Đánh giá thực trạng việc thực hiện các quyền sử dụng đất của các hộ gia đình, cá nhân tại quận nam từ liêm, thành phố hà nội

TRƯỜNG ĐẠI HỌĐÁNH GIÁ THỰ QUYỀN SỬ DỤ CÁ NHÂN TRÊN THÀNH PH ỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG H KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI LƯU THỊ THẢO ỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC HỘ GIA CÁ NHÂN TR

TRƯỜNG ĐẠI HỌ

ĐÁNH GIÁ THỰ

QUYỀN SỬ DỤ

CÁ NHÂN TRÊN

THÀNH PH

ỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG H KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

LƯU THỊ THẢO

ỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆ

DỤNG ĐẤT CỦA CÁC HỘ GIA

CÁ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NAM TỪ

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Hà Nội – 2015

NG HÀ NỘI

C HIỆN CÁC GIA ĐÌNH,

Ừ LIÊM,

TRƯỜNG ĐẠI HỌ

ĐÁNH GIÁ THỰ

QUYỀN SỬ DỤ

CÁ NHÂN TRÊN

THÀNH PH

Chuyên ngành

Mã ngành : 52850103

ỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG H KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

LƯU THỊ THẢO

ỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆ

DỤNG ĐẤT CỦA CÁC HỘ GIA

CÁ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NAM TỪ

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

: Quản lý đất đai : 52850103

Người hướng dẫn: Th.S Lã Minh Hi

Hà Nội – 2015

NG HÀ NỘI

C HIỆN CÁC GIA ĐÌNH,

Ừ LIÊM,

ã Minh Hiếu

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong đồ án này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào

Em xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện đồ án này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong đồ án này đều đã được chỉ rõ nguồn gốc

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Sinh viên

Lưu Thị Thảo

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài, em luôn nhận được sự quan tâm giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của các thầy, cô giáo trong khoa Quản lý đất đai Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, cùng các phòng, ban của nhà trường và địa phương nơi thực tập đã tạo điều kiện thuận lợi để em hoàn thành báo cáo khóa luận tốt nghiệp này

Lời đầu tiên, em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong trường Đại học tài nguyên và môi trường Hà Nội cùng các thầy, cô giáo trong khoa Quản lý đất đai đã tận tình dạy dỗ, chỉ bảo trong suốt thời gian em học tập tại trường; trong đó đặc

biệt là thầy giáo ThS Lã Minh Hiếu - người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo em trong

suốt thời gian em thực hiện đề tài

Em xin chân thành cảm ơn Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất quận Nam Từ Liêm và Ủy ban nhân dân các phường Phú Đô, Cầu Diễn, Đại Mỗ đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ em trong thời gian nghiên cứu làm đề tài

Với tấm lòng biết ơn, em xin chân thành cảm ơn mọi sự giúp đỡ quý báu đó

Em xin kính chúc các thầy, cô giáo và các cô, chú mạnh khỏe, hạnh phúc và thành đạt trong cuộc sống

Em xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Sinh viên

Lưu Thị Thảo

i

MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC i

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC BẢNG v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ vi

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích, yêu cầu của đề tài 2

2.1 Mục đích 2

2.2 Yêu cầu 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Cơ sở lý luận 4

1.1.1.Quyền sở hữu 4

1.1.2.Các hình thức sở hữu 4

1.1.3.Quyền sở hữu đất đai 4

1.1.4 Quyền sử dụng đất đai 5

1.2 Cơ sở pháp lý 7

1.2.1 Luật 7

1.2.2 Các văn bản dưới Luật 8

1.2.3 Các văn bản quy định thực hiện quyền sử dụng đất tại Hà Nội 10

1.3.Cơ sở thực tiễn 12

1.3.1 Tình hình thực hiện quyền sử dụng đất tại Việt Nam 12

1.3.2.Những tồn tại của việc thực hiện các QSDĐ ở Việt Nam 14

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 15

2.1 Đối tượng nghiên cứu 15

2.2 Phạm vi nghiên cứu 15

ii

2.3 Nội dung nghiên cứu 15

2.4 Phương pháp nghiên cứu 16

2.4.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu 16

2.4.2 Phương pháp điều tra thứ cấp 16

2.4.3 Phương pháp điều tra sơ cấp 16

2.4.4 Phương pháp thống kê, tổng hợp số liệu 16

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 17

3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Nam Từ Liêm 17

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 17

3.1.2 Tài nguyên, khoáng sản 18

3.1.3 Thực trạng môi trường 19

3.1.4 Điều kiện kinh tế - xã hội 20

3.2 Tình hình quản lý và sử dụng đất đai 25

3.2.1 Tình hình quản lý đất đai 25

3.2.2 Hiện trạng sử dụng đất 28

3.3 Đánh giá việc thực hiện các quyền sử dụng đất 34

3.3.1 Tình hình thực hiện quyền sử dụng đất trên địa bàn quận 34

3.3.2 Tình hình chuyển nhượng QSDĐ giai đoạn 2008-2014 35

3.3.3 Tình hình cho thuê, cho thuê lại QSDĐ giai đoạn 2008-2014 41

3.3.4 Tình hình thừa kế QSDĐ giai đoạn 2008-2014 45

3.3.5 Tình hình tặng, cho QSDĐ giai đoạn 2008-2014 48

3.3.6 Tình hình thế chấp, bảo lãnh bằng QSDĐ 50

3.3.7 Tình hình góp vốn bằng QSDĐ 55

3.4 Đánh giá chung về tình hình thực hiện các quyền sử dụng đất tại quận Nam Từ Liêm 55

3.4.1 Những thành tựu chủ yếu 55

3.4.2 Những tồn tại, hạn chế chủ yếu 56

3.4.3 Nguyên nhân của những tồn tại 57

iii

3.5 Đề xuất một số giải pháp cho việc thực hiện các quyền sử dụng đất tại

quận Nam Từ Liêm 59

3.5.1 Giải pháp về đầu tư cho con người và cơ sở vật chất 59

3.5.2 Giải pháp về tổ chức quản lý hoạt động thực hiện các quyền sử dụng đất 59 3.5.3 Giải pháp về chính sách 60

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 61

1 Kết luận 61

2 Kiến nghị 62

TÀI LIỆU THAM KHẢO 63 PHỤ LỤC

iv

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Chữ viết đấy đủ

hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất

v

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1: Hiện trạng sử dụng đất năm 2014 của quận Nam Từ Liêm 29

Bảng 3.2: Hiện trạng sử dụng đất năm 2014 các phường điều tra 31

Bảng 3.3: Tổng hợp số liệu về việc thực hiện quyền của người sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân giai đoạn 2008 – 2014 34

Bảng 3.4: Tình hình chuyển nhượng QSDĐ theo các phường 35

Bảng 3.5: Nguyên nhân của việc chuyển nhượng QSDĐ 39

Bảng 3.6: Tình hình giao dịch cho thuê QSDĐ theo các phường 41

Bảng 3.7: Tình hình thừa kế QSDĐ theo các phường 46

Bảng 3.8: Tình hình giao dịch tặng cho QSDĐ theo các phường 48

Bảng 3.9: Tình hình thực hiện quyền thế chấp bằng QSDĐ theo các phường giai đoạn 2008 - 2014 51

Bảng 3.10: Tình hình thực hiện thủ tục đăng ký thế chấp QSDĐ 52

vi

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1: Tình hình giao dịch chuyển nhượng QSDĐ theo 2 giai đoạn 38

Biểu đồ 3.2: Tình hình giao dịch cho thuê QSDĐ theo 2 giai đoạn 44

Biểu đồ 3.3: Tình hình thực hiện thừa kế QSDĐ theo 2 giai đoạn 46

Biểu đồ 3.4: Tình hình thực hiện quyền thế chấp bằng QSDĐ theo 2 giai đoạn 53

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là một tài nguyên thiên nhiên quý giá của mỗi quốc gia và nó cũng là yếu tố mang tính quyết định sự tồn tại và phát triển của con người và các sinh vật khác trên trái đất Các Mác viết: “Đất đai là tài sản mãi mãi với loài người, là điều kiện để sinh tồn, là điều kiện không thể thiếu được để sản xuất, là tư liệu sản xuất

cơ bản trong nông, lâm nghiệp” Bởi vậy, nếu không có đất đai thì không có bất kỳ một ngành sản xuất nào, con người không thể tiến hành sản xuất ra của cải vật chất

để duy trì cuộc sống và duy trì nòi giống đến ngày nay

Mỗi quốc gia có một chế độ chính trị khác nhau, ứng với nó là một chế độ sử dụng đất khác nhau Với điều kiện nước ta là một nước Xã hội chủ nghĩa, Hiến pháp 1980 đã quy định “ Đất đai thuộc sở hữu toàn dân” (Điều 19); “Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo quy hoạch chung, nhằm bảo đảm đất đai được sử dụng hợp lý và tiết kiệm” (Điều 20) Kế thừa và cụ thể hóa những quy định trên Hiến pháp 1992, Luật Đất đai 1987, 1993 và Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật Đất đai 1998, 2001, Luật Đất đai 2003 và Luật đất đai 2013 đã khẳng định “ Đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu”

Từ thời kỳ đổi mới năm 1986 đến nay, các chính sách pháp luật về đất đai từng bước đổi mới, phù hợp với tình hình phát triển của đất nước Cùng với sự thay đổi đó, quyền sử dụng đất cũng được mở rộng, từ 5 quyền: Chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, thế chấp quyền sử dụng đất (Luật đất đai 1993) đã phát triển thành 9 quyền: Chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thừa kế, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất (Luật Đất đai 2003) giúp người sử dụng đất an tâm sản xuất, phát huy vai trò của đất đai, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, ổn định an ninh chính trị Hiện nay trong Luật đất đai 2013 chỉ còn lại 8 quyền sử dụng đất gồm: chuyển đổi, chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thừa kế, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất

2

Quyền bảo lãnh bị bãi bỏ do Luật dân sự 2005 quy định chỉ còn thế chấp mà không còn bảo lãnh

Thực hiện Nghị quyết số 132/NQ-CP của Chính phủ ngày 27/12/2014 về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Từ Liêm để thành lập 02 quận và 23 phường thuộc thành phố Hà Nội; kể từ ngày 01/4/2014, UBND quận Nam Từ Liêm với 10 phường trực thuộc đã chính thức đi vào hoạt động Có diện tích tự nhiên là 3.227,36

ha quận Nam Từ Liêm là một trong những đô thị lõi, là trung tâm hành chính, dịch

vụ, thương mại của Thủ đô Hà Nội, theo quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến 2030, tầm nhìn 2050

Những năm gần đây nền kinh tế phát triển nhanh, nhu cầu sử dụng đất mở rộng sản xuất lớn, hơn nữa nhân dân chưa thực sự nắm vững pháp luật về đất đai nên việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất còn gặp nhiều hạn chế Vì vậy, việc nghiên cứu đánh giá thực trạng việc thực hiện các quyền sử dụng đất nhằm đẩy mạnh công tác quản lý, phát huy những mặt tích cực, hạn chế những yếu kém trong việc thi hành đúng Luật đất đai là rất cần thiết Nhận thức được điều

đó em tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá thực trạng việc thực hiện các quyền

sử dụng đất của các hộ gia đình, cá nhân tại quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội”

2 Mục đích, yêu cầu của đề tài

2.1 Mục đích

- Đánh giá thực trạng thực hiện các quyền sử dụng đất trên địa bàn quận Nam

Từ Liêm, thành phố Hà Nội

- Đề xuất các giải pháp để đảm bảo việc thực hiện các quyền sử dụng đất trên địa bàn địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội theo quy định của Luật đất đai năm 2003

3

2.2 Yêu cầu

- Nắm vững và tổng hợp các chủ trương, chính sách, quy định pháp luật liên quan tới các quyền sử dụng đất

- Điều tra, khảo sát thực trạng tình hình thực hiện các quyền sử dụng đất tại quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

- Phân tích và đánh giá đúng thực trạng tình hình thực hiện các quyền sử dụng đất tại khu vực nghiên cứu

- Đề xuất một số giải pháp có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, góp phần thúc đẩy, đảm bảo việc thực hiện các quyền sử dụng đất ở quận Nam Từ Liêm được hiệu quả