TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI SINH VIÊN: NGUYỄN TRUNG THỰC Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất t
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
SINH VIÊN: NGUYỄN TRUNG THỰC
Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà
nước thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn phường Cầu Diễn,
quận Nam Từ Liêm - Thành phố Hà Nội
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã ngành: D850103
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: Ths TRẦN THỊ OANH
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, số liệu và kết quả nghiên cứu trong báo cáo này là hoàn toàn trung thực cũng như chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào Tôi xin cam đoan, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện báo cáo này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong Báo cáo này đều đã được chỉ rõ nguồn gốc /
Người viết luận văn
Nguyễn Trung Thực
Trang 4Nguyễn Trung Thực, lớp LDH3QD
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành báo cáo, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình, sự đóng góp quý báu của nhiều cá nhân và tập thể
Trước hết, tôi xin trân trọng cảm ơn Ths Trần Thị Oanh - GV.Khoa Quản lý đất đai- trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội đã tận
tình hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài
Tôi xin trân trọng cảm ơn sự góp ý chân thành của các Thầy, Cô giáo Khoa Quản lý đất đai, đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện, hoàn thành
đề tài
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo và cán bộ, cấp uỷ, chính quyền phường Cầu Diễn đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài
Tôi xin cảm ơn đến gia đình, người thân và bạn bè đã động viên, giúp
đỡ, tạo điều kiện về mọi mặt cho tôi trong quá trình thực hiện báo cáo này
Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn !
Người viết luận văn
Nguyễn Trung Thực
Trang 5MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
MỞ ĐẦU 1
I Tính cấp thiết của đề tài 1
II Mục đích và yêu cầu 2
CHƯƠNG I TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3
1.1 Thu hồi đất 3
1.1.1 Khái niệm thu hồi đất 3
1.1.2 Mục đích của việc thu hồi đất 3
1.2 Bồi thường 5
1.2.1 Khái niệm về bồi thường 5
1.2.2 Nguyên tắc bồi thường 5
1.2.3 Điều kiện để được bồi thường 6
1.3 Hỗ trợ 8
1.3.1 Khái niệm hỗ trợ 8
1.3.2 Hỗ trợ di chuyển 9
1.3.3 Hỗ trợ ổn định đời sống 9
1.3.4 Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm 10
1.3.5 Hỗ trợ người đang thuê nhà không thuộc sở hữu nhà nước 10
1.3.6 Hỗ trợ khi thu hồi đất công ích của xã, phường, thị trấn 10
1.3.7 Hỗ trợ khác 11
2.4 Tái định cư 11
Trang 6Nguyễn Trung Thực, lớp LDH3QD
2.4.1 Khái niệm tái định cư 11
2.4.2 Lập và thực hiện dự án tái định cư 11
2.4.3 Bố trí tái định cư 12
2.4.4 Điều kiện bắt buộc đối với khu tái định cư 13
2.4.5 Các biện pháp hỗ trợ sản xuất và đời sống tại khu tái định cư13 CHƯƠNG II ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 14
2.1 Đối tượng nghiên cứu 14
2.2 Phạm vi nghiên cứu 14
2.3 Nội dung nghiên cứu 14
2.4 Phương pháp nghiên cứu 14
2.5 Chính sách bồi thường GPMB của Nhà nước qua các giai đoạn 15
2.5.1 Giai đoạn trước khi có Luật Đất đai năm 1987 15
2.5.2 Giai đoạn Luật Đất đai năm 1987 có hiệu lực 17
2.5.3 Giai đoạn Luật Đất đai năm 1993 có hiệu lực 18
2.5.4 Giai đoạn Luật Đất đai năm 2003 có hiệu lực 25
2.5.5 Giai đoạn luật đất đai 2003 sửa đổi năm 2009 25
2.5.6 Giai đoạn Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực đến nay 27
2.5.6 Cơ sở pháp lý của công tác bồi thường, GPMB 28
2.6 Thực tiễn bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số địa phương 54
2.6.1 Bồi thường GPMB trên địa bàn thành phố Hà Nội 54
2.6.2 Bồi thường GPMB trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh 55
2.6.3 Bồi thường GPMB trên địa bàn thành phố Đà Nẵng 57
CHƯƠNG III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 58
3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội 58
3.1.1 Điều kiện tự nhiên 58
3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 59
Trang 73.2 Thực trạng công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn phường Cầu Diễn.
64
3.2.1 Khái quát về công tác bồi thường GPMB 64
3.2.2 Sơ lược về 2 dự án nghiên cứu 65
3.2.3 Các Văn bản pháp lý liên quan trực tiếp đến các dự án nghiên cứu 68
3.2.4 Đối tượng và điều kiện bồi thường 70
3.2.5 Bồi thường về đất 73
3.3 Đánh giá phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi giải phóng mặt bằng 82
3.3.1 Các chính sách hỗ trợ 84
3.3.2.Tác động của việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng đến đời sống, việc làm của người bị thu hồi đất 86
3.4 Thực trạng cán bộ chuyên trách công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn phường Cầu Diễn 89
3.5 Giải pháp 90
CHƯƠNG IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 91
4.1 Kết luận 91
4.2 Kiến nghị 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO 94
Trang 8Nguyễn Trung Thực, lớp LDH3QD
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
QĐ-UBND Quyết định của Uỷ ban nhân dân
CNH-HĐH Công nghiệp hóa-hiện đại hóa
BTMNT Bộ Tài Nguyên Môi Trường
Dự án 1 Khớp nối hạ tầng kỹ thuật tuyến đường từ khu đô thị
mới Mỹ Đình I vào khu đô thị mới của công ty phát triển
đô thị Từ Liêm
Dự án 2 Xây dựng tuyến đường Dịch Vọng – Phú Mỹ - Cầu Diễn
trên địa bàn phường Cầu Diễn, Nam Từ Liêm, Hà Nội
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1 : Hiện trạng sử dụng đất năm 2014 59
Bảng 3.2: Đối tượng sử dụng đất 60
Bảng 3.3: Quy mô giải phóng mặt bằng dự án 1 66
Bảng 3.4: Quy mô giải phóng mặt bằng dự án 2 67
Bảng 3.5: Diện tích đất thu hồi của các đối tượng dự án 1 72
Bảng 3.6: Diện tích đất thu hồi của các đối tượng dự án 2 72
Bảng 3.7: Giá trị bồi thường, hỗ trợ tại dự án 1 74
Bảng 3.8: Phương án bồi thường, hỗ trợ về tài sản gắn liền trên đất tại dự án 1 76
Bảng 3.9: Kết quả xác định các đối tượng và điều kiện được bồi thường dự án 1 77
Bảng 3.10: Giá trị bồi thường, hỗ trợ của dự án 2 78
Bảng 3.11: Phương án bồi thường, hỗ trợ về tài sản, công trình xây dựng trên đất 80
Bảng 3.12: Đơn giá bồi thường về cây cối, hoa màu của dự án 2 81
Bảng 3.13: Kết quả xác định các đối tượng và điều kiện được bồi thường dự án 2 82
Bảng 3.14: Tổng hợp các khoản hỗ trợ tại 2 dự án nghiên cứu 85
Bảng 3.15: Tình hình lao động việc làm của các hộ dân bị thu hồi đất tại 2 dự án 87
Bảng 3.16: Tình hình việc làm của người trong độ tuổi lao động trước và sau khi thu hồi đất tại 2 dự án 88
Trang 10Nguyễn Trung Thực, lớp LDH3QD 1
MỞ ĐẦU
I, Tính cấp thiết của đề tài
Trong các năm gần đây, kinh tế tiếp tục tăng trưởng với tốc độ ổn định, các lĩnh vực văn hoá, giáo giục, khoa học, xã hội ngày càng được cải thiện
Sự phát triển chung của nền kinh tế xã hội cũng như của đất nước, trước hết đặt ra phải xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kĩ thuật, hệ thống giao thông đường bộ, hệ thống thuỷ lợi, hệ thống lưới điện quốc gia là điều kiện rất cơ bản để phát triển nông nghiệp, công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch Đến nay, nước ta đã có nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế và nhiều công trình công cộng phục vụ lợi ích quốc gia
Để xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng, phát triển các nghành kinh
tế, công nghiệp, giao thông, xây dựng, thương mại dịch vụ, giáo dục, y tế, xã hội, đào tạo cần phải có đất nhưng quỹ đất phát triển ngày càng hạn hẹp Chính vì vậy nhà nước phải thu hồi đất của người sử dụng đất và có chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người bị thu hồi
Bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) khi Nhà nước thu hồi đất là một vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp tác động tới mọi mặt đời sống kinh
tế, xã hội và điều kiện ban đầu và tiên quyết để triển khai các dự án Việc làm này còn ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của Nhà nước, của chủ đầu tư, ảnh hưởng đến đời sống vật chất, tinh thần của người bị thu hồi đất, góp phần thu hút đầu tư phát triển Công tác bồi thường GPMB Thành phố Hà nội nói chung và của phường Cầu Diễn nói riêng hiện nay đang gặp nhiều vấn đề khó khăn
Xuất phát từ thực tiễn trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá
thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi
đất tại một số dự án trên địa bàn phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm
- Thành phố Hà Nội”
Trang 11II, Mục đích và yêu cầu
a) Mục đích
- Tìm hiểu nghiên cứu chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Tìm hiểu đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm – Thành phố Hà Nội
- Rút ra những ưu điểm và tồn tại trong việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn phường
- Đề xuất ý kiến để công tác đền bù giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất được tiến hành nhanh chóng và đúng pháp luật
b) Yêu cầu
- Nắm vững được các văn bản, chính sách có liên quan đến công tác bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất
- Thu thập những tài liệu, số liệu một cách đầy đủ chính xác và phản ánh đúng quá trình thực hiện chính sách bồi thường thiệt hại ở một số dự án trên địa bàn phường
- Các số liệu thu thập được phải được phân tích và đánh giá một cách khách quan
- Phải rút ra được những kết quả đạt được và những vấn đề còn tồn tại trong thực hiện chính sách bồi thương thiệt hại ở địa phương
- Các đề xuất kiến nghị có tính khả thi phù hợp với điều kiện thực tế của phường Cầu Diễn