1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Nghiên cứu ứng dụng ảnh vệ tinh landsat trong thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất tại huyện ba vì, thành phố hà nội

16 863 3

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 16
Dung lượng 204,09 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

i TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI NHÂM THỊ TÚ ANH NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG ẢNH VỆ TINH LANDSAT TRONG THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN BA V

Trang 1

i

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

NHÂM THỊ TÚ ANH

NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG ẢNH VỆ TINH LANDSAT TRONG THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN

TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN BA VÌ –

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Hà Nội, 2015

Trang 2

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

NHÂM THỊ TÚ ANH

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG ẢNH VỆ TINH LANDSAT TRONG THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN BA VÌ – THÀNH PHỐ HÀ NỘI

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN : TS Dương Đăng Khôi

Trang 3

iii

LỜI CẢM ƠN

Trước hết, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy TS Dương Đăng Khôi, trưởng Bộ môn Khoa học đất - Khoa Quản lý đất đai - Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em trong thời gian thực hiện đề tài, cũng như trong quá trình hoàn chỉnh bài đồ án tốt nghiệp

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Quản lý đất đai đã giảng dạy em trong suốt thời gian học tập tại trường và tập thể lớp ĐH1QĐ3 đã luôn bên cạnh giúp đỡ, chia sẻ, động viên em Em xin trân trọng cảm ơn các cán bộ, nhân dân huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội nơi em tiến hành điều tra đã tận tình giúp đỡ để em hoàn thành công việc

Cuối cùng, con xin nói lời cảm ơn sâu sắc tới cha mẹ đã chăm sóc, nuôi dạy con thành người và luôn động viên tinh thần cho con để con yên tâm học tập

Hà Nội, ngày tháng năm

Sinh viên

Nhâm Thị Tú Anh

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan kết quả đạt được trong luận văn là sản phẩm nghiên cứu, tìm hiểu của riêng cá nhân tôi Trong toàn bộ nội dung của luận văn, những điều được trình bày hoặc là của cá nhân tôi hoặc là được tổng hợp từ nhiều nguồn tài liệu Tất cả các tài liệu tham khảo đều có xuất xứ rõ ràng và được trích dẫn hợp pháp

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và chịu mọi hình thức kỷ luật theo quy định cho lời cam đoan của mình

Hà Nội, ngày tháng năm

Người cam đoan

Nhâm Thị Tú Anh

Trang 5

v

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu đồ

Danh mục các hình

ĐẶT VẤN ĐỀ Error! Bookmark not defined.

1 Tính cấp thiết của đề tài Error! Bookmark not defined.

2 Mục tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

3 Yêu cầu Error! Bookmark not defined.

4 Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not

defined

1.1 Khái quát về bản đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark not defined 1.1.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined 1.1.2 Cơ sở toán học của bản đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark not defined.

1.1.3 Nội dung bản đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark not defined.

1.1.4 Bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số 6

1.2 Các phương pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark

not defined

1.2.1 Phương pháp đo vẽ trực tiếp Error! Bookmark not defined 1.2.2 Phương pháp sử dụng bản đồ địa chính hoặc bản đồ địa chính cơ sở Error! Bookmark not defined.

1.2.3 Phương pháp hiện chỉnh bản đồ hiện trạng sử dụng đất đã có ở những năm trước 9

Trang 6

1.2.4 Phương pháp sử dụng dữ liệu viễn thám Error! Bookmark not defined 1.3 Tổng quan về viễn thám và hệ thống thông tin địa lý GIS 10

1.3.1 Khái niệm cơ bản về viễn thám 10

1.3.2 Khái niệm cơ bản về hệ thống thông tin địa lý (GIS) Error! Bookmark not defined.

1.3.3 Vai trò của viễn thám và hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong thành lập bản

đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark not defined 1.3.4 Phương pháp giải đoán ảnh thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark not defined.

1.4 Một số loại ảnh vệ tinh phổ biến Error! Bookmark not defined 1.4.1 Ảnh Landsat Error! Bookmark not defined 1.4.2 Ảnh SPOT Error! Bookmark not defined 1.4.3 Ảnh MODIS Error! Bookmark not defined 1.4.4 Ảnh Aster Error! Bookmark not defined 1.4.5 Ảnh IKONOS Error! Bookmark not defined.

1.4.6 Ảnh VHARR 29

1.4.7 Ảnh QuickBird Error! Bookmark not defined 1.4.8 Ảnh SPIN Error! Bookmark not defined 1.4.9 Ảnh OrbView Error! Bookmark not defined 1.4.10 Ảnh ARIES Error! Bookmark not defined 1.5 Một số phần mềm ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong xử lý ảnh vệ tinh thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark not defined 1.5.1 Phần mềm ArcGIS Error! Bookmark not defined 1.5.2 Phần mềm ENVI Error! Bookmark not defined 1.5.3 Phần mềm GRASS Error! Bookmark not defined 1.5.4 Phần mềm IDRISI Error! Bookmark not defined

1.5.5 Phần mềm MicroStation 38

Trang 7

vii

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 39

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 39

2.2 Nội dung nghiên cứu 39

2.3 Phương pháp nghiên cứu 39

2.3.1 Dữ liệu thu thập 39

2.3.2 Điều tra thực địa Error! Bookmark not defined 2.3.3 Xử lý ảnh vệ tinh Landsat thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark not defined 2.3.4 Phương pháp đánh giá độ chính xác Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 49

3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội 49

3.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên 49

3.1.2 Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined 3.1.3 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined 3.2 Tình hình sử đụng đất tại khu vực nghiên cứu Error! Bookmark not defined 3.3 Giải đoán ảnh vệ tinh thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội 58

3.3.1 Nắn chỉnh tư liệu ảnh 58

3.3.2 Tăng cường chất lượng ảnh Error! Bookmark not defined 3.3.3 Xây dựng khóa giải đoán ảnh cho các loại hình sử dụng đất Error! Bookmark not defined.

3.3.4 Kết quả giải đoán ảnh thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark not defined.

3.3.5 Đánh giá độ chính xác của kết quả phân loại Error! Bookmark not defined 3.3.6 Thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark not defined.

Trang 8

3.4 Nhận xét về phương pháp ứng dụng ảnh vệ tinh Landsat và GIS trong thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất 80

3.4.1 Một số ưu điểm và hạn chế 80 3.4.2 Nhận xét về kết quả thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất huyện Ba Vì 81

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined.

1 Kết luận Error! Bookmark not defined.

2 Kiến nghị Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC

Trang 9

ix

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Vegetation Index

Chỉ số thực vật

cao

Classification

Phân loại gần đúng nhất

Trang 10

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ

Bảng 1.1 Tỷ lệ thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất Error! Bookmark not defined.

Bảng 1.2 Bảng so sánh hai phương pháp giải đoán ảnh viễn thám Error! Bookmark not defined.

Bảng 1.3 Một số thông số các kênh phổ ảnh Landsat ETM+, Landsat -7 Error! Bookmark not defined.

Bảng 1.4 Độ phân giải phổ của ảnh nguồn các vệ tinh SPOT từ 1 đến 5 Error! Bookmark not defined.

Bảng 1.5 Một số thông số về các kênh phổ của ảnh MODIS Error! Bookmark not defined.

Bảng 1.6 Một số thông số về các kênh phổ của ảnh ASTER Error! Bookmark not defined.

Bảng 1.7 Một số thông số các kênh phổ của ảnh IKNONOS Error! Bookmark not defined.

Bảng 1.8 Một số thông số về các kênh phổ của ảnh NOAA Error! Bookmark not defined.

Bảng 1.9 Tổng hợp một số thông số kỹ thuật và ứng dụng chủ yếu của một số Error! Bookmark not defined.

Bảng 1.10 Các phương pháp phân loại trong GRASS Error! Bookmark not defined.

Bảng 2.1 Các thông số kỹ thuật về các kênh phổ của ảnhLandsat 8 39

Bảng 2.2 Thống kê số điểm mẫu trong quá trình khảo sát thực địa Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 3.1 Cơ cấu sử dụng đất huyện Ba Vì năm 2014 Error! Bookmark not defined.

Trang 11

xi

Bảng 3.1 Cơ cấu, diện tích đất đai của huyện Ba Vì đến ngày 1/1/2014 Error! Bookmark not defined

Bảng 3.2 Tọa độ các điểm khống chế ảnh 59 Bảng 3.3 Bảng phân loại các loại hình sử dụng đất tại khu vực nghiên cứu 65

Bảng 3.4 Khóa giải đoán ảnh cho khu vực nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.5 Kết quả phân loại các loại hình sử dụng đất huyện Ba Vì năm 2014 73

Bảng 3.6 Kết quả đánh giá độ chính xác sau khi phân loại ảnh Error! Bookmark not defined.

Trang 12

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1 Một bản đồ GIS là tổng hợp của rất nhiều lớp thông tin khác nhau Error! Bookmark not defined.

Hình 2.1 Ảnh Landsat 8 khu vực nghiên cứu năm 2014 Error! Bookmark not defined.

Hình 2.2 Các điểm mẫu khảo sát thực địa Error! Bookmark not defined.

Hình 2.3 Sơ đồ quy trình xử lý ảnh vệ tinh Landsat thành lập bản đồ hiện trạng sử

dụng đất Error! Bookmark not defined.

Hình 3.1 Sơ đồ vị trí khu vực nghiên cứu 49

Hình 3.2 Sai số hiệu chỉnh hình học ảnh vệ tinh 60

Hình 3.3 Lưu ảnh đã nắn trong IrasC 60

Hình 3.3 Sai số hiệu chỉnh hình học ảnh vệ tinh Error! Bookmark not defined Hình 3.4 Cắt ảnh trong ArcGIS 61

Hình 3.5 Tổ hợp màu ảnh trong ArcGIS 62

Hình 3.6 Tăng cường độ phân giải không gian trong ArcGIS 63

Hình 3.7 Ảnh huyện Ba Vì được tăng cường độ phân giải không gian với các tổ hợp màu: a – Tổ hợp màu 4-3-2; b – Tổ hợp màu 5-4-3; c – Tổ hợp màu 6-5-2 64

Hình 3.8 Xây dựng mẫu huấn luyện phục vụ phân loại ảnh vệ tinh 69

Hình 3.9 Bộ mẫu giải đoán ảnh vệ tinh 69

Hình 3.10 Bản đồ chỉ số thực vật NDVI khu vực nghiên cứu năm 2014 70

Hình 3.11 Quá trình phân loại của khu vực nghiên cứu đã thu được sơ đồ ảnh với: a – Kết quả phân loại ảnh; b – Kết quả phân loại ảnh sau khi tiến hành lọc Majority 72

Hình 3.12 Thanh công cụ Linear Elements và Polygons 76

Hình 3.13 Thiết kế ký hiệu bằng thư viện chứa cell 76

Hình 3.14 Bản đồ được đổ màu và gán nhãn thửa đất 78

Hình 3.15 Bản đồ hiện trạng sử dụng đất huyện Ba Vì năm 2014 79

Trang 13

xiii

Trang 14

ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Công nghệ viễn thám, một trong những thành tựu khoa học không gian vũ trụ đã đạt đến trình độ cao và đã trở thành kỹ thuật phổ biến được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực kinh tế xã hội ở nhiều nước trên thế giới Công nghệ viễn thám ngày càng được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành, lĩnh vực từ khí tượng, thủy văn, địa chất, môi trường cho đến nông – lâm – ngư nghiệp, trong đó có ứng dụng ảnh viễn thám để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất với độ chính xác khá cao, từ đó có thể giúp các nhà quản lý có thêm nguồn tư liệu để giám sát biến động sử dụng đất

Bản đồ hiện trạng sử dụng đất là tài liệu quan trọng và cần thiết cho công tác quản lý nhà nước về đất đai, lập quy hoạch - kế hoạch sử dụng đất, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cùng nhiều mục đích chuyên ngành khác; cần thiết cho việc quản lý, định hướng phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng Bản đồ hiện trạng sử dụng đất được thành lập trong các kỳ kiểm kê đất đai theo chu kỳ năm năm một lần Việc lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo phương pháp truyền thống đã tồn tại từ rất lâu nhưng bộc lộ nhiều hạn chế trong thực hiện, đòi hỏi sự đầu tư lớn về thời gian, nhân lực, và kinh phí trong công tác thu thập, tổng hợp số liệu và đo vẽ bản đồ, thông tin trên bản đồ còn lạc hậu và tính chính xác chưa cao Trong khi đó, việc thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất bằng phương pháp giải đoán ảnh viễn thám kết hợp với hệ thống thông tin địa lý (GIS) được xem là có hiệu quả cao trong xử lý thông tin, giám sát quá trình thay đổi, giúp cập nhật thông tin và đánh giá biến động sử dụng đất Với những

ưu điểm như: chi phí rẻ, khả năng cập nhập thông tin dễ dàng, nhanh chóng, chính xác, diện tích vùng phủ rộng, tính chất đa thời kỳ của tư liệu, tính chất phong phú của thông tin đa phổ, có thể chụp ảnh những khu vực mà việc đi lại rất khó khăn như đầm lầy, núi cao, hải đảo,… sự kết hợp của thông tin viễn thám với công nghệ GIS áp dụng được đối với nhiều khu vực mà phương pháp truyền thống không thể thực hiện được

Trang 15

2

Trước yêu cầu đòi hỏi phải cập nhật thông tin một cách đầy đủ, nhanh chóng và chính xác nhất về các loại hình sử dụng đất, việc sử dụng tư liệu viễn thám kết hợp với công nghệ GIS để xử lý ảnh và thành lập bản đồ đã trở thành một phương pháp có ý nghĩa thực tiễn và mang tính khoa học cao Xuất phát từ thực tiễn đó người viết thực

hiện đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng ảnh vệ tinh Landsat trong thành lập bản đồ hiện

trạng sử dụng đất tại huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội” nhằm góp phần bổ sung

những hiểu biết về công nghệ viễn thám và GIS trong việc thành lập bản đồ hiện trạng

sử dụng đất để phục vụ công tác quản lý sử dụng đất tại địa phương nghiên cứu

2 Mục tiêu nghiên cứu:

- Nghiên cứu khả năng thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất trên cơ sở các tư liệu ảnh viễn thám, các phương pháp thành lập

- Thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất dựa trên tư liệu ảnh vệ tinh Landsat tại huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

3 Yêu cầu:

- Bản đồ được thành lập phải bảo đảm các quy định về thành lập bản đồ hiện trạng hiện hành, quy định về chuẩn hóa bản đồ hiện trạng sử dụng đất

- Nắm vững phương pháp giải đoán ảnh viễn thám, tích hợp tư liệu viễn thám vào GIS

- Nắm vững cách sử dụng phần mềm xủ lý ảnh vệ tinh Landsat

4 Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài:

- Củng cố kiến thức đã được tiếp thu trong nhà trường và những kiến thức thực

tế của sinh viên trong quá trình thực tập tại cơ sở

- Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình làm đề tài

Trang 16

- Góp phần xác lập hướng tiếp cận, quy trình và phương pháp xử lý ảnh vệ tinh kết hợp với hệ thống thông tin địa lý để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất

- Trên cơ sở nghiên cứu ứng dụng ảnh vệ tinh Landsat kết hợp với công nghệ GIS từ đó thành lập được bản đồ hiện trạng sử dụng đất tại huyện Ba Vì có ý nghĩa thực tiễn trong công tác quản lý sử dụng đất

 Cấu trúc của đề tài:

Cấu trúc của đề tài bao gồm phần mở đầu, phần kết luận và nội dung chính được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

Chương 2: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Ngày đăng: 29/09/2016, 14:43

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w