Pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi nhà nước thu hồi đất

Đồng thời, việc sửa đổi, bổ sung, ban hành các văn bản pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất đã được ban hành nhiều song chưa thực sự phù hợp với thực t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

PHẠM THỊ HIỀN LKT 12 - 03

PHÁP LUẬT VỀ KHIẾU NẠI VÀ GIẢI

QUYẾT KHIẾU NẠI KHI NHÀ NƯỚC THU

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

PHẠM THỊ HIỀN LKT 12 - 03

PHÁP LUẬT VỀ KHIẾU NẠI VÀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐÂT

Ngành Luật Kinh tế

Mã số: 52380107

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Người hướng dẫn: Ths ĐỖ XUÂN TRỌNG

Hà Nội, 5/2016

SVTH: Phạm Thị Hiền LKT 12 – 03

LỜI CAM ĐOAN

Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này em có tham khảo một số tài liệu

liên quan đến pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi

đất tính đến thời điểm hiện nay

Em xin cam đoan đề tài này do chính em thực hiện, các số liệu thu thập và

kết quả phân tích trong đề tài nay là trung thực, không trùng với bất kỳ đề tài nghiên

cứu nào Những thong tin tham khảo trong khóa luận đều được trích dẫn cụ thể

nguồn sử dụng

Em xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình

Hà Nội, ngày 30 tháng 05 năm 2016

Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện

Ths Đỗ Xuân Trọng Phạm Thị Hiền

SVTH: Phạm Thị Hiền LKT 12 – 03

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn đến Ban chủ nhiệm Khoa luật – Viện

đại học Mở Hà Nội đã tạo điều kiện cho em được làm Khóa luận tốt nghiệp này Em

cũng xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo đã tận tình hướng dẫn, giảng dạy,

giúp đỡ em trong suốt quá trình em học tập, nghiên cứu và rèn luyện tại Khoa luật –

Viện đại học Mở Hà Nội

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến Ths Đỗ Xuân Trọng

đã tận tình hướng dẫn em trong suốt thời gian thực hiện khóa luận tốt nghiệp

Em cũng xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn bên cạnh, cổ vũ,

động viên và giúp đỡ em trong suốt thời gian qua

Hà Nội, ngày 30 tháng 05 năm 2016

Sinh viên thực hiện

Phạm Thị Hiền

SVTH: Phạm Thị Hiền LKT 12 – 03

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

KN: Khiếu nại

UBND: Ủy ban nhân dân

TAND: Tòa án nhân dân

TC: Tố cáo

SVTH: Phạm Thị Hiền LKT 12 – 03

MỤC LỤC

MỞ Đ U 1

CHƯƠNGI:TỔNGQUANTÌNHHÌNHNGHIÊNCỨUCÓLIÊNQUAN ĐẾNĐỀTÀIKHÓALUẬN 6

1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài khóa luận 6

1.1.1 Nhóm thứ nhất, các công trình tiêu biểu liên quan đến khiếu nại, tố cáo khi Nhà nước thu hồi đất: 6

1.1.2 Nhóm thứ hai, các công trình tiêu biểu liên quan tới việc giải quyết khiếu nại, tố cáo khi Nhà nước thu hồi đất: 7

1.2 Đánh giá kết quả các công trình nghiên cứu có liên quan đến pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất và những vấn đề tập trung nghiên cứu trong đề tài nghiên cứu khoa học 10

1.2.1 Đánh giá kết quả nhóm các đề tài nghiên cứu tới vấn đề khiếu nại, tố cáo khi Nhà nước thu hồi đất: 11

1.2.2 Đánh giá kết quả nhóm các đề tài nghiên cứu tới vấn đề giải quyết khiếu nại, tố cáo khi Nhà nước thu hồi đất: 11

1.2.3 Những vấn đề cần tiếp tục tập trung nghiên cứu trong đề tài: 12

CHƯƠNGII:NHỮNGVẤNĐỀLY LUÂNVỀPHÁPLUẬTVÊ KHIẾU NẠIVÀGIAIQUYÊTKHIÊUNAIKHINHÀNƯỚCTHUHỒIĐẤT 14

2.1 Khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 14

2.1.1 Khái niệm, đặc điểm của khiếu nại 14

2.1.1.1 Khái niệm 14

2.1.1.2 Đặc điểm 15

2.1.2 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 15 2.1.2.1 Khái niệm 15

2.1.2.2 Đặc điểm 16

2.1.2.3 Vai trò của khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 16

2.2 Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 18

2.2.2 Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 18

2.2.2.1 Khái niệm 18

SVTH: Phạm Thị Hiền LKT 12 – 03

2.2.2.2 Đặc điểm 18

2.2.2.3 Vai trò của việc giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 19

2.3 Lịch sử hình thành và phát triển pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 19

2.3.1 Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1987 19

2.3.2 Giai đoạn từ năm 1987 đến năm 1993 21

2.3.3 Giai đoạn từ năm 1993 đến nay 21

CHƯƠNGIII:THỰCTRẠNGPHÁPLUẬTVÊ KHIẾUNẠIVÀGIAI QUYÊTKHIÊUNAIKHINHÀNƯỚCTHUHỒIĐẤT 23

3.1 Quy định pháp luật về khiếu nại, giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 23

3.1.1 Các văn bản, quy định pháp luật hiện hành của Nhà nước về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 23

3.1.1.1 Văn bản do Quốc Hội, Ủy ban thường vụ Quốc Hội ban hành 23

3.1.1.2 Văn bản do Chính Phủ, Thủ tướng chính phủ ban hành 23

3.1.2 Đối tượng bị khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 23

3.1.3 Thời hiệu, thời hạn 23

3.1.3.1 Thời hiệu khiếu nại và thời hạn giải quyết khiếu nại 24

3.1.3.2 Thời hiệu khiếu nại, thời hạn giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 26

3.1.4 Nguyên tắc giải quyết khiếu nại 26

3.1.5 Quyền và ngh a vụ của người khiếu nại, người bị khiếu nại và người giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 27

3.1.6 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính 29

3.1.7 Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại 30

3.1.8 Thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật 31

3.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất 32

3.2.1 Đánh giá khái quát chung về thực tiễn áp dụng pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại 32

3.2.2 Phân tích tình hình áp dụng qua một số vụ việc thực tế 36

SVTH: Phạm Thị Hiền LKT 12 – 03

3.2.2.1 Vụ thu hồi đất của gia đình bà Tỏ tại tổ 6 khu 7 Thanh Sơn, thành

phố Uông Bí 36

3.2.2.2 Vụ thu hồi đất của gia đình ông Trần Văn Châu tại phường Đức

Giang, quận Long Biên, Hà Nội 39

CHƯƠNGIV:QUANĐIỂM,GIẢIPHÁPHOÀNTHIỆNPHÁPLUẬTVÊ

KHIẾUNẠIVÀGIAIQUYÊTKHIÊUNAIKHINHÀNƯỚCTHUHỒIĐẤT42

4.1 Chủ trương, chính sách của Đảng 42 4.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về khiếu nại, giải quyết khiếu nại khi Nhà

nước thu hồi đất 43

KẾT LUẬN 48

SVTH: Phạm Thị Hiền 1 LKT 12 – 03

MỞ Đ U T NH C P THIẾT C A ĐỀ TÀI

Cùng với sự phát triển của kinh tế, xã hội của thế giới, Việt Nam đã và đang

từng bước phát triển, từng bước đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa

đất nước, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao Chính vì thế quyền lợi của

người dân cũng được đảm bảo hơn và được ghi nhận trong Hiến pháp – đạo luật cơ

bản của nước ta Một trong những quyền cơ bản của công dân được ghi nhận trong

Hiến pháp của nước ta là quyền khiếu nại Quyền khiếu nại là một phương thức thể

hiện quyền dân chủ của nhân dân và là một trong những phương thức thực hiện

quyền giám sát của nhân dân đối với bộ máy Nhà nước Việc thực hiện tốt quyền

khiếu nại của công dân sẽ góp phần quan trọng vào việc ổn định tình hình an ninh

trật tự và thúc đẩy kinh tế xã hội ngày càng phát triển

Xuất phát từ vai trò vô cùng quan trọng của quyền khiếu nại của công dân nên từ rất sớm quyền khiếu nại đã được cụ thể hóa trong rất nhiều luật và các văn

bản pháp luật riêng Trải qua quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về

khiếu nại, Luật Khiếu nại mới nhất đã được ban hành ngày 11/11/2011 Tại Luật

khiếu nại năm 2011 Quốc hội đã quy định khá đầy đủ và phù hợp với thực tiễn cũng

như tình hình phát triển kinh tế xã hội của đất nước

Tuy nhiên kể từ khi Luật Khiếu nại có hiệu lực đến nay đã gần 4 năm song

tình hình khiếu nại và giải quyết khiếu nại ở nước ta vẫn diễn ra khá phức tạp và

còn bộc lộ nhiều hạn chế dẫn tới việc người dân đi khiếu nại còn nhiều, số lượng

đơn thư khiếu nại gửi tới các cơ quan có thẩm quyền hàng năm còn tăng cao, đặc

biệt là các khiếu nại về đất đai

Để khắc phục tình trạng trên Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan ban

ngành đã ban hành nhiều văn bản pháp luật với nội dung tăng cường giải quyết

khiếu nại, chấn chỉnh, nâng cao công tác giải quyết khiếu nại như Chỉ thị số:

14/2012/CT – TTg của Thủ tướng chính phủ năm 2012, kế hoạch 1130/KH - TTCP,

kế hoạch 2100/KH – TTCP năm 2013, Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 26/5/2014 của

Bộ chính trị, các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Khiếu nại, Luật Đất đai năm

2013 song tình trạng khiếu nại vẫn tăng cao, tồn đọng kéo dài Cụ thể theo ý kiến

của Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang thể hiện tại website:

http://thoibaotaichinhvietnam.vn/pages/xuan-binh-than-2016/2016-02-04/tiep-tuc-chu-trong-giai-quyet-cac-khieu-nai-to-cao-trong-linh-vuc-dat-dai-28547.aspx

thì: “Qua theo dõi tình hình khiếu nại tố cáo trong lĩnh vực đất đai năm 2015 có

giảm, tuy nhiên vẫn còn phức tạp Năm 2015, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tiếp

nhận, xử lý hơn 3 nghìn lượt đơn thư so với năm 2014, số lượng đơn thư giảm 648

đơn, nội dung đơn thư chủ yếu tập trung vào công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định

SVTH: Phạm Thị Hiền 2 LKT 12 – 03

cư; đòi lại đất, tranh chấp giữa các nông, lâm trường viên với công ty nông, lâm

nghiệp…” Còn theo hồ sơ tài liệu của Ban Nội chính trung ương trên website

http://noichinh.vn/ho-so-tu-lieu/201501/nam-2014-cac-co-quan-nha-nuoc-tiep-392655-luot-cong-dan-den-khieu-nai-to-cao-296746/ nguồn Thanh tra chính phủ

thì năm 2014 các cơ quan nhà nước đã tiếp 392.655 lượt công dân đến khiếu nại, tố

cáo (tăng 3,2% so với năm 2013), với 4.876 đoàn đông người (tăng 8,8%) Trong

đó, Trụ sở tiếp công dân của Trung ương Đảng và Nhà nước tại Hà Nội và thành

phố Hồ Chí Minh đã tiếp 40.892 lượt người, 654 lượt đoàn đông người đến trình

bày 8.463 vụ việc; so với năm 2013, tăng 68,5% số lượt người, giảm 2,5% đoàn

đông người, tăng 46,6% số vụ việc Tổng thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh

cho biết năm 2014 cả nước phát sinh hơn 81.000 đơn khiếu nại, tố cáo trong đó,

khiếu nại về đất đai chiếm 96,27% Trong số các khiếu nại về đất đai thì khiếu nại

xuất phát từ việc bồi thường đất, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng phục vụ

các dự án phát triển xã hội chiếm 50% và có 63% vụ việc cách đây khoảng 5 năm

về trước Không những vậy, số lượng các vụ việc khiếu nại ngày càng tăng khiến

cho đời sống người dân không ổn định, dễ gây mất an ninh trật tự, ảnh hưởng

nghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế đất nước Qua những số liệu và hậu quả của

vấn đề khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất đã thể hiện việc

khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất ở nước ta đang là một

trong những vấn đề nóng bỏng và đáng quan tâm hàng đầu

Để giải quyết được triệt để thực trạng số lượng các vụ khiếu nại đất đai ngày càng tăng cả về số lượng và tính chất phức tạp thì việc tìm hiểu rõ nguyên

nhân và giải quyết nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên là rất cần thiết Thực trạng

trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau song một trong số những nguyên

nhân quan trọng đáng kể đến là pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi

Nhà nước thu hồi đất còn nhiều điểm hạn chế, bất cập dẫn đến việc các vụ việc

khiếu nại không được giải quyết triệt để khiến cho các vụ việc này tồn đọng, kéo

dài Đồng thời, việc sửa đổi, bổ sung, ban hành các văn bản pháp luật về khiếu nại

và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất đã được ban hành nhiều song chưa

thực sự phù hợp với thực tiễn, chưa giải quyết được thỏa đáng quyền và lợi ích của

người dân, chưa giảm được tình hình khiếu nại đất đai, chưa giải quyết được các

nguyên nhân của tình trạng khiếu nại tồn đọng, kéo dài với số lượng ngày càng

SVTH: Phạm Thị Hiền 3 LKT 12 – 03

khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất và thực trạng áp dụng

các quy định của pháp luật trong thực tiễn và đưa ra các giải pháp để hoàn thiện hệ

thống pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất là rất

cần thiết cả về mặt thực tiễn và lý luận Vì vậy, tôi quyết định chọn đề tài “Pháp

luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất” cho đề tài

khóa luận tốt nghiệp của mình

MỤC Đ CH VÀ NHIỆM VỤ NGHI N C U

- Mục đích nghiên cứu : làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về pháp luật

khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất, đánh giá thực trạng áp

dụng pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất, từ đó

đề xuất phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật khiếu nại và giải quyết khiếu

nại khi Nhà nước thu hồi đất

- Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để đạt được các mục đích nghiên cứu trên, các nhiệm vụ nghiên cứu được xác định cụ thể như sau:

+ Phân tích khái niệm, đặc điểm, mục đích, ý ngh a của khiếu nại và giải quyết khiếu nại; khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

+ Phân tích nội dung pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

+ Đánh giá những kết quả đã đạt được và hạn chế trong việc áp dụng pháp luật khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong thực tiễn

+ Đề xuất các biện pháp nhằm hoàn thiện chính sách pháp luật về khiếu nại

và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

PHƯƠNG PHÁP NGHI N C U

Đề tài nghiên cứu dựa trên phương pháp luận của chủ ngh a Mác – Lê nin trong việc nhìn nhận các vấn đề trong quá trình nghiên cứu Qúa trình nghiên cứu

đề tài sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu như sau: Phương pháp phân tích tổng

hợp, phương pháp lịch sử, phương pháp thống kê, Cụ thể:

Chương I: Sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, hệ thống hóa để đánh giá các công trình nghiên cứu liên quan đến khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi

SVTH: Phạm Thị Hiền 4 LKT 12 – 03

Chương III: Sử dụng phương pháp thống kê, báo cáo kết hợp với thực tiễn

để đánh giá tình hình áp dụng pháp luật khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà

nước thu hồi đất

Chương IV: Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp để đưa ra quan điểm, giải pháp hoàn thiện pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà

nước thu hồi đất

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHI N C U

- Đối tượng nghiên cứu: Pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi

Nhà nước thu hồi đất

- Phạm vi nghiên cứu:

Pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại là một đề tài rộng, chứa đựng nhiều vấn đề phức tạp cả về lý luận và thực tiễn Đề tài nghiên cứu khoa học nghiên

cứu vấn đề pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Về thời gian đề tài nghiên cứu pháp luật khiếu nại và giải quyết khiếu nại từ năm 2006 đến nay

5 NHỮNG ĐIỂM MỚI C A ĐỀ TÀI NGHI N C U

Nghiên cứu đề tài: “Pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi nhà

nước thu hồi đất” được hoàn thành có những đóng góp mới sau:

- Hệ thống hóa, góp phần hoàn thiện bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

- Phân tích nội dung các quy định về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi

Nhà nước thu hồi đất, đánh giá thực trạng thi hành l nh vực pháp luật này và chỉ ra

hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân

Trên cơ sở đó, khóa luận đề cập phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

6 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN C A ĐỀ TÀI NGHI N

C U

Trong bối cảnh hiện nay, vấn đề khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà

nước thu hồi đất là một trong những vấn đề nóng bỏng thu hút sự quan tâm của cả

cộng đồng và ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình phát triển của đất nước Do đó, việc

nghiên cứu để giảm thiểu tình trạng khiếu nại hiện nay là rất cần thiết Nhưng muốn

giảm thiểu, cải thiện thực trạng này thì cần giải quyết triệt để nguyên nhân dẫn tới

thực trạng đó Một trong những nguyên nhân chính dẫn tới tình hình khiếu nại ngày

càng tăng cao là các quy định pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà

SVTH: Phạm Thị Hiền 5 LKT 12 – 03

nước thu hồi đất còn nhiều bất cập Do đó, việc nghiên cứu các quy định pháp luật

về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất sẽ góp phần tìm ra

những lỗ hỏng của pháp luật cũng như những điểm bất cập còn tồn tại trong các quy

định pháp luật để từ đó hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo quyền lợi cho người

dân và đặc biệt là giảm thiểu tình trạng khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất, tạo điều

kiện để ổn định xã hội và phát triển tình hình kinh tế đất nước, xây dựng đất nước ta

ngày càng giàu đẹp, văn minh hơn

Chương II: Những vấn đề lý luận về pháp luật về khiếu nại và giải quyết

khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Chương III: Thực trạng pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi

Nhà nước thu hồi đất

Chương IV: Quan điểm, giải pháp hoàn thiện pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Như chúng ta đã biết, khiếu nại hành chính trong l nh vực đất đai đã và

đang là một hiện tượng phổ biến, nhức nhối trong xã hội đặc biệt là vấn đề khiếu nại

khi Nhà nước thu hồi đất Vì vậy cũng có rất nhiều đề tài nghiên cứu có nội dung

liên quan đến pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi nhà nước thu hồi

nóng của vấn đề khiếu nại, tố cáo trong l nh vực đất đai Trong thống kê có đưa ra

báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật trong giải quyết khiếu

nại, tố cáo của công dân đối với các quyết định hành chính về đất đai của Ủy ban

Thường vụ Quốc hội, đến tháng 11-2012, trong 528 vụ việc tồn đọng kéo dài có 509

vụ khiếu nại, 19 vụ tố cáo Khiếu nại về đất đai là 422 vụ việc (chiếm 79,9%), trong

đó bồi thường giải phóng mặt bằng, dự án thu hồi đất là 217 vụ việc (chiếm 51%);

tranh chấp đất đai 115 vụ việc (chiếm 27%); đòi lại đất cũ 78 vụ việc (chiếm 18%)

và các khiếu nại khác có liên quan về đất đai như cấp giấy chứng nhận quyền sử

dụng đất; thu hồi giấy phép 12 vụ việc; khiếu nại về nhà ở 42 vụ việc (chiếm

7,9%) Theo thống kê, có những vụ việc kéo dài trên 20 năm, đã qua nhiều cấp,

nhiều ngành và hầu hết đều có tới 03 đến 04 quyết định giải quyết hành chính

nhưng do không thỏa mãn với quyết định nên người dân tiếp tục khiếu kiện lên cấp

cao hơn Nhóm tác giả cũng đã chỉ ra những nguyên nhân cụ thể:

- Chính sách, pháp luật về đất đai trong thời gian dài không được hoàn thiện

đồng bộ, thiếu cụ thể và nhất quán

- Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng còn nhiều bất cập

- Sự yếu kém trong công tác tổ chức thi hành pháp luật về đất đai

- Bất cập trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo

Trước thực trạng trên thì nhóm tác giả cũng đã đưa ra một vài đề xuất, kiến nghị:

Một là, sửa đổi, bổ sung các quy định về trình tự, thủ tục, thẩm quyền, thời

hạn, thời hiệu giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp đất đai, bảo đảm thống nhất,

SVTH: Phạm Thị Hiền 7 LKT 12 – 03

đồng bộ giữa Luật Đất đai, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Luật tố tụng hành chính,

Bộ luật tố tụng dân sự và các luật khác có liên quan Cần khẩn trương hướng dẫn

Luật Đất đai bảo đảm cụ thể, khả thi

Hai là, sớm hoàn thành việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho

người sử dụng đất Bảo đảm kinh phí đáp ứng nhu cầu hoàn thiện và hiện đại hóa hệ

thống bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai, thống nhất hệ

thống hồ sơ địa chính trên cả nước Hoàn thiện hệ thống điều tra, đánh giá tài

nguyên đất, số lượng, chất lượng, tiềm năng và môi trường đất, bảo đảm cung cấp

đầy đủ thông tin, tư liệu, dữ liệu về đất đai phục vụ cho việc hoạch định chính sách

và ban hành quyết định của cơ quan nhà nước trong việc quản lý và sử dụng đất đai

Ba là, cần khẩn trương kiện toàn về tổ chức và nâng cao trách nhiệm của

các cơ quan tiếp dân từ Trung ương đến địa phương Tăng cường trách nhiệm, tính

chủ động của người đứng đầu các cơ quan nhà nước trong việc tiếp công dân và giải

quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai để giải quyết kịp thời, dứt điểm, công bố công

khai kết quả giải quyết, không để khiếu kiện vượt cấp, diễn biến phức tạp, khiếu

kiện đông người; chịu trách nhiệm về việc giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo

Bốn là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ của các cấp, các

ngành trong giải quyết khiếu nại, tố cáo, khắc phục tình trạng chuyển đơn thư của

công dân lòng vòng hoặc chậm giải quyết, né tránh trách nhiệm Thường xuyên

kiểm tra, thanh tra, phát hiện, chấn chỉnh những yếu kém, vi phạm trong thực hiện

các quy định về giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, thu

hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, trong giải quyết

các thủ tục hành chính về đất đai Đề nghị quy định rõ cơ quan, người có thẩm

quyền ban hành quyết định hành chính về đất đai phải chịu trách nhiệm về tính

đúng đắn của quyết định ban hành, có trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra để xử lý kịp

thời những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện các quyết định hành chính

liên quan đến đất đai

Năm là, quan tâm thực hiện hòa giải tại cơ sở; tăng cường phổ biến, giáo

dục pháp luật, trợ giúp pháp lý trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo Xử lý kiên

quyết đối với các trường hợp lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để kích động, gây rối,

làm mất an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

1.1.2 Nhóm thứ hai, các công trình tiêu biểu liên quan tới việc giải quyết khiếu nại, tố cáo khi Nhà nước thu hồi đất:

Trước tiên, chúng ta phải kể đến Chủ đề số 09 của Hội đồng phối hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của Chính phủ năm 2009 với chủ đề “Khiếu nại, tố

SVTH: Phạm Thị Hiền 8 LKT 12 – 03

cáo về đất đai và giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai” Trong văn bản này, chủ

thể soạn thảo cũng đã thừa nhận khiếu nại, tố cáo là quyền cơ bản của công dân

được ghi nhận trong Hiến pháp của Cộng hòa xã hội chủ ngh a Việt Nam và giải

quyết khiếu nại, tố cáo là ngh a vụ của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền Nội

dung của chủ đề cũng ghi nhận sự gia tăng một cách nhanh chóng của việc khiếu

nại, tố cáo trong l nh vực đất đai với các nguyên nhân chủ yếu được tác giả ghi nhận

bao gồm: Sự biến động của chủ sử dụng đất; sự bất cập trong hệ thống pháp luật về

đất đai; công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng có nhiều bất cập; sự bất cập trong

giải quyết khiếu nại, tố cáo; sự suy thoái đạo đức của một bộ phận các cán bộ, công

chức và sự thiếu hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật cuả người dân còn chưa cao

Trong văn bản, tác giả cũng đã đưa ra những giải pháp mang tính chất hành chính

nhằm giải quyết tạm thời tình trạng khiếu nại, tố cáo hiện nay đó là: Tăng cường

công tác tiếp dân; công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát của các cơ quan nhà nước

có thẩm quyền; công tác tuyên truyền pháp luật cho người dân; đồng thời các chủ

thể giải quyết khiếu nại, tố cáo cần nắm chắc tình hình tranh chấp, khiếu kiện để

giải quyết tốt hơn thực trạng này

Đề tài tiếp theo đó là “Giải quyết khiếu nại trong l nh vực đất đai qua thực tiễn” của Ths Bùi Thị Thuận Ánh Nội dung của đề tài này một lần nữa lại khẳng

định độ nóng của vấn đề khiếu nai, tố cáo cũng như việc giải quyết khiếu nại, tố cáo

trong l nh vực đất đai Theo đề tài thì tình hình đơn thư khiếu nại, tố cáo trên toàn

quốc vẫn có chiều hướng diễn biến phức tạp Số vụ việc khiếu kiện tồn đọng vẫn

còn nhiều, một số địa phương chưa tập trung chỉ đạo giải quyết khiếu nại, tố cáo

thường xuyên, chưa thực hiện nghiêm chế độ tiếp dân, việc giải quyết khiếu nại vẫn

còn chậm, một số vụ việc giải quyết chưa thấu tình đạt lý gây bức xúc cho nhân

dân; việc tổ chức thi hành quyết định giải quyết khiếu nại chưa tốt Chúng ta có thể

so sánh số liệu tổng hợp cụ thể tình hình khiếu nại, tố cáo ở một số tỉnh trong những

năm gần đây nhất (số vụ khiếu nại, tố cáo lần lượt là): tại An Giang là 4.190 -

4.253; tại Bà Rịa - Vũng Tàu là 3.236 - 3.027; tại Bình Định là 2.818 - 2.458; tại

Đăk Lăk là 2.548 - 1.629; tại Đăk Nông là 1.387 - 1.993; tại Hà Nội là 5.527 -

5.053; tại TP Hồ Chí Minh là 20.858 - 12.038; tại Long An là 3.858 - 4.052; tại

Khánh Hòa là 1.991 - 1.088; tại Thừa Thiên - Huế là 930 - 556;… Nguyên nhân

của thực trạng trên được đề tài ghi nhận bao gồm:

- Thực tiễn công tác giải quyết khiếu nại cho thấy nguyên nhân chủ yếu làm phát sinh khiếu nại do việc thu hồi đất, giải tỏa thực hiện các dự án quy hoạch phát

triển kinh tế tại địa phương; quá trình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái

định cư một số trường hợp chưa thỏa đáng, mỗi dự án áp dụng hạn mức diện tích tái

SVTH: Phạm Thị Hiền 9 LKT 12 – 03

định cư khác nhau; khi thực hiện chủ trương giải tỏa, có nơi chưa thực hiện đúng về

trình tự thủ tục nên xảy ra khiếu nại người giải quyết khiếu nại lần đầu không áp

dụng đúng trình tự, thủ tục trong giải quyết khiếu nại làm cho vụ việc từ đơn giản

trở nên phức tạp, làm phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo

- Phần lớn những vụ việc kéo dài chủ yếu tập trung vào một số hộ dân bị thu hồi đất để xây dựng cơ sở hạ tầng đã ảnh hưởng đến đời sống kinh tế một số bộ

phù hợp với thực tế, còn chệnh lệch xa với giá thị trường, người dân thiệt thòi về

kinh tế, do đó mặc dù chính quyền các cấp đã cố gắng giải quyết nhưng vẫn không

được người dân đồng tình ủng hộ

Trước thực trạng này thì đề tài cũng đưa ra các giải pháp:

Thứ nhất, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật cho nhân

dân, tuyên truyền chính sách pháp luật về đất đai và các văn bản luật khác liên quan

đến giải quyết vụ việc khiếu nại; giải thích rõ để công dân hiểu đúng và tự giác chấp

hành quyết định giải quyết đúng đắn của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, giải

quyết kịp thời các khiếu nại phát sinh, chấm dứt vụ việc ngay từ nơi phát sinh

Thứ hai, ban hành văn bản quy định giá các loại đất hàng năm; thực hiện

đúng theo trình tự, thủ tục thu hồi đất và thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư khi Nhà nước thu hồi đất theo đúng quy định của pháp luật (Chương V từ Điều

49 – 62 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ, trước đây là

Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004) Tuy nhiên năm 2013 Luật Đất đai

đã được ban hành thay thế Luật Đất đai năm 2003, kèm theo đó là các văn bản

hướng dẫn thi hành mới cũng đã được thay thế Theo đó, với giải pháp này của đề

tài cần có sự thay đổi theo hướng thực hiện đúng trình tự, thủ tục thu hồi đất và bồi

thường hỗ trợ, tái định cư được thực hiện theo Luật Đất đai 2013, Nghị định

47/2014/NĐ – CP ban hành ngày 15/5/2014 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư khi Nhà nước thu hồi đất

Thứ ba, chỉ đạo các cấp, các ngành xác định rõ chức năng, nhiệm vụ và

ngh a vụ của từng cơ quan, đơn vị để có cơ chế phối hợp trong công tác giải quyết

khiếu nại về đất đai của công dân

SVTH: Phạm Thị Hiền 10 LKT 12 – 03

Thứ tư, nâng cao chất lượng các cuộc đối thoại của các cấp, các ngành

trong việc giải quyết khiếu nại hành chính theo quy định của pháp luật về khiếu nại

Tổ chức tốt việc thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật

Thứ năm, cần kiểm tra, chỉ đạo các sở, ban, ngành; UBND thành phố, thị

xã và các huyện trong công tác giải quyết khiếu nại, có biện pháp xử lý các chỉ đạo

xử lý dứt điểm đối với các vụ việc còn tồn động kéo dài cũng như các vụ việc mới

phát sinh

Thứ sáu, cần có chế độ đãi ngộ hợp lý đối với đội ngũ cán bộ, công chức

làm công tác giải quyết khiếu nại

Trên đây là những văn bản có nội dung đề cập tới đề tài nghiên cứu của chúng tôi Những ảnh hưởng của chúng tới pháp luật khiếu nại và pháp luật về giải

quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất sẽ được đề cập trong mục 2 của chương

này

1.2 Đánh giá kết quả các công trình nghiên cứu có liên quan đến pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất và những vấn

đề tập trung nghiên cứu trong đề tài nghiên cứu khoa học

Nhìn chung các công trình nghiên cứu trên đều có nội dung bao gồm các số liệu báo cáo xác thực cho thấy sức nóng của vấn đề khiếu nại đất đai và giải quyết

tranh chấp đất đai trong xã hội hiện nay ở nước ta với những nguyên nhân cơ bản

xuất phát từ thực trạng của xã hội, cũng như hoạt động chưa hiệu quả của hệ thống

các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xử lý, giải quyết khiếu nại, tố cáo

trong l nh vực đất đai và đồng thời sự hiểu biết pháp luật của người dân chưa cao

Tất cả những nguyên nhân trên cộng hưởng với nhau đẩy vấn đề khiếu nại, tố cáo

và giải quyết khiếu nại, tố cáo khi Nhà nước thu hồi đất trở thành một tiên điểm tiêu

cực trong đời sống Thông qua các đề tài, chúng ta có thể thấy được:

- Thực trạng đáng buồn cần được xử lý khẩn trương, nhanh chóng trong

việc khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo khi Nhà nước thu hồi đất

- Nguyên nhân dẫn tới thực trạng trên

- Những giải pháp nhằm khắc phục, giải quyết triệt để thực trạng trên mà

các đề tài đã đóng góp

- Những kết quả ban đầu khi thực hiện những giải pháp được trình bày

trong nội dung của các đề tài tham khảo

Các đề tài trên đều có những đóng góp tích cực đối với pháp luật về khiếu

nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất song vẫn còn những hạn chế

nhất định Cụ thể là:

SVTH: Phạm Thị Hiền 11 LKT 12 – 03

1.2.1 Đánh giá kết quả nhóm các đề tài nghiên cứu tới vấn đề khiếu nại, tố cáo khi Nhà nước thu hồi đất:

Thống kê của Ban Nội chính Trung Ương do TS Nguyễn Thanh Hải và

Ths Thảo Trang biên soạn Thực hiện chủ trương của Đảng và trên cơ sở pháp luật

hiện hành, thời gian qua, các cơ quan có trách nhiệm ở Trung ương và các cấp ủy

đảng, chính quyền địa phương đã có nhiều giải pháp nhằm tập trung giải quyết để

giảm số vụ tranh chấp, KN,TC về đất đai Kết quả là, Bộ Tài nguyên và Môi trường

đã tiếp nhận 10.137 đơn thư vào năm 2005, đến năm 2011 giảm xuống còn 5.298

đơn thư Tòa án các cấp đã thụ lý giải quyết theo thủ tục sơ thẩm 307.912 vụ việc,

trong đó số vụ việc tranh chấp liên quan đến đất đai là 69.806 vụ việc, chiếm

22,70% Các cấp chính quyền địa phương đã có nhiều cố gắng và giải quyết được

phần lớn các vụ việc KN, TC ngay tại cơ sở, được nhân dân đồng tình, ủng hộ, từng

bước hạn chế khiếu kiện vượt cấp, góp phần ổn định tình hình chính trị, giữ vững an

ninh, trật tự xã hội Một số địa phương đã đặt công tác giải quyết tranh chấp, KN,

TC về đất đai là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác quản lý đất đai; đổi mới công

tác tiếp công dân, kiện toàn bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm

công tác tiếp công dân và giải quyết tranh chấp, KN,TC về đất đai Việc đùn đẩy

trách nhiệm giải quyết tranh chấp, KN,TC đã giảm so với trước đây Công tác xét

xử, giải quyết tranh chấp, khiếu kiện về quản lý, sử dụng đất đai đã cơ bản bảo đảm

được quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất Nhiều bản án, quyết định của Tòa

án được nhân dân đồng tình ủng hộ và bảo đảm hiệu lực thi hành

1.2.2 Đánh giá kết quả nhóm các đề tài nghiên cứu tới vấn đề giải quyết khiếu nại, tố cáo khi Nhà nước thu hồi đất:

Đầu tiên là Chủ đề số 09 của Hội đồng phổ biến giáo dục pháp luật của

Chính phủ Thực hiện Luật Khiếu nại, tố cáo và Chỉ thị số 09-CT/TW của Ban Bí

thư, các ngành, các cấp đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện công tác tiếp dân,

giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhờ đó, công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo

đã có những chuyển biến tích cực Từ năm 2006 đến nay, các cơ quan hành chính

Nhà nước đã tiếp 550.107 lượt người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, trong

đó có 1.447 lượt đoàn đông người; tiếp nhận 291.887 đơn thư; giải quyết

113,535/138.099 vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền, đạt tỷ lệ 82,21% Qua

giải quyết khiếu nại, tố cáo đã kiến nghị thu hồi cho Nhà nước, cho tập thể, công

dân 92.429 triệu đồng; 637,77 ha đất; xử lý hành chính 1.150 người; chuyển cơ

quan điều tra xem xét trách nhiệm hình sự 46 vụ việc với 80 người Thanh tra Chính

phủ đã đẩy mạnh công tác thanh tra trách nhiệm thực hiện Luật Khiếu nại, tố cáo

của chính quyền địa phương để chấn chỉnh và tăng cường trách nhiệm của chính

SVTH: Phạm Thị Hiền 12 LKT 12 – 03

quyền địa phương trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân; đồng thời, chủ

động phối hợp với chính quyền địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhiều vụ

việc khiếu nại, tố cáo Qua đó, đã kiến nghị các cơ quan hành chính nhà nước điều

chỉnh nhiều cơ chế chính sách, pháp luật chưa phù hợp, khắc phục, chấn chỉnh

những bất cập trong quản lý nhà nước

Những kết quả trên đã góp phần quan trọng vào việc ổn định tình hình an

ninh, chính trị, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong những năm qua Tuy nhiên,

tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân ở một số địa phương vẫn có chiều hướng

gia tăng, số lượng các vụ việc khiếu kiện vượt cấp, đông người vẫn còn nhiều

Trong những người đi khiếu nại, tố cáo, có những người khiếu nại, tố cáo đúng,

mong muốn được pháp luật giải quyết công minh; nhưng cũng có một số người mặc

dù về việc khiếu nại đã được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết đúng pháp

luật, nhưng hoặc vì thiếu hiểu biết, hoặc vì cố chấp mà vẫn cố tình khiếu nại, tố cáo

kéo dài Một số người đi khiếu nại, tố cáo có thái độ gay gắt, cực đoan, có hành vi

quá khích làm ảnh hưởng đến trật tự xã hội ở một số địa bàn

Cuối cùng là Đề tài “Giải quyết khiếu nại trong l nh vực đất đai qua thực

tiễn” của Ths Bùi Thị Thuận Ánh Công trình nghiên cứu trong phạm vi thời gian

chủ yếu trong lúc Luật Đất đai 2003 có hiệu lực, đặc biệt các số liệu, viện dẫn chủ

yếu được thực hiện trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2013 gắn liền với điều

kiện kinh tế, xã hội và pháp luật cụ thể ở Việt Nam Do vậy công trình này không

chỉ giải quyết các vấn đề lý luận mà còn có giá trị thực tiễn, cung cấp những luận cứ

khoa học nhằm giải quyết các vấn đề thiết thực liên quan tới thực hiện pháp luật về

giải quyết khiếu nại trong l nh vực đất đai nhưng lại không phù hợp trong thời điểm

hiện nay khi Luật Đất đai mới đã được ban hành năm 2013

1.2.3 Những vấn đề cần tiếp tục tập trung nghiên cứu trong đề tài:

Thứ nhất,về mặt lý luận, đề tài tiếp tục nghiên cứu các vấn đề cơ bản sau:

Trên cơ sở khái niệm, đặc điểm khiếu nại, tố cáo trong pháp luật Việt nam, với nền tảng lý luận về nhà nước và pháp luật, lý luận về khiếu nại, tố cáo Đề tài

cũng nghiên cứu làm rõ đặc điểm về đối tượng, tính chất, nội dung, hình thức pháp

luật của việc khiếu nại cũng như giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Trên cơ sở kế thừa các công trình nghiên cứu khoa học nói trên, đồng thời căn cứ vào những vấn đề thực tiễn, đề tài sẽ làm rõ mục đích, chủ thể, l nh vực, tính

chất thực hiện pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi

đất Nhằm đạt tính toàn diện của vấn đề nghiên cứu, đề tài cũng phân tích rõ hình

thức, vai trò và nội dung thực hiện pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi

SVTH: Phạm Thị Hiền 13 LKT 12 – 03

Nhà nước thu hồi đất, làm rõ các yêu cầu và các yếu tố bảo đảm thực hiện hoạt

động này Đồng thời luận giải khoa học mối quan hệ giữa các yêu cầu và phân tích

sâu, có trọng tâm các bảo đảm đặc trưng đó Ngoài ra để đảm bảo tính thống nhất,

logic của vấn đề, đề tài sẽ làm rõ hơn về nhận thức mối quan hệ giữa các nội dung

về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Trong quá trình tìm hiểu về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất, đề tài nêu rõ những nội dung liên quan tới xây dựng, hoàn thiện pháp

luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Thứ hai, về mặt thực tiễn, đề tài tập trung làm rõ những nội dung sau đây:

Phân tích khái quát tình hình về khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay

Đề tài đánh giá toàn diện, khách quan thực trạng và trong quá trình đánh

giá, chúng tôi đã làm rõ các hình thức tuân thủ pháp luật, thi hành pháp luật, sử

dụng pháp luật, áp dụng pháp luật đối với thực hiện pháp luật về khiếu nại và giải

quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất Đề tài cũng nghiên cứu, rút ra những

nguyên nhân khách quan, chủ quan trong các kết quả đã đạt được và hạn chế đối với

thực hiện pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Các công trình đã khảo sát mới chỉ đưa ra một số giải pháp liên quan tới khía cạnh cụ thể đối với thực hiện pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi

Nhà nước thu hồi đất Khác với các công trình đó, đề tài đưa ra một hệ thống các

giải pháp có tính tổng thể nhằm bảo đảm thực hiện pháp luật về vấn đề này Ngoài

ra, đè tài còn đưa ra những luận cứ khoa học cho việc thực hiện đồng bộ những giải

pháp này

SVTH: Phạm Thị Hiền 14 LKT 12 – 03

CHƯƠNG II: NHỮNG V N ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT VỀ KHIẾU NẠI VÀ GIẢI QU ẾT KHIẾU NẠI KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI

Đ T

2.1 Khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

2.1.1 Khái niệm, đặc điểm của khiếu nại

2.1.1.1 Khái niệm

Khiếu nại là một thuật ngữ khá quen thuộc với chúng ta vì nó không những được sử dụng trong khoa học pháp lý mà nó còn được sử dụng nhiều trong đời sống

xã hội với các l nh vực khác nhau Do đó, trên thực tế có rất nhiều cách hiểu về

khiếu nại Dưới đây là một số cách hiểu về thuật ngữ "khiếu nại" này

Cụ thể theo từ điển Anh - Việt do Viện Khoa học xã hội Việt Nam ấn hành thì "khiếu nại" là kêu ca, phàn nàn, than phiền; dưới ngh a danh từ "khiếu nại" là sự

than phiền [49, tr 29] Theo cuốn Thuật ngữ pháp lý phổ thông thì khiếu nại là việc

yêu cầu cơ quan nhà nước, trước tiên là tổ chức xã hội hoặc người có chức vụ giải

quyết việc vi phạm quyền hoặc lợi ích hợp pháp của bản thân người khiếu nại hay

người khác [1, tr 206] Bên cạnh đó có một số quan điểm cho rằng, khiếu nại là

việc đề nghị với cơ quan có thẩm quyền xét một việc làm mà mình không đồng ý,

cho là trái phép hoặc không hợp lý Nhìn chung, những nhận định này đã phần nào

phản ánh được bản chất của khiếu nại, song chưa đầy đủ, chưa thể hiện hết sự đa

dạng và phức tạp của khiếu nại phát sinh trong đời sống xã hội

Theo kết quả nghiên khoa học của một số cơ quan có trách nhiệm trong công tác giải quyết khiếu nại thì "khiếu nại theo ngh a chung nhất là việc cá nhân

hay tổ chức đề nghị cá nhân, tổ chức hay cơ quan nào đó xem xét, sửa chữa lại một

việc làm mà họ cho rằng là không đúng đắn, gây thiệt hại hoặc sẽ gây thiệt hại đến

quyền, lợi ích chính đáng của họ và đòi bồi thường thiệt hại do việc làm không

đúng gây ra" [33, tr 11] Từ khái niệm này cho phép chúng ta xác định chính xác

hơn bản chất khiếu nại, vì nó bao trùm các khiếu nại phát sinh trong các l nh của đời

sống xã hội; nó không những phản ánh được các khiếu nại của công dân đối với

việc làm hoặc không làm của cơ quan nhà nước, cán bộ, viên chức làm việc trong

các cơ quan đó mà còn phản ánh được các khiếu nại mang tính dân sự khác Chẳng

hạn, khiếu nại của khách hàng với người bán hàng, khiếu nại của thành viên của

một tổ chức với tổ chức đó v.v… thậm chí ngay cả khiếu nại của một vận động viên

thể thao nào đó với trọng tài trong một trận thi đấu thể thao

Nghiên cứu thực tế công tác giải quyết khiếu nại cho thấy, khiếu nại phát sinh khi có người cho rằng quyền hoặc lợi ích của họ đã bị xâm hại hoặc có thể bị

SVTH: Phạm Thị Hiền 15 LKT 12 – 03

xâm hại và người khiếu nại dường như thường ở vị thế yếu hơn người giải quyết

khiếu nại Ví dụ: khiếu nại của người mua hàng với người đại lý sản phẩm về một

sản phẩm hàng hóa kém chất lượng thì nhà đại lý có thể căn cứ vào khiếu nại đó và

hàng hóa đã bán để giải quyết khiếu nại mà không cần phải có sự can thiệp của nhà

sản xuất hàng hóa Chính vì vậy, không ít từ điển đã coi khiếu nại là việc phàn nàn,

than phiền hoặc kêu oan của người đi khiếu nại

Dưới góc độ pháp lý tại khoản 1 Điều 2 Luật Khiếu nại quy đinh: "việc

công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy

định, đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành

chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm

quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công

chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm

phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình"

Ngoài ra, các nhà khoa học, tùy theo góc độ nghiên cứu, cũng đưa ra những khái niệm khác nhau về khiếu nại

2.1.1.2 Đặc điểm

Thứ nhất: Khiếu nại là một cách thức để đảm bảo quyền và lợi ích của

người dân vì khiếu nại là việc đề nghị cơ quan, tổ chức cá nhân có thẩm quyền xem

xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính khi có căn cứ cho rằng quyết định

đó hoặc hàn vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình

Thứ hai: Khiếu nại giúp người dân tham gia vào quản lý nhà nước, quản lý

xã hội vì khiếu nại giúp người dân kiểm tra tính đúng đắn của các quyết định hành

chính, hành vi hành chính của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong hoạt

động quản lý nhà nước từ đó phát hiện các sai phạm trong hoạt động quản lý nhà

nước

Thứ ba: Đối tượng của khiếu nại là quyết định hành chính, hành vi hành

chính bị cho là trái pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người

khiếu nại

Thứ tư: Chủ thể khiếu nại có thể là công dân, cơ quan, tổ chức, cán bộ,

công chức có quyền và lợi ích bị xâm phạm hoặc phát hiện quyết định hành chính,

hành vi hành chính trái pháp luật

2.1.2 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

2.1.2.1 Khái niệm

SVTH: Phạm Thị Hiền 16 LKT 12 – 03

Để hiểu được khái niệm về khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất trước hết phải biết khiếu nại là gì và thu hồi đất là hoạt động gì Qua phần trình bày phía trên

khái niệm về khiếu nại dưới góc độ pháp lý đã được ghi nhận tại khoản 1 Điều 2

Luật Khiếu nại năm 2011 Còn thu hồi đất được quy định tại khoản 11 Điều 3 Luật

Đất đai năm 2013 là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người

được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi

phạm pháp luật về đất đai

Theo đó khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất hiểu một cách khái quát là việc

công dân, cơ quan, tổ chức đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem

xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước

của người có thẩm quyền yêu cầu cơ quan hành chính nhà nước hoặc hành vi đó là

trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình khi Nhà nước thu lại

quyền sử dụng đất cùa người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại

đất của người đã vi phạm pháp luật đất đai thông qua các Quyết định hành chính,

hành vi hành chính như là Quyết định thu hồi đất, Quyết định phê duyệt phương án

bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Quyết định cưỡng chế, hành vi cưỡng chế, …

2.1.2.2 Đặc điểm

Thứ nhất, mục đích của khiếu nại là bảo vệ và khôi phục lại quyền và lợi

ích của người bị khiếu nại đã bị quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ

quan hành chính nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà

nước xâm hại

Thứ hai, về chủ thể khiếu nại là cá nhân, tổ chức bị thu hồi đất, có quyền

và lợi ích hợp pháp liên quan trực tiếp đến quyết định hành chính, hành vi hành

chính bị khiếu nại

Thứ ba, đối tượng của khiếu nại hành chính là các quyết định hành chính

bao gồm: Quyết định thu hồi đất; Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ

trợ, tái định cư; Quyết định giải quyết khiếu nại; Quyết định cưỡng chế, … và hành

vi hành chính của các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền trong các cơ quan

nhà nước

Thứ tư, khiếu nại được thực hiện theo thủ tục hành chính được quy định

trong Luật khiếu nại, tố cáo và các văn bản hướng dẫn thi hành

2.1.2.3 Vai trò của khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Quyền khiếu nại là một trong những quyền năng cơ bản của công dân

Quyền năng này được áp dụng để công dân bảo vệ quyền và lợi ích của mình khi bị

xâm hại Do đó, trong mọi l nh vực nói chung và trong l nh vực thu hồi đất nói

SVTH: Phạm Thị Hiền 17 LKT 12 – 03

riêng quyền khiếu nại cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng Tuy nhiên thu hồi đất

là một l nh vực khá nhạy cảm nên việc khiếu nại cũng có những vai trò riêng Cụ

thể như sau:

- Bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người bị thu hồi đất vì việc thu hồi đất ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của người bị thu hồi đất bởi lẽ diện tích đất của họ bị thu

hồi rất có thể họ đang sinh sống, sản xuất kinh doanh, nhưng khi bị thu hồi đất họ

phải đối mặt với một nguy cơ là không có nhà ở, không có công ăn việc làm, không

có thu nhập để ổn định cuộc sống Mặc dù Luật Đất đai năm 2013 đã cụ thể hóa các

chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư tuy nhiên vẫn chưa thể giải quyết được hết

những vấn đề mà người bị thu hồi đất gặp phải mà đặc biệt là giá đất đền bù thấp, số

tiền bồi thường thấp, nhà tái định cư không tốt Do đó, việc các cơ quan có thẩm

quyền ban hành Quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính đối với người

bị thu hồi đất ảnh hưởng rất lớn đến quyền và lợi ích của họ Đặc biệt khi Quyết

định hành chính, hành vi hành chính này thực hiện trái pháp luật thì quyền khiếu nại

là một trong những quyền năng quan trọng nhất để đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho

họ bởi lẽ chỉ khi khiếu nại các cơ quan có thẩm quyền mới xem xét tính đúng sai

của hành Quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính và từ đó đảm bảo

cho hành Quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính được thực hiện đúng

pháp luật, đảm bảo quyền lợi cho người dân

- Đảm bảo cho các dự án thu hồi đất của Nhà nước được công khai, minh

bạch tránh việc chạy dự án để rút ruột công trình, không đảm bảo chất lượng của dự

án trong khi quyền lợi chính đáng của người dân thì không được đảm bảo

- Việc thưc hiện quyền khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất giúp cá nhân, tổ chức ngăn chặn được hiện tượng lạm quyền và các hành vi vi phạm của các cơ quan

có thẩm quyền lợi dụng chức vụ quyền hạn để thu hồi đất trái phép nhằm trục lợi cá

nhân

- Là hình thức thể hiện quyền làm chủ của công dân trong hoạt động quản

lý nhà nước Thông qua việc khiếu nại công dân gián tiếp giám sát hoạt động của

các cơ quan nhà nước, trong đó có hoạt động của các cán bộ, công chức làm việc

trong các cơ quan đó Đồng thời thông qua các khiếu nại, các cơ quan nhà nước có

được thông tin làm căn cứ để sửa đổi, bổ sung kịp thời các quyết định, hành vi hành

chính sai phạm, cải tiến và đổi mới các hoạt động, làm cho hoạt động quản lý nhà

nước đúng chính sách, pháp luật, phù hợp với các quyền, lợi ích của nhân dân Như

vậy, khiếu nại là một trong những hình thức thức cơ bản thể hiện quyền làm chủ

công dân trong việc xây dựng nhà nước

SVTH: Phạm Thị Hiền 18 LKT 12 – 03

2.2 Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Khoản 11 Điều 2 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định: “giải quyết khiếu nại

là việc thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại” Như vậy

theo quy định của pháp luật việc giải quyết khiếu nại phải đảm bảo đủ các giai đoạn

gồm thụ lý vụ việc, xác minh làm rõ các nội dung khiếu nại, từ đó kết luận việc

khiếu nại là có cơ sở hay không có cơ sở và căn cứ vào đó để ra quyết định giải

quyết khiếu nại cụ thể là giữ nguyên, sửa đổi hoặc hủy bỏ một phần hay toàn bộ

quyết định hành chính bị khiếu nại hoặc xử lý đối với hành vi hành chính vi phạm

2.2.2 Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

2.2.2.1 Khái niệm

Từ khái niệm giải quyết khiếu nại được quy định tại khoản 11 Điều 2 Luật Khiếu nại năm 2011 có thể hiểu giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất là

việc thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại đối với đơn

khiếu nại của người dân bị thu hồi đất Như vậy có thể hiểu giải quyết khiếu nại khi

Nhà nước thu hồi đất là việc các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, người có thẩm

quyền thụ lý đơn khiếu nại, tiến hành xác minh nội dung đơn khiếu nại của cá nhân,

tổ chức bị thu hồi đất liên quan đến các Quyết định thu hồi đất, Quyết định phê

duyệt phương án bồi thường, Quyết định cưỡng chế, hành vi cưỡng chế, … rồi kết

luận các quyết định, hành vi này có vi phạm pháp luật không và ra Quyết định giải

quyết khiếu nại đối với đơn khiếu nại mà Cơ quan, người có thẩm quyền đã thụ lý

Việc giải quyết khiếu nại này phải được tiến hành theo trình tự, thủ tục chặt chẽ bao

gồm các bước thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết (trong đó khẳng

định Quyết định, hành vi bị khiếu nại có vi phạm pháp luật không và phương án xử

lý) để đảm bảo việc giải quyết khiếu nại diễn ra một cách khách quan, đúng đắn,

chính xác trong quá trình giải quyết khiếu nại nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp

pháp của người dân

2.2.2.2 Đặc điểm

Thứ nhất: Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất đai là trách nhiệm

của cơ quan hành chính nói chung và cơ quan quản lý nhà nước về đất đai nói riêng

và pháp luật về giải quyết khiếu nại về đất đai còn quy định những hình thức trách

nhiệm pháp lý đối với tổ chức, cá nhân, cơ quan không hoàn thành trách nhiệm,

làm trái và vi phạm các quy định của pháp luật về giải quyết khiệu nại đất đai

Thứ hai: Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất phải được thực

hiện trong khuôn khổ của pháp luật và phải tuân theo trình tự, thủ tục đã được quy

SVTH: Phạm Thị Hiền 19 LKT 12 – 03

định trong Luật Khiếu nại năm 1998 sửa đổi, bổ sung năm 2005, Luật Đất đai 2003,

Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành

Thứ a: Thẩm quyền giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất trước

hết thuộc về người đã ban hành quyết định hành chính hoặc thực hiện hành vi hành

chính bị khiếu nại, nếu người đó là thủ trưởng cơ quan, đơn vị quản lý nhà nước về

đất đai thì thẩm quyền giải quyết thuộc thuộc về cơ quan, đơn vi cấp trên trực tiếp

Thứ tư: Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất phản ánh mối quan

hệ giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi đất với cá nhân, tổ chức bị thu hồi

đất

2.2.2.3 Vai trò của việc giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất có vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển đất nước Cụ thể như sau:

- Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất góp phần giúp các dự án xây dựng để thu hồi đất được tiến hành nhanh hơn nhằm tiết kiệm chi phí và sớm

kiện toàn về hệ thống cơ sở hạ tầng

- Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất giúp cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra tính hiệu quả của việc thi hành pháp luật, đưa pháp luật vào

đời sống nhằm có hoàn thiện hệ thống pháp luật Đồng thời, việc giải quyết khiếu

nại cũng góp phần để các cơ quan có thẩm quyền, người có thẩm quyền cấp trên

kiểm tra hoạt động thi hành pháp luật của cấp dưới để kịp thời có biện pháp xử lý

các hành vi vi phạm nhằm xây dựng một đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, chấp hành

nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật

- Giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất cũng là một biện pháp vô cùng quan trọng để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho cá nhân, tổ chức bị thu

hồi đất Việc giải quyết tốt các khiếu nại này góp phần đảm bảo cân bằng lợi ích

giữa Nhà nước và nhân dân tạo nên sự ổn định tình hình an ninh chính trị của đất

nước

2.3 Lịch sử hình thành và phát triển pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất

Đối với quá trình hình thành và phát triển pháp luật về khiếu nại nói chung

và pháp luật khiếu nại và giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam

nói riêng được thể hiện qua các giai đoạn sau đây:

2.3.1 Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1987

Ngay từ những ngày đầu giành được chính quyền, Đảng và Nhà nước ta

SVTH: Phạm Thị Hiền 20 LKT 12 – 03

đã hết sức coi trọng việc bảo đảm và phát huy quyền dân chủ của nhân dân, coi đó

là nền tảng cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ đất nước

Dường như, việc đảm bảo các quyền dân chủ của nhân dân được xem là một trong

những nguyên tắc quan trọng quá trình xây dựng bản Hiến pháp đầu tiên của nước

Việt Nam dân chủ cộng hòa Chính vì vậy, tại Hiến pháp năm 1946 chúng ta thấy

Quốc hội nước ta đã dành khá nhiều điều (18 điều) để ghi nhận các quyền dân chủ

của nhân dân như: quyền bình đẳng trước pháp luật, quyền bình đẳng giữa các dân

tộc, quyền bình đẳng nam, nữ, quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận v.v Để

thực hiện chủ trương tiến bộ đó cũng như để bảo vệ các quyền, lợi ích của nhân

dân, cùng với việc ban hành các Sắc lệnh quan trọng khác, ngày 23/11/1945, Chủ

tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 64-SL thành lập Ban Thanh tra đặc biệt Đây

là văn bản pháp luật quy định nhiều vấn đề quan trọng, trong đó đã xác định rõ

quyền khiếu nại của công dân đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính

của cơ quan nhà nước, cán bộ làm việc trong cơ quan nhà nước và trách nhiệm của

cơ quan thanh tra trong việc giải quyết khiếu nại thông qua quy định Ban thanh tra

đặc biệt có toàn quyền nhận các đơn khiếu nại của nhân dân giải quyết các khiếu

nại phản ánh của các tầng lớp nhân dân từ khắp các địa phương gửi lên Chính phủ

và Chủ tịch Hồ Chí Minh Mặc dù các quy định pháp luật về khiếu nại của công

dân chưa được quy định cụ thể và thành những điều riêng biệt, nhưng với tư tưởng

phát huy dân chủ, Hiến pháp đầu tiên của Nhà nước ta đã đặt nền tảng cho các quy

định pháp luật về khiếu nại của công dân

Tiếp đó Hiến pháp thứ hai của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa được Quốc hội khóa II thông qua ngày 31/12/1959 (Hiến pháp 1959) đã quy định quyền

khiếu nại, tố cáo của công dân tại một cách cụ thể tại Điều 29 cua Hiến pháp Theo

quy định tại điều này thì công dân nước Việt Nam dân chủ cộng hòa có quyền khiếu

nại và tố cáo với bất cứ cơ quan nào của Nhà nước về những việc làm vi phạm pháp

luật của cán bộ và nhân viên cơ quan nhà nước Các khiếu nại, tố cáo phải được

xem xét và giải quyết nhanh chóng Người bị thiệt hại do những việc làm trái pháp

luật gây ra có quyền được bồi thường

Hiến pháp năm 1980 ra đời đã xác định nhiều vấn đề quan trọng liên quan

tới chế độ chính trị, chế độ kinh tế… các quyền, ngh a vụ cơ bản của công dân

Trong đó các quy định khiếu nại của công dân đã được ghi nhận đầy đủ hơn trong

Điều 73 bản Hiến pháp này cụ thể Điều 73 đã chỉ ra đối tượng rộng hơn, cụ thể là

"những việc làm trái pháp luật của cơ quan nhà nước; tổ chức xã hội, đơn vị vũ

trang nhân dân hoặc của bất cứ cá nhân nào thuộc cơ quan, tổ chức và đơn vị đó"

Ngoài ra, Hiến pháp năm 1980 còn quy định "mọi hành động xâm phạm quyền lợi

SVTH: Phạm Thị Hiền 21 LKT 12 – 03

chính đáng của công dân phải được kịp thời sửa chữa và xử lý nghiêm minh…

nghiêm cấm trả thù người khiếu nại, tố cáo"

Năm 1981, Hội đồng Nhà nước ban hành Pháp lệnh quy định về việc xét và

giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân (Pháp lệnh năm 1981) Đây là văn bản

pháp lý cao nhất từ trước tới thời điểm này quy định về khiếu nại, giải quyết khiếu

nại Pháp lệnh năm 1981 đã quy định cụ thể các nội dung liên quan đến khiếu nại và

giải quyết khiếu nại hành chính, bao gồm: quyền khiếu nại của công dân; thẩm

quyền, trách nhiệm giải quyết các khiếu nại của các cơ quan nhà nước; việc quản lý,

kiểm tra công tác xét, giải quyết các khiếu nại và việc xử lý các vi phạm trong công

tác giải quyết khiếu nại hành chính

Mặc dù các quy định về khiếu nại đã dần được cụ thể hóa trong các điều luật và được quy định tại Pháp lệnh năm 1981 nhưng đối với l nh vực đất đai thì

mãi đến năm 1987 Luật Đất đai mới được ban hành Tại văn bản này đã quy định

về vấn đề thu hồi đất nhưng quyền khiếu nại mới chỉ được ghi nhận trong việc giải

quyết tranh chấp đất đai chứ chưa được ghi nhận trong vấn đề thu hồi đất

2.3.2 Giai đoạn từ năm 1987 đến năm 1993

Pháp lệnh Khiếu nại, tố cáo của công dân năm 1991 (Pháp lệnh năm 1991)

đã kế thừa và phát triển các quy định pháp luật về khiếu nại trước đó, đồng thời

bổ sung nhiều quy định mới nhằm khắc phục các hạn chế, vướng mắc trong công

tác giải quyết khiếu nại của công dân

Năm 1993 Luật Đất đai cũng được ban hành Tại văn bản này quyền khiếu nại của công dân đã được mở rộng thêm bao gồm cả khiếu nại đối với hành vi vi

phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và khiếu nại đối với các hành vi vi

phạm pháp luật về đất đai Tuy nhiên Luật Đất đai năm 1993 vẫn chưa ghi nhận cụ

thể quyền khiếu nại của công dân khi Nhà nước thu hồi đất

2.3.3 Giai đoạn từ năm 1993 đến nay

Luật Khiếu nại, tố cáo được Quốc hội khóa X thông qua, có hiệu lực từ ngày 01/01/1999 đã tạo điều kiện cho công dân thực hiện có hiệu quả quyền khiếu

nại, tố cáo, phát huy dân chủ, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức,

công dân

Năm 2001, Luật Đất đai năm 1993 được sửa đổi song nội dung về quyền khiếu nại cũng không có gì thay đổi Mãi đến năm 2003 lần đầu tiên quyền khiếu

nại khi Nhà nước thu hồi đất được ghi nhận tại Điều 39 Luật Đất đai Việc ghi nhận

này đánh dấu một mốc vô cùng quan trọng, góp phần giải quyết kịp thời những yêu

cầu về khiếu nại của cá nhân, tổ chức bị thu hồi đất