ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM VŨ THỊ LƯƠNG PHÁT TRIỂN MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN CỪ TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
VŨ THỊ LƯƠNG
PHÁT TRIỂN MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ
NGUYỄN VĂN CỪ TỈNH BẮC NINH
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN THỊ TÍNH
THÁI NGUYÊN - 2013
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết
quả trình bày trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong
bất kỳ công trình nào khác
Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được
chỉ rõ nguồn gốc
Thái Nguyên, tháng 9 năm 2013
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
VŨ THỊ LƯƠNG
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên cho phép tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS
Nguyễn Thị Tính đã giúp đỡ và chỉ dẫn tận tình cho tôi về định hướng đề tài,
hướng dẫn tôi trong việc tiếp cận và khai thác các tài liệu tham khảo cũng như
chỉ bảo cho tôi trong quá trình tôi viết luận văn và hoàn thành luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Tâm lý -
Giáo dục, khoa sau đại học trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên đã tạo mọi
điều kiện thuận giúp tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn này
Xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo, đội ngũ cán
bộ quản lý, giáo viên các trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh đã
tạo điều kiện thuận lợi, giúp tôi có những tư liệu để hoàn thành luận văn
Cuối cùng tôi muốn bày tỏ lòng cảm ơn đối với bạn bè, người thân trong
gia đình đã ủng hộ và tạo mọi điều kiện hỗ trợ tôi học tập và hoàn thành luận
văn này
Do điều kiện thời gian và phạm vi nghiên cứu có hạn, luận văn không
tránh khỏi những thiếu sót, tác giả luận văn kính mong nhận được sự chỉ dẫn và
góp ý thêm của các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp để luận văn trở
nên hoàn thiện hơn
Tác giả
VŨ THỊ LƯƠNG
Trang 4MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2
4 Giả thuyết khoa học 2
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 2
6 Phương pháp nghiên cứu 2
7 Những đóng góp của đề tài 3
8 Phạm vi nghiên cứu của đề tài 3
9 Kết cấu của đề tài 4
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN CỪ TỈNH BẮC NINH 5
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 5
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 8
1.2.1 Khái niệm môi trường 8
1.2.2 Môi trường học tập, môi trường học tập lý luận chính trị 9
1.2.3 Phát triển môi trường học tập lý luận chính trị cho học viên 14
1.2.4 Những vấn đề cơ bản về phát triển môi trường học tập lý luận chính trị cho học viên ở trường trung cấp chính trị 15
1.2.4.1 Học tập lý luận chính trị 15
1.2.4.2 Mục tiêu phát triển môi trường học tập lý luận chính trị 16
1.2.4.3 Ý nghĩa của phát triển MTHT lý luận chính trị 17
1.2.4.4 Nội dung phát triển môi trường học tập LLCT cho học viên 18
Trang 51.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển môi trường học tập LLCT của học viên 20
1.2.6 Vai trò của hiệu trưởng trường Chính trị cấp tỉnh trong phát triển môi trường học tập lý luận chính trị 22
KẾT LUẬN CHƯƠNG I 26
Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN CỪ TỈNH BẮC NINH 27
2.1 Khái quát về đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh và trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh 27
2.1.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh 27
2.1.2 Một số nét khái quát về trường chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh 30
2.2 Tổ chức khảo sát 32
2.3 Thực trạng môi trường học tập LLCT ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh 33
2.3.1 Thực trạng về biểu hiện về tinh thần, thái độ, động cơ học tập của học viên 33
2.3.2 Nhận thức của giảng viên và học viên về mục đích, ý nghĩa của học tập LLCT 34
2.3.2.1 Nhận thức của giảng viên về vai trò, ý nghĩa học tập lý luận chính trị đối với học viên 34
2.3.2.2 Nhận thức của học viên về mục đích, ý nghĩa của học tập lý luận chính trị 36
2.3.3 Thực trạng môi trường học tập lý luận chính trị ở trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ 38
2.3.4 Thực trạng phát triển môi trường học tập lý luận chính trị cho học viên ở trường chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh hiện nay 44
2.3.4.1 Thực trạng về đổi mới hình thức dạy học của giảng viên 44
2.3.4.2 Thực trạng mối quan hệ giữa cán bộ quản lý, giảng viên nhà trường đối với học viên 46
2.3.4.3 Thực trạng các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm phát triển môi trường học tập lý luận chính trị cho học viên 48
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 60
Trang 6Chương 3 BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP LÝ
LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG CHÍNH
TRỊ NGUYỄN VĂN CỪ TỈNH BẮC NINH 61
3.1 Các nguyên tắc đề xuất giải pháp 61
3.1.1 Nguyên tắc bảo đảm tính mục tiêu 61
3.1.2 Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả 61
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 61
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 62
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 62
3.1.6 Nguyên tắc bảo đảm phát huy vai trò chủ thể của giảng viên và học viên 62
3.2 Các biện pháp phát triển môi trường học tập LLCT ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh 62
3.2.1 Nâng cao nhận thức của cấp ủy các cấp về thực hiện quy định 54/QĐ - TW của Bộ chính trị về chế độ học tập lý luận chính trị trong Đảng và quy định 256/QĐ - TW về xác định trình độ trung cấp lý luận chính trị của Ban chấp hành trung ương 62
3.2.1.1 Mục đích của biện pháp 62
3.2.1.2 Nội dung thực hiện biện pháp 63
3.2.1.3 Điều kiện để thực hiện biện pháp 63
3.2.2 Chỉ đạo các khoa, tổ chuyên môn hướng dẫn giảng viên thực hiện phong cách người cán bộ giảng viên theo chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh 63
3.2.2.1 Mục đích của biện pháp 63
3.2.2.2 Nội dung của biện pháp 64
3.2.2.3 Điều kiện để thực hiện biện pháp 64
3.2.3 Chỉ đạo tổ chuyên môn, giảng viên đổi mới phương pháp giảng dạy LLCT ở Trường Chính trị tỉnh Bắc Ninh 64
3.2.3.1 Mục đích của biện pháp 64
3.2.3.2 Nội dung thực hiện biện pháp 65
3.2.3.3 Điều kiện thực hiện biện pháp 67
Trang 73.2.4 Chỉ đạo tổ chuyên môn, giảng viên đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá
kết quả học tập của học viên nhằm tạo động lực cho người học 67
3.2.4.1 Mục đích của biện pháp 67
3.2.4.2 Nội dung thực hiện biện pháp 68
3.2.4.3 Điều kiện thực hiện biện pháp 69
3.2.5 Tăng cường thiết lập môi trường học tập thân thiện, các mối quan hệ ứng xử có văn hóa trong nhà trường 69
3.2.5.1 Mục đích của biện pháp 69
3.2.5.2 Nội dung thực hiện biện pháp 69
3.2.5.3 Điều kiện thực hiện biện pháp 72
3.2.6 Tăng cường chỉ đạo thực hiện nề nếp học tập của học viên 72
3.2.6.1 Mục đích của biện pháp 72
3.2.6.2 Nội dung biện pháp 73
3.2.6.3 Điều kiện thực hiện 74
3.2.7 Tăng cường cơ sở vật chất theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Tỉnh 74
3.2.7.1 Mục đích của biện pháp 74
3.2.7.2 Nội dung và thực hiện biện pháp 74
3.2.7.3 Điều kiện thực hiện biện pháp 76
3.2.8 Tăng cường quản lý đối với việc thực hiện các nội quy, quy chế trong dạy học đối với giảng viên, học viên 77
3.2.8.1 Mục đích của biện pháp 77
3.2.8.2 Nội dung thực hiện biện pháp 77
3.2.8.3 Điều kiện thực hiện 77
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất 78
3.4 Khảo nghiệm tính khả thi và tính hiệu quả của biện pháp đề xuất 79
3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 79
3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 79
3.4.3 Đối tượng khảo nghiệm 79
3.4.4 Phương pháp khảo nghiệm 79
3.4.5 Kết quả khảo nghiệm 79
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 81
TÀI LIỆU THAM KHẢO 85
PHỤ LỤC 86
Trang 8DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Tinh thần, thái độ, động cơ học tập của học viên 33 Bảng 2.2: Nhận Thức của giảng viên về vai trò của học lý luận chính trị với
cán bộ là học viên 34 Bảng 2.3: Nhận thức của cán bộ quản lý và giảng viên về ý nghĩa của môi
trường học tập đối với học viên 35 Bảng 2.4: Nhận thức của học viên về vai trò của học tập lý luận chính trị 36 Bảng 2.5: Nhận thức của học viên về ý nghĩa của môi trường học tập đối với
học viên 37 Bảng 2.6: Đánh giá về thực trạng môi trường học tập lý luận chính trị của
trường chính trị Nguyễn Văn Cừ 38 Bảng 2.7: Thực trạng nề nếp học tập lý luận chính trị của học viên 40 Bảng 2.8: Thực trạng sử dụng phương pháp dạy học thể hiện mối quan hệ
tương tác 42 Bảng 2.9: Ý kiến của học viên về thực trạng sử dụng các phương pháp dạy
học của giảng viên 43 Bảng 2.10: Đánh giá của cán bộ quản lý về hình thức tổ chức dạy học của
giảng viên 44 Bảng 2.11: Ý kiến của học viên về các hình thức học tập được giáo viên tổ chức 45 Bảng 2.12: Thực trạng ứng xử của giảng viên, nhân viên nhà trường với học viên 47 Bảng 2.13: Ý kiến học viên mức độ hài lòng đối với giảng viên, nhân viên
nhà trường 47 Bảng 2.14: Thực trạng các biện pháp chỉ đạo của Hiệu trưởng nhằm phát
triển môi trường tâm lý cho học viên 48 Bảng 2.15: Thực trạng biện pháp chỉ đạo của Hiệu trưởng đối với giảng viên
nhằm tạo các mối quan hệ chia sẻ, hợp tác trong học tập 50 Bảng 2.16: Thực trạng biện pháp chỉ đạo tăng cường cơ sở vật chất của Hiệu trưởng 52 Bảng 2.17: Ý kiến học viên về thực trạng biện pháp chỉ đạo tăng cường cơ sở
vật chất của Hiệu trưởng 53 Bảng 2.18: Thực trạng biện pháp kiểm tra, đánh giá, giám sát môi trường học
tập của học viên (28 cán bộ quản lý và giáo viên) 56 Bảng 2.19: Thực trạng biện pháp đánh giá, kiểm tra, giám sát môi trườnghọc
tập của học viên 57 Bảng 3.1 Khảo nghiệm tính cấn thiết và tính khả thi của các biện pháp 80
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Công tác giáo dục LLCT tư tưởng luôn là nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước Lênin đã dạy: “Không có lý luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng”, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định: “Thực tiễn mà không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng, lý luận mà không có liên hệ thực tiễn là lý luận suông” Có thể nói chưa bao giờ công tác lý luận lại cần thiết và có tầm quan trọng đặc biệt như hiện nay Đó là vì thực tiễn cách mạng, sự phát triển của xã hội nước ta cũng như các quá trình thế giới đang đặt ra cho lý luận hàng loạt vấn đề phức tạp cần phải giải quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng nhấn mạnh việc quan trọng trước hết là phải đổi mới tư duy, nâng cao trí tuệ của Đảng lên một bước phát triển mới: Đảng ta phải nâng cao trình độ hiểu biết và năng lực tổ chức thực tiễn, từ việc nắm vững quy luật vận động của đời sống xã hội, quy luật vận động của Đảng cho đến hiểu biết về thế giới, về thời đại; Đảng làm giàu trí tuệ của mình bằng cách không ngừng nâng cao trình độ lý luận, nắm vững, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đồng thời không ngừng tổng kết kinh nghiệm thực tiễn sinh động
Trong những năm gần đây, Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh đã thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị mà Học viện chính trị - hành chính quốc gia Hồ Chí Minh và Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Bắc Ninh giao phó Trong nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng LLCT, trường đã có những đóng góp không nhỏ vào việc xây dựng một đội ngũ cán bộ chủ chốt và cán bộ nguồn cho tỉnh Tuy nhiên, để giúp cho người học những ý thức đầy
đủ về việc học tập LLCT không phải chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là nhu cầu thực sự nhằm trang bị tri thức toàn diện cho hành trang của người cán bộ lãnh đạo, quản lý thì phải xây dựng một môi trường học tập thật sự cuốn hút, có tính Đảng cao
Bản thân tôi là một cán bộ quản lý của nhà trường, với nhiều năm là giảng viên trực tiếp giảng dạy LLCT, với kiến thức đã học tập và nghiên cứu, tôi lựa chọn vấn đề
“Phát triển môi trường học tập LLCT cho học viên ở Trường Chính trị Nguyễn Văn
Cừ tỉnh Bắc Ninh” làm Luận văn Thạc sĩ với mong muốn góp phần vào xây dựng môi
trường học tập LLCT nói chung và ở trường tôi đang công tác nói riêng
Trang 112 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp nhằm phát triển môi trường học tập lý luận chính trị cho học viên ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh, thông qua đó nâng cao chất lượng học tập các môn lý luận chính trị của học viên
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Môi trường học tập của học viên ở trường Chính trị cấp tỉnh
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm phát triển môi trường học tập chính trị cho học viên ở trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh
4 Giả thuyết khoa học
Chất lượng học tập lý luận chính trị của học viên chịu ảnh hưởng của môi trường học tập, nếu tìm được các biện pháp phát triển môi trường học tập lý luận chính trị, tạo văn hóa học hỏi, văn hóa chia sẻ, văn hóa chất lượng vv… trong học tập
sẽ nâng cao chất lượng hiệu quả của công tác đào tạo, bồi dưỡng, giáo dục lý luận chính trị cho học viên
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển môi trường học tập lý luận chính trị
cho học viên ở trường Chính trị cấp tỉnh
5.2 Nghiên cứu thực trạng phát triển môi trường học tập lý luận chính trị ở
trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh
5.3 Đề xuất một số biện pháp phát triển môi trường học tập lý luận chính trị ở
trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm những phương pháp nghiên cứu lý luận
Đây là nhóm phương pháp nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng cơ
sở lý luận của đề tài Bao gồm các phương pháp sau:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu
- Phương pháp khái quát hoá các nhận định độc lập