Nêu lên thực trạng, hậu quả, nguyên nhân và giải pháp của vấn đề ý thức chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ cho học sinh THPT. Vận dụng kiến thức liên môn Giáo dục công dân, Sinh học, Toán học để giúp học sinh nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ, những hành vi có văn hóa khi tham gia giao thông nhằm góp phần kéo giảm tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông.Vận dụng được các kiến thức đã học, các kiến thức tìm hiểu qua sách báo, thực tiễn nhằm gắn lý thuyết với thực tiễn, học đi đôi với hành.Hiểu được tầm quan trọng của pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lý xã hội, là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, ý thức tự giác sống, học tập và làm theo pháp luật cho học sinh THPT.
Trang 11 Tên tình huống:
Nâng cao ý thức chấp hành pháp Luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ cho học sinh THPT.
Trong những năm gần đây trên địa bàn huyện chúng em tình hình tham gia giao thông diễn ra rất phức tạp, đặc biệt là ở khu vực gần trường học, khu đông dân cư Sau giờ tan trường học sinh vừa tham gia giao thông vừa đùa nghịch như: dàn hàng ngang, lôi kéo, lạng lách không để ý đến các phương tiện tham gia giao thông khác Những hiện tượng đó diễn ra thường xuyên dẫn đến các vụ va chạm ngay trước cổng trường học và những khu dân cư đông người, những vụ tai nạn đã để lại những hậu quả đáng tiếc đã thôi thúc chúng em, tìm hiểu và đưa ra những giải
pháp nhằm: Nâng cao ý thức chấp hành pháp Luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ cho học sinh THPT.
2 Mục tiêu giải quyết tình huống
Nêu lên thực trạng, hậu quả, nguyên nhân và giải pháp của vấn đề ý thức chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ cho học sinh THPT
Vận dụng kiến thức liên môn Giáo dục công dân, Sinh học, Toán học để giúp học sinh nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ, những hành vi có văn hóa khi tham gia giao thông nhằm góp phần kéo giảm tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông
Vận dụng được các kiến thức đã học, các kiến thức tìm hiểu qua sách báo, thực tiễn nhằm gắn lý thuyết với thực tiễn, học đi đôi với hành
Hiểu được tầm quan trọng của pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lý
xã hội, là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình Từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, ý thức tự giác sống, học tập và làm theo pháp luật cho học sinh THPT
3 Tổng quan về các nghiên cứu có liên quan để giải quyết tình huống
Để giải quyết tình huống chúng em đã tìm hiểu rất nhiều các tài liệu như: Luật giao thông đường bộ, các báo cáo các bài viết có liên quan đến thực trạng nguyên nhân, hậu quả của tai nạn giao thông ở Việt Nam đặc biệt là ở
Trang 2Tìm hiểu sưu tầm chụp một số các hình ảnh minh chứng về tình hình tham gia giao thông và ý thức chấp hành giao thông của học sinh ở địa phương
Tham khảo ý kiến với thầy cô, trao đổi các bạn cùng lớp cùng trường để nắm bắt được thực tế từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ cho học sinh THPT
Tìm hiểu nghiên cứu các môn học: Giáo dục công dân, Sinh học, Toán học Tham khảo ý kiến của các thầy cô giáo để đưa ra các giải pháp giải quyết tình huống
4 Giải pháp giải quyết tình huống
Để giải quyết tình huống chúng em đã vận dụng kiến thức các môn học sau:
- Môn Giáo dục công dân: Tìm hiểu các quy định, các văn bản các biển báo giao thông… để giáo dục, tuyên truyền cho học sinh THPT hiểu biết về pháp luật
từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật nói chung và ý thức chấp hành Luật an toàn giao thông đường bộ nói riêng trong giai đoạn hiện nay có vai trò rất quan trọng trong giáo dục học sinh phát triển toàn diện để đảm bảo cho thế hệ công dân tương lai là những con người có ý thức cộng đồng, có tính tổ chức và kỷ luật, là những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội
- Môn Sinh học: Ảnh hưởng đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của vị thành niên
về khả năng nhận thức, ý thức, tính cách, phẩm chất, hành vi
- Môn Toán: Thu thập thống kê, so sánh, phân tích các số liệu để đưa ra những chứng minh khoa học
- Tin học: Vận dụng kỹ thuật soạn thảo văn bản khai thác thông tin hình ảnh
để hoàn thiện nội dung
Giao thông vận tải là huyết mạch của nền kinh tế quốc dân là điều kiện quan trọng để nâng cao cuộc sống của mọi người Giao thông vận tải có quan hệ chặt chẽ đến mọi mặt của đời sống xã hội, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Vì vậy, để đạt được hiệu quả cao thì ý thức chấp hành pháp luật của người dân cần phải được nâng cao
Thế nhưng hiện nay ý thức của người tham gia giao thông chưa tốt Hằng năm tai nạn giao thông đã cướp đi hàng ngàn sinh mạng của con
Trang 3người, để lại hậu quả nặng nề về kinh tế, gánh nặng cho xã hội Vậy nên tai nạn giao thông đã trở thành một vấn đề đáng báo động đối với toàn thế giới nói chung và nước ta nói riêng Một trong những nguyên nhân chính gây ra tai nạn giao thông là sự hạn chế về hiểu biết và ý thức của người dân khi tham gia giao thông mà trong đó học sinh, sinh viên là đối tượng tham gia giao thông đông nhất hiện nay thế nên chúng ta phải có biện pháp như thế nào để ngăn chặn và giảm thiểu tai nạn giao thông đang ngày một tăng cao hiện nay
Có rất nhiều biện pháp để nâng cao ý thức cho các bạn học sinh THPT khi tham gia giao thông như: tuyên truyền qua các phương tiện truyền thông, tổ chức các hội thảo, đưa giáo dục pháp luật về trật tự an toàn giao thông vào chương trình giáo dục…Đối với bản thân em còn là học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, chúng em nhận thấy việc tổ chức các buổi ngoại khóa, các cuộc thi tìm hiểu về an toàn giao thông cũng là những biện pháp hết sức hiệu quả để nâng cao ý thức của chính bản thân mình qua
đó còn tuyên truyền cho các bạn và cho mọi người về vấn đề nay
5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống.
5.1 Thực trạng tai nạn giao thông hiện nay
Có thể thấy rằng từ khi nền kinh tế Việt Nam chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường thì bức tranh về kinh tế của Việt Nam có nhiều điểm sáng, mức sống của người dân được cải thiện từng bước Tuy mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đạt được là khá cao nhưng đi liền với nó là vấn đề về tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông, đặc biệt là giao thông đường bộ, số vụ giao thông không ngừng tăng cả về quy mô và số lượng
Theo thống kê của Cục CSGT đường bộ và Uỷ ban ATGT Quốc gia, 9
tháng của năm 2015 (tính từ ngày 16/12/2014 đến 15/9/2015), toàn quốc xảy ra
16.459 vụ, làm chết 6.518 người, làm bị thương 14.929 người So với cùng kỳ
năm 2014, tai nạn giao thông giảm cả 3 tiêu chí về số vụ, số người chết và số
Trang 4người bị thương khi giảm 2.239 vụ (-12%), giảm 240 người chết (-3,55%), giảm 2.906 người bị thương (-6,29%)
Cụ thể, tai nạn giao thông từ ít nghiêm trọng trở lên xảy ra 7.534 vụ, làm chết 6.518 người, bị thương 4.302 người So với cùng kỳ năm 2014 giảm 244 vụ (-3,14%), giảm 240 người chết (-3,55%), giảm 115 người bị thương (-2,6%) Va chạm giao thông xảy ra 8.925 vụ, làm bị thương nhẹ 10.627 người So với cùng kỳ năm 2014 giảm 1.995 vụ (-18,27%), giảm 2.791 người bị thương (-20,80%) Tính bình quân mỗi ngày, toàn quốc có 76 vụ tai nạn giao thông làm 27 người chết và
73 người bị thương Điều này dẫn đến hậu quả về kinh tế và gánh nặng cho xã hội
là rất lớn
Theo số liệu thống kê mới nhất, có tới 50% số người tham gia giao thông không dùng đèn báo khi chuyển hướng, 85% không dùng còi đúng quy định, 70% không dùng phanh tay, 90% không sử dụng đúng đèn chiếu sáng xa, gần và 72% không
đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên mô tô trên những tuyến đường bắt buộc Ngoài ra,
tình trạng vượt đèn đỏ, uống rượu bia say, chở quá tải, quá tốc độ trong thời gian qua vẫn luôn ở mức báo động và rất khó kiểm soát
Chúng ta biết rằng tai nạn giao thông là sự va chạm mạnh giữa các phương tiện tham gia giao thông với nhau, gây thiệt hại nghiêm trọng về con người và vật chất Thực trạng hiện nay cho thấy không ít những nạn nhân của tai nạn giao thông là học sinh Vì lứa tuổi này đa phần học sinh đã tự tham gia di chuyển với các phương tiện giao thông với đủ chủng loại xe trên đường Chúng ta không còn lạ khi hằng ngày bắt gặp hình ảnh
học sinh sử dụng xe gắn máy đi học ( Điều 60, khoản 1b: Người đủ 18 tuổi trở lên
được lái xe mô tô hai bánh, mô tô ba bánh có dung tích xi-lanh từ 50 cm3 trở lên
và loại xe có kết cấu tương tự), hay thiếu ý thức trong khi tham gia giao thông như:
đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm hoặc đội thì không đúng quy định (không
cài quay mũ) ( Theo điểm i khoản 3 Điều 6, điểm d khoản 4 Điều 8 Nghị định số 171/2013/NĐ-CP ngày 13/11/2013, người điều khiển, người ngồi trên xe môtô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), các loại xe tương tự xe môtô và các loại xe tương tự
Trang 5xe gắn máy bị phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với hành vi không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ bảo hiểm không cài quai đúng quy cách khi tham
thoại trong khi đang điều khiển xe….Hay có những vụ việc va quệt rất là nhỏ nếu các bạn xử lý với nhau một cách có “văn hóa”, “xin lỗi” nhau thay dùng “ nắm đấm”, thì không có chuyện gì?
Học sinh đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm
Theo Uỷ ban an toàn giao thông quốc gia: “ Văn hoá giao thông được biểu hiện bằng hành vi xử sự đúng pháp luật, theo các chuẩn mực của xã hội về lẽ phải, cái đẹp, cái thiện của người tham gia giao thông Xây dựng Văn hoá giao thông nhằm tạo nên thói quen cư xử có văn hoá, đúng pháp luật; coi việc tự giác tuân thủ pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông như một chuẩn mực đạo đức truyền thống và là biểu hiện văn minh hiện đại của con người khi tham gia giao thông” Thanh niên là một lực lượng đông đảo có một vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã - hội của đất nước Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “ Thanh niên là người chủ tương lai của đất nước, nước nhà thịnh hay suy, mạnh hay yếu, một phần là do thanh niên” Vậy là những học sinh các bạn hãy đóng một vai trò to lớn trong việc xây dựng “Văn hoá giao thông” bằng những việc làm cụ thể như: Chúng ta hãy bắt đầu từ những thói quen nhỏ nhất như đội mũ bảo hiểm khi
Trang 6ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy, dừng, đỗ đúng phần đường quy định, nghiêm chỉnh chấp hành tín hiệu giao thông Không dàn hàng, dùng điện thoại, ô che khi điều khiển phương tiện giao thông ….Góp phần xây dựng nhiều “Tuyến đường văn hóa giao thông”; xây dựng nhiều con đường giao thông nông thôn, bảo vệ giữ gìn công trình giao thông công cộng
Học sinh để xe phía ngoài cổng trường không đúng nơi quy định
Trong nhiều năm nay, các cấp, các ngành và các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể đã triển khai nhiều biện pháp tuyên truyền hữu hiệu, trong đó có các cuộc thi tìm hiểu về an toàn giao thông Có thể nói, chưa bao giờ các cuộc thi về an toàn giao thông lại phát triển mạnh mẽ như hiện nay, từ cuộc thi mang tính chất đơn lẻ cho đến các cuộc thi mang tầm quốc gia như: giao thông thông minh trên mạng
Internet; “An toàn giao thông cho nụ cười trẻ thơ” dành cho học sinh tiểu học; “An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai” cho học sinh trung học phổ thông; Cuộc thi “ An toàn cùng xe đạp điện, xe máy điện” năm học 2015-2016 hay cuộc thi “ Giao thông học đường lần thứ I năm học 2015- 2016, cuộc thi “Sinh
viên thi tìm hiểu luật giao thông đường bộ và lái xe an toàn” cho sinh viên của các
trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp trên toàn quốc; các cuộc giao lưu, tìm hiểu kiến thức và đổi mới phương pháp giảng dạy an toàn giao thông dành cho giáo viên các cấp …
Trang 7Một số học sinh đã có ý thức đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông
5.2 Nguyên nhân
Từ thực trạng trên tại địa phương em Trường THPT , trong thời gian gần đây hiện tượng học sinh vi pham trật tự an toàn giao thông đường bộ diễn ra khá nhiều như: đi học bằng xe máy trên 50 phân khối, đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm hoặc có đội mũ nhưng không cài quai, để xe ở phía ngoài cổng trường… những vi phạm này của các bạn học sinh theo tôi xuất phát từ nhiều nguyên nhân như:
Học sinh chưa có đủ kiến thức về an toàn giao thông hoặc chưa có ý thức chấp hành Luật Có những học sinh biết rõ Luật nhưng cố tình vi phạm như chưa đủ tuổi điều khiển xe máy trên
50 phân khối nhưng đã đi xe đến trường
Trang 8Học sinh đi xe máy trên 50 phân khối đến trường
Xét từ góc độ tâm lý học, tuổi học sinh THPT là lứa tuổi có đặc trưng tâm lý thích khám phá tìm sự khác biệt mới lạ, thích khẳng định “ đẳng cấp” của bản thân Do đó, lứa tuổi này thích hành động theo ý thích của mình hay nói cách khác làm một việc gì, một hành động gì khác với lứa tuổi con nít trước đây, lại vừa khác với người lớn mà lại phù hợp với trào lưu của giới trẻ thì tuổi teen cảm thấy thỏa mãn nhu cầu thể hiện bản thân mình
Về phía gia đình thực tế phổ biến hiện nay là bố mẹ đi làm cả ngày, dành thời gian cho con cái ít Nhiều gia đình coi con cái là trung tâm, muốn gì được đó, thậm chí cho rằng mọi thứ có thể giải quyết được bằng tiền do đó đã dẫn đến sự lệch lạc về nhận thức từ đó dẫn đến vi phạm pháp luật
5.3 Hậu quả
Hậu quả tai nạn giao thông để lại không chỉ mất người thiệt hại về tài sản mà đằng nó còn kéo theo nhiều hệ lụy như đói nghèo, bệnh tật…ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của nhiều gia đình và gánh nặng cho xã hội Nếu là va chạm nhẹ thì nạn nhân bị xây sước, thâm tím, chảy máu, còn nếu nặng thì chảy nhiều máu, gẫy chân, tay…Những người bị tai nạn không chỉ đơn thuần đau đớn về thể xác mà còn bị tổn thương về tâm lý Đối với nạn nhân là học sinh thì kéo theo
Trang 9những hậu quả khác như: bản thân phải nghỉ học để điều trị, bố mẹ lo lắng đau khổ chạy chữa, thầy cô lo lắng, bạn bè hoang mang…
Vì vậy, mỗi năm ở nước ta có hơn 10.000 người chết và ngần ấy người bị thương do tai nạn giao thông Con số này có ý nghĩa tương đương 30 gia đình mất người thân mỗi ngày và hơn 200 gia đình phải chịu cảnh tang thương, đau khổ do hậu quả của tai nạn giao thông để lại
5.4.Giải pháp
Từ những thực trạng và nguyên nhân gây ra hiện tượng học sinh vi phạm pháp luật trật tự an toàn giao thông đường bộ hiện nay Trong giờ gian qua Trường THPT Hương Cần đã có nhiều cố gắng đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông đường cho học sinh
Việc tổ chức tuyên truyền giáo dục pháp luật như đảm bảo giảng dạy
chương trình giáo dục pháp luật theo quy định, tổ chức có hiệu quả các hoạt động ngoại khóa về nội dung, chủ đề về tuyên truyền giáo dục pháp luật trật tự an toàn giao thông đường bộ Nhà trường đã phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, tổ chức
ở địa phương để cùng giáo dục ý thức chấp hành luật giao thông đường bộ cho học sinh Ngay từ đầu năm học nhà trường đã phối hợp mời cảnh sát giao thông huyện lên tuyên truyền cho học sinh về pháp luật trật tự an toàn giao thông
Cảnh sát giao thông tuyên truyền pháp luật ATGT tại trường
Trong các cuộc họp phụ huynh nhà trường đã phổ biến đến phụ huynh, cho
phụ huynh và học sinh ký cam kết với nhà trường phải tuyệt đối nghiêm túc chấp hành luật lệ an toàn giao thông Nhà trường cũng đã cho học sinh đăng ký gửi xe trong trường như xe đạp, xe đạp điện, xe máy dưới 50 phân khối
Giáo viên chủ nhiệm phải có trách nhiệm giáo dục luật giao thông cho học
sinh vào các buổi sinh hoạt cuối tuần, coi đây là một trong những tiêu chí để xếp loại hạnh kiểm học sinh cuối kỳ và cuối năm
Trang 10Trong giờ chào cờ thứ hai đầu tuần Đoàn thanh niên đã triển khai Cuộc thi
“ An toàn cùng xe đạp điện, xe máy điện” năm học 2015-2016 hay cuộc thi “ Giao thông học đường lần thứ I năm học 2015- 2016” Kết hợp với Đoàn trường, ban
giám hiệu nhà cũng đã thường xuyên nhắc nhở học sinh phải tuân thủ theo những quy định của Luật giao thông đường bộ đồng thời cũng đưa ra biện pháp răn đe, xử
lý Hàng tuần lãnh đạo nhà trường đã kết hợp với Đoàn trường, lực lượng thanh niên xung kích, cờ đỏ tiến hành kiểm tra đột xuất việc tham gia giao thông của học sinh khi đến trường và tan trường Tất cả những trường hợp vi phạm như: để xe ngoài phía cổng trường lấn chiếm đường, đi xe hàng hai hàng ba, lạng lách, chở ba, không đội mũ bảo hiểm hay bóp còi inh ỏi,…khi đi trên đường, đùa nghịch khi đang lái xe tuỳ mức độ đều bị xử lý kỷ luật trước lớp, trường
Lực lượng thanh niên xung kích của nhà trường
Về công tác tập huấn pháp luật cho đội ngũ giáo viên: nhà trường đã quan tâm
mở lớp tập huấn bồi dưỡng kiến thức về các quy định của pháp luật trong việc bảo đảm TTATGT cho đội ngũ giáo viên để giúp cho việc truyền tải thông tin đến học sinh chính xác, đầy đủ Nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy và học an toàn giao thông, nội dung giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh nên trang bị mô hình mô phỏng các tình huống giao thông cùng thiết bị trợ giúp cho việc học tập thực tế, giúp cho học sinh dễ nhớ, dễ hiểu và dễ thực hiện Ngoài ra, công tác tuyên truyền còn được nhà trường lồng ghép vào hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Hoạt động ngoại khoá như: tổ chức cuộc thi tìm hiểu về luật giao thông;
Đoàn trường và các tổ chuyên môn đã lồng ghép nội dung tuyên truyền Luật giao thông cho học sinh vào các buổi sinh hoạt chào cờ đầu tuần, với những hình thức: hái hoa dân chủ, tìm hiểu về ý nghĩa các biển báo giao thông, xử lí những tình huống giao thông….để cuốn hút học sinh tham gia Như thế kiến thức về Luật giao thông sẽ đến với học sinh một cách nhẹ nhàng, từ đó các em sẽ có ý thức hơn khi tham gia giao thông