trongdạy học phân số ở lớp 4” cha thật phong phú Kính mong đợc các đồng chí lãnh

đạo trờng Tiểu học Vũ Xá, chuyên viên phòng Giáo dục và Đào tạo huyện LụcNam- Bắc Giang, thầy cô trờng ĐHSP Hà Nội, các bạn đồng nghiệp lớp 10A bổsung, góp ý để kinh nghiệm của tôi thêm phong phú và hiệu quả hơn

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Bắc Giang, ngày ….tháng … năm 2007 tháng ….tháng … năm 2007 năm 2007

I Lí do chọn đề tài:

“Em đến trờng học bao điều lạ ”

Hạnh phúc lớn nhất của tuổi thơ là đợc đi học Đúng vậy, đợc đến trờng, đợchọc tập là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi học sinh Bởi vì, sau mỗi giờ học,buổi học, các em lại hiểu biết thêm nhiều điều bổ ích và lí thú Đối với các em:

"Mỗi ngày đến trờng là một ngày vui" Đến trờng, các em đợc học tập, đợc rèn

luyện, đợc giáo dục để trở thành con ngời phát triển toàn diện: có đức - có tài đểgóp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Ngày nay, đất nớc ta đang từng bớcchuyển sang thời kì công nghiệp hoá - hiện đại hoá và hội nhập quốc tế Để gópphần đa đất nớc tiến kịp xu thế phát triển chung của thời đại cần có những conngời tự tin, năng động, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu đổi mới đất nớc Trách nhiệmcủa những ngời làm công tác giáo dục nói chung, của ngời giáo viên tiểu học nóiriêng là hết sức nặng nề Chúng ta trang bị cho các em kiến thức về tự nhiên, xãhội- khoa học, công nghệ Cần rèn cho các em kĩ năng: Nghe - Nói - Đọc - Viếtkhi sử dụng Tiếng Việt, biết tính toán thành thạo 4 phép tính, tính giá trị của biểuthức, tìm thành phần cha biết của phép tính, giải toán có lời văn vv…

Năm học 2007-2008 là năm học thứ ba thực hiện chơng trình, sách giáokhoa lớp 4 mới Phát huy u điểm của các năm học thay sách lớp 1, lớp 2 và lớp 3.Trờng tôi đã chỉ đạo giáo viên dạy toàn diện các môn học và đặc biệt chú trọngdạy kĩ năng: Nói - Nghe - Đọc- Viết khi sử dụng Tiếng Việt, biết tính toán thànhthạo 4 phép tính, tính giá trị của biểu thức, tìm thành phần cha biết của phép tính,giải toán có lời văn vv… cho học sinh học tập, rèn luyện qua nội dung chơng

trình lớp 4 nói chung, phơng pháp Dạy học phân số ở lớp 4 “ ” nói riêng - môn

Toán lớp 4 Tuy các giờ Toán ở lớp 4 có các kiểu bài rất đa dạng nhng mỗi kiểubài đều lấy mục đích rèn luyện kĩ năng nói, phân tích, viết tính toán cho học sinh

là kĩ năng trọng tâm

Trong giờ Toán ở lớp 4, học sinh không còn làm tính cộng, trừ, nhân, chiacác số tự nhiên thông thờng nh đã đợc học ở các giờ toán ở lớp 1, lớp 2, lớp 3 màcác em sẽ đợc làm quen với một khái niệm mới trong toán học Đó chính là

“Phân số” trong cuộc sống hằng ngày Do đó, ngoài việc rèn kĩ năng đọc, phân

tích, viết tính toán cho học sinh về 4 phép tính của dãy số tự nhiên thì còn dạy vàrèn kĩ năng cho các em có kiến thức, kĩ năng nói, phân tích, viết tính toán chohọc sinh về phân số

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

Trong thực tế, việc đổi mới phơng pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm

ở một số giáo viên còn hạn chế, việc chuẩn bị cho học sinh tâm thế để vào giờhọc nhất là giờ Toán cha đợc coi trọng Giáo viên ít khi đọc sách báo tham khảothêm lên nội dung một số tiết học cha khoa học còn mang tính thời sự, cha đợccập nhật một cách đầy đủ và thờng xuyên về lĩnh vực toán học Học sinh vốn từcòn ít, khả năng diễn đạt còn hạn chế, hay rụt rè, nhút nhát lên việc phân tích cácphép tính, các bài toán về phân số cha khoa học

Từ những khó khăn trên, tôi đã tăng cờng dự giờ các tiết dạy- học môn Toán

ở lớp 4 của đồng nghiệp và qua thực hiện chuyên đề tôi đã rút ra đợc: " Một số

phơng pháp, việc khai thác và việc sử dụng đồ dùng dạy- học phân số ở nội dung SGK Toán lớp 4" Tôi xin mạnh dạn trao đổi cùng đồng nghiệp.

II Mục đích nghiên cứu :

- Nghiên cứu nội dung, các hình thức tổ chức dạy học các dạng bài phân sốtrong chơng trình lớp 4

- Tìm hiểu, khai thác, sử dụng đồ dùng dạy học phân số lớp 4

- Nghiên cứu đề xuất một số phơng pháp, biện pháp nhằm gây hứng thúhọc tập cho học sinh Từ đó có thể nâng cao chất lợng dạy- học phân số trong tr-ờng Tiểu học

III Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để đạt đợc mục đích nêu trên tôi đã đề ra một số nhiệm vụ sau:

- Tìm hiểu nội dung, chơng trình SGV, SGK về phân số

- Điều tra những lỗi sai thờng gặp của giáo viên khi sử dụng đồ dùng dạy họcphân số

- Điều tra những lỗi sai thờng gặp của học sinh khi sử dụng đồ dùng học phân số

- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lợng khai thác & sử dụng đồdùng dạy- học phân số.

- Thử nghiệm bớc đầu các biện pháp để đạt đợc các nhiệm vụ đề ra

IV Các phơng pháp nghiên cứu khoa học:

- Phơng pháp nghiên cứu lí luận

- Phơng pháp nghiên cứu thực tiễn

Giới thiệu chung về môn Toán lớp 4I- Một số đặc điểm chủ yếu của môn toán ở lớp 4

( gọi tắt là Toán 4)

1 Toán 4 mở đầu cho giai đoạn mới của dạy học toán ở tiểu học

Quá trình dạy học toán trong chơng trình tiểu học đợc chia thành hai giai

đoạn: giai đoạn lớp 1, 2, 3 và giai đoạn các lớp 4, 5

- Giai đoạn lớp 1, 2, 3 có thể coi là giai đoạn học tập cơ bản vì ở giai đoạn này học sinh đợc chuẩn bị những kiến thức, những kĩ năng cơ bản nhất về đếm,

đọc, viết, so sánh, sắp xếp thứ tự các số tự nhiên và 4 phép tính về số tựnhiên( trong phạm vi đến 100 000); về đo lờng với các đơn vị đo và dụng cụ đothông dụng nhất; về nhận biết, vẽ các hình học đơn giản, thờng gặp; về phát hiện

và giải quyết các tình huống có vấn đề trong học tập và trong đời sống, chủ yếu

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

thông qua giải và trình bày bài giải các bài toán có lời văn… Đặc biệt ở giai đoạn

này, học sinh chuẩn bị về phơng pháp tự học toán dựa vào các hoạt động tích

cực, chủ động, sáng tạo Nhờ sự hỗ trợ của các đồ dùng học toán đơn giản: nh

que tính, hạt tính và hình vẽ, mô hình… của SGK, học sinh đợc tập dợt tự pháthiện, tự giải quyết vấn đề, tự chiếm lĩnh kiến thức mới, kết hợp học cá nhân vớihợp tác trong nhóm, trong lớp; thực hiện học gắn với thực hành, vận dụng mộtcách linh hoạt, dới sự tổ chức hớng dẫn của GV Với cách chuẩn bị phơng pháp

tự học toán nh trên, học sinh không chỉ biết cách tự học mà còn phát triển ngônngữ ( nói, viết) để diễn đạt chính xác, ngắn gọn và đầy đủ các thông tin, để giaotiếp khi cần thiết; không chỉ bớc đầu phát triển các năng lực t duy ( phân tích,tổng hợp, trừu tợng hoá, khái quát hoá đúng mức) mà còn từng bớc hình thành tduy phê phán, biết lựa chọn và tìm cách giải quyết vấn đề một cách hợp lí

- Giai đoạn các lớp 4, 5 có thể coi là giai đoạn học tập sâu (so với giai đoạn

trớc) ở các lớp 1, 2, 3 học sinh chủ yếu chỉ nhận biết các khái niệm ban đầu,

đơn giản qua các ví dụ cụ thể với sự hỗ trợ của các vật thực, hoặc mô hình, tranh

ảnh,… do đó chủ yếu chỉ nhận biết “cái toàn thể”, “cái riêng lẻ”, cha làm rõ cácmối quan hệ, các tính chất của sự vật, hiện tợng Giai đoạn các lớp 4, 5, HS vẫnhọc tập các kiến thức, kĩ năng cơ bản của môn Toán nhng ở mức sâu hơn, kháiquát hơn, tờng minh hơn Nhiều nội dung toán học có thể coi là trừu tợng, kháiquát đối với HS ở giai đoạn các lớp 1, 2, 3 thì các lớp 4, 5 lại trở lên cụ thể, trựcquan và đợc dùng làm chỗ dựa ( cơ sở) để học các nội dung mới Do đó, tính trừutợng, khái quát của nội dung môn Toán ở các lớp 4, 5 đợc nâng lên một bậc( sovới các lớp 1, 2, 3) HS có thể nhận biết và vận dụng một số tính chất của số,phép tính, hình hình học ở dạng khái quát hơn Một trong những đổi mới trongdạy học toán ở giai đoạn các lớp 4, 5 của CTTH là không quá nhấn mạnh líthuyết và tính hàn lâm nh trớc mà cố gắng tạo điều kiện để tinh giảm nội dung,tăng hoạt động thực hành- vận dụng, tăng chất liệu thực tế trong nội dung, đặcbiệt, tiếp tục phát huy dạy học dựa vào hoạt động của học sinh để phát triển nănglực làm việc bằng trí tuệ cá nhân và hợp tác trong nhóm với sự hỗ trợ mức độ củathiết bị học tập

2 Toán 4 bổ sung, tổng kết quá trình dạy học số tự nhiên và chính thức

dạy học phân số.

- Trong chơng trình môn Toán ở tiểu học, số học là nội dung trọng tâm, làhạt nhân của toàn bộ quá trình dạy học toán từ lớp 1 đến lớp 5 Các nội dung về

đo lờng, yếu tố hình học, yếu tố thống kê, giải bài toán có lời văn đợc tích hợpvới nội dung số học; tức là chúng đợc dạy học dựa vào các nội dung số học và tạo

ra sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các nội dung của môn Toán, tạo thành môn Toán thốngnhất trong nhà trờng tiểu học

- ở học kì I của lớp 4, môn Toán chủ yếu tập trung vào bổ sung, hoàn thiện,tổng kết, hệ thống hoá, khái quát hoá (dù còn rất đơn giản, ban đầu) về số tựnhiên và dãy số tự nhiên, hệ đếm thập phân, bốn phép tính( cộng, trừ, nhân, chia)

và một số tính chất của chúng Từ các nội dung này có thể làm nổi rõ dần dầnmột số đặc điểm của tập hợp số tự nhên

Gắn với quá trình tổng kết số tự nhiên và hệ đếm số thập phân là sự bổ sung

và tổng kết thành bảng đơn vị đo khối lợng (tơng tự nh bảng đơn vị đo độ dài ởlớp 3), giới thiệu tơng đối hoàn chỉnh về các đơn vị đo thời gian và tiếp tục giớithiệu một số đơn vị đo diện tích

Nhờ khái quát hoá bằng các công thức chữ (hoặc khái quát hoá bằng lời)trong số học mà học sinh có điều kiện tự lập một số công thức tính chu vi, tínhdiện tích của một số hình đã và đang học Một số quan hệ toán học và ứng dụngcủa chúng trong thực tế cũng giới thiệu gắn với dạy học về biểu đồ, giải toán liênquan đến tìm số trung bình cộng của nhiều số,…

Có thể nói, trong chơng trình tiểu học mới, việc dạy học số tự nhiên đợc thựchiện liên tục từ đầu lớp 1 cho đến cuối kì I của lớp 4, theo các mức độ từ đơn giản

và cụ thể đến khái quát và trừu tợng hơn Việc dạy học và thực hành, vận dụng số

tự nhiên luôn gắn với các đại lợng thờng gặp trong đời sống nh độ dài, khối lợng,thời gian ( khoảng thời gian và thời điểm) , diện tích,… ; với các quan hệ trong sosánh hoặc tính toán thực hiện trên các số, trong quá trình giải quyết các vấn đềgần gũi đối với đời sống của học sinh tiểu học

- ở học kì II của lớp 4, môn Toán chủ yếu tập trung vào dạy học phân số.Trong chơng trình mới, từ học kì II của lớp 2 HS đã đợc làm quen dần với cácdạng phân số dạng đơn giản nhất: 1 1 1 1 1

; ; ; ; ;

2 3 4 8 9. Tuy cha gọi là “phân số”

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

nhng các nội dung này đã góp phần giúp học sinh sớm có biểu tợng về phân số và

sử dụng những hiểu biết này trong quá trình giải các bài toán liên quan đến tìmmột trong các phần bằng nhau của một số

Nhờ có bốn học kì làm quen và sử dụng những hiểu biết đơn giản về “

phân số” dạng 1

n ( với n là các số từ 2 đến 9) mà việc dạy học chính thức và có

hệ thống về phân số đợc thực hiện chủ yếu và tập trung vào học kì II của lớp 4

Đây là sự đổi mới trong cấu trúc và nội dung dạy học toán ở lớp 4 và lớp 5 so vớichơng trình Cải cách giáo dục ( 1981) và điều chỉnh chơng trình Toán tiểu học( 1994) ( Trong CTTH mới, ở tiểu học chỉ dạy học các phân số dạng đơn giản,mẫu số thờng là số có hai chữ số và phân số lớn hơn hoặc bằng 0 Đến lớp 6 bậcTrung học cơ sở, học sinh học tiếp về phân số nhng mở rộng hơn và khái quáthơn)

Để chuẩn bị dạy học phân số, ngoài việc sớm cho học sinh làm quen với “Một trong các phân số bằng nhau của một số” nh 1 1 1 1 1

; ; ; ; ;

2 3 4 8 9.; đầu học kì IIcủa lớp 4, học sinh còn đợc học về dấu hiệu chia hết cho 2; 3; 5; 9 Loại kiếnthức này cần thết cho việc học rút gọn phân số, quy đồng mẫu số hai phân số,…

3 Toán 4 kế thừa và phát huy các kết quả của đổi mới PPDH toán và

đổi mới cách đánh giá kết quả học tập toán ở các lớp 1, 2, 3

Cụ thể là:

- Giáo viên phải lập kế hoạch dạy học; tổ chức, hớng dẫn và hợp tác với họcsinh triển khai các hoạt động học tập để thực hiện kế hoạch dạy học( cả năm học,từng tuần, từng bài học)

- Học sinh phải tích cực tham gia vào các hoạt động học tập, có trách nhiệm

và có hứng thú đối với học tập môn Toán

- Cả GV và HS đều phải chủ động, linh hoạt và sáng tạo trong dạy và học;phát triển năng lực học tập toán theo từng đối tợng HS; tạo ra môi trờng học tập

thân thiện và hợp tác giữa GV và HS, giữa HS và HS; sử dụng hợp lí các thiết bịdạy học toán theo đặc điểm của giai đoạn các lớp 4, 5.

- Phối hợp giữa kiểm tra thờng xuyên và định kì, giữa các hình thức kiểmtra( miệng, viết, tự luận và trách nhiệm khách quan,… )

- Thực hiện dạy học và kiểm tra theo chuẩn chơng trình( tức là chuẩn kiếnthức và kĩ năng); đảm bảo công bằng, trung thực, khách quan, phân loại tích cựctrong kiểm tra

II- mục tiêu dạy học toán 4

Dạy học toán 4 nhằm giúp HS:

1.Về số và phép tính

A- số tự nhiên

- Nhận biết một số đặc điểm chủ yếu của dãy số tự nhiên

- Biết đọc, viết, so sánh, sắp xếp thứ tự các số tự nhiên

- Biết cộng, trừ các số tự nhiên; nhân số tự nhiên với số tự nhiên có đến ba chữ số( tích có không quá 6 chữ số); Chia số tự nhiên có đến sáu chữ số cho số tựnhiên có đến ba chữ số( chủ yếu là chia cho số có đến hai chữ số)

- Biết tìm một phần cha biết của phép tính khi biết kết quả và thành phần kia

- Biết tính giá trị của biểu thức có đến ba dấu phép tính( có hoặc không có dấu ngoặc) và biểu thức có chứa một, hai, ba chữ dạng đơn giản

- Biết vận dụng tính chất giao hoán và kết hợp của phép cộng và phép nhân, tính chất nhân một tổng với một số để tính bằng cách thuận tiện nhất

- Biết tính nhẩm trong phạm vi các bảng tính, nhân với 10; 100; 1000;… ; chia cho 10; 100; 1000;… ; nhân số có hai chữ số với 11

- Nhận biết dấu hiệu chia hết cho 2; 3; 5; 9

b- phân số

- Bớc đầu nhận biết về phân số (qua hình ảnh trực quan”

- Biết đọc, viết phân số; tính chất cơ bản của phân số; biết rút gọn, quy đồng mẫu số các phân số; so sánh hai phân số

- Biết cộng, trừ, nhân, chia hai phân số dạng đơn giản ( mẫu số không vợt quá 100)

2 Về đo lờng

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

- Biết mối quan hệ giữa yến, tạ, tấn với ki-lô- gam ; giữa giây, phút, giờ; giữa ngày và giờ, năm và thế kỉ; giữa dm2 và cm2 và m2 , giữa km2 và m2.

- Biết chuyển đổi các đơn vị đo đại lợng thông dụng trong một số trờng hợp

cụ thể khi thực hành, vận dụng

3 Về yếu tố hình học

- Nhận biết góc nhọn, góc tù, góc bẹt; hai đờng thẳng vuông góc, hai đờng thẳng song song; một số đặc điểm về cạnh, góc của hình chữ nhật, hình vuông, hình bình hành, hình thoi

- Biết vẽ: đờng cao của hình tam giác; hai đờng thẳng vuông góc; hai đờng thẳng song song; hình chữ nhật, hình vuông khi biết độ dài các cạnh

- Biết tính chu vi của hình bình hành, hình thoi

4 Về một số yếu tố thống kê và tỉ lệ bản đồ

- Biết đọc và nhận định ( ở mức độ đơn giản) các số liệu trên biểu đồ cột

- Biết một số ứng dụng của tỉ lệ bản đồ trong thực tế

5 Về giải toán có lời văn

- Biết tự tóm tắt bài toán bằng cách ghi ngắn gọn hoặc bằng sơ đồ, hình vẽ

- Biết giải và trình bày bài giải các bài toán có đến ba bớc tính, trong đó có các bài toán: Tìm số trung bình cộng, Tìm hai số biết tổng và hiệu của hai số đó, Tìm hai số biết tổng (hoặc hiệu) và tỉ số của hai số đó

6 Về phát triển ngôn ngữ, t duy và góp phần hình thành nhân cách của học sinh

- Biết diễn đạt một số nhận xét, quy tắc, tính chất, … bằng ngôn ngữ ( nói, viết) ở dạng khái quát

- Tiếp tục rèn luyện các đức tính: chăm học, cẩn thận, tự tin, trung thực, có tinh thần trách nhiệm,…

III- sách giáo khoa lớp 4

1 SGK Toán 4 là tài liệu học tập chủ yếu về môn Toán của HS lớp 4 SGK Toán 4 đợc biên soạn, thử nghiệm, điều chỉnh, hoàn thiện theo chơng trình, chuẩn kiến thức và kĩ năng của môn Toán của lớp 4 Đây là cơ sở rất quan trọng

để GV tiến hành dạy học, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập toán của học sinh

2 Theo chơng trình môn Toán ở lớp 4, nội dung SGK Toán 4 chia thành

175 bài hoc, hoặc bài thực hành, luyện tập, ôn tập Mỗi bài thờng đợc thực hiện trong một tiết học, trung bình mỗi tiết học kéo dài 35- 40 phút Để tăng cờng

luyện tập, thực hành, vận dụng các kiến thức và kĩ năng cơ bản, nội dung dạy học

về lí thuyết đã đợc tinh giảm trong quá trình thử nghiệm và hoàn thiện SGK Toán

4, chỉ lựa chọn các nội dung cơ bản và thiết thực (xem bảng dới đây)

Tỉ số phần trăm giữa thời lợng dạy học lí thuyếtHoặc thực hành, luyện tập, ôn tập so với tổng số tiết

4 Nh đã trình bày ở trên, mức độ trừu tợng, khái quát,… của Toán 4 caohơn so với Toán 1, Toán 2, Toán 3 GV giúp HS học tập có kết quả vừa khôngquá hạ thấp hoặc không nâng cao quá mức năng lực nhận thức của HS

5 Số lợng BT thực hành, luyện tập trong mỗi tiết học của SGK Toán 4 ờng chỉ có từ 3 bài tập (Tiết xây dựng khái niệm) đến 5 bài tập (Tiết luyện tập,luyện tập chung, thực hành, ôn tập)

6 SGK Toán 4 đợc biên soạn để có thể sử dụng nhiều lợt HS, trong nhiềunăm học Vì vậy, cần giáo dục HS ý thức giữ gìn, cách sử dụng, cách bảo quảnSGK hợp lí

động học tập của học sinh, sử dụng phối hợp nhiều phơng pháp dạy học và thay

đổi hình thức học tập của học sinh nhằm nâng cao vai trò của học sinh trong quátrình học tập

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

Tiết học Tỉ số phần trăm

Các nội dung thực hành luyện tập ôn tập 93 53,14%

Ghi chú: Nếu tách phần thực hành trong các tiết bài học để gộp vào các

nội dung thực hành, luyện tập, ôn tập,… thì tỉ số phần trăm thời lợng thực hành, vận dụng còn lớn hơn

3 Tên gọi các tiết học trong SGK Toán 4 sắp xếp theo thứ tự từ tiết 1

đến tiết 175

b/ Học sinh:

Qua tìm hiểu một số trờng tiểu học tôi nhận thấy học sinh rất tích cực họctập bởi vì sách giáo khoa có nhiều hình ảnh trực quan đẹp nhất là phần bài học-xây dựng khái niệm Nội dung phong phú sát hợp với thực tế, học sinh tiếp cậnthông tin một cách nhanh nhạy và chính xác

* Đối với kiểu bài:“Phân số”, các em phải tự tìm trong sách báo hoặc trong

đời sống hàng ngày bằng cách suy luận, thực tế trừu tợng Trong thực tế ít tìm

đ-ợc phân số phù hợp với đề tài, chủ điểm đang học, nên các em gặp nhiều khókhăn khi tìm, thực hành, rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo

b/ Giáo viên :

Có nhiều loại vở BT khác nhau, loại hình BT đa dạng Có những bài họcsinh tự suy luận rồi phân tích, giải bài toán nên giáo viên khó khăn trong việcnhận xét, đánh giá khi học sinh làm bài

* Khi dạy - học kiểu Phép chia phân số“ ”, giáo viên gặp nhiều lúng túngkhi sử dụng các phơng pháp, hình thức, sử dụng đồ dùng dạy - học

iii giới thiệu chung về phơng pháp dạy học toán 4

Định hớng chung của PPDH Toán 4 là dạy học trên cơ sở tổ chức và hớng

dẫn các hoạt động học tập tích cực, chủ động, sáng tạo của HS Cụ thể là GV

phải tổ chức, hớng dẫn cho HS hoạt động học tập với sự trợ giúp đúng mức

và đúng lúc của SGK Toán 4 và của các đồ dùng dạy học và học toán, để từng

học sinh (hoặc từng nhóm HS) tự phát hiện và giải quyết vấn đề của bài học, tự

chiếm lĩnh nội dung học tập rồi thực hành, vận dụng các nội dung đó theo năng

lực cá nhân của học sinh.

Toán 4 kế thừa và phát huy các PPDH toán đã sử dụng trong giai đoạn các lớp 1, 2, 3 đồng thời tăng cờng sử dụng các PPDH giúp HS tự nêu các nhận xét,

các quy tắc, các công thức ở dạng khái quát hơn (so với lớp 3) Đây là cơ hội tiếp

tục phát triển năng lực trừu tợng hoá, khái quát hoá trong học tập môn Toán ở

đầu giai đoạn các lớp 4 và 5; tiếp tục phát triển khả năng diễn đạt và tập suy luận của HS theo mục tiêu của môn Toán ở lớp 4

Dới đây là giới thiệu chung về sự vận dụng các định hóng nêu trên trong dạy học các dạng bài cụ thể của SGK Toán 4

1 Phơng pháp dạy học bài mới

a) Giúp HS tự phát hiện và tự giải quyết vấn đề bài học

GV hớng dẫn HS tự phát hiện vấn đề của bài học rồi giúp học sinh sử dụng

kinh nghiệm của bản thân( hoặc kinh nghiệm của các bạn trong nhóm nhỏ) để tìm mối quan hệ của vấn đề đó với các kiến thức đã biết( đã đợc học ở lớp 1, 2, 3,

hoặc đã tích luỹ trong đời sống, ….tháng … năm 2007 , từ đó tự tìm ra cách giải quyết vấn đề )

Ví dụ: Khi dạy bài: “So sánh hai phân số khác mẫu số” GV có thể hớng

dẫn HS tự phát hiện vấn đề của bài học Chẳng hạn, GV nêu ví dụ: “So sánh hai

Đây chính là vấn đề cần giải quyết Để giải quyết vấn đề của bài học, GV

có thể cho HS trao đổi trong nhóm và có thể có hai phơng án giải quyết nh sau:

+ Phơng án thứ nhất: Lấy hai băng giấy nh nhau Chia băng giấy thứ nhất

thành 3 phần bằng nhau, lấy 2 phần, tức là ta đã lấy

3

2

băng giấy Chia băng giấy

thứ hai thành 4 phần bằng nhau, lấy ba phần, tức là lấy

4

3

băng giấy

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Bờng

4

3

>

3 2

3 3 4

3

; 12

8 4 3

4 2

9 12

8

12

8 12

Nếu nh HS không nêu đợc phơng án giải quyết vấn đề của bài học thì GV

có thể nêu nhiệm vụ của từng nhóm, mỗi nhóm đợc gợi ý để giải quyết bằng một trong hai phơng án trên Sau đó cho các nhóm trình bày phơng án giải quyết vấn

đề của nhóm mình

GV nên hớng dẫn học sinh khi nhận xét về các phơng án giải quyết vấn đề thì nhận ra đợc, chẳng hạn:

• Cả hai phơng án giải quyết vấn đề đều đúng

• Phơng án thứ nhất có tính trực quan nhng cha góp phần nêu đợc cách giảiquyết chung đối với mọi cặp hai phân số khác mẫu số

• Phơng án thứ hai đòi hỏi phải liên hệ với các kiến thức tơng tự đã học là:

So sánh hai phân số có cùng mẫu số

bị là: Quy đồng mẫu số hai phân số“ ”, để chuyển vấn đề: So sánh hai phân số “

khác mẫu số” về trờng hợp đã học là: So sánh hai phân số cùng mẫu số “ ”

Quá trình HS huy động các kiến thức đã học và có liên quan tới vấn đề cầngiải quyết không chỉ tập dợt cho HS cách giải quyết một vấn đề của bài học mà còn giúp HS nhận ra sự cần thiết phải chuẩn bị trớc các kiến thức đó Chẳng hạn,

để dạy bài: So sánh hai phân số khác mẫu số“ ” thì phải chuẩn bị trớc về: “ So

sánh hai phân số cùng mẫu số” và Quy đồng mẫu số các phân số“ ” Đây cũng làcơ hội để giúp HS thấy đợc tính hệ thống trong việc sắp xếp các nội dung dạy họctoán ở tiểu học

b) Tạo điều kiện cho HS củng cố và tập vận dụng kiến thức mới học ngay sau khi học bài mới để học sinh bớc đầu tự chiếm lĩnh kiến thức mới.

Trong SGK Toán 4, tôi thấy, sau phần bài học thờng có 3 bài tập để tạo

điều kiện cho HS củng cố kiến thức mới học qua thực hành và bớc đầu tập vận dụng kiến thức mới học để giải quyết vấn đề trong học tập hoặc trong đời sống Hai bài tập đầu thờng là hai bài tập thực hành trực tiếp kiến thức mới học GV nên tổ chức, hớng dẫn mọi HS làm bài rồi chữa bài ngay tại lớp Nếu mỗi bài tập

có nhiều “bài tập nhỏ (chẳng hạn, bài tập 1 có các bài tập phần a), b), c),)” GV

có thể tạo điều kiện cho HS làm một số hoặc toàn bộ các bài tập nhỏ“ ” đó rồi chữa bài ngay tại lớp Khi HS chữa bài, GV nên nêu câu hỏi để khi trả lời HS phải nhắc lại kiến thức mới học nhằm củng cố, ghi nhớ kiến thức đó Bài tập thứ

ba thờng là bài tập thực hành gián tiếp kiến thức mới học, HS phải tự phát hiện vấn đề rồi tự giải quyết vấn đề trong bài tập Chẳng hạn , sau khi học cách so sánh hai phân số khác mẫu số HS đợc thực hành so sánh hai phân số khác mẫu số

ở bài tập 1, và bài tập 2 ( trong SGK Toán 4) Tiếp đó, nếu còn thời gian GV cho

lời miệng Chẳng hạn, có thể trả lời nh sau: “Mai ăn

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

quyết vấn đề của bài tập là: “So sánh hai phân số

Quá trình tự phát hiện, tự giải quyết vấn đề của bài học và củng cố, vận dụng kiến thức mới học sẽ góp phần giúp HS tự chiếm lĩnh đợc kiến thức mới

2 Phơng pháp dạy học các bài luyện tập, luyên tập chung, ôn tập thực hành

Ngoài phần luyện tập, thực hành trong các tiết dạy học mới; SGK Toán 4

có tới 93 tiết luyện tập, luyện tập chung, ôn tập, thực hành ( gọi tắt là các bài luyện tập, thực hành) Mục tiêu chung của dạy học các bài luyện tập, thực hành

là củng cố các kiến thức HS mới chiếm lĩnh đợc, hình thành các kĩ năng thực hành, từng bớc hệ thống hoá các kiến thức mới học, góp phần phát triển t duy và khả năng diễn đạt của HS Các bài tập trong các bài luyện tập, thực hành thờng sắp xếp theo thứ tự từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ thực hành và luyện tập trực tiếp đến vận dụng một cách tổng hợp và linh hoạt hơn GV có thể

tổ chức dạy học các bài luyện tập, thực hành nh sau:

a) Giúp HS nhận ra các kiến thức đã học hoặc một số kiến thức mới trong nội dung các bài tập đa dạng và phong phú

Nếu HS tự đọc ( đọc thành tiếng hoặc đọc thầm) đề bài và tự nhận ra đợc dạng bài tơng tự hoặc các kiến thức đã học trong mối quan hệ cụ thể của nội dung bài tập thì tự HS sẽ biết cách làm bài Nếu HS cha nhận ra đợc dạng bài t-

ơng tự hoặc các kiến thức đã học trong bài tập thì GV nên giúp HS bằng cách ớng dẫn, gợi ý để HS nhớ lại kiến thức, cách làm ( hoặc để HS khác giúp bạn nhớ

h-lại), không nên vội làm thay HS.

Ví dụ: Khi HS thực hành tính, chẳng hạn phải thực hiện tính giá trị của

biểu thức   

10

7 2

1 5

2

trong tiết luyện tập chung ở cuối năm học, nếu HS quên cách thực hiện biểu thức này thì GV có thể nêu các câu hỏi để khi trả lời thì học sinh nhớ lại đặc điểm của mẫu số ( mẫu số chung cho cả 3 mẫu số của 3 phân số chính là một trong các mẫu số đó mà mẫu số đó phải chia hết cho 2, 5 và chính

nó ) Và từ đó các em tìm ngay đợc mẫu số chung cho các phân số trên

Ví dụ: Khi học sinh giải các bài toán liên quan đến tỉ số (phân số) Chẳng

hạn: “Tìm tổng (hiệu) của hai số nào đó” GV nêu yêu cầu HS phải tự tóm tắt bài toán bằng sơ đồ đoạn thẳng rồi căn cứ vào sơ đồ đó mà nhớ lại dạng bài

tơng tự đã học và nhớ lại cách giải cũng nh cách trình bày bài giải dạng bài này

Trong SGK Toán 4 có một số bài tập giới thiệu kiến thức mới cho HS Chẳng hạn, các bài tập về giới thiệu tính chất của phép cộng và phép nhân phân số, Khi hớng dẫn HS giải các bài tập này, GV cũng nên khuyến khích HS nêu các kiến thức đã học và có liên quan trực tiếp đến kiến thức mới trong bài tập, saocho HS nhận ra rằng, kiến thức mới chỉ là hình thức thể hiện khác của kiến thức

đã học hoặc kiến thức mới và kiến thức mới tơng tự với nhau

c) Giúp HS tự luyện tập, thực hành theo khả năng của từng HS

- GV nêu yêu cầu HS phải làm lần lợt các bài tập theo thứ tự đã sắp xếp trong SGK (hoặc do GV sắp xếp, lựa chọn), không tự ý bỏ qua bài tập nào, kể cả các bài tập HS cho là dễ (Các bài tập củng cố trực tiếp kiến thức và kĩ năng cũng cần thực hiện một cách nghiêm túc)

- Không nên bắt HS chờ đợi nhau trong quá trình làm bài HS đã làm xong trong bài tập nên tự kiểm tra (hoặc nhờ bạn trong nhóm hoặc nhờ GV kiểm tra) rồi chuyển sang làm bài tập tiếp theo

GV nên chấp nhận tình trạng: trong cùng một khoảng thời gian, có HS làm

đợc nhiều bài tập hơn HS khác GV nên trực tiếp giúp hoặc tổ chức cho HS khá giúp đỡ HS yếu cách làm bài, không làm thay HS GV hãy giúp HS khá, giỏi hoàn thành các bài tập trong SGK, một số bài tập trong Vở bài tập ngay trong tiếthọc và hỗ trợ các bạn làm bài chậm hơn khi chữa bài trong nhóm, trong lớp Nói chung, ở trên lớp GV nên giúp mọi HS làm hết các bài tập củng cố các kiến thức

và kĩ năng cơ bản do GV đã lựa chọn từ các bài tập trong SGK GV cần quan tâmgiúp HS làm bài đúng, trình bày gọn, rõ ràng và cố gắng tìm đợc cách giải quyết hợp lí

c) Tạo ra sự hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau giữa các đối tợng HS

- Nên cho HS trao đổi ý kiến với nhóm nhỏ, trong cả lớp về cách giải hoặc các cách giải một bài tập Nên khuyến khích HS bình luận về cách giải của bạn,

tự rút kinh nghiệm để hoàn chỉnh các cách giải của mình

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

- Sự hỗ trợ giữa các HS trong nhóm, trong lớp phải giúp HS tự tin vào khả năng của bản thân; tự rút kinh nghiệm về cách học, cách làm bài của mình và tự

điều chỉnh, sửa chữa những thiếu sót (nếu có) của bản thân

- Cần giúp HS nhận ra rằng: hỗ trợ, giúp đỡ bạn cũng có ích cho bản thân Thông qua việc giúp đỡ bạn, HS càng nắm chắc, hiểu sâu kiến thức của bài học, càng có khả năng hoàn thiện các năng lực của bản thân

d) Tập cho HS có thói quen tự kiểm tra, đánh giá kết quả luyện tập, thực hành

- GV nên khuyến khích HS tự kiểm tra bài đã làm để phát hiện, điều chỉnh,sửa chữa những thiếu sót (nếu có)

- Trong một số trờng hợp, có thể hớng dẫn HS tự đánh giá bài làm của mình hoặc của bạn bằng điểm rồi báo cáo với GV

- Khuyến khích HS tự nêu những hạn chế trong bài làm của mình hoặc củabạn và tự đề xuất các phơng án điều chỉnh

e) Tập cho HS thói quen tìm nhiều phơng án và lựa chọn phơng án hợp lí nhất để giải quyết vấn đề của bài tập, không nên thoả mãn với kết quả đã đạt đ- ợc

- Khi HS chữa bài tập hoặc khi GV nhận xét về bài làm của HS, GV nên

động viên, nêu gơng những HS đã hoàn thành nhiệm vụ, tạo cho HS niềm tin vào

sự tiến bộ và cố gắng của bản thân, tạo cho các em niềm vui vì những kết quả đã

đạt đợc của mình và của bạn

- Khuyến khích HS tìm các cách giải khác nhau và lựa chọn phơng án hợp lí nhất

để giải bài toán hoặc để giải quyết một vấn đề trong học tập Dần dần HS

sẽ có thói quen không bằng lòng với kết quả đã đạt đợc và có mong muốn tìm giải pháp tốt nhất cho bài làm của mình

Ví dụ: Khi giải bài tập phần trắc nghiệm có nhiều lựa chọn, chẳng hạn: “

HS chỉ cần nêu bằng lời: “Khoanh vào C”, hoặc dùng bút khoanh vào C là

đủ và đúng Khi HS chữa bài GV nên cho HS thảo luận, trao đổi ý kiến về cách làm bài Chẳng hạn, có thể HS nêu các phơng án và nhận xét nh sau:

Trong quá trình dạy học các bài luyện tập, thực hành, GV nên lựa chọn một số bài tập và tổ chức cho HS trao đổi ý kiến theo hớng khai thác các nội dung có sẵn (hoặc tiềm ẩn) trong bài tập, đặc biệt là tổ chức và hớng dẫn HS trao

đổi ý kiến về các cách giải có thể có, nhận xét về từng cách giải để lựa chọn cáchgiải tốt nhất Nói chung, GV nên tận dụng các bài tập trong SGK để giúp HS củng cố kiến thức và kĩ năng cơ bản, trọng tâm và phát triển năng lực tự đánh giá của HS Đối với một số HS khá, giỏi, có điều kiện và khả năng học tập môn

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

Toán, GV có thể cho HS làm thêm bài tập khi sinh hoạt trong nhóm học tập tự chọn về môn Toán theo hớng dẫn của các cấp quản lí giáo dục, tránh gây nặng nềcho việc học tập của HS.

3 Vấn đề soạn bài của GV

Để dạy tốt Toán 4, GV nên sử dụng các tài liệu sau: SGK Toán 4, Toán 4- SGV, tài liệu tập huấn dạy học Toán 4 theo chơng trình cải cách mới, một số tài liệu tham khảo khác Với các tài liệu đó, nói chung GV đã có đủ tài liệu để dạy học toán cho các đối tợng HS lớp 4 Tuy nhiên, GV có thể không soạn bài một

cách chi tiết mà lập kế hoạch dạy học từng bài học (gọi tắt là Kế hoạch dạy “

học ).”

Kế hoạch bài học là kế hoạch tổ chức, hớng dẫn HS hoạt động học tập tích cực, chủ động, sáng tạo nhằm đạt các mục tiêu dạy học một bài cụ thể của môn học với sự giúp đỡ của các thiết bị dạy học (nếu cần thiết), hoặc các hình minh hoạ trong SGK Trong thử nghiệm dạy học toán theo chơng trình tiểu học mới, tôi thấy các đồng chí GV rất đồng tình và đã triển khai lập kế hoạch bài học thay cho bài soạn (soạn giáo án) trớc đây Theo nhận xét của tôi thì nhiều GV đã thực hiện soạn bài kiểu mới này vì kế hoạch bài học đã giúp GV có một kế hoạch bài học gọn, sáng sủa, dễ sử dụng, dễ bổ sung và điều chỉnh, tiết kiệm đợc thời gian

Sử dụng kế hoạch bài học, tôi thấy dễ chủ động, linh hoạt trong tổ chức, hớng dẫn HS hoạt động học tập

Mỗi kế hoạch bài học thờng có:

- Mục tiêu: Nêu những gì GV cần giúp HS đạt đợc trong tiết dạy học cụ thể

- Đồ dùng dạy học: Nêu các đồ dùng dạy học của GV và đồ dùng học tập cần thiết nhất của HS

- Các hoạt động dạy học chủ yếu: Nêu kế hoạch tổ chức và hớng dẫn từng hoạt động học tập của học sinh để đạt đợc mục tiêu đã xác định

+ Nêu rõ tên từng hoạt động, dự kiến cách tiến hành từng loại hoạt động, theo một quy trình hợp lí

+ Các hoạt động dạy học thờng bao gồm:

+1- Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS, dạy học bài mới (nếu có).+2- Thực hành, luyện tập, củng cố kiến thức và kĩ năng của bài học, một

số hoạt động nối tiếp (học và làm bài khi tự học, chuẩn bị cho bài học sau )

GV nên dự kiến phân chia thời lợng cho từng hoạt động, tuỳ theo trình độ

HS mà lớp mình dạy học

- Rút kinh nghiệm giờ dạy- bài học cho lần sau

IV- đổi mới đánh giá kết quả học tập toán 4

Đánh giá kết quả học tập Toán 4 phải căn cứ vào mục tiêu dạy học Toán 4.Chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn Toán ở lớp 4 là sự thể hiện cụ thể của mục tiêudạy học Toán 4- Theo quy định của Bộ GD & ĐT đã ban hành

về phân số

A- Tóm tắt chuẩn kiến thức và kĩ năng của môn

toán ở lớp 4

1) Biết khái niệm ban đầu về phân số Biết đọc, viết về phân

2) Biết tính chất cơ bản của phân số và vận dụng để nhận ra hai phân số bằng nhau, rút gọn phân số, quy đồng mẫu số hai phân số trong trờng hợp đơn giản

3) Biết so sánh hai phân số và sắp xếp một số phân số theo thứ tự từ bé

đến lớn và ngợc lại

4) Biết thực hiện 4 phép tính: cộng, trừ, nhân, chia đơn giản về phân số 5) Biết phép cộng và phép nhân hai phân số có tính chất giao hoán, tính chất kết hợp, nhân một tổng hai phân số với một phân số

6) Biết tính giá trị của biểu thức các phân số theo các quy tắc (nh đối với

số tự nhiên)

7) Biết tìm một thành phần cha biết trong phép tính (nh đối với số tự

nhiên)

b đổi mới đánh giá kết quả học tập môn toán

Đổi mới đánh giá kết quả học tập Toán- chơng phân số lớp nói riêng, đánh giá kết quả học tập môn Toán lớp 4 nói chung, là một quá trình lâu dài, đòi hỏi phải đổi mới đồng bộ về:

- Đổi mới mục tiêu đánh giá

- Đổi mới nội dung đánh giá

khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học phân số cho học sinh ở lớp 4

- Đổi mới hình thức đánh giá

- Đổi mới về đề kiểm tra

- Đánh giá kết quả học tập của HS theo đúng quy định mới của Bộ

GD&ĐT.

Chơng II : Thực nghiệm s phạm

Trớc khi dạy cho HS chúng ta cần hiểu đợc:

1 Phân số là gì?

Thực chất muốn hiểu đợc thuật ngữ “ Phân số” cần dựa vào ý nghĩa triết

tự của nó “ phân ” tức là chia“ ” dựa vào ý nghĩa của từ này là “ Chia số” ra làm

nhiều số phần Để ngiên cứu việc chia này, ta cần dạy cho HS từ đâu? Có thể dạycho các em từ việc chia một quả ( trái) hoặc một cái bánh thì HS sẽ dễ hiểu hơn

2 Tại sao lại có phân số, dạy cho HS phân số để làm gì?

Thực tế, trong cuộc sống chúng ta gặp rất nhiều tình huống nh: Chỉ có mộtquả táo hay một quả cam, mà cần chia cho 2, 3 thậm chí còn nhiều hơn nữa sốngời Nếu có đủ mỗi ngời một quả hay một cái bánh, thì thật là dễ dàng Nhngthực tế lại không dễ nh vậy, cần phải chia vật đó ra nhiều phần bằng nhau Chonên, dẫn đến việc ta phải chia đều vật đó ra Nh vậy yêu cầu sự phải có mặt củatoán học: “Chia vật ra các phần bằng nhau”

Nh vậy cuộc sống thực tế không chỉ có một quả cam hay cái bánh, cầnchia nh ở VD trên mà biết bao thứ khác cần chia và cần chia ở mức độ chính xác

Ví dụ: Một thửa ruộng hình chữ nhật có chiều dài là 10m, chiều rộng là 5m70cm Vậy muốn biết thửa ruộng hình chữ nhật đó có diện tích chính xác là baonhiêu? ta lại phải đi chia ( đổi) số mét ra nhiều phần, lấy những phần nhỏ bé hơn

m ấy rồi mới tính đợc diện chính xác của thửa ruộng này Trong thực tế, có biếtbao nhiêu thửa ruộng kiểu nh trên Do vậy, việc chia 1m ra nhiều phần bằng nhau

là rất cần thiết Không những dùng thớc chia nhỏ 1m ấy để đo, để đếm, để tínhtoán mà còn dùng nó để chia phần, vân vân và vân vân

Nh vậy, việc chia nhỏ (1m) trên ra nhiều phần bằng nhau chính là “Phân số” Vàphân số này rất nhiều lợi ích, ý nghĩa cho cuộc sống con ngời Mà quan