Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM PHÙNG PHAN ANH ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT TRỒNG RỪNG THÂM CANH ĐẾN
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
PHÙNG PHAN ANH
ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT TRỒNG RỪNG THÂM CANH ĐẾN NĂNG SUẤT
GỖ RỪNG TRỒNG KEO LAI TẠI HUYỆN BẮC QUANG
TỈNH HÀ GIANG
Chuyên ngành: Lâm học
Mã số : 60.62.02.01
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP
Người hướng dẫn khoa học : TS Trần Thị Thu Hà
Thái Nguyên – 2013
Trang 2Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này hoàn toàn trung thực và chưa sử dụng cho bảo vệ một học vị nào Các thông tin, tài liệu trình bày trong luận văn này đã được ghi rõ nguồn gốc
Tác giả
Phùng Phan Anh
Trang 3Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn, tác giả đã được sự quan tâm, tạo điều kiện của lãnh đạo Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Bắc Quang - tỉnh Hà Giang, Công ty Lâm nghiệp Ngòi Sảo, cán bộ phòng Kế hoạch, phòng Kỹ thuật Công ty Lâm nghiệp Ngòi Sảo, cán bộ Khoa sau đại học trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên Nhân dịp này, tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn tới sự quan tâm giúp đỡ quý báu đó
Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và kính trọng đến Tiến sĩ Trần Thị Thu Hà - người hướng dẫn khoa học cho tác giả đã tận tình chỉ bảo
và dành nhiều thời gian quí báu giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn
Tác giả xin chân thành cảm ơn sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp trong quá trình thực hiện luận văn
Nhân dịp này, tác giả xin được gửi lời cảm ơn tới bạn bè và người thân trong gia đình đã động viên, khích lệ và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tác giả trong cả quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành đề tài này
Xin chân thành cảm ơn
Tác giả
Phùng Phan Anh
Trang 4Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1.1 Đặt vấn đề 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2
1.2.1 Mục tiêu chung 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2
Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 3
1.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới 3
1.1.1 Ảnh hưởng của giống đến năng suất rừng trồng thâm canh 3
1.1.2 Ảnh hưởng của điều kiện lập địa đến khả năng sinh trưởng, phát triển của rừng trồng 3
1.1.3 Ảnh hưởng của phân bón đến năng suất rừng trồng Keo lai 5
1.1.4 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến khả năng sinh trưởng và chất lượng rừng trồng 5
1.1 5 Tổng quan về cây Keo lai trên Thế giới 6
1.2 Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam 8
1.2.1 Các nghiên cứu về trồng rừng thâm canh 8
1.2.2 Tổng quan về cây Keo lai tại Việt Nam 14
1.3 Điều kiện tự nhiên - xã hội khu vực nghiên cứu 17
1.3.1 Điều kiện tự nhiên 17
1.3.2 Điều kiện kinh tế - xã hội: 23
1.3.3 Thực trạng ngành Lâm nghiệp 29
Chương 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 31
2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 31
2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 31
2.3 Nội dung nghiên cứu 31
2.4 Phương pháp nghiên cứu 31
2.4.1 Phương pháp luận tổng quát 31
2.4.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể 32
Trang 5Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 36
3.1 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến khả năng sinh trưởng và năng suất của rừng trồng Keo lai 36
3.1.1 Ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng của D1.3 của cây Keo lai 37
3.1.2 Ảnh hưởng của mật độ đến chiều cao vút ngọn (Hvn) của cây Keo lai 39
3.1.3 Ảnh hưởng của mật độ đến đường kính tán (Dt) của cây Keo lai 41
3.1.4 Ảnh hưởng của mật độ đến năng suất của cây Keo lai 42
3.2 Ảnh hưởng của bón phân đến khả năng sinh trưởng và năng suất của rừng trồng Keo lai 44
3.2.1 Ảnh hưởng của bón phân đến sinh trưởng của D1.3 của cây Keo lai 46
3.2.2 Ảnh hưởng của bón phân đến sinh trưởng chiều cao (Hvn) của cây Keo lai 47
3.2.3 Ảnh hưởng của bón phân đến đường kính tán (Dt) của cây Keo lai 48
3.2.4 Ảnh hưởng của bón phân đến năng suất của rừng trồng cây Keo lai 49
3.3 Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến khả năng sinh trưởng và năng suất của rừng trông keo lai 52
3.3.1 Ảnh hưởng của thời vụ trồng rừng đến sinh trưởng đường kính D1.3 của cây Keo lai 53
3.3.2 Ảnh hưởng của thời vụ trồng rừng đến sinh trưởng chiều cao Hvn của cây Keo lai 55
3.3.3 Ảnh hưởng của thời vụ trồng rừng đến sinh trưởng đường kính tán (Dt) của cây Keo lai 57
3.3.4 Ảnh hưởng của thời vụ trồng rừng đến sinh trưởng năng suất của cây Keo lai 58
3.4 Đề xuất các biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất trong trồng rừng keo lai thâm canh 62
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 64
Kết luận 64
Kiến nghị 65
TÀI LIỆU THAM KHẢO 66
Trang 6Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Bộ NN&PTNT : Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
D1.3 : Đường kính ở vị trí 1.3m
Sig : Xác suất (mức ý nghĩa) của tiêu chuẩn kiểm tra
A và B < 50%
2 : Độ dày tầng đất cấp II : 50 - 100cm, kết von đá lẫn < 50%
Trang 7Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Ảnh hưởng của mật độ đến đường kính D1.3 của cây Keo lai 37 Bảng 3.2: Ảnh hưởng của mật độ đến chiều cao (Hvn) của cây Keo lai 39 Bảng 3.3: Ảnh hưởng của mật độ đến đường kính tán (Dt) của cây Keo lai 41 Bảng 3.4: Ảnh hưởng của mật độ đến năng suất (M) của cây Keo lai 42 Bảng 3.5: Ảnh hưởng của bón phân đến sinh trưởng đường kính (D1.3) của
cây Keo lai 46 Bảng 3.6: Ảnh hưởng của bón phân đến sinh trưởng chiều cao (Hvn) của cây
Keo lai 47 Bảng 3.7 Ảnh hưởng của bón phân đến sinh trưởng đường kính (Dt) của
cây Keo lai 48 Bảng 3.8: Ảnh hưởng của bón phân đến năng suất (M) rừng trồng cây Keo lai 50 Bảng 3.9: Ảnh hưởng của thời vụ đến đường kính D1.3 của cây Keo lai 53 Bảng 3.10: Ảnh hưởng của thời vụ trồng rừng đến chiều cao Hvn của cây
Keo lai 55 Bảng 3.11: Ảnh hưởng của thời vụ trồng rừng đến sinh trưởng đường kính
(Dt) của cây Keo lai 58 Bảng 3.12: Ảnh hưởng của thời vụ trồng rừng đến năng suất (M) của cây
Keo lai 59
Trang 8Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1: Sơ đồ vị trí huyện Bắc Quang 17 Hình 3.1: Biểu đồ sinh trưởng đường kính D1.3 của các công thức mật
độ Keo lai tuổi 5 38 Hình 3.2: Biểu đồ sinh trưởng chiều cao Hvn của các công thức mật độ
của cây Keo lai 5 tuổi 40 Hình 3.3: Biểu đồ trữ lượng của các công thức mật độ Keo lai tuổi 5 43 Hình 3.4 Biểu đồ khối lượng của các công thức phân bón 50 Hình 3.5: Biểu đồ sinh trưởng D1.3 công thức thí nghiệm thời vụ tại
Lâm trường Ngòi Sảo - huyện Bắc Quang 54 Hình 3.6: Biểu đồ sinh trưởng Hvn công thức thí nghiệm vụ tại Lâm
trường Ngòi Sảo - huyện Bắc Quang 57 Hình 3.7: Biểu đồ trữ lượng gỗ cây đứng của các công thức thí nghiệm
thời vụ tại Lâm trường Ngòi Sảo - huyện Bắc Quang 60
Trang 9Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
DANH MỤC CÁC ẢNH
Ảnh 3.1: Keo lai 5 tuổi trồng ở công thức mật độ1.330 38
Ảnh 3.2: Keo lai 5 tuổi trồng ở công thức mật độ 1.660 38
Ảnh 3.3: Keo lai 5 tuổi trồng ở công thức mật độ 2.000 39
Ảnh 3.4: Keo lai 5 năm tuổi trồng ở công thức bón phân tốt nhất 51
Ảnh 3.5: Keo lai 5 năm tuổi trồng ở công thức đối chứng 51
Ảnh 3.6: Keo lai 5 tuổi Trồng thâm canh giữa mùa mưa 61
Ảnh 3.7: Keo lai 5 tuổi trồng bán thâm canh giữa mùa mưa (Đối chứng thời vụ trồng) 61
Trang 10Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
MỞ ĐẦU
1.1 Đặt vấn đề
Với tốc độ phát triển kinh tế như hiện nay, nhu cầu gỗ cho xây dựng và các nhu cầu khác trên thị trường nội địa cũng được dự báo sẽ liên tục tăng Để đáp ứng nhu cầu sử dụng gỗ ngày càng tăng của xã hội, ngành Lâm nghiệp đã đưa ra nhiều giải pháp, trong đó có giải pháp lựa chọn các loài cây mọc nhanh
và các biện pháp kỹ thuật trồng rừng thâm canh để nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng Một trong những loài cây nguyên liệu có khả năng sinh trưởng
nhanh được đề cập đến đó là cây Keo lai (Acacia hybrids) là kết quả lai của Keo tai tượng (Acacia mangium) và Keo lá tràm (Acacia auriculiformis) Cây Keo lai
là 1 trong 48 loài cây trồng chính để trồng rừng sản xuất đã được Bộ Nông nghiệp và PTNT công nhận tại Quyết định số 16/2005/QĐ-BNN ngày 15/03/2005 Keo lai không chỉ là giống có ưu thế sinh trưởng nhanh, biên độ sinh thái rộng, có khả năng thích ứng với nhiều loại đất mà còn có khả năng cải tạo đất, cải thiện môi trường sinh thái Gỗ Keo lai được sử dụng làm ván sàn, ván dăm, trụ mỏ và đặc biệt hơn cả là được sử dụng nhiều trong công nghiệp giấy Keo lai có khối lượng gỗ lấy ra lớn gấp 2-3 lần Keo tai tượng và Keo lá tràm, hàm lượng xenlulô trong gỗ cao, lượng lignin thấp, do đó có hiệu suất bột giấy lớn, chất lượng bột giấy tốt Tại huyện Bắc Quang - tỉnh Hà Giang, trong những năm qua công tác trồng rừng đã được các cấp chính quyền và người dân quan tâm nhiều hơn, diện tích rừng trồng tăng lên đáng
kể, đặc biệt là rừng sản xuất
Trong những năm gần đây, tỉnh Hà Giang đã có chủ trương đẩy mạnh công tác trồng rừng sản xuất và trong những loài cây trồng chính được lựa chọn là cây Keo lai Mặc dù diện tích đất trồng rừng sản xuất lớn, nhưng theo đánh giá sơ bộ của Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Hà Giang thì lượng tăng trưởng bình quân hàng năm chỉ đạt khoảng 14 - 16m3/ha/năm Với lượng tăng
Trang 11Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
trưởng như vậy thì khả năng đáp ứng nhu cầu về gỗ nguyên liệu cho địa phương và cho xuất khẩu là không đủ Do đó, cần phải nâng cao được năng suất Để đáp ứng được các yêu cầu trên cần phải lựa chọn giống tốt, điều kiện
lập địa và áp dụng các biện pháp kỹ thuật thâm canh phù hợp Vì vậy việc
“Đánh giá ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật trồng rừng thâm canh đến năng suất gỗ rừng trồng Keo lai ở huyện Bắc Quang tỉnh Hà Giang” là
hết sức cần thiết và cấp bách Mục tiêu của đề tài là xác định được ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật trồng rừng thâm canh nhằm nâng cao năng suất
gỗ rừng trồng Keo lai đáp ứng nhu cầu về nguyên liệu cho sản xuất và xuất khẩu là hết sức cấp thiết và cấp bách
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu chung
Xác định được một số biện pháp kỹ thuật trồng rừng thâm canh cây Keo lai nhằm nâng cao năng suất làm cơ sở để phát triển mở rộng mô hình góp phần đáp ứng nhu cầu sử dụng gỗ nguyên liệu
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Xác định được ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật trồng rừng thâm canh cây Keo lai
- Đề xuất các biện pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng xuất gỗ trong trồng rừng Keo lai thâm canh