Nghiên cứu thực trạng công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án trên địa bàn quận hà đông, thành phố hà nội

TRƯỜNG ĐẠI HỌKHOA QU Đ NGHIÊN CỨU TH ĐẤT, BỒI THƯ MỘT SỐ DỰ ÁN TR ỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ N KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI --- --- HOÀNG THỊ GIANG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ỨU THỰC TRẠNG CÔNG T

TRƯỜNG ĐẠI HỌ

KHOA QU

Đ

NGHIÊN CỨU TH

ĐẤT, BỒI THƯ

MỘT SỐ DỰ ÁN TR

ỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ N KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

-

-

HOÀNG THỊ GIANG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ỨU THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU H ƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH C

Ự ÁN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HÀ Đ

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

NG HÀ NỘI

NG CÔNG TÁC THU HỒI

ỊNH CƯ TẠI

À ĐÔNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌ

KHOA QU

Đ

NGHIÊN CỨU TH

ĐẤT, BỒI THƯ

MỘT SỐ DỰ ÁN TR

Chuyên ngành

Mã ngành

GIÁO VIÊN HƯ

ỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ N KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

-

-

HOÀNG THỊ GIANG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ỨU THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU H ƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH C

Ự ÁN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HÀ Đ

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành : Quản lý đất đai

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN : TS NGUYỄN THỊ HẢ

NG HÀ NỘI

NG CÔNG TÁC THU HỒI

ỊNH CƯ TẠI

À ĐÔNG

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN v

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG vii

DANH MỤC HÌNH ẢNH, BIỂU ĐỒ viii

MỞ ĐẦU 1

1.Tính cấp thiết của đề tài 1

2.Mục đích nghiên cứu của đề tài 2

3.Yêu cầu của đề tài 2

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3

1.1.Cơ sở khoa học về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 3

1.1.1.Một số khái niệm 3

1.1.2.Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng 4

1.2.Chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở Việt Nam 8

1.2.1.Trước khi có Luật Đất đai năm 1993 8

1.2.2.Thời kỳ 1993 đến 2003 10

1.2.3.Từ khi có Luật Đất đai năm 2003 đến nay 11

1.2.4.Nhận xét, đánh giá chung 18

1.3.Chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng của một số nước trong khu vực và một số tổ chức ngân hàng 19

1.3.1.Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) 19

1.3.2.Trung Quốc 20

1.3.3.Nhật Bản 21

1.3.4.Thái Lan 22

1.3.5.Đánh giá chung 23

1.4.Tình hình về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn thành phố Hà

Nội 24

1.4.1.Khái quát kết quả thực hiện công tác thu hồi đất, GPMB để thực hiện các dự án trên địa bàn thành phố Hà Nội 24

1.4.2.Công tác tổ chức thực hiện bồi thường hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hà Nội 26

CHƯƠNG 2 PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 29

2.1.Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 29

2.1.1.Đối tượng nghiên cứu 29

2.1.2.Phạm vi nghiên cứu 29

2.2.Nội dung nghiên cứu 29

2.2.1.Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội quận Hà Đông 29

2.2.2.Đánh giá thực trạng quản lý Nhà nước về đất đai quận Hà Đông 29

2.2.3.Nghiên cứu, đánh giá tình hình chung về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn quận Hà Đông 29

2.2.4.Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tác động của việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án trên quận Hà Đông 29

2.2.5.Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại dự án 29

2.2.6.Đề xuất một số giải pháp về chính sách bồi thường hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất 30

2.3.Phương pháp nghiên cứu 30

2.3.1.Phương pháp điều tra thu thập tài liệu số liệu 30

2.3.2.Phương pháp thống kê 30

2.3.3.Phương pháp phân tích và đánh giá tổng hợp 31

2.3.4.Phương pháp xử lý số liệu 31

2.3.5.Phương pháp minh họa bằng hình ảnh 31

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 32

3.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Hà Đông, thành phố Hà Nội 32

3.1.1.Điều kiện tự nhiên 32

3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 33

3.1.3.Đánh giá những thuận lợi, khó khăn của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng 34

3.2.Tình hình quản lý đất đai và hiện trạng sử dụng đất 36

3.2.1.Tình hình quản lý đất đai 36

3.2.2.Hiện trạng sử dụng đất năm 2014 42

3.3.Đánh giá thực trạng công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại 2 dự án nghiên cứu 47

3.3.1.Các văn bản pháp lý liên quan đến 2 dự án 47

3.3.2.Khái quát chung về 2 dự án nghiên cứu 50

3.3.3.Trình tự, thủ tục tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại 2 dự án nghiên cứu 56

3.3.4.Kết quả việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở 2 dự án nghiên cứu 57

3.3.5 Đánh giá chung về tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn quận Hà Đông qua 2 dự án nghiên cứu 70

3.4.Đánh giá của người bị thu hồi đất về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và tác động của việc thực hiện chính sách đó cho người có đất bị thu hồi trên địa bàn quận Hà Đông 71

3.4.1.Đánh giá của người bị thu hồi đất về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái

định cư 71

3.4.2.Đánh giá tác động của việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và

tái định cư cho người có đất bị thu hồi 73

3.5.Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại 2 dự án nghiên cứu 77

3.5.1.Một số thành công 77

3.5.2.Một số hạn chế 78

3.6.Đề xuất một số giải pháp về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất 80

3.6.1.Hoàn thiện chính sách pháp luật và các quy định của địa phương 80

3.6.2.Hoàn thiện trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 82

3.6.3.Tăng cường năng lực tổ chức thực hiện và giám sát việc thực hiện các chính sách, quy định của pháp luật 83

3.6.4.Xây dựng, triển khai các chương trình, dự án giải quyết các tác động tiêu cực của việc thu hồi đất đối với người có đất bị thu hồi 83

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 84

1.Kết luận 84

2.Kiến nghị 85

TÀI LIỆU THAM KHẢO 87

PHỤ LỤC 89

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình điều tra, nghiên cứu để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, ngoài

sự nỗ lực của bản thân, em đã nhận được sự hướng dẫn nhiệt tình, chu đáo của các thầy cô giáo và sự giúp đỡ nhiệt tình, chu đáo của cơ quan nơi em thực tập

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo giảng dạy tại trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội và đặc biệt là các thầy giáo, cô giáo khoa Quản lý đất đai những năm qua đã ân cần chỉ dạy để em có được những kiến thức thực hiện khóa luận tốt nghiệp

Em xin bày tỏ sự cảm ơn trân trọng nhất tới giáo viên hướng dẫn TS Nguyễn Thị Hải Yến đã tận tình hướng dẫn giúp đỡ em trong suốt quá trình hoàn thành khóa luận này

Em xin chân thành cảm ơn tới gia đình, những người thân và bạn bè đã tạo điều kiện về mọi mặt cho em trong quá trình thực hiện đề tài này

Trong quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp, không tránh khỏi những thiếu sót, mong thầy cô giáo và các bạn góp ý để khóa luận được hoàn thiện hơn

Một lần nữa em xin trân trọng cảm ơn!

Sinh viên Hoàng Thị Giang

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2 Bảng điều tra số hộ và diện tích bị thu hồi của 2 dự án 30

Bảng 3.1 Diện tích cơ cấu đất đai năm 2014 của quận Hà Đông 43

Bảng 3.2 Bảng tổng hợp quy hoạch sử dụng đất của dự án 1 52

Bảng 3.3 Bảng Tổng hợp diện tích các loại đất thu hồi của dự án 1 54

Bảng 3.4 Xác định đối tượng được bồi thường và không được bồi thường của 2 dự án 58

Bảng 3.5 Tổng hợp số tiền đất được bồi thường của 2 dự án 60

Bảng 3.6 Tổng hợp đơn giá bồi thường về đất tại 2 dự án 60

Bảng 3.7 So sánh mức độ chênh lệch giữa giá bồi thường về đất của 2 dự án và giá thị trường tại thời điểm thu hồi đất 61

Bảng 3.8 Tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ nhà ở, công trình vật kiến trúc, cây cối hoa màu trên đất bị thu hồi của 2 dự án 62

Bảng 3.9 Tổng hợp kinh phí các chính sách hỗ trợ của 2 dự án 63

Bảng 3.10 Xác định đối tượng, điều kiện được tái định cư 64

Bảng 3.11 Kết quả thực hiện GPMB xây dựng KĐTM Phú Lương tính đến 12/201366 Bảng 3.12 Tổng hợp kết quả bồi thường về đất đai khi Nhà nước thu hồi đất để xây dựng KĐTM Phú Lương trên địa bàn quận Hà Đông 67

Bảng 3.13 Bảng tổng hợp số tiền chi trả của dự án 2 69

Bảng 3.14 Quan điểm của người có đất bị thu hồi trong việc xác định đối 71

Bảng 3.15 Tổng hợp ý kiến về các chính sách BTHT& TĐC của 2 dự án 72

Bảng 3.16 Tổng hợp về tình hình kinh tế của các hộ gia đình tại 2 dự án sau khi thu hồi đất 75

DANH MỤC HÌNH ẢNH, BIỂU ĐỒ

Hình 3.1 Sơ đồ vị trí quận Hà Đông, thành phố Hà Nội 32

Hình 3.2 Cơ cấu đất đai năm 2014 của quận Hà Đông 45

Hình 3.3 Bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2014 quận Hà Đông 46

Hình 3.4 Sơ đồ phối cảnh dự án khu đô thị mới Phú Lương 51

Hình 3.5 Đường sắt đô thị Hà Nội đoạn qua phường Phú La 54

Hình 3.6 Khu tái định cư phường La Khê 65

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên, tài sản quốc gia quý báu, là địa bàn

để phân bố dân cư và các hoạt động kinh tế, xã hội quốc phòng, an ninh; là nguồn vốn, nguồn nội lực để xây dựng và phát triển bền vững quốc gia

Trong quá trình đổi mới ở nước ta, đặc biệt những năm gần đây, việc xây dựng cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp, khu đô thị mới đã phát triển nhanh đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước với mục tiêu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp vào năm 2020

Để thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, một diện tích lớn đất đai, trong đó chủ yếu là đất tại các khu vực nông thôn được thu hồi sử dụng vào mục đích phát triển công nghiệp, phát triển đô thị, xây dựng cơ sở hạ tầng Việc thu hồi đất diễn ra trên diện rộng trong nhiều năm qua đã tác động lớn tới đời sống nhân dân và tình hình kinh tế - xã hội khu vực có đất bị thu hồi ở cả hai góc độ tích cực và tiêu cực

Chính sách bồi thường của Nhà nước, việc thực thi chính sách, pháp luật của các địa phương còn một số nơi chưa thực sự thỏa đáng cũng là nguyên nhân gây nên những bất hợp lý, nhiều vụ khiếu nại, tố cáo, khiếu kiện đông người, kéo dài tạo

ra những điểm nóng về chính trị, xã hội Một chính sách hợp lý phải bảo đảm hài hòa giữa lợi ích của Nhà nước, của nhà đầu tư và người có đất bị thu hồi, nhưng đồng thời cũng phải có tác dụng ngăn chặn những người có tư tưởng cơ hội, lợi dụng nhu cầu bức thiết của Nhà nước để đưa ra những đòi hỏi bất hợp lý

Hà Đông là quận mới của Thành phố Hà Nội đang trên đà phát triển để trở thành khu trung tâm kinh tế lớn mạnh của thành phố Hiện nay, trên địa bàn quận

Hà Đông có 120 dự án lớn nhỏ đang được triển khai đồng loạt song một số dự án vẫn còn vướng mắc mặt bằng vì chưa GPMB được Đặc biệt trong tình hình hiện nay với tốc độ đô thị hoá mạnh mẽ trên địa bàn Quận thì nhu cầu về quỹ đất sạch là hết sức quan trọng để tạo đà cho việc kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước

đầu tư vào trong địa bàn nhằm thúc đẩy nền kinh tế của quận Tuy nhiên, tiến độ thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ GPMB trên địa bàn Quận hiện nay còn có nhiều khó khăn vướng mắc cả về mặt chủ quan và khách quan Vì vậy, việc thực

hiện đề tài: “Nghiên cứu thực trạng công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án trên địa bàn quận Hà Đông, thành phố Hà Nội” là cần

thiết trong thời điểm hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

- Tìm hiểu thực trạng công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại

một số dự án trên địa bàn quận Hà Đông, thành phố Hà Nội để tìm ra ưu điểm và vấn đề tồn tại trong công tác này

- Đề xuất một số giải pháp để bổ sung, góp phần hoàn thiện chính sách bồi

thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi

- Từng bước góp phần thiết lập trật tự, kỷ cương pháp luật, hạn chế tranh chấp,

khiếu kiện về đất đai trong việc bồi thường giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng trên địa bàn quận Hà Đông Thành phố Hà Nội

3 Yêu cầu của đề tài

- Nắm vững chính sách, pháp luật đất đai; chính sách, pháp luật về bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư và các văn bản có liên quan

- Công tác điều tra, thu thập tài liệu, số liệu phải chính xác, đầy đủ và phản

ánh trung thực khách quan

- Phân tích, đánh giá đúng thực trạng việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ

trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn nghiên cứu

- Đề xuất một số giải pháp có tính khoa học và phù hợp với thực tiễn, góp phần

hoàn thiện việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, nâng cao đời sống của người dân có đất bị thu hồi cả trong hiện tại và tương lai