LUẬN văn THẠC sĩ CHẤT LƯỢNG THỰC HIỆN QUY CHẾ dân CHỦ TRÊN địa bàn HUYỆN PHÚC THỌ, THÀNH PHỐ hà nội HIỆN NAY

Trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước theo định hướng XHCN, dân chủ hoá đời sống xã hội đã và đang được Đảng Cộng sản Việt Nam xác định là một trong những vấn đề cốt lõi phản ánh bản chất của CNXH. Sự nghiệp xây dựng và phát huy nền dân chủ XHCN ở Việt Nam thực chất là quá trình đổi mới và hoàn thiện HTCT mà trước hết là HTCT cơ sở, đảm bảo cho nhân dân có quyền làm chủ, quyền được hưởng tự do và hạnh phúc. Dân chủ ở cơ sở là quá trình thực hiện quyền làm chủ của nhân dân trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, phát huy tinh thần độc lập, sáng tạo của quần chúng nhân dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN

Ở CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚC THỌ,

1.1 Một số vấn đề lý luận về quy chế dân chủ ở cơ sở và

chất lượng thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địabàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay 101.2 Thực trạng chất lượng thực hiện quy chế dân chủ ở cơ

sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nộihiện nay, nguyên nhân và một số vấn đề đặt ra 31

Chươ

ng 2.

YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚC THỌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Yêu cầu nâng cao chất lượng thực hiện quy chế dân

chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố

2.2 Một số giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng thực hiện

quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ,

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước theo định hướng XHCN,dân chủ hoá đời sống xã hội đã và đang được Đảng Cộng sản Việt Nam xácđịnh là một trong những vấn đề cốt lõi phản ánh bản chất của CNXH Sựnghiệp xây dựng và phát huy nền dân chủ XHCN ở Việt Nam thực chất là quátrình đổi mới và hoàn thiện HTCT mà trước hết là HTCT cơ sở, đảm bảo chonhân dân có quyền làm chủ, quyền được hưởng tự do và hạnh phúc Dân chủ

ở cơ sở là quá trình thực hiện quyền làm chủ của nhân dân trên các lĩnh vựccủa đời sống xã hội, phát huy tinh thần độc lập, sáng tạo của quần chúng nhândân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN

Nhận thức đúng đắn vai trò của dân chủ đối với sự nghiệp đổi mới, đẩymạnh CNH, HĐH, xây dựng và phát triển đất nước, trong những năm gầnđây, Đảng, Nhà nước ta đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, quy chế nhằm

mở rộng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở, như: Chỉ thị số30/CT-TW ngày 18/02/1998 của Bộ Chính trị (khóa VIII) về xây dựng vàthực hiện QCDC ở cơ sở; Pháp lệnh số 34/2007/PL-UBTVQH11 ngày20/04/2007 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (khóa XI) về thực hiện dân chủ

ở xã, phường, thị trấn Đây là một bước tiến lớn thể hiện sự quyết tâm củaĐảng, Nhà nước trong xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ XHCN ở nước ta.Nhờ đó, quyền làm chủ của nhân dân đã được thực hiện trên thực tế, chấtlượng thực hiện QCDC ở cơ sở từng bước được nâng lên, tạo động lực to lớn,góp phần quan trọng đưa công cuộc đổi mới toàn diện đất nước giành đượcnhững thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử

Huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội là huyện thuộc tỉnh Hà Tây cũđược sáp nhập về Hà Nội từ tháng 8 năm 2008 Trong những năm qua, cùngvới thành tựu chung về dân chủ trong quá trình đổi mới đất nước và thànhphố Hà Nội, chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc

Thọ đã đạt được những thành tựu quan trọng như: các hình thức dân chủ trựctiếp, dân chủ đại diện và dân chủ tự quản được phát huy; quyền và lợi íchchính đáng của nhân dân được đảm bảo; đời sống vật chất, tinh thần củanhân dân ngày càng được cải thiện; an ninh chính trị được giữ vững… Tuyvậy, xem xét và đánh giá khách quan thì đời sống dân chủ và chất lượngthực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ còn bộc lộ những hạnchế, bất cập như: tình trạng dân chủ hình thức còn khá phổ biến, quyền làmchủ của nhân dân ở một số xã, thị trấn còn bị vi phạm, có nơi nghiêm trọng;trình độ nhận thức và năng lực thực hành dân chủ của một bộ phận nhândân, trong đó có cán bộ cơ sở còn hạn chế; tình trạng cục bộ, quan liêu, tìnhtrạng khiếu kiện đang là vấn đề bức xúc ở một số xã trong huyện chưa đượcgiải quyết… Đó là những lực cản đối với quá trình xây dựng và phát triểncủa huyện trong những năm qua.

Hiện nay, sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, trong đó cóCNH, HĐH nông nghiệp, nông dân, nông thôn, nâng cao chất lượngthực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ là một việc làm

có ý nghĩa thiết thực, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triểnkinh tế - xã hội mà nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Phúc Thọ nhiệm

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Trong những năm gần đây, vấn đề thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sởluôn thu hút sự quan tâm, nghiên cứu của các nhà khoa học; đồng thời đã cónhiều công trình khoa học, luận văn, luận án và bài viết về vấn đề này

* Nhóm các công trình nghiên cứu chung về dân chủ:

“Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa theo chế độ một đảng ở nước ta” của PGS Vũ Hữu Ngoạn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004; “Một số suy nghĩ về xây dựng nền dân chủ ở Việt Nam hiện nay” của TS Đỗ Trung

Hiếu, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004; “Dân chủ trên một số lĩnh vực ở

Việt Nam hiện nay” của GS TS Phạm Ngọc Quang, Tạp chí Lý luận chính

trị, số 11/2008; “Về quá trình dân chủ hóa xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện

nay” của Lê Minh Quân, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011; “Ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa của sinh viên các trường đại học ngành khoa học xã hội

và nhân văn ở Hà Nội hiện nay”, luận văn thạc sĩ chuyên ngành CNXHKH

của tác giả Lưu Duy Toàn, Hà Nội, 2013

Các công trình khoa học trên đã đi sâu nghiên cứu về vấn đề dân chủ,dân chủ XHCN, thực hiện dân chủ trên một số lĩnh vực Từ quan niệm chung

về dân chủ của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các tác giả đãđưa ra quan niệm riêng về góc độ dân chủ của mình, luận giải tương đối rõnhững cơ sở lý luận và thực tiễn về dân chủ, dân chủ XHCN, đồng thời đánhgiá đúng thực trạng kết quả thực hiện dân chủ ở các địa phương, đơn vị, từ đó

đề xuất phương hướng và những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượngthực hiện dân chủ trong thời gian tiếp theo

* Nhóm các công trình nghiên cứu về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở:

“Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trong tình hình hiện nay, một số vấn đề lý luận và thực tiễn” của PGS TS Nguyễn Cúc, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội, 2002; “Quá trình thực hiện quy chế dân chủ cơ sở ở một số tỉnh

đồng bằng sông hồng hiện nay” của TS Nguyễn Thị Ngân, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội, 2003; “Dân chủ và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở” do

TS Lương Gia Ban chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003; “Thực

hiện dân chủ ở xã trên địa bàn tỉnh Sơn La - Thực trạng và giải pháp”, luận

văn thạc sĩ, chuyên ngành CNXHKH của Nguyễn Thanh Sơn, Hà Nội, 2003;

“Dân chủ ở xã từ góc nhìn pháp lý”, Thạc sĩ, Nguyễn Minh Tuấn, Nxb Công

an nhân dân, Hà Nội, 2003; “Phát huy dân chủ ở xã, phường” của PGS, TS Văn Hiền, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004; “Phát huy vai trò của Mặt

trận Tổ quốc Việt Nam trong thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở”, luận văn

thạc sĩ chuyên ngành nhà nước và pháp luật của Nguyễn Thanh Bình, Hà Nội,

2005; “Nâng cao năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị

cơ sở Binh đoàn Hương Giang hiện nay”, luận văn thạc sĩ chuyên ngành

CNXHKH của Nguyễn Khắc Bằng, Hà Nội, 2005; “Ý thức dân chủ xã hội

chủ nghĩa của hạ sĩ quan, chiến sĩ ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay”, luận án tiến sĩ chuyên ngành CNXHKH của Nguyễn Văn

Quang, Hà Nội, 2006; “Hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Hà Nam trong thực hiện

dân chủ xã hội chủ nghĩa hiện nay”, luận văn thạc sĩ chuyên ngành

CNXHKH của Trần Đức Luân, Hà Nội, 2006; “Dân chủ cơ sở và vấn đề thực

hiện dân chủ ở nông thôn nước ta hiện nay”, luận án tiến sĩ Chính trị học của

tác giả Nguyễn Thị Tâm, Hà Nội, 2007; “Nâng cao chất lượng thực hiện quychế dân chủ ở đơn vị học viên nhà trường quân đội”, đề tài khoa học cấpTổng cục Chính trị, do TS Nguyễn Đức Tiến làm chủ nhiệm, Hà Nội,

2010;“Chất lượng thực hiện dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra ở cấp

xã, tỉnh Thái Bình hiện nay”, luận văn thạc sĩ, chuyên ngành CNXHKH của

Đoàn Thị Luyến, Hà Nội, 2014

Các công trình khoa học trên, thông qua khảo sát một số vùng, địaphương, các tác giả đã đi sâu phân tích cấu trúc của các thành tố và vị trí,vai trò, mối quan hệ của các thành tố trong HTCT; phân tích, luận giảitương đối rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc ban hành QCDC ở cơ sở,đặc biệt là thực trạng kết quả bước đầu triển khai thực hiện QCDC của cácđịa phương, rút ra những bài học kinh nghiệm, đề xuất phương hướng vànhững giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng thực hiện QCDC ở cơ

sở trong thời gian tới

* Nhóm các công trình nghiên cứu về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ

sở trên địa bàn Hà Nội:

“Thực hiện dân chủ ở các đảng bộ xã ngoại thành Hà Nội hiện nay” của

TS Đặng Đình Phú, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004; “Các đảng bộ

huyện Thanh Xuân, thành phố Hà Nội lãnh đạo thực hiện quy chế dân chủ ở cơ

sở trong giai đoạn hiện nay”, luận văn thạc sĩ của Nguyễn Văn Thanh, Hà Nội,

2006; “Thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Hoài Đức”

luận văn thạc sĩ, của Vương Ngọc Thịnh, Hà Nội, 2010

Các công trình nghiên cứu trên từ những hướng tiếp cận và phạm vinghiên cứu khác nhau đã cố gắng làm rõ bản chất, nội dung, tính chất, cơ chếthực hiện QCDC ở cơ sở cũng như vai trò của việc mở rộng quyền làm chủcủa nhân dân đối với sự phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội; trên cơ sở đó đềxuất phương hướng và những giải pháp cơ bản nhằm tiếp tục nâng cao chấtlượng thực hiện QCDC ở cơ sở trên đia bàn Hà Nội trong thời gian tới Tuy

đã đạt được các kết quả nghiên cứu đáng trân trọng, song những công trìnhnghiên cứu một cách toàn diện và có hệ thống về thực hiện QCDC ở cơ sởvẫn chưa nhiều, nhất là đề xuất những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chấtlượng thực hiện QCDC ở cơ sở đáp ứng nhu cầu dân chủ của nhân dân trongthời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế

hiện nay Vì vậy, đề tài luận văn “Chất lượng thực hiện quy chế dân chủ ở

cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay” mà tác giả lựa chọn là nghiên cứu độc lập, không trùng lặp với các công trình khoa học,

luận văn, luận án đã được công bố

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

*Nhiệm vụ nghiên cứu

- Luận giải một số vấn đề lý luận về chất lượng thực hiện QCDC ở cơ

sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay

- Khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở trênđịa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay, chỉ rõ nguyên nhân và một

số vấn đề đặt ra

- Đề xuất yêu cầu và một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượngthực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ,thành phố Hà Nội hiện nay

* Phạm vi nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu về chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở trên địabàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội qua khảo sát thực tế ở một số xã vàthị trấn huyện Phúc Thọ, các số liệu khảo sát được sử dụng từ năm 2008 đếnnay (Từ khi huyện Phúc Thọ được sáp nhập về Hà Nội)

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận duy vật biệnchứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về dân chủ, dân chủ ở cơ

sở, xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở

* Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu cơ bản như:

hệ thống cấu trúc, logic lịch sử, phân tích tổng hợp, điều tra xã hội học, tổngkết thực tiễn và sử dụng chuyên gia để làm sáng tỏ mục đích, nhiệm vụnghiên cứu đã xác định

6 Ý nghĩa của đề tài

* Ý nghĩa lý luận

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm rõ thêm một số vấn đề lýluận về QCDC ở cơ sở và chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở Qua đó cungcấp thêm cơ sở khoa học cho việc triển khai thực hiện có hiệu quả QCDC ở cơ

sở và Pháp lệnh về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn hiện nay

* Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn cung cấp một số luận cứ khoa học cho HTCT cơ sở ở huyệnPhúc Thọ, thành phố Hà Nội nghiên cứu, tham khảo, vận dụng trong lãnh đạo,chỉ đạo tổ chức thực hiện nhằm nâng cao chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sởđáp ứng yêu cầu đẩy mạnh CNH, HĐH, xây dựng huyện ngày càng phát triển

về mọi mặt; đồng thời, đấu tranh chống những lực cản đến việc thực thi và

mở rộng dân chủ trên địa bàn hiện nay

Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảotrong nghiên cứu, giảng dạy những vấn đề có liên quan ở các trường trong vàngoài quân đội hiện nay

7 Kết cấu của đề tài

Luận văn được kết cấu gồm: Mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danhmục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN PHÚC THỌ, THÀNH PHỐ HÀ HỘI HIỆN NAY

1.1 Một số vấn đề lý luận về quy chế dân chủ ở cơ sở và chất lượng thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố

Hà Nội hiện nay

1.1.1 Quy chế dân chủ ở cơ sở và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội

* Dân chủ và quy chế dân chủ ở cơ sở

- Dân chủ

Dân chủ, một thuật ngữ xuất hiện rất sớm trong lịch sử từ thời Hy Lạp

cổ đại, Hêrôđốt (484 - 425 TCN) là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ này khixem xét các thể chế chính trị trong lịch sử Theo ông, dân chủ là một thể chế

mà quyền lực do nhân dân nắm giữ thông qua con đường phổ thông đầuphiếu Trong ngôn ngữ của người Hy Lạp “Demokratos” là dân chủ, trong đó

“Demos” nghĩa là “Nhân dân”, còn “Kratos” nghĩa là “Quyền lực” hay

“Chính quyền” Như vậy, theo nghĩa khởi thuỷ, Dân chủ nghĩa là Nhân dân

cai trị Với sự phát triển của nền văn minh nhân loại, thuật ngữ này được hiểu

và diễn đạt ngày càng đầy đủ hơn: Dân chủ nghĩa là quyền lực thuộc về nhân

dân Nói cách khác, dân chủ là một khái niệm để chỉ một chế độ xã hội mà ở

đó “nhân dân là chủ thể quyền lực” [55, tr.60]

Kế thừa tư tưởng của nhân loại, chủ nghĩa Mác - Lênin cho rằng: dânchủ là một hình thức nhà nước, một chế độ xã hội để thực thi quyền lực của

nhân dân Trong tác phẩm Phê phán cương lĩnh Gôta, C.Mác đã khẳng định:

dân chủ tức là chính quyền của nhân dân, nhân dân là chủ thể của quyền lực;dân chủ chính là phương thức thực hiện quyền lực của nhân dân Trong tác

phẩm Nhà nước và cách mạng, V.I.Lênin chỉ rõ: chế độ dân chủ là một hình

thức, một trong những hình thái của nhà nước, trong đó nhân dân là người bầu

ra nhà nước để phục vụ cho quyền làm chủ của nhân dân

Đánh giá tầm quan trọng của dân chủ trong quá trình xây dựng CNXH,V.I.Lênin khẳng định: “Không có con đường nào khác dẫn đến chủ nghĩa xãhội, ngoài cách kinh qua chế độ dân chủ, qua tự do chính trị” [21, tr.52].Không có chế độ dân chủ thì CNXH không thể thực hiện được, giai cấp vôsản không thể hoàn thành cuộc cách mạng XHCN…nếu không thực hiện đầy

đủ chế độ dân chủ Thực hiện đầy đủ chế độ dân chủ cũng có nghĩa tạo điềukiện cho người dân được phát huy quyền làm chủ của mình trên mọi lĩnh vực

Tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm dân

chủ có nghĩa dân là chủ và dân làm chủ; “Nước ta là nước dân chủ, bao nhiêu

lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân Công việc đổi mới, xâydựng là trách nhiệm của dân…nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơidân” [31, tr.698] Dân có quyền được hưởng mọi quyền con người, có quyềnlàm bất cứ việc gì pháp luật không cấm Mọi công việc có quan hệ đến vậnmệnh quốc gia, dân tộc phải được công khai bàn bạc với dân, do dân quyết định.Nhân dân có quyền kiểm tra, giám sát, đánh giá, thẩm định quá trình thực hiệnchủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Dân chủ có vai trò đặc biệt quan trọng trong mọi lĩnh vực của đời sống xãhội Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: có dân chủ là có tất cả, dân chủ là của quý báunhất của nhân dân, thực hành dân chủ là “chìa khóa vạn năng” có thể giải quyết

mọi khó khăn Tuy nhiên, để dân thực hiện được quyền làm chủ của mình, để

phát huy dân chủ, thì phải có cơ cấu quyền lực xã hội mà ở đó người dân, cả trựctiếp, cả gián tiếp qua dân chủ đại diện tham gia xây dựng một hệ thống chính trị

“do dân cử ra”, “do dân tổ chức nên”, “phải để cho nhân dân bàn bạc kỹ và tựmình quyết định một cách thực sự dân chủ” [35, tr.822] Đây là điều kiện khôngthể thiếu trong phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở cũng như các cấp

Để đảm bảo quyền dân chủ của dân được thực hiện trên thực tế, theo Chủ tịch

Hồ Chí Minh trước hết phải xây dựng cho được bộ máy chính quyền dân chủ từTrung ương đến cơ sở vững mạnh: “Cơ quan Chính phủ từ toàn quốc đến làng,đều là công bộc của dân”; “Chính phủ nhân dân bao giờ cũng phải đặt quyền lợinhân dân lên hết thảy” Chủ tịch Hồ Chí Minh lý giải nội dung quyền dân chủcủa nông dân và khẳng định đây chính là thước đo dân chủ của một chế độ xãhội: “Bao giờ ở nông thôn người dân thật sự nắm chính quyền, nông dân đượcgiải phóng thì mới là dân chủ thật sự” [32, tr.25].

Vận dụng sáng tạo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng HồChí Minh, từ khi ra đời đến nay, Đảng ta luôn coi việc thực hiện dân chủ, pháthuy quyền làm chủ của nhân dân là mục tiêu, là động lực to lớn của cáchmạng nước ta Trong suốt quá trình đổi mới đất nước đến nay, Đảng ta luônkhẳng định: phải nắm chắc ngọn cờ dân chủ, phát huy khả năng sáng tạo củamỗi người, tăng cường gắn kết xã hội và khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thúcđẩy sự nghiệp đổi mới xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Từ lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm củaĐảng ta, có thể hiểu dân chủ như sau: Dân chủ là quyền làm chủ của nhân dân đượcthực hiện trên thực tế, trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội thông qua chế độ dânchủ, dưới sự lãnh đạo của một Đảng cầm quyền và quản lý của nhà nước

- Quy chế dân chủ ở cơ sở

Quần chúng nhân dân là những người trực tiếp sản xuất ra những giá trịvật chất và sáng tạo ra giá trị tinh thần Trong lao động và sinh sống, nhân dânluôn gắn bó mật thiết với một đơn vị, một tổ chức, một địa bàn dân cư nhấtđịnh Bất cứ một tổ chức nào, xét theo hệ thống cấu trúc, cũng bao gồm hệthống cấu trúc từ nhỏ đến lớn Những cấu trúc nhỏ nhất trong một hệ thống có

tư cách như một chỉnh thể tương đối hoàn chỉnh, độc lập, là nền tảng cho toàn

bộ hệ thống được gọi là cơ sở

Cơ sở là “tế bào” của hệ thống chính trị, bất cứ một công dân, mộtthành viên nào của tổ chức cũng đều gắn bó và sinh sống, lao động, học tập ở

một cơ sở nhất định, đó là xã, phường, cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế

cơ sở…nơi diễn ra các quan hệ nhiều mặt giữa các tầng lớp nhân dân Hệthống chính trị của nước ta được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tậptrung dân chủ, nguyên tắc cơ bản của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, được tổchức thành 4 cấp: Trung ương, tỉnh, huyện và xã (cơ sở) là cấp cuối cùng Xã,phường, thị trấn là nơi trực tiếp thực hiện đường lối của Đảng, chính sáchpháp luật của Nhà nước, là nơi kiểm nghiệm một cách chính xác nhất đườnglối của Đảng trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội

Dân chủ ở cơ sở

Cơ sở là nơi mọi biểu hiện về dân chủ hết sức rõ ràng, nơi trực tiếp giảiquyết các nhu cầu, lợi ích của quần chúng nhân dân V.I.Lênin đã chỉ ra, khôngphải cứ tuyên truyền về dân chủ hay giao trách nhiệm cho “những người đại diện”nhân dân là đủ, mà phải xây dựng chế độ dân chủ từ cơ sở, dựa vào ý kiến củaquần chúng, sự tham gia của quần chúng vào mọi công việc nhà nước

Dân chủ, là quyền tự nhiên của con người được thực hiện trước hết là ở cơ

sở Nhân dân có quyền được biết, được bàn và được tham gia giải quyết và kiểmtra giám sát mọi hoạt động diễn ra ở cơ sở Lần đầu tiên, trong Chỉ thị 53-CT/TWcủa Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa V (28-11-1984) “Về tăng cường công tácquần chúng của Đảng” đã nhấn mạnh: phải thật sự tôn trọng quyền làm chủ tậpthể của nhân dân lao động, thực hiện tốt khẩu hiệu: Dân biết, dân bàn, dân làm,dân kiểm tra trong sản xuất, phân phối cũng như tất cả các công tác quan hệ trựctiếp đến quần chúng

Đại hội VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra đường lối đổi mới năm

1986, với quan điểm “lấy dân làm gốc”, bên cạnh nhấn mạnh việc thực hiệndân chủ, bảo đảm quyền làm chủ cho nhân dân lao động, Đảng ta đã cảnh báotình trạng quan liêu, mất dân chủ trong các cơ quan lãnh đạo của Đảng, chínhquyền và đoàn thể, với biểu hiện sự xa dân, lộng quyền, hách dịch, sống xa

hoa lãng phí Đến Đại hội VII (năm 1991), đã đề ra Cương lĩnh xây dựng đất

nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH với nội dung: “toàn bộ tổ chức và hoạt

động của HTCT nước ta trong giai đoạn mới là nhằm xây dựng và từng bướchoàn thiện nền dân chủ XHCN, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân Dânchủ gắn liền với công bằng xã hội phải được thực hiện trong thực tế cuộcsống trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội thông qua hoạtđộng của nhà nước do dân cử ra và bằng các hình thức dân chủ trực tiếp” [9,tr.19] Đại hội VIII (năm 1996), Đảng ta chỉ rõ: “Bộ máy đảng, nhà nước,đoàn thể chậm được sắp xếp lại, tinh giảm và nâng chất lượng; còn biểu hiệnquan liêu, vi phạm nghiêm trọng quyền làm chủ của nhân dân” Phương châm

“Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” chưa được cụ thể hóa và thể chếthành pháp luật Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ươngĐảng khóa VIII khẳng định: Cần phát huy dân chủ XHCN, thực hiện tốt “Dânbiết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”; khẩn trương xây dựng và ban hành quychế bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân ở từng loại cơ sở

Về hình thức thực hiện dân chủ ở nước ta, dân chủ đại diện và dân chủtrực tiếp là hai phương thức chủ yếu Song, xuất phát từ bản chất của một chế

độ xã hội ngày càng mang lại nhiều quyền dân chủ hơn cho nhân dân lao độngnên xu hướng phát triển tất yếu là ngày càng quan tâm đến dân chủ trực tiếp bởidân chủ trực tiếp càng sâu rộng và thực chất thì dân chủ đại diện càng hiệu quả.Thực hiện “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” là hiện thực hóa vấn đềdân chủ XHCN ở Việt Nam theo xu hướng kết hợp mở rộng dân chủ gián tiếpvới phát huy dân chủ trực tiếp, đồng thời đảm bảo dân chủ trong khuôn khổ phápluật Bên cạnh đó, Đảng ta còn khẳng định: ngoài hình thức làm chủ trực tiếp vàthông qua đại diện, nhân dân ta còn có thể thực hiện dân chủ thông qua hìnhthức tự quản ở cơ sở, coi hình thức tự quản ở cơ sở là một hình thức thực hiệndân chủ cùng với dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện Đây là sự phát triển mới

về lý luận và thực tiễn thực hiện dân chủ ở nước ta, là sự kế thừa và phát triểnnhững giá trị truyền thống dân chủ của dân tộc ta trong điều kiện mới

Dân chủ ở cơ sở nước ta thực chất là dân chủ ở xã, phường, thị trấn, cơ quan doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn nhằm bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong các lĩnh vực của đời sống ở cơ sở, với phương châm cơ bản là “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”; là những nội dung về các quyền làm chủ của người dân được quy định trong QCDC ở cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn, thể hiện chế độ nhân dân lao động tự quản lý nhà nước của mình Đây cũng là xương sống, là trụ cột của quá trình thực hiện dân chủ ở cấp

xã, phường, thị trấn trong quản lý xây dựng mọi hoạt động của chính quyền cơ

sở, là nội dung quan trọng trong nền dân chủ XHCN ở Việt Nam

Để thực hiện dân chủ ở cơ sở phải có quy chế:

Quy chế là “văn bản nêu các điều, khoản quy định thành chế độ hoạt độngchung của tổ chức, cơ quan, đơn vị trong HTCT hoặc trong xã hội để các thànhviên có liên quan thi hành nhằm đảm bảo sự thống nhất hành động, tinh thần kỷluật, hiệu quả công tác và mục đích cần đạt tới” [6, tr.614] Quy chế bao giờcũng gắn với những hoạt động nhất định của một cơ quan, đơn vị hay tổ chứcchính trị xã hội Quy chế của mỗi tổ chức thường do chính tổ chức đó soạn thảo

và được cơ quan có thẩm quyền chuẩn y thì mới được thi hành để đảm bảo tínhthống nhất của pháp luật nhà nước và quyền dân chủ của các thành viên thamgia Tùy theo đặc điểm, nhiệm vụ, tính chất hoạt động của các tổ chức và tùytheo mục đích cần đạt tới của hoạt động mà quy chế có thể có nhiều hình thứcbiểu hiện khác nhau Dù có nhiều hình thức biểu hiện khác nhau, song mụcđích của quy chế nhằm thống nhất nhận thức và hành động của các thành viên,nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức, thực hiện tốt mục tiêu đã xác định Quy chế dân chủ ở cơ sở là những quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụcủa công dân và cơ chế để dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiển tra, giám sátmọi lĩnh vực hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở Quy chế dân chủ ban hànhnhằm thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân ở cơ sở trên các lĩnh vực kinh

tế, chính trị, văn hóa, xã hội; vận động và tạo điều kiện cho nhân dân ở cơ sở

trực tiếp tham gia thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước,tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội, giáo dục ý thức dân chủ, phát triểnnăng lực dân chủ, thực hiện quyền làm chủ và thực hành dân chủ cho mọi tầnglớp nhân dân nhằm phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thầncho nhân dân, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.QCDC ở cơ sở làm cho dân chủ trở thành hiện thực, phổ biến, trực tiếp để mọingười dân đều có thể cảm nhận, nắm bắt và thực hiện, được hưởng thành qủadân chủ bằng chính thể chế pháp quyền nhà nước ở cơ sở QCDC ở cơ sở đượcban hành và thực hiện góp phần quan trọng khắc phục những hạn chế, thiếu sót

về dân chủ ở cơ sở hiện nay

Xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ và thực trạng đời sống dân chủ ở nước ta,ngày 18/02/1998 của Bộ Chính trị (khóa VIII) đã ban hành Chỉ thị số 30/CT-TW

về xây dựng và thực hiện QCDC ở cơ sở Sau gần 10 năm thực hiện QCDC ở cơ

sở, ngày 20/04/2007, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (khóa XI) đã ban hành Pháplệnh số 34/2007/PL-UBTVQH11 về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn.Nội dung của quy chế dân chủ ở cơ sở là việc thể chế hóa quan điểm củaĐảng về dân chủ và bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân với phương châm

“dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” Quan điểm này được thể hiệntrong 6 chương và 28 điều trong Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường,thị trấn Nội dung cơ bản của quy chế dân chủ ở cơ sở gồm: Những nội dung

cơ bản về quyền của mọi người dân ở cơ sở (được thông tin về pháp luật, cácchủ trương, chính sách của Nhà nước, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếpđến đời sống và lợi ích của nhân dân tại cơ sở ); những nội dung chínhquyền phải công khai để nhân dân biết (về tình hình phát triển kinh tế xã hộicủa địa phương, về việc sử dụng công quỹ, về thu, chi tài chính, các khoảnđóng góp của dân…); quy định những nội dung nhân dân bàn và quyết địnhdân chủ đối với những loại việc liên quan trực tiếp đến đời sống của nhân dântrên địa bàn; những nội dung, hình thức để nhân dân tham gia ý kiến vào các

chủ trương, chính sách, nhiệm vụ công tác chuyên môn, công tác cán bộ…trước khi cơ quan có thẩm quyền quyết định; những nội dung, cơ chế để nhândân giám sát; xác định rõ trách nhiệm của HTCT trong việc tổ chức tiếp dân,giải quyết khiếu nại tố cáo và trả lời thắc mắc của nhân dân ở cơ sở

* Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội

- Một số đặc điểm của huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội

Về điều kiện tự nhiên

Phúc Thọ là huyện thuộc tỉnh Hà Tây cũ, được sáp nhập về Hà Nội từ1/8/2008; là huyện đồng bằng Bắc Bộ, nằm bên bờ hữu ngạn của hai consông: sông Hồng và sông Đáy Phúc Thọ có ranh giới phía Tây giáp thị xãSơn Tây, phía Nam giáp huyện Thạch Thất, phía Đông Nam giáp các huyệnQuốc Oai và Hoài Đức, phía Đông giáp huyện Đan Phượng, phía Bắc sôngHồng là ranh giới của huyện với tỉnh Vĩnh Phúc

Phúc Thọ là huyện ngoại thành của thành phố Hà Nội, cách trung tâm

Hà Nội khoảng 35 km về phía Tây; có Quốc lộ 32 với chiều dài trên 16 km,cùng với tuyến tỉnh lộ phân bố đều khắp huyện Trên địa bàn huyện có 3 consông đi qua, trong đó sông Hồng với chiều dài chảy qua huyện khoảng 10km.Phúc Thọ có tổng diện tích đất tự nhiên là 11.719 ha, được chia làm hai vùng

là vùng đồng bằng và vùng bãi Đất vùng bãi thường xuyên được phù sa sôngHồng bồi đáp nên có chất lượng đất tốt, là điều kiện lý tưởng cho việc quyhoạch một số vùng sản xuất chuyên canh sản phẩm nông nghiệp sạch

Phúc Thọ có 23 đơn vị hành chính trực thuộc gồm: 01 thị trấn và 22 xã.Dân số của huyện là 182.327 người; mật độ dân số khá đông, 1.556 người/km2.

Đây cũng vừa tạo thuận lợi vừa có những khó khăn đối với việc thực hiệnQCDC ở cơ sở

Về kinh tế - xã hội

Về kinh tế: Thành tựu to lớn của nhân dân Phúc Thọ là khai thác ngày

càng có hiệu quả thế mạnh của địa phương vào phát triển kinh tế Thực hiện chủ

trương đổi mới toàn diện, sâu sắc với những bước đi thích hợp, trong đó, đổi mớikinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, Phúc Thọ đã tạo nên những thành quả quan trọngtrên mặt trận xây dựng và phát triển một nền kinh tế vận hành theo cơ chế thịtrường định hướng XHCN Thành tựu trong phát triển kinh tế là những điều kiệnthuận lợi cho việc thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện.

Nằm trong vùng Châu thổ sông Hồng, với diện tích đất nông nghiệpchiếm 55,3%, lại tương đối màu mỡ do phù sa bồi lắng, Phúc Thọ là nơi cóđiều kiện lý tưởng cho sản xuất nông nghiệp Huyện luôn xác định đẩy mạnhphát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa Hiện nay huyện đã hình thành cácvùng sản xuất nông nghiệp gồm: vùng sản xuất lúa, vùng sản xuất rau, vùngtrồng cây công nghiệp Hàng năm, Phúc Thọ cung cấp khoảng 10% nhu cầu vềrau, củ, quả cho thành phố Hà Nội

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nông nghiệp, Phúc Thọ rất quan tâmđến đầu tư phát triển ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp với các ngànhnghề chính như: may mặc, dệt thảm, chế biến nông sản thực phẩm, sản xuất vậtliệu xây dựng Bên cạnh đó, với vị trí địa lý hết sức thuận lợi, lại có hệ thốnggiao thông đường bộ, đường sông rất thuận tiện, những năm qua, thương mại,dịch vụ đã có mức tăng trưởng khá (9,2%/ năm) Hiện nay, Phúc Thọ quy hoạch

9 cụm công nghiệp và đẩy mạnh các nghành nghề truyền thống

Về xã hội: Huyện Phúc Thọ đã hoàn thành phổ cập trung học cơ sở vào

năm 2002, sự nghiệp giáo dục - đào tạo tiếp tục được đổi mới, phát triển, 100%trường học kiên cố theo hướng hiện đại; có 40/72 trường đạt chuẩn Quốc gia

Tỷ lệ tốt nghiệp tiểu học và trung học cơ sở hàng năm đạt 100%, trung học phổthông đạt trên 91% Phúc Thọ đã sử dụng hiệu quả nguồn vốn ngân sách vàtích cực huy động các nguồn vốn khác trong cộng đồng Công tác khuyến họcphát triển đa dạng với nhiều hình thức của các tổ chức xã hội, trong dòng họ;phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong phát triển giáo dục

Sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho nhân dân có nhiềutiến bộ Thực hiện tốt chương trình y tế quốc gia, phòng chống dịch bệnh; nâng

cao chất lượng khám chữa bệnh cho nhân dân; cơ sở vật chất, trang thiết bị từngbước được quan tâm đầu tư Đến nay, đã có 100% xã, thị trấn đạt chuẩn quốc gia

về y tế, 100% trạm y tế đã triển khai khám bảo hiểm y tế cho người bệnh; 100%

hộ dân trên địa bàn huyện được sử dụng nước hợp vệ sinh.[7, tr.8]

Các chính sách xã hội được quan tâm thực hiện tốt, các phong trào “đền

ơn, đáp nghĩa”, các hoạt động nhân đạo, từ thiện phát triển mạnh, hiệu quả vàthiết thực Chính trị - xã hội, an ninh, quốc phòng cơ bản ổn định, tạo điều kiện vàmội trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội Tính từ năm 2010 đến năm

2015 “toàn huyện giảm 3.700 hộ nghèo, tỷ lệ hộ nghèo của huyện còn 2,29%,huyện không còn hộ đói”; “Trung bình mỗi năm huyện giải quyết việc làm cho gần3.000 người” [phụ lục 2] Các hoạt động tín dụng của Ngân hàng chính sách xã hộidiễn ra sôi động, khá hiệu quả Các đoàn thể chính trị - xã hội, đặc biệt là Hội Nôngdân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh đã thực hiện tốt kênh huy động vốn giúp đỡngười nghèo, các hộ nghèo phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo Đây là điều kiệnthuận lợi cho việc thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện

Về văn hóa:

Phúc Thọ luôn quan tâm xây dựng và phát triển văn hóa theo hướng vừahiện đại, vừa đậm chất truyền thống, giàu bản sắc dân tộc Các cấp ủy, chínhquyền và đoàn thể chính trị - xã hội đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng nôngthôn mới, xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa, làng văn hóa Đếnnay, đã có 135/181 nhà văn hóa cụm dân cư; 100% các xã, thị trấn quy hoạchtrung tâm văn hóa thể thao xã [65, tr.6] Toàn huyện có 84 làng, trong đó có 60làng nghề, 5 làng được công nhận là làng nghề truyền thống Là huyện có nềnvăn hóa lâu đời, nơi lưu giữ nhiều di tích lịch sử, văn hóa Mật độ phân bố các

di tích lịch sử, văn hóa dày đặc với 172 di tích; trong đó, có 91 di tích lịch sửvăn hóa được xếp hạng Các làng, xã trong huyện đã duy trì, thực hiện nhiềuhoạt động văn hóa, văn nghệ quần chúng, giữ gìn thuần phong mỹ tục, tổ chứccác hoạt động lễ hội, bảo vệ tốt văn hóa truyền thống, bài trừ các hủ tục mê tín

dị đoan và các tệ nạn xã hội khác Hoạt động văn hóa, văn nghệ quần chúng

không chỉ được đẩy mạnh vào các dịp lễ tết, kỷ niệm những ngày lễ lớn của địaphương và đất nước, với nhiều nội dung, đáp ứng nhu cầu vui chơi giải trí ngàycàng đa dạng của nhân dân, mà còn luôn được mở rộng dưới các hình thức sinhhoạt câu lạc bộ văn nghệ, thơ ca, văn hóa truyền thống, giữ gìn bản sắc văn hóalàng Hầu hết các xã đã có tủ sách pháp luật và các phương tiện phục vụ thôngtin tuyên truyền cần thiết Qua đẩy mạnh các cuộc vận động văn hóa, nếp sống

và thái độ ứng xử ở nơi làm việc và nơi công cộng có nhiều chuyển biến tíchcực, phong trào văn hóa luôn nhận được sự ủng hộ và tham gia đông đảo củacác tầng lớp nhân dân

Về hệ thống chính trị

Phúc Thọ có môi trường chính trị - xã hội ổn định Toàn huyện có 415

tổ chức cơ sở đảng, trong đó trực thuộc Đảng bộ huyện có 47 tổ chức cơ sởđảng (gồm: 23 đảng bộ xã, thị trấn; 06 đảng bộ cơ quan; 18 chi bộ trực thuộc),

368 Chi bộ cơ sở Toàn Đảng bộ có 7.122 đảng viên

Bộ máy chính quyền các cấp của huyện thường xuyên được củng cố vàđang trong quá trình cải cách mạnh mẽ để thực thi các chính sách của Nhànước và hoạch định, xây dựng chính sách của địa phương, đáp ứng yêu cầuthực tiễn hiện nay

Các tổ chức chính trị - xã hội trong huyện (Mặt trận Tổ quốc, ĐoànThanh niên, Công đoàn, Phụ nữ…) luôn đảm bảo tốt về số lượng và hoạt động

có hiệu quả

- Quan niệm thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội

Thực hiện QCDC ở cơ sở thực chất là thực thi nền dân chủ XHCN, thực

hiện quyền làm chủ của nhân dân trong quản lý nhà nước, quản lý xã hội thể

hiện quyền lực thuộc về nhân dân Thực hiện QCDC ở cơ sở nhằm bảo đảm cho

mọi tổ chức, mọi hoạt động ở cơ sở thực sự là của dân, do dân và vì dân

Trên cơ sở nội dung QCDC ở cơ sở và đặc điểm tình hình huyện Phúc

Thọ, thành phố Hà Nội có thể quan niệm: Thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa

bàn huyện Phúc Thọ là tổng thể hoạt động của các chủ thể ở cơ sở nhằm bảo đảm quyền và nghĩa vụ của nhân dân theo quy định của quy chế; là sự mở rộng, khơi dậy và phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong phát triển kinh

tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, góp phần xây dựng đảng, chính quyền cơ sở trên địa bàn huyện vững mạnh toàn diện.

Từ quan niệm về thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ,thành phố Hà Nội cho thấy:

Mục đích của việc thực hiện QCDC ở cơ sở: nhằm phát huy quyền làm chủ

và sức mạnh của nhân dân tham gia vào các hoạt động phát triển kinh tế, vănhóa, xã hội, quốc phòng, an ninh ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ

Chủ thể thực hiện QCDC ở cơ sở: là toàn bộ các bộ phận cấu thành

HTCT ở xã, thị trấn và nhân dân trên địa bàn huyện dưới sự lãnh đạo củaĐảng bộ, chi bộ; lực lượng chỉ đạo, quản lý, hướng dẫn là cơ quan chínhquyền cấp xã, thị trấn; lực lượng tham gia thực hiện là toàn thể quần chúngnhân dân với quyền và trách nhiệm công dân

Nội dung thực hiện QCDC ở cơ sở: là hoạt động được triển khai trên tất

cả các lĩnh vực của đời sống xã hội ở cơ sở trên địa bàn huyện, bao gồm: dânchủ trong lĩnh vực kinh tế; dân chủ trên lĩnh vực chính trị; dân chủ trên lĩnhvực văn hóa, xã hội và quốc phòng, an ninh

Phương thức thực hiện QCDC ở cơ sở: bao gồm dân chủ trực tiếp, dân

chủ đại diện và dân chủ tự quản

- Vai trò thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ

Thứ nhất, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở tạo động lực phát triển kinh

tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh trên địa bàn huyện Phúc Thọ Dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Chỉ có dân chủ mới tạo điều kiện cho cán bộ và nhân dân phát huy sáng kiến,mới giải phóng được những tiềm năng sáng tạo của nhân dân và trở thành độnglực cho sự phát triển và tiến bộ Thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện

Phúc Thọ đóng vai trò là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xóa đóigiảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất cho nhân dân trên địa bàn huyện

Về kinh tế, dưới tác động của tiến trình đổi mới cùng quá trình thực thidân chủ hóa, cơ chế quản lý kinh tế dân chủ, người dân đã trở thành người chủ,làm chủ tư liệu sản xuất, có quyền tự chủ quyết định phương hướng, kế hoạchsản xuất, kinh doanh làm giàu cho gia đình và địa phương Việc thực hiện cácquyền dân chủ của người dân đã khơi dậy và phát huy mạnh mẽ trí tuệ, kinhnghiệm, nguồn nhân lực và vật lực của người dân trong huyện Người dân thamgia đóng góp ý kiến về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; được tự do trao đổikinh nghiệm sản xuất, kinh doanh, áp dụng các tiến bộ khoa học công nghệ,chuyển giao kỹ thuật; mở rộng ngành nghề, tìm việc làm mới, nâng cao thunhập, cải thiện đời sống của người dân trên địa bàn huyện Phúc Thọ

Về xã hội, thực hiện QCDC ở cơ sở góp phần tích cực vào việc tháo gỡnhững khó khăn, bức xúc trong cuộc sống của người dân trên địa bàn huyện,giảm thiểu tình trạng khiếu kiện, giữ vững ổn định xã hội Sức người, sức củacủa nhân dân trong huyện từng bước được khơi dậy, nhiều ý kiến, sáng kiếnđược đóng góp, đề xuất; ngày công, tiền của của người dân được huy động chophát triển kinh tế - xã hội ở địa phương

Về văn hóa, các giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn, phát huy tác dụngkhi nhân dân được tổ chức thảo luận và thực hiện nếp sống văn minh, lối sốnglành mạnh, xây dựng môi trường văn hóa Hương ước, quy ước của các làng, xãchính là sản phẩm văn hóa của quá trình dân chủ hóa, được nhân dân bàn bạc,thông qua và thực hiện, mang tính cộng đồng, thể hiện khát vọng và ước muốncủa người dân được sống trong môi trường xã hội có trật tự, kỷ cương, góp phần

ổn định và giữ gìn trật tự an ninh xã hội ở cơ sở trên địa bàn huyện

Về quốc phòng, an ninh, dân chủ là một trong các vấn đề chính trị xã hộihết sức nhạy cảm, thường được các thế lực thù địch, phản động lợi dụng,khoét sâu vào những hạn chế, yếu kém trong tổ chức thực hiện dân chủ củaĐảng, chính quyền, các tổ chức chính trị xã hội, nhằm bóp méo, xuyên tạc bản

chất của chế độ dân chủ XHCN, gây hoang mang, nghi ngờ và suy giảm niềmtin của nhân dân Thực hiện tốt QCDC ở cơ sở, người dân trên địa bàn huyện

sẽ phát huy vai trò, trách nhiệm, nêu cao tinh thần làm chủ của mình trong thựchiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, nâng cao ý thức cảnh giác, phòng ngừa,đấu tranh với những thủ đoạn của các thế lực thù địch và hành vi lợi dụng vấn

đề dân chủ chống phá cách mạng, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự

an toàn xã hội ở địa phương

Như vậy, thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ đã vàđang thực sự trở thành động lực quan trọng thúc đẩy mạnh mẽ quá trình thựchiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, làm cho văn hóa - xã hội có nhiềutiến bộ; quốc phòng, an ninh được củng cố; trật tự, an toàn xã hội trên địa bànhuyện được đảm bảo

Thứ hai, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở góp phần xây dựng HTCT cơ

sở vững mạnh, ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng tham nhũng gây tác hại đếnphát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ

Dân chủ và HTCT có mối quan hệ biện chứng không tách rời, trong đó,việc bảo đảm quyền lực của nhân dân được thực hiện trên thực tế là mục tiêu,

là cái đích mà HTCT phải hướng tới Thực tế đã chứng minh, ở nơi nào đảmbảo tốt việc thực hiện dân chủ của nhân dân, nơi ấy sẽ tạo ra được phong tràochính trị rộng lớn và môi trường dân chủ lành mạnh, nhân dân sẽ tin yêu, ủng

hộ tổ chức đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị xã hội, đó là cơ sở để địaphương xây dựng HTCT ở cơ sở

Những năm qua, quyền dân chủ của nhân dân đã được mở rộng và phát huy,nhân dân được tham gia đóng góp ý kiến xây dựng các tổ chức đảng, chính quyền,các tổ chức chính trị xã hội và đội ngũ cán bộ, đảng viên ở địa phương Tuy nhiên,thực trạng thực hiện QCDC ở cơ sở gặp nhiều vấn đề khó khăn, tiêu cực, bộc lộnhững yếu kém Một số nơi người dân ít quan tâm đến các vấn đề chính trị xã hội,thậm chí không biết hưởng quyền dân chủ, không biết dùng quyền dân chủ Trongkhi bộ máy chính quyền ở cơ sở chưa thực sự vững mạnh, tình trạng tham nhũng,lãng phí, quan liêu, nhũng nhiễu dân còn khá phổ biến Hiệu lực quản lý, điều

hành kinh tế - xã hội và pháp luật còn chưa nghiêm, kỷ cương xã hội bị buônglỏng, niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng bị giảm sút.

Trước những yếu kém trong quá trình thực hiện QCDC ở cơ sở, nhận thứcđược vai trò và ý nghĩa quan trọng của việc thực hiện QCDC ở cơ sở đối với sự

ổn định, phát triển của đất nước, Đảng, Nhà nước đã ban hành một loạt các Chỉthị, Nghị định, Pháp lệnh thực hiện QCDC một cách rộng rãi trên toàn xã hội,nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, đặc biệt là ở cơ sở, khơi dậy quyềnlàm chủ, thu hút nhân dân tham gia quản lý nhà nước, tham gia kiểm tra, kiểmsoát các công việc của nhà nước, chính quyền địa phương, thôn, xã…để khắcphục tình trạng suy thoái, quan liêu, mất dân chủ và tham nhũng

Thông qua thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, giúp chochính bản thân các thành tố của HTCT ở cơ sở và mọi người dân trong huyện nhìnnhận lại chính bản thân mình Tinh thần đấu tranh, phê và tự phê của đội ngũ cán

bộ cấp cơ sở và nhân dân được phát huy, từng bước loại bỏ các biểu hiện phi dânchủ và làm trong sạch bộ máy trong HTCT ở cơ sở trên địa bàn huyện, qua đó thắtchặt mối quan hệ mật thiết giữa nhân dân với HTCT, tạo điều kiện cho HTCT ở

cơ sở thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ trong lãnh đạo, quản lý, tổ chức xâydựng, phát triển kinh tế, văn hóa xã hội ở cơ sở trên địa bàn huyện

Thực hiện tốt QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ không nhữnggóp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của các tổ chức đảng, lề lối làm việccủa chính quyền cơ sở theo hướng mở rộng dân chủ, mà còn góp phần nângcao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng, chất lượng công tácquản lý điều hành của chính quyền cơ sở Đồng thời, thông qua thực hiệnQCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện còn giúp cho các tổ chức làm tốt công tácđánh giá, lựa chọn, sàng lọc, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ ở cơ sở có đức có tài;phát hiện, ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực, vi phạm dân chủ, giúp cho tổchức đảng, chính quyền, loại bỏ những phần tử cơ hội, cá nhân chủ nghĩa, bècánh… nhằm xây dựng HTCT ở cơ sở trong sạch vững mạnh, ngăn chặn và

đẩy lùi tình trạng tham nhũng gây tác hại đến phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội

ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ

Thứ ba, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở góp phần nâng cao nhận thức,

trình độ văn hóa dân chủ cho nhân dân trên địa bàn huyện Phúc Thọ

Quá trình thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ đã trựctiếp đưa người dân vào các hoạt động dân chủ, thông qua đó nâng cao năng lựclàm chủ, hiểu rõ cách thức thực hiện quyền làm chủ của mình Người dân sẽnhận thức được quyền được biết, được bàn, được quyết định, được kiểm tra,giám sát những công việc ở địa phương; nhận thức được những lợi ích của bảnthân từ đó chủ động và có ý thức tự giác hơn trong việc thực hiện các quyền vàtrách nhiệm công dân Khi nhận thức và năng lực thực hành dân chủ của nhândân được nâng lên, họ sẽ tích cực tham gia ngày càng sâu rộng hoạt động củamình vào các công việc quản lý nhà nước và quản lý xã hội ở cơ sở trên địa bànhuyện Đồng thời, cũng làm nảy sinh nhu cầu trong thực hiện quyền dân chủ,nâng cao khả năng tư duy sáng tạo của mỗi người dân, hình thành ý thức tíchcực, tự giác tham gia đóng góp ý kiến xây dựng địa phương, đề đạt tâm tưnguyện vọng, đấu tranh phê bình, đẩy lùi các hiện tượng tiêu cực ở cơ sở

Như vậy, thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ là một yêucầu khách quan và là nền tảng, nguyên tắc cơ bản dựa trên đó người dân trên địabàn huyện có thể làm những điều cần thiết cho cuộc sống của mình đáp ứngnguyện vọng của bản thân Quá trình thực hiện tạo ra chuyển biến tích cực choviệc phát huy dân chủ, nâng cao nhận thức, năng lực làm chủ, đấu tranh với nhữnghiện tượng vi phạm dân chủ Thực chất thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bànhuyện Phúc Thọ là phát huy vai trò động lực to lớn bảo đảm và phát huy quyềnlàm chủ của nhân dân trên địa bàn huyện trong sự nghiệp xây dựng và phát triểnkinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn huyện

1.1.2 Quan niệm và tiêu chí đánh giá chất lượng thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay

* Quan niệm về chất lượng thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa

bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay

Chất lượng là một tính từ được sử dụng trong nhiều lĩnh vực đời sống xãhội, nói lên giá trị, hiệu quả của một sự vật, sự việc, một hoạt động diễn ra ởmột thời kỳ nhất định Theo Đại từ điển tiếng Việt, chất lượng là “cái làm nênphẩm chất, giá trị của con người, sự vật”, hoặc là “cái tạo nên bản chất sự vật,làm cho sự vật này khác với sự vật kia, phân biệt với số lượng” [6, tr.329].Hiểu một cách khái quát, chất lượng là sự so sánh giữa hiệu quả, kết quả đạtđược trong hoạt động của một lĩnh vực nào đó với nguồn lực đã được sử dụng

Ở các lĩnh vực có tính trừu tượng cao, như hoạt động chính trị - xã hội, giáodục - đào tạo, chất lượng còn được xem xét trong mối quan hệ với mục đích,yêu cầu, nhiệm vụ, chỉ tiêu đề ra, trong sự tác động và mức độ ảnh hưởng của

nó đến các lĩnh vực xã hội Ở các lĩnh vực khác nhau, yêu cầu và quan niệm vềchất lượng cũng khác nhau

Từ cách lập luận trên, có thể hiểu, chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở

trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay là kết quả tổng hợp hoạt động của các chủ thể nhằm bảo đảm quyền làm chủ và nghĩa vụ của nhân dân trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở xã, thị trấn của huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội; phản ánh thực tế mức độ làm chủ của người dân so với quy định của quy chế và được thực hiện thông qua kết quả phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng và tăng cường hiệu lực lãnh đạo, quản lý của cấp ủy đảng, chính quyền

ở cơ sở trên địa bàn

* Tiêu chí đánh giá chất lượng thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay

Thứ nhất, chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện QCDC ở cơ sở của các tổ chức đảng, chính quyền và các đoàn thể chính trị - xã hội

Vai trò, trách nhiệm và năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiệnQCDC ở cơ sở của tổ chức đảng, chính quyền và các đoàn thể chính trị - xãhội là nhân tố quyết định trực tiếp đến chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở

Chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở, quyền làm chủ của nhân dân phụ thuộcrất lớn vào chất lượng hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của cấp ủy đảng,

sự chủ động thực hiện và điều hành của chính quyền, vai trò giám sát củaMTTQ, sự tham gia tích cực của các đoàn thể

Chất lượng hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện QCDC ở cơ

sở của tổ chức đảng, chính quyền được biểu hiện:

Tổ chức đảng, chính quyền ở cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo việc tuyên truyềngiáo dục làm cho mọi cán bộ và nhân dân hiểu được ý nghĩa, tầm quan trọngcủa QCDC, nắm vững được quyền dân chủ chính đáng của mình cũng nhưnghĩa vụ, trách nhiệm quyền hạn, cách thức thực hiện quyền dân chủ của họtheo quy định của QCDC ở cơ sở

Việc chấp hành và thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủtrong Đảng; chế độ bầu cử trong Đảng; nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhânphụ trách; chế độ ra nghị quyết lãnh đạo và thực hiện nghị quyết; chế độ kiểmtra giám sát và chất vấn dân chủ trong Đảng

Các thông số cụ thể về hoạt động của chính quyền cấp cơ sở như: sự côngkhai, minh bạch, dân chủ trong việc giải quyết các công việc hành chính ở cấp

cơ sở chất lượng và hiệu quả như thế nào; các thông số về các tổ chức đảng,chính quyền và các đoàn thể chính trị - xã hội cấp cơ sở trong lãnh đạo, chỉđạo, tổ chức thực hiện QCDC trong thực tiễn ra sao, chất lượng, hiệu quả nhưthế nào; các thông số về ý thức, thái độ phục vụ nhân dân, phụ thuộc vào nănglực chuyên môn, sự hiểu biết pháp luật của đội ngũ cán bộ, khả năng đáp ứng,giải trình những vướng mắc của nhân dân, thực hiện công tác cải cách hànhchính giảm bớt phiền hà cho người dân Thực tế, nơi nào cấp ủy đảng, chínhquyền cùng các đoàn thể nhận thức đúng ý nghĩa và tầm quan trọng; phối hợpvới nhau một cách đồng bộ, đổi mới phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo theo hướngcông khai, cụ thể, sâu sát; tổ chức quán triệt và học tập sâu rộng, tạo điều kiệnthuận lợi cho nhân dân tham gia đầy đủ các nội dung theo quy định của Pháp

lệnh; kiểm tra việc thực hiện Pháp lệnh dân chủ của nhân dân, định kỳ sơ kết,tổng kết rút kinh nghiệm kịp thời thì việc triển khai thực hiện Pháp lệnh dânchủ ở xã, phường, thị trấn được chủ động, thống nhất về phương hướng vàchương trình hành động, phát huy dân chủ có hiệu quả cao

Chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở, quyền làm chủ của nhân dân còn phụ thuộc vai trò giám sát của MTTQ, sự tham gia tích cực của các đoàn thể

Trên cơ sở xác định rõ mục đích, ý nghĩa tầm quan trọng của việc thựchiện QCDC ở cơ sở, MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội phối hợp với cấp

ủy, chính quyền cơ sở trong việc tuyên truyền cho nhân dân nắm được quyền,nghĩa vụ và trách nhiệm của mình trong thực hiện QCDC; trong vận động nhândân tham gia thực hiện các cuộc vận động, phong trào thi đua; trong nắm bắttâm tư nguyện vọng của nhân dân, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng hợppháp của người dân, bảo đảm cho nhân dân thực hiện quyền dân chủ của mình,thể hiện vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, tham mưu giúpcấp ủy chỉ đạo kịp thời, tháo gỡ khó khăn, bức xúc trong cuộc sống của ngườidân, giảm thiểu tình trạng khiếu kiện, giữ vững ổn định xã hội ở cơ sở

Thứ hai, nhận thức, trách nhiệm của nhân dân trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở

Chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ tùy

thuộc rất lớn vào nhận thức, trách nhiệm của nhân dân về dân chủ, về nộidung, ý nghĩa QCDC của họ Nhân dân vừa là chủ thể, vừa là khách thể củaquá trình thực hiện QCDC ở cơ sở

Nhận thức của cán bộ và nhân dân về QCDC được biểu hiện: Đó là sựhiểu biết về giá trị, nội dung dân chủ của nhân dân; về sự hiểu biết, kiến thứcpháp luật, ý thức chấp hành pháp luật của người dân; về quyền lợi và nghĩa vụ

cơ bản của công dân được hiến pháp, pháp luật thừa nhận; sự hiểu về chủtrương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các thủ tục hành chính giải quyết côngviệc có liên quan; về phương pháp, cách thức thực hiện quyền dân chủ của

công dân; sự hiểu biết của nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng và nội dungthực hiện QCDC ở cơ sở Nếu người dân chưa nhận thức, thấm nhuần được cácquy định thì người dân ít có khả năng thực hiện được quyền làm chủ và tráchnhiệm công dân của mình Khả năng nhận thức của người dân phụ thuộc rấtlớn vào trình độ dân trí Khi trình độ dân trí cao, người dân sẽ có tri thức đểtiếp thu các quy định; nhận thức được bản chất, ý nghĩa của việc thực hành vàphát huy dân chủ từ đó thực hiện đúng và đầy đủ quyền, trách nhiệm công dân

Thái độ, trách nhiệm của nhân dân trong thực hiện QCDC ở cơ sở biểuhiện: đó là thái độ tin tưởng của nhân dân vào bản chất tốt đẹp của chế độ dânchủ XHCN, vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng;thái độ tích cực ủng hộ đối với cuộc đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng,lãng phí của Đảng, Nhà nước và nhân dân hiện nay; sự tin tưởng quyền làmchủ của nhân dân sẽ được thực hiện tốt; nhân dân ngày càng tích cực thựchiện các quyền lợi, nghĩa vụ của mình; tích cực bàn bạc, tham gia đóng góp ýkiến trong các quyết định có liên quan đến phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội,đến các quyền và lợi ích của nhân dân ở địa phương

Thứ ba, chất lượng các điều kiện đảm bảo cho thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội

Thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố HàNội sẽ không thể có chất lượng nếu không có các điều kiện vật chất, trang bị

và điều kiện pháp lý bảo đảm với chất lượng đội ngũ cán bộ ở cơ sở Đó làtổng hợp cơ sở vật chất kỹ thuật, con người, những quy định pháp luật liênquan trực tiếp đến hoạt động thực hiện QCDC ở cơ sở Tiêu chí này được đobằng các thông số về chất lượng cụ thể hóa các văn bản, quy định thực hiệnQCDC ở cơ sở và Pháp lệnh dân chủ ở xã, phường, thị trấn phù hợp tình hìnhthực tế địa phương; về chất lượng cơ sở vật chất, con người, phương tiện,trang bị, kinh phí trực tiếp cho quá trình thực hiện dân chủ ở cơ sở

Chất lượng con người thể hiện ở việc cụ thể hóa các văn bản, quy định

về thực hiện QCDC ở cơ sở là điều kiện quan trọng bảo đảm cho việc thựchiện dân chủ ở cơ sở Nó được thể hiện ở những tiêu chí như tính toàn diện,tính đồng bộ, tính phù hợp và trình độ pháp lý của hệ thống văn bản đã banhành phù hợp với pháp luật, nó vừa phản ánh đầy đủ quyền dân chủ, vừa làcông cụ bảo vệ và thực hiện quyền dân chủ của nhân dân

Chất lượng cơ sở vật chất, phương tiện, trang bị, kinh phí trực tiếp choquá trình thực hiện dân chủ ở cơ sở có vai trò tiền đề trực tiếp cho quá trìnhthực hiện QCDC ở cơ sở Nó được biểu hiện về mức độ đầu tư về tài chính,kinh phí cho công tác tuyên truyền, phổ biến Pháp lệnh, phụ cấp cho cán bộ

Bốn là, kết quả phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội

Đây là một tiêu chí rất quan trọng, mang tính thực tiễn cao để đánh giáchất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở Chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sởđược biểu hiện trực tiếp trên lĩnh vực chính trị là ở mức độ người dân thamgia quản lý xã hội Nội dung tiêu chí này được đo bằng mức độ nhận thức,hiểu biết của nhân dân về nắm chủ trương, chính sách của Đảng và Nhànước, của địa phương có liên quan tới quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm củamình; mức độ hiểu biết về pháp luật của nhân dân; mức độ nhân dân đượctạo cơ hội đến đâu trong thảo luận các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ởđịa phương; mức độ nhân dân được tạo điều kiện để giám sát công việc củachính quyền Các quyền dân chủ và lợi ích hợp pháp của người dân đượcđảm bảo như thế nào; động lực để giúp người dân tham gia phát triển kinh tế

- xã hội ở địa phương; ý thức tự giác, thái độ, trách nhiệm của nhân dântham gia các công việc chung của làng, xã và tham gia đóng góp ý kiến xâydựng Đảng, chính quyền

Chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở còn thể hiện ở kết quả phát triển kinh

tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng tổ chức đảng, chínhquyền, đoàn thể ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ Thực hiện nội dung tiêu

chí này cần thông qua các chỉ số cụ thể về kết quả phát triển kinh tế, văn hóa,

xã hội của địa phương; mức độ cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của nhândân ở các xã, thị trấn trên địa bàn huyện; mức độ củng cố quốc phòng, an ninh

và sự ổn định chính trị - xã hội ở địa phương; các thông số về sự trong sạch,vững mạnh của các tổ chức đảng, chính quyền, các đoàn thể cũng như hiệu quảhoạt động của các tổ chức ấy ở các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Phúc Thọ Các tiêu chí đánh giá chất lượng thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bànhuyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay, có mối quan hệ chặt chẽ vớinhau, trong quá trình đánh giá đều phải tính đến đầy đủ các tiêu chí và cần cụthể hóa cho phù hợp với thực trạng của địa phương

1.2 Thực trạng chất lượng thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay, nguyên nhân và một số vấn đề đặt ra

1.2.1 Những ưu điểm về chất lượng thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ hiện nay và nguyên nhân

* Ưu điểm

Một là, chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ của các chủ thể ngày càng được nâng lên rõ rệt

Tiếp tục đẩy mạnh triển khai thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW, ngày18/2/1998 của Bộ Chính trị (khóa VIII) về xây dựng và thực hiện quy chế dânchủ ở cơ sở; Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 28/3/2002 của Ban Bí thư Trung ươngĐảng (khóa IX) về tiếp tục đẩy mạnh việc xây dựng và thực hiện quy chế dânchủ ở cơ sở; Pháp lệnh số 34/2007/PL-UBTVQH11 ngày 20/4/2007 của Ủyban Thường vụ Quốc hội (khoa XI) về thực hiện dân chủ ở xã, phường, trị trấn;Kết luận số 65-KL/TW ngày 04/3/2010 của Ban Bí thư Trung ương Đảng; Chỉthị số 21-CT/TU ngày 2/6/2010 của Thành ủy Hà Nội về tiếp tục thực hiện Chỉthị số 30-CT/TW, ngày 18/2/1998 của Bộ Chính trị (khóa VIII) Từ năm 2008đến nay, cấp ủy, chính quyền và Ban chỉ đạo thực hiện QCDC ở cơ sở của

huyện Phúc Thọ đã xây dựng và ban hành 43 văn bản bao gồm: chỉ thị; kếhoạch; quyết định; thông báo; hướng dẫn, trong đó Huyện ủy đã ban hành 16văn bản; UBND huyện ban hành 04 văn bản; Ban chỉ đạo ban hành 23 văn bản.Trên cơ sở sự lãnh đạo, chỉ đạo của Huyện ủy, UBND, Ban chỉ đạo thực hiệnQCDC ở cơ sở huyện Phúc Thọ, các xã, thị trấn trên địa bàn huyện đã thườngxuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện QCDC, Pháp lệnh thực hiện dânchủ ở xã, phường thị trấn, coi việc thực hiện QCDC là nhiệm vụ quan trọnggóp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của địa phương.

Tổ chức đảng, chính quyền ở cơ sở đã lãnh đạo, chỉ đạo tốt việc tuyêntruyền giáo dục làm cho mọi cán bộ và nhân dân hiểu được ý nghĩa, tầm quantrọng của QCDC Công tác tuyên truyền giáo dục, phổ biến của các cấp, cácngành và các tổ chức chính trị xã hội được tiến hành thường xuyên và có hiệuquả Ở nhiều xã, chính quyền và các ban ngành đoàn thể luôn chú trọng việcđổi mới hình thức, phương pháp tuyên truyền, đã sáng tạo ra nhiều cách thứctuyên truyền hay, sát thực tế và phù hợp với trình độ nhận thức của nhân dân

Từ năm 2008 đến nay, Ban chỉ đạo thực hiện QCDC huyện Phúc Thọ đã tổchức được 09 lớp tập huấn các văn bản về thực hiện QCDC ở cơ sở với 980người tham dự 100% các xã, thị trấn trong huyện tổ chức quán triệt sâu rộng cácnội dung của QCDC ở cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thịtrấn đến toàn thể cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân với nhiều hình thứcphong phú Số cán bộ, đảng viên được quán triệt, học tập Pháp lệnh đạt trên85%, khoảng 70% đoàn viên, hội viên và nhân dân được phổ biến, quán triệtPháp lệnh Qua đó, đội ngũ cán bộ, công chức và nhân dân ở các xã, thị trấn trênđịa bàn huyện đều phấn khởi thấy rõ quyền lợi, trách nhiệm của mình, phát huyquyền làm chủ trong tham gia quản lý xã hội, xây dựng địa phương

Ở cấp xã, thị trấn trên địa bàn huyện, hiện nay có 6 đồng chí bí thư Đảng

uỷ và 17 đồng chí phó bí thư Đảng uỷ là trưởng ban chỉ đạo thực hiện QCDC ở

cơ sở Ban chỉ đạo đã phát huy tốt vai trò trách nhiệm, chủ động xây dựng quychế hoạt động, chương trình công tác, kế hoạch kiểm tra hàng năm; duy trì thực

hiện nghiêm túc chế độ sơ kết, tổng kết, báo cáo kết quả hoạt động thực hiệnQCDC ở cơ sở; tích cực tham mưu với cấp uỷ, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạothực hiện QCDC ở cơ sở và giải quyết kịp thời những vướng mắc, những vấn

đề phức tạp ở cơ sở Theo báo cáo tổng kết 15 năm thực hiện QCDC trên địabàn huyện Phúc Thọ, chất lượng hoạt động của Ban chỉ đạo ở cấp xã, thị trấn

có 74% tốt; 26% đạt khá [43, tr.4]

Chính quyền cấp xã, thị trấn trên địa bàn huyện không những làm tốtcông tác tuyên truyền về QCDC ở cơ sở mà còn cụ thể hóa thành các nộidung ở địa phương mình như: công khai quyết định của chính quyền các cấp

có liên quan đến địa phương và các tầng lớp nhân dân; các quy định về thủtục hành chính; các khoản đóng góp của nhân dân; kế hoạch phát triển kinh

tế, văn hóa xã hội, quốc phòng, an ninh Hiện nay có 23/23 xã, thị trấn trênđịa bàn huyện đã xây dựng được bộ quy chế, quy định thực hiện quản lý nhànước trong lĩnh vực kinh tế - xã hội Việc xây dựng quy chế, quy định bảođảm công khai, dân chủ, phù hợp với thực tiễn ở địa phương

Ở cấp cơ sở trên địa bàn huyện đã tổ chức thực hiện tốt việc cải cách thủtục hành chính, thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông; bãi bỏ những thủtục rườm rà, chồng chéo nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước vàgiảm bớt phiền hà cho người dân; thực hiện niêm yết đầy đủ, công khai, minhbạch các thủ tục hành chính Việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính đã gópphần quan trọng nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ, tinh thần, thái độ phục vụ nhândân của cán bộ, công chức Nhiều cán bộ, công chức đã đổi mới tác phong, lềlối làm việc, nêu cao tinh thần trách nhiệm với nhân dân, sâu sát dân hơn, luôntôn trọng, lắng nghe và tiếp thu ý kiến của nhân dân

Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể ở xã đã tích cực, chủ động phát huyhiệu quả trong việc tuyên truyền các nội dung của Pháp lệnh gắn với đổi mớinội dung, phương thức hoạt động, củng cố và phát triển về tổ chức, mở rộng

và đa dạng hoá các hình thức tuyên truyền theo phương châm hướng mạnh về

cơ sở Vận động nhân dân tích cực tham gia thực hiện các cuộc vận động, các

phong trào thi đua yêu nước, đặc biệt là phong trào “Cả nước chung sức xâydựng nông thôn mới”, tham gia bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố Chỉđạo, hướng dẫn hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tưcộng đồng phát huy vai trò giúp việc trong thực hiện dân chủ, công khai,minh bạch; tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc việc lấy ý kiến nhân dântham gia vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 và Dự thảo Luật Đất đai(sửa đổi) MTTQ và các đoàn thể đã tham gia các tổ công tác, nắm bắt tâm tưnguyện vọng của nhân dân, kiên trì vận động, thuyết phục, hạn chế tình trạngkhiếu kiện đông người, vượt cấp, kéo dài

Những năm qua, nhờ phát huy tốt vai trò của các tổ chức đảng, chínhquyền, đoàn thể và sự hoạt động nhịp nhàng, sự kết hợp chặt chẽ giữa các bộphận của HTCT mà quyền dân chủ của nhân dân luôn được thực hiện trên tất

cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo được sự đồng thuận trong xã hội, giữvững sự ổn định chính trị - xã hội Đây chính là điều kiện tiên quyết cho sựphát triển nhanh và bền vững của huyện

Hai là, nhận thức, trách nhiệm của nhân dân trên địa bàn huyện Phúc Thọ về thực hiện QCDC ở cơ sở ngày càng được nâng lên

Ngay từ khi có Chỉ thị của Bộ Chính trị về xây dựng và thực hiện QCDC

ở cơ sở và đặc biệt là từ khi có Pháp lệnh số 34 về thực hiện dân chủ ở xã,phường, thị trấn Thành ủy Hà Nội, Huyện ủy Phúc Thọ đã có nghị quyết, chỉthị để lãnh đạo, chỉ đạo việc nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng vàthực hiện QCDC ở cơ sở Chính vì vậy, công tác tuyên truyền giáo dục, phổbiến của các cấp, các ngành và các tổ chức chính trị xã hội trên địa bàn huyệnPhúc Thọ được tiến hành thường xuyên và có hiệu quả Nhiều xã đã chú trọngviệc đổi mới hình thức, phương pháp tuyên truyền, hướng về địa bàn khu dân

cư, tuyên truyền bằng nhiều hình thức khác nhau để đến được mọi tầng lớpnhân dân Nhờ vậy, nhận thức của nhân dân về dân chủ, QCDC ở cơ sở, Pháplệnh về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn được nâng lên Người dân trênđịa bàn huyện Phúc Thọ không chỉ nhận thức được các quyền, nghĩa vụ trách

nhiệm của họ mà còn nhận biết được phương thức, cách thức thực hiện dân chủ

để thông qua đó vừa đảm bảo được quyền lực của mình, vừa không trái với cácquy định của Pháp lệnh dân chủ Trách nhiệm, năng lực của người dân về thựchiện các quyền dân chủ ngày càng được nâng lên Nhờ có nhận thức tương đốitốt về dân chủ nên đa số nhân dân trên địa bàn huyện đã có chuyển biến về ýthức, trách nhiệm, hành vi và cách ứng xử có văn hóa trong thực hiện cácquyền dân chủ của mình Đại bộ phận nhân dân có ý thức tìm hiểu các chủtrương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước cũng như của địa phương, nhất

là các chủ trương, chính sách có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệmcủa họ Nhân dân ngày càng nêu cao trách nhiệm trong việc đề đạt, bày tỏnguyện vọng của mình với Đảng, chính quyền Ở một số xã, người dân đã chủđộng yêu cầu chính quyền địa phương thực hiện nghiêm túc việc thông tin vềnội dung của Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn, về các quyền

“được biết, được bàn, được làm và được kiểm tra” của công dân Trước các vấn

đề phức tạp, bức xúc tại địa phương, một số nơi nhân dân đã chủ động yêu cầuchính quyền thôn, xã tổ chức hội nghị để cùng bàn bạc, thảo luận, thống nhất

ý kiến và cách thức kiến nghị lên các cấp có thẩm quyền giải quyết Việc chủđộng như vậy đã khẳng định, nhận thức và trách nhiệm trong việc thực hiệndân chủ của nhân dân đã được nâng lên rõ rệt, thông qua đó vừa phát huy đượcquyền dân chủ của nhân dân, vừa bảo đảm được tính tổ chức chặt chẽ, đúngquy định của QCDC ở cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thịtrấn Kết quả khảo sát thực tế tại 3 xã với 120 người dân và 30 cán bộ trên địabàn huyện cho thấy có 69,2% người dân và 73,7% cán bộ nhận thức tương đốiđầy đủ các nội dung của Pháp lệnh dân chủ [phụ lục 1]

Ba là, các điều kiện bảo đảm thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội ngày càng tốt hơn

Muốn thực hiện quyền làm chủ và phát huy vai trò làm chủ của mình,trước hết người dân phải có những hiểu biết nhất định về pháp luật, có ý thứcpháp luật Những năm qua, các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Phúc Thọ luôn

thực hiện tốt công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dânnhằm đưa pháp luật vào đời sống, nâng cao ý thức, trách nhiệm cho nhân dânsống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật Để nhân dân hiểu biết và có ýthức Pháp luật, các xã, thị trấn trên địa bàn huyện đã tiến hành nhiều hình thức,biện pháp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục như: tuyên truyền qua hội nghị, quacông tác đối thoại với nhân dân, mở các lớp tập huấn, qua hệ thống loa truyềnthanh, tủ sách pháp luật ở thôn, xã Thông qua hoạt động này đã tuyên truyền,phổ biến giáo dục pháp luật giúp cho nhân dân nâng cao nhận thức, hiểu biết vềpháp luật, từ đó để họ có điều kiện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cũng nhưnêu cao trách nhiệm trong thực hiện nghĩa vụ của công dân.

Cùng với việc tuyên truyền cho nhân dân nâng cao hiểu biết về phápluật, các xã, thị trấn đã chú trọng bổ sung, hoàn thiện hệ thống các quy chế,quy định cho phù hợp với nội dung Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã,phường, thị trấn Đến nay có 23/23 xã, thị trấn đã xây dựng được bộ quy chế,nội dung các quy chế, quy định được ban hành đều thiết thực, cụ thể, sát vớithực tiễn của địa phương, bảo đảm tốt quyền và lợi ích hợp pháp cũng nhưnghĩa vụ, trách nhiệm của công dân, để nhân dân thực sự phát huy quyền dânchủ của mình trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Chính quyền cấp cơ sởkhông những làm tốt công tác tuyên truyền nâng cao hiểu biết về Pháp luật

mà còn làm tốt việc công khai quyết định của chính quyền các cấp có liênquan đến địa phương và các tầng lớp nhân dân; các quy định về thủ tục hànhchính; các khoản đóng góp của nhân dân; kế hoạch phát triển kinh tế xã hội Không những vậy, chính quyền còn tạo mọi điều kiện thuận lợi để nhân dânnhận thức đầy đủ các điều cần biết liên quan đến đời sống của họ

Để tuyên truyền nội dung của Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường,thị trấn và nội dung các quy chế, quy định về thực hiện QCDC ở cơ sở trênđịa bàn huyện tới mọi người dân Các địa phương luôn xác định hệ thống đàitruyền thanh chính là công cụ quan trọng Ngoài việc huyện đầu tư ngân sách

để xây dựng, nâng cấp hệ thống mạng lưới truyền thông, các xã, thị trấn cũng

đã chú trọng đầu tư thêm kinh phí để tu bổ, nâng cấp hệ thống đài truyềnthanh của các xã, bảo đảm thông tin đến được mọi người, mọi nhà Bên cạnh

đó các xã, thị trấn trên địa bàn huyện cũng đã xây dựng được nhà văn hóa ởcấp thôn, cụm dân cư và có tủ sách pháp luật để nhân dân có điều kiện nghiêncứu, tìm hiểu thêm Đến nay trên địa bàn huyện 100% các xã, trị trấn có nhàvăn hóa và có tủ sách pháp luật; 74,6% các thôn, cụm dân cư có nhà văn hóa

để nhân dân tham gia sinh hoạt, hội họp tập trung

Hàng năm huyện đã đầu tư ngân sách bảo đảm kinh phí hoạt động củaBan Chỉ đạo thực hiện QCDC ở cơ sở Theo báo cáo tổng kết 15 năm thựchiện QCDC trên địa bàn huyện Phúc Thọ, bình quân kinh phí hoạt động hàngnăm phục vụ hoạt động của Ban Chỉ đạo cấp huyện là 147.000.000 đồng, cấp

xã là 25.000.000 đồng [43, tr.5]

Bốn là, kết quả phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng,

an ninh ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội ngày càng được nâng lên, đời sống của nhân dân được cải thiện rõ rệt

* Về chính trị

Thực hiện QCDC ở cơ sở đã làm cho nhân dân trên địa bàn huyện PhúcThọ hiểu rõ hơn chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng, Nhànước, nắm được quyền, nghĩa vụ của mình Nhân dân đã được quyền và trựctiếp tham gia đề cử, ứng cử, bầu cử, để bầu ra những đại biểu ưu tú có đủphẩm chất, uy tín, năng lực xứng đáng tham gia vào bộ máy chính quyền cáccấp làm đại biểu đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mình Trước khi thamgia bầu cử, nhân dân được tiếp nhận đầy đủ các thông tin về nguyên tắc, thể lệbầu cử, số lượng, chất lượng của ứng cử viên…để mỗi người tự nghiên cứu,xem xét trước khi đưa ra quyết định bỏ phiếu bầu cử Không những vậy, nhândân còn được trực tiếp tham gia chất vấn và yêu cầu trả lời chất vấn đối vớicán bộ các cấp giải đáp các vấn đề mà họ quan tâm; mạnh dạn, thẳng thắn góp

ý phê bình cán bộ, đảng viên; tích cực tham gia xây dựng đảng, xây dựngchính quyền trong sạch vững mạnh

Thực hiện QCDC ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ đã đáp ứng đúng vàtrúng nguyện vọng, giải tỏa được nhiều bức xúc của người dân, nên được đôngđảo nhân dân phấn khởi tiếp nhận, nhân dân hiểu rõ hơn quyền làm chủ cùngnghĩa vụ, trách nhiệm của mình đối với xã hội Nhân dân chủ động tham giangày càng sâu rộng vào công tác quản lý nhà nước, quản lý xã hội ở địa phươnggóp phần quan trọng trong xây dựng HTCT cơ sở trong sạch vũng mạnh

Qua thực hiện QCDC ở cơ sở không những chất lượng sinh hoạt Đảngđược nâng lên mà phương thức lãnh đạo cũng được đổi mới Nội dung sinhhoạt Đảng ở cấp thôn, xã, thị trấn đã bám sát với nhiệm vụ trọng tâm của địa

phương Các tổ chức đảng giữ vững được nguyên tắc tập trung dân chủ, phát

huy tốt vai trò lãnh đạo của tập thể Theo báo cáo kết quả công tác xây dựngĐảng nhiệm kỳ 2010-2015, phương hướng nhiệm kỳ 2015-2020 và kết quảđánh giá công tác xây dựng Đảng năm 2015 cho thấy, chất lượng đảng viên

và tổ chức đảng ngày càng được nâng cao Tính đến tháng 12 năm 2015 toànhuyện có 415 tổ chức cơ sở đảng, trong đó có 29 đảng bộ cơ sở (23 xã, thịtrấn và 06 đảng bộ cơ quan); 18 chi bộ trực thuộc và 368 chi bộ cơ sở Số tổchức đảng đạt danh hiệu TSVM hàng năm: năm 2011 là 71%; năm 2012 là71%; năm 2013 là 82%; năm 2014 là 83%; năm 2015 là 87% Tỉ lệ Đảng viên

đủ tư cách hoàn thành tốt nhiệm vụ hàng năm: năm 2011 là 81,3%; năm 2012

là 81,7%; năm 2013 là 81,8%; năm 2014 là 87%; năm 2015 là 89,9% Trong

3 năm từ 2013-2015 không có tổ chức đảng vi phạm kỷ luật [phụ lục 3]

Tổ chức chính quyền ở cơ sở, thông qua việc thực hiện QCDC đã góp

phần quan trọng vào việc đổi mới sự điều hành của chính quyền Biểu hiện rõnhất là sự thay đổi phương thức, lề lối, phong cách làm việc của chính quyềntheo hướng dân chủ hóa, công khai hóa, khắc phục dần phương pháp mệnhlệnh hành chính của chính quyền các cấp, đặc biệt là cấp cơ sở Đội ngũ cán

bộ các cấp đã sâu sát dân hơn, tôn trọng, lắng nghe và tiếp thu ý kiến của dân.Những năm qua, đội ngũ cán bộ của chính quyền cơ sở trên địa bàn huyện đã

thực hiện tương đối nghiêm túc nề nếp tiếp xúc, đối thoại với nhân dân; báocáo trước nhân dân về chất lượng và hiệu quả công tác; về kết quả thực hiện

kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; về thu chi các loại quỹ xãhội, lệ phí, các khoản thuế đóng góp khác; những khó khăn phát sinh vàphương hướng khắc phục Nhờ vậy, niềm tin của nhân dân vào đội ngũ cán bộchính quyền cơ sở đã dần được khôi phục và phát triển Công tác xây dựngchính quyền, cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng được đẩy mạnh.Thực hiện công khai về quy chế tiếp dân; giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáocủa công dân; tăng cường hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giámsát đầu tư cộng đồng Theo thống kê báo cáo kết quả thực hiện QCDC ở cơ sởhàng năm, từ năm 2008 đến hết năm 2015 trên địa bàn toàn huyện đã tiếpnhận 3721 đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị trong đó có 1675 vụ khiếu nại,

tố cáo (cấp huyện là 240 vụ, cấp cơ sở là 1435 vụ), đã giải quyết 1508 vụ đạt90% (cấp huyện 212 vụ đạt 88,3%, cấp xã 1296 đạt 90,3%) [phụ lục 4]

Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân: Những năm qua, nhờ đổi

mới nội dung, phương thức hoạt động, MTTQ ở các xã, thị trấn trên địa bànhuyện ngày càng phát huy vai trò hạt nhân trong tập hợp các tầng lớp nhândân, động viên nhân dân chung sức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế,

xã hội của địa phương MTTQ đã phối hợp với các tổ chức đoàn thể ở địaphương làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho cáctầng lớp nhân dân; tăng cường công tác giám sát, hòa giải trong cộng đồngdân cư thông qua các ban công tác mặt trận thôn, Ban thanh tra nhân dân.Hàng năm, ban công tác mặt trận các khu dân cư cùng các tổ liên gia tự quản

đã tham gia hòa giải thành công 85% số vụ việc mâu thuẫn trong nhân dânngay tại cơ sở MTTQ các cấp trên địa bàn huyện cũng đã tham gia giám sátcác hoạt động thực hiện chính sách pháp luật về dạy nghề, giải quyết việc làmcho thanh niên; việc quản lý và sử dụng quỹ đất; việc đầu tư xây dựng cơbản Qua giám sát đã phát hiện nhiều vấn đề, kịp thời kiến nghị cấp có thẩmquyền giải quyết Đặc biệt, cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời

sống văn hóa ở khu dân cư” đã quy tụ và phát huy sức mạnh của tổng hợp của

cả HTCT, thu hút được sự quan tâm của các thành viên, các tầng lớp nhândân, mang lại hiệu quả về nhiều mặt Qua khảo sát có 56,7% đánh giá MTTQ

ở cấp xã, thị trấn hoàn thành nhiệm vụ ở mức tốt [phụ lục 1]

Hội Cựu chiến binh: Nhờ thực hiện QCDC ở cơ sở, hội cựu chiến binh

các cấp trên địa bàn huyện đã có những hoạt động thiết thực phát huy truyềnthống “Bộ đội cụ Hồ”, tích cực tuyên truyền vận động các hội viên tham giacác hoạt động phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, góp phần giữ vững ổn địnhchính trị cơ sở Từ năm 2010 đến nay, phong trào thi đua do hội cựu chiến binhcủa huyện và các xã phát động đã khơi dậy mạnh mẽ tình đồng chí, đồng độigiúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, làm giàu chính đáng, nângcao đời sống, bảo vệ quyền lợi chính đáng hợp pháp của cựu chiến binh Songsong với phong trào phát triển kinh tế, Hội còn rất chú trọng cách hoạt độngnâng cao đời sống tinh thần cho hội viên như: xuất bản thơ, hội diễn văn nghệ,chia sẻ quan tâm đến đồng đội, giúp nhau khi hoạn nạn khó khăn Thườngxuyên tham gia giáo dục truyền thống yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cáchmạng cho thế hệ trẻ Những hoạt động đó góp phần phát triển kinh tế - xã hội,giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội của địa phương

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh: Thông qua thực hiện QCDC

ở cơ sở trên địa bàn huyện Phúc Thọ, các hoạt động của Đoàn thanh niên,nhất là ở cấp xã, thị trấn đã có nhiều khởi sắc và đạt hiệu quả thiết thực trêncác lĩnh vực Đã phát huy được vai trò xung kích, sáng tạo, tình nguyện, điđầu trong các hoạt động sản xuất, học tập, công tác Tổ chức nhiều hoạt độngsôi nổi, hưởng ứng các cuộc vận động, các phong trào của trên và địa phươngphát động như: Phong trào thanh niên “5 xung kích tham gia phát triển kinh tế

xã hội Thủ đô”; Phong trào “4 đồng hành với thanh niên lập thân, lậpnghiệp” Theo kết quả khảo sát có 51,3% đánh giá tổ chức Đoàn Thanh niênCộng sản Hồ Chí Minh ở cấp cơ sở hoàn thành nhiệm vụ ở mức tốt [Phụlục1]