Dầu mỏ khi khai thác lên chúng là một hỗn hợp của nhiều chất (những chất này có tên khoa học là hydrocacbon). Dầu khi lấy lên khỏi mỏ có mầu đen giống như dầu mazut, có khi lỏng, có khi sền sệt, có loại lại đông đặc. Khi đưa về nhà máy lọc dầu trước hết phải làm sạch hết nước, tách loại muối và các tạp chất lẫn trong dầu rồi mới bắt đầu công đoạn lọc dầu hoặc còn gọi là chế biến dầu thô. Lọc dầu thường bắt đầu bằng công đoạn chưng cất dầu thô, thực chất là dựa vào nhiệt độ sôi khác nhau cuả các chất để phân tách chúng. Như vậy người ta dựa vào sự khác nhau về nhiệt độ sôi của các chất trong dầu thô để phân tách chúng thành các phân đoạn có khoảng nhiệt độ sôi khác nhau ở áp suất khí quyển, tương ứng với xăng (các chất có nhiệt độ sôi từ 35 1800C), dầu hỏa (các chất có nhiệt độ sôi trong khoảng 1802500C), dầu diezen (2503500C;). Cặn chưng cất khí quyển có nhiệt độ sôi trên 3500C phải chưng cất tiếp ở áp suất thấp (chân không ) để lấy ra phân đoạn có nhiệt độ sôi 4005500C được chế biến tiếp qua công nghệ crackinh xúc tác để sản xuất các sản phẩm nhẹ như xăng, dầu hỏa, nhiên liệu điezen... hoặc sản xuất các loại dầu nhờn.
Trang 1Hanoi University of Technology 1
Bài giảng công nghệ chế biến dầu mỏ
PROf Dr Lê Văn Hiếu HANOI UNIVERSITY OF TECHNOLOGY
Trang 2Sơ đồ nhà máy lọc dầu hiện đại
Trang 3Hanoi University of Technology 3
Trang 4Mặt bằng nhà máy lọc hóa dầu
Trang 5Hanoi University of Technology 5
Trang 6Tính chất của nhiên liệu xăng
• Trị số octan và khả năng chống cháy kích nổ
• Thành phần của nhiên liệu xăng
• Khoảng sôi, thành phần chưng cất
• Các yêu cầu về môi trường
• Thành phần hóa học:
1 RH
Trang 7Hanoi University of Technology 7
Hoạt động của động cơ xăng
Trang 8Cấu tạo và hoạt động của động cơ xăng
Trang 9Hanoi University of Technology 9
Trang 10Cháy kích nổ
Trang 11Hanoi University of Technology 11
Cháy kích nổ
Trang 12Cháy kích nổ
Trang 13Hanoi University of Technology 13
Chu kỳ xả
Trang 14Máy đo trị số octan
Trang 15Hanoi University of Technology 15
Trang 16Cháy không kích nổ
Trang 17Hanoi University of Technology 17
Trang 19Hanoi University of Technology 19
Đo ON với xăng chuẩn
Trang 21Hanoi University of Technology 21
Tiêu chuẩn kỹ thuật của xăng
thương phẩm TCVN 2005
Trang 22Nguyên lý hoạt động của động cơ diezen
• Nguyên lý cấu tạo và hoạt động của
động cơ
Trang 23Hanoi University of Technology 23
Thành phần và tính chất của diezen
1 Thành phần hóa học
2 Khả năng tự bắt cháy và trị số xetan
3 Thành phần cất của nhiên liệu
4 Các yêu cầu về môi trường
5 Quá trình sản xuất nhiên liệu diezen
Trang 24Tiêu chuẩn kỹ thuật của nhiên liệu diezen
Trang 25Hanoi University of Technology 25
Nhiên liệu phản lực
• Cấu tạo động cơ và nguyên lý hoạt động
• Yêu cầu của nhiên liệu phản lực
• Thành phần hóa học của kerosen
• Chế tạo nhiên liệu phản lực
Trang 26Sơ đồ nhà máy lọc dầu
Trang 27Hanoi University of Technology 27
Mặt bằng nhà máy
Trang 28Phân xưởng chưng cất dầu thô
Trang 29Hanoi University of Technology 29
Chưng cất dầu thành các phân đoạn
Trang 30Chuẩn bị dầu thô cho chưng cất
không cần công đoạn này.
Trang 31Hanoi University of Technology 31
Khử nhũ tương bằng điện trường
Trang 32Sơ đồ khử nhũ tương một bậc
dÇu s¹ch
níc s¹ch dÇu th«
Trang 33Hanoi University of Technology 33
Sơ đồ khử nhũ hai bậc
Trang 34• Tách muối nước, chê độ công nghệ
• API Nước sạch % V Nhiệt độ F 0 (C 0 )
>40 3- 4 240-260(115-125)
30 – 40 4 -7 260 -280(125-140)
< 30 7-10 280-330(140-150)
Trang 35Hanoi University of Technology 35
Lý thuyết chưng cất dầu thô
Trang 36Nguyên lý hoạt động của tháp chưng cất
Trang 37Hanoi University of Technology 37
Trang 39Hanoi University of Technology 39
Công nghệ chưng cất dầu thô
• Lựa chọn công nghệ chưng cất
1 Chưng cất ở áp suất khí quyển
2 Chưng cất trong chân không
• Tháp chưng cất, nguyên lý hoạt động và vận
hành tháp
Trang 40Sơ đồ CN chưng cất
Trang 41Hanoi University of Technology 41
Trang 43Hanoi University of Technology 43
Trang 45Hanoi University of Technology 45
Trang 47Hanoi University of Technology 47
Sơ đồ chưng chân không nhận
nguyên liệu dầu nhờn
Trang 48Chưng chân không nhận nguyên liệu
cho cracking xúc tác
Trang 49Hanoi University of Technology 49
Sản xuất dầu bôi trơn
• Lubricating oil blending stocks
1 Present on lube-oil.
2 Properties of lube-oil products:
viscosity; VI; oxidation resistance;
3 Raw-materials : residue AD &
gudron-The properties & components
4 Lube-oil processing.
Trang 50Sơ đồ công nghệ sản xuất dầu nhờn gốc
asphant
Trang 51Hanoi University of Technology 51
Trang 52Sơ đồ khử asphanten bằng propan
lỏng
Trang 53Hanoi University of Technology 53
Công nghệ trích ly bằng phê nol
Trang 54Công nghệ trích ly bằng furfurol
Trang 55Hanoi University of Technology 55
Sơ đồ công nghệ tách sáp bằng kết tinh
Trang 56Tách sáp bằng cracking chọn lọc sáp
Selective hydrocracking
• Catalyst: Zeolite with 6 A 0 in diameter
• Reactor temperature 0 C: 290-370.
• Reactor pres (kPa) 2070-13800
• H 2 partial pres (kPa) 1725-10340
• Gas rate (N m 3 /t) 100-1000
Trang 57Hanoi University of Technology 57
Trang 58Bài giảng công nghệ chế biến dầu mỏ
Trang 59Hanoi University of Technology 59
Sơ đồ nhà máy lọc dầu hiện đại
Trang 61Hanoi University of Technology 61
Mặt bằng nhà máy lọc hóa dầu
Trang 63Hanoi University of Technology 63
Tính chất của nhiên liệu xăng
• Trị số octan và khả năng chống cháy kích nổ
• Thành phần của nhiên liệu xăng
• Khoảng sôi, thành phần chưng cất
• Các yêu cầu về môi trường
• Thành phần hóa học:
1 RH
2 Các hợp chất khác.
Trang 64Hoạt động của động cơ xăng
Trang 65Hanoi University of Technology 65
Cấu tạo và hoạt động của động cơ xăng
Trang 67Hanoi University of Technology 67
Cháy kích nổ
Trang 68Cháy kích nổ
Trang 69Hanoi University of Technology 69
Cháy kích nổ
Trang 70Chu kỳ xả
Trang 71Hanoi University of Technology 71
Máy đo trị số octan
Trang 73Hanoi University of Technology 73
Cháy không kích nổ
Trang 75Hanoi University of Technology 75
Trang 76Đo ON với xăng chuẩn
Trang 77Hanoi University of Technology 77
Trang 78Tiêu chuẩn kỹ thuật của xăng
thương phẩm TCVN 2005
Trang 79Hanoi University of Technology 79
Nguyên lý hoạt động của động cơ diezen
• Nguyên lý cấu tạo và hoạt động của
động cơ
Trang 80Thành phần và tính chất của diezen
1 Thành phần hóa học
2 Khả năng tự bắt cháy và trị số xetan
3 Thành phần cất của nhiên liệu
4 Các yêu cầu về môi trường
5 Quá trình sản xuất nhiên liệu diezen
Trang 81Hanoi University of Technology 81
Tiêu chuẩn kỹ thuật của nhiên liệu diezen
Trang 82Nhiên liệu phản lực
• Cấu tạo động cơ và nguyên lý hoạt động
• Yêu cầu của nhiên liệu phản lực
• Thành phần hóa học của kerosen
• Chế tạo nhiên liệu phản lực
Trang 83Hanoi University of Technology 83
Sơ đồ nhà máy lọc dầu
Trang 84Mặt bằng nhà máy
Trang 85Hanoi University of Technology 85
Phân xưởng chưng cất dầu thô
Trang 86Chưng cất dầu thành các phân đoạn
Trang 87Hanoi University of Technology 87
Chuẩn bị dầu thô cho chưng cất
không cần công đoạn này.
Trang 88Khử nhũ tương bằng điện trường
Trang 89Hanoi University of Technology 89
Sơ đồ khử nhũ tương một bậc
dÇu s¹ch
níc s¹ch dÇu th«
Trang 90Sơ đồ khử nhũ hai bậc
Trang 91Hanoi University of Technology 91
• Tách muối nước, chê độ công nghệ
• API Nước sạch % V Nhiệt độ F 0 (C 0 )
>40 3- 4 240-260(115-125)
30 – 40 4 -7 260 -280(125-140)
< 30 7-10 280-330(140-150)
Trang 92Lý thuyết chưng cất dầu thô
Trang 93Hanoi University of Technology 93
Nguyên lý hoạt động của tháp chưng cất
Trang 95Hanoi University of Technology 95
Trang 96Công nghệ chưng cất dầu thô
• Lựa chọn công nghệ chưng cất
1 Chưng cất ở áp suất khí quyển
2 Chưng cất trong chân không
• Tháp chưng cất, nguyên lý hoạt động và vận
hành tháp
Trang 97Hanoi University of Technology 97
Sơ đồ CN chưng cất
Trang 99Hanoi University of Technology 99
Trang 101Hanoi University of Technology 101
Trang 103Hanoi University of Technology 103
Trang 104Sơ đồ chưng chân không nhận
nguyên liệu dầu nhờn
Trang 105Hanoi University of Technology 105
Chưng chân không nhận nguyên liệu
cho cracking xúc tác
Trang 106Sản xuất dầu bôi trơn
• Lubricating oil blending stocks
1 Present on lube-oil.
2 Properties of lube-oil products:
viscosity; VI; oxidation resistance;
3 Raw-materials : residue AD &
gudron-The properties & components
Trang 107Hanoi University of Technology 107
Sơ đồ công nghệ sản xuất dầu nhờn gốc
asphant
Trang 109Hanoi University of Technology 109
Sơ đồ khử asphanten bằng propan
lỏng
Trang 110Công nghệ trích ly bằng phê nol
Trang 111Hanoi University of Technology 111
Công nghệ trích ly bằng furfurol
Trang 112Sơ đồ công nghệ tách sáp bằng kết tinh
Trang 113Hanoi University of Technology 113
Tách sáp bằng cracking chọn lọc sáp
Selective hydrocracking
• Catalyst: Zeolite with 6 A 0 in diameter
• Reactor temperature 0 C: 290-370.
• Reactor pres (kPa) 2070-13800
• H 2 partial pres (kPa) 1725-10340
• Gas rate (N m 3 /t) 100-1000
• H 2 consumption (N m 3 /t) 100-200
