Để rèn cho học sinh viết chữ đúng chuẩn, nhanh, đẹp người giáo viên phải dạy cho học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp bao gồm kĩ năng viết nét, liên kết nét tạo chữ cá
Trang 1Phần I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến:
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
3 Tác giả:
Họ và tên: Nam (nữ)
Ngày tháng/năm sinh:
Trình độ chuyên môn:
Chức vụ, đơn vị công tác:
Điện thoại:
4 Đồng tác giả (nếu có)
Họ và tên;
Ngày tháng/năm sinh;
Trình độ chuyên môn:
Chức vụ, đơn vị công tác;
Điện thoại:
5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có) :
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
8 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu:
HỌ TÊN TÁC GIẢ (KÝ TÊN) XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
Số phách
Trang 2Phần I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: “
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: “RÌn ch÷ viÕt cho häc sinh líp 2”
3 Tác giả:
Họ và tên: nữ
Ngày tháng/năm sinh: 23/02/1977
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Tiểu học
Chức vụ, đơn vị công tác:
Điện thoại: 0985 23 02 77
4 Đồng tác giả (nếu có)
Họ và tên;
Ngày tháng/năm sinh;
Trình độ chuyên môn:
Chức vụ, đơn vị công tác;
Điện thoại:
5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có) :
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Bình thường
8 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2015 - 2016
HỌ TÊN TÁC GIẢ (KÝ TÊN) XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
Số phách
Trang 3TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Chữ viết là một phát minh quan trọng của loài người Sáng tạo ra chữ viết, loài người có thêm một phương tiện vật chất có tác dụng phát huy hiệu quả các chức năng của ngôn ngữ Lời nói được chuyển thành văn bản viết có khả năng chuyển đạt và bảo lưu mọi tư tưởng của loài người qua mọi thời gian và không gian, trong mọi hoàn cảnh và mục đích giao tiếp, với mọi đối tượng sử dụng
Trẻ em đến tuổi đi học, thường bắt đầu quá trình học tập bằng việc học chữ Biết chữ là biết phân biệt hình nét các ký hiệu, biết tạo ra ký hiệu (viết chữ), biết dùng chữ ghi lời nói, biết đọc và hiểu được ý nghĩa chữ viết
Để rèn cho học sinh viết chữ đúng chuẩn, nhanh, đẹp người giáo viên phải dạy cho học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp bao gồm kĩ năng viết nét, liên kết nét tạo chữ cái và liên kết chữ cái tạo chữ ghi tiếng Đồng thời giúp các em xác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ ô li để hình thành kĩ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh viết đẹp
Do vậy chữ viết giữ vai trò quan trọng trong quá trình học tập và giao tiếp của học sinh Nếu viết chữ đúng mẫu, rõ ràng tốc độ nhanh thì học sinh có điều kiện ghi chép bài học tốt, nhờ vậy kết quả học tập sẽ cao hơn Viết xấu, tốc độ chậm sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập
Đúng như cố thủ tướng Phạm Văn Đồng nói: "Chữ viết cũng là một biểu hiện của nết người Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính kỷ luật, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy và bạn đọc bài, đọc vở của mình " Do đó việc rèn
chữ viết cho học sinh là yêu cầu cấp thiết và quan trọng
Xét thực tế lớp tôi chủ nhiệm, đa số các em còn viết sai, viết xấu và viết rất chậm nên ảnh hưởng đến kết quả học tập Học theo chương trình mới lượng kiến thức nhiều hơn, yêu cầu về chất lượng cao hơn đòi hỏi các em phải viết
nhanh mới đủ thời gian để học tập
Trang 4Xuất phát từ những yêu cầu đó tôi chọn kinh nghiệm:
“RÌn ch÷ viÕt cho häc sinh líp 2”.
2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến:
Xuất phát từ kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy tôi thấy các biện pháp“RÌn ch÷ viÕt cho häc sinh líp 2” có thể áp dụng cho tất cả các đối tượng học sinh, nhất
là với học sinh lớp 2, 3 Tôi đã đưa sáng kiến kinh nghiệm này áp dụng vào giảng dạy bắt đầu từ học kì 1 năm học 2015-2016 với đối tượng học sinh lớp 2 của trường
3 Nội dung sáng kiến:
Sau thời gian đầu tư nghiên cứu và áp dụng những biện pháp dạy học, học sinh lớp tôi đã có chuyển biến đi lên về chất lượng phân môn Tập viết nói riêng và môn Tiếng Việt nói chung, đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ
Vậy tôi thấy cần nhân rộng phổ biến cho các đồng nghiệp tham khảo, tích lũy kinh nghiệm dạy học để góp một phần công sức nhỏ bé của mình nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy
4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến:
Qua những biện pháp tôi đã áp dụng, đến giữa học kì I năm học 2015 –
2016 các em đã nắm được một số vốn kiến thức nhất định để học có hiệu quả phân môn Tập viết Qua gần một năm rèn chữ cho học sinh, kết quả đạt được chưa thật cao, song trong học sinh đã có sự tiến bộ và phần nào khẳng định được sự cố gắng của giáo viên trong việc tìm tòi biện pháp khắc phục tình trạng viết chữ xấu, chưa đúng chuẩn của học sinh Chất lượng rèn chữ của lớp tôi nâng cao rõ rệt
5 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến.
Sau gần một học kì áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này, thành công tuy nhỏ nhoi nhưng tôi ý thức được rằng để giúp học sinh lớp 2 viết đẹp, chuẩn Sau thời gian đầu tư nghiên cứu và áp dụng những biện pháp dạy học như trên, học sinh lớp tôi đã có chuyển biến đi lên về chất lượng phân môn Tập viết nói riêng và môn Tiếng Việt nói chung
Có thể nói, bước đầu thành công trong việc dạy Tập viết cho học sinh lớp 2
là nguồn động viên rất lớn cho tôi Tôi sẽ đem kinh nghiệm này tiếp tục áp dụng
để giảng dạy phân môn Tập viết ở học kì II và các năm sau, với mong muốn lớn nhất của tôi là giúp học sinh nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt cấp Tiểu học
Trang 5PHẦN II: MÔ TẢ SÁNG KIẾN.
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Qua thực tế dạy môn Tập viết tôi nhận thấy lớp tôi chủ nhiệm, đa số các em còn viết sai, viết xấu và viết rất chậm nên ảnh hưởng đến kết quả học tập Học theo chương trình mới lượng kiến thức nhiều hơn, yêu cầu về chất lượng cao hơn đòi hỏi các em phải viết nhanh mới đủ thời gian để học tập
Đứng trước thực tế đó, tôi rất băn khoăn và trăn trở: “ Làm thế nào để giúp các em viết đúng, đẹp?
Trả lời câu hỏi này, ngay từ đầu năm học nhận nhiệm vụ chủ nhiệm lớp 2 tôi đã
cố gắng dùng mọi khả năng và kinh nghiệm của mình để rèn cho các em
2 Cơ sở lý luận của vấn đề
Sáng tạo ra chữ viết, loài người có thêm một phương tiện vật chất có tác dụng phát huy hiệu quả các chức năng của ngôn ngữ Lời nói được chuyển thành văn bản viết có khả năng chuyển đạt và bảo lưu mọi tư tưởng của loài người qua mọi thời gian và không gian, trong mọi hoàn cảnh và mục đích giao tiếp, với mọi đối tượng
sử dụng
Trẻ em đến tuổi đi học, thường bắt đầu quá trình học tập bằng việc học chữ Biết chữ là biết phân biệt hình nét các ký hiệu, biết tạo ra ký hiệu (viết chữ), biết dùng chữ ghi lời nói, biết đọc và hiểu được ý nghĩa chữ viết
Để rèn cho học sinh viết chữ đúng chuẩn, nhanh, đẹp người giáo viên phải dạy cho học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp bao gồm kĩ năng viết nét, liên kết nét tạo chữ cái và liên kết chữ cái tạo chữ ghi tiếng Đồng thời giúp các em xác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ ô li để hình thành kĩ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh viết đẹp
3 Thực trạng của vấn đề:
3.1.Với giáo viên: Về phía người dạy đây quả là một phân môn khó.Trong quá trình giảng dạy giáo viên thường hướng dẫn chung chung để học sinh tự viết.Cách trên đều làm cho học sinh không viết đúng mẫu chữ Nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, một phần là do trình độ nhận thức, năng lực sư phạm của giáo viên còn hạn chế, cũng có thể chính ngay trong giáo viên cũng thiếu kiến thức và khả năng
Trang 6viết chữ đúng maaux, đẹp Một nguyên nhân nữa đó là bệnh thành tích trong giáo dục Vấn đề này cho thấy, nhiều giáo viên chưa đánh giá đúng mức vị trí của môn Tiếng Việt trong chương trình Tiểu học và đặc biệt là phân môn Tập viết Phải hiểu rất rõ rằng: phân môn Tập viết là môn học rất quan trọng, đồng thời cũng là môn tạo tiền đề để học tốt các môn học khác Bởi lẽ, bất cứ môn học nào cũng cần đọc viết rõ ràng, chính xác
3.2 Với học sinh: Về phía học sinh, kiến thức thực tế còn rất nhiều lỗ hổng Nhiều học sinh còn chưa nắm được hết các nét một cách chính xác Do vậy học sinh viết chưa đúng, chưa đẹp
Vì vậy khi kiểm tra đánh giá cuối kì kết quả bài làm của học sinh không cao, phần điểm của Tập viết rất thấp Chỉ khoảng vài em có bài viết đạt yêu cầu đề ra
Làm thế nào để các em hoạt động tích cực, chủ động trong giờ học Tập viết? Làm thế nào để các em có kĩ năng viết thành thạo, đúng, đẹp?
Từ thực trạng nêu trên, ngay từ khi nhận lớp tôi đã tiến hành phân loại chữ viết của học sinh với đề khảo sát sau:
+ HS viết các chữ hoa A B, C, D (mỗi chữ 1 dòng cỡ vừa, 1 dòng cỡ nhỏ) + HS viết bài chính tả nghe – viết: Bạn của Nai Nhỏ
Nai Nhỏ xin cha cho đi chơi xa cùng bạn
Biết bạn của con khỏe mạnh, thông minh và nhanh nhẹn, cha Nai Nhỏ vẫn lo Khi biết bạn của con dám liều mình cứu người khác, cha Nai Nhỏ mới yên lòng cho con đi chơi với bạn
Bước đầu thu được kết quả:
Phân loại
Thời gian
Viết đúng, đẹp Viết bình thường Viết sai, xấu
- Để khắc phục tình trạng đó tôi đã đề ra một số biện pháp, kế hoạch giúp đỡ các em một cách cụ thể và sát thực
4 Các biện pháp thực hiện:
4.1 Nh÷ng ®iÒu kiÖn vÒ c¬ së vËt chÊt.
Để việc rèn chữ viết cho học sinh đạt kết quả cao thì những điều kiện ban đầu về cơ sở vật chất như lớp học, ánh sáng, bàn ghế phải được quan tâm hàng đầu Có chuẩn bị tốt những điều kiện này mới có thể tạo được tâm thế thoải mái duy trì nề nếp học tập tốt ở học sinh
* ¸nh s¸ng phßng häc.
Trang 7Phũng học phải cú đủ ỏnh sỏng cho mọi học sinh ngồi học theo qui định của
vệ sinh học đường Ở những nơi thiếu ỏnh sỏng tự nhiờn, cú thể sử dụng ỏnh sỏng nhõn tạo (điện)
* Bàn ghế học sinh.
Kớch thước bàn ghế phải phự hợp với độ cao trung bỡnh của từng đối tượng học sinh của cỏc khối lớp Tỉ lệ chiều cao của bàn và ghế phải tương xứng để khi ngồi khuỷu tay của cỏc em ngang với mặt bàn
4.2 Chuẩn bị t thế tập viết.
* T thế ngồi viết.
Khi ngồi viết học sinh phải ngồi ngay ngắn, lưng thẳng, khụng tỡ ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cỳi, hai mắt cỏch vở từ 25cm - 30cm Cỏnh tay trỏi đặt trờn mặt bàn bờn trỏi vở, cỏnh tay phải cựng ở trờn mặt bàn Với cỏch để tay như vậy, khi viết bàn tay và cỏnh tay phải cú thể dịch chuyển thuận lợi từ trỏi sang phải dễ dàng
* Cách cầm bút.
Khi viết, học sinh cầm bỳt và điều khiển bỳt bằng ba ngún tay (ngún trỏ, ngún cỏi, ngún giữa) của bàn tay phải Đầu ngún tay trỏ đặt ở phớa trờn, đầu ngún tay cỏi đặt giữ bờn trỏi, phớa bờn phải của đầu bỳt dựa vào cạnh đốt đầu ngún tay giữa Ba điểm tựa này giữ bỳt và điều khiển ngũi bỳt dịch chuyển linh hoạt
* Vị trí đặt vở khi viết chữ.
Vở viết cần đặt nghiờng so với mộp bàn một gúc khoảng 300 (nghiờng về phớa bờn phải)
5
Các biện pháp rèn chữ viết cho học sinh:
5.1 Củng cố cách viết các nét cơ bản.
Với một số kinh nghiệm bản thõn cựng với sự trao đổi, học hỏi đồng nghiệp, tụi nhận thấy: nếu học sinh viết cỏc nột cơ bản khụng đỳng, khụng đẹp thỡ việc viết xấu, viết sai là điều khụng trỏnh khỏi Vỡ vậy trong giờ Tập viết cũng như cỏc giờ học khỏc, tụi luụn củng cố cho cỏc em cỏch viết cỏc nột cơ bản
Cụ thể: Với nột khuyết xuụi, nột khuyết ngược: khi viết nột khuyết phải trũn, thon đều, khụng to quỏ cũng khụng nhỏ quỏ hoặc khụng bị vuụng đầu và đặc biệt
Trang 8điểm gặp nhau của hai nét phải ở đường 2 từ dưới lên (với nét khuyết xuôi), đường
kẻ 1 (với nét khuyết ngược) Nếu các em không rèn viết ngay từ đầu thì dễ viết lệch, viết xấu dẫn đến những chữ được tạo bởi hai nét đó như: h, k, g, y cũng không được đẹp và đây cũng là hai nét khó mà học sinh thường lúng túng khi viết
5.2 Ph©n lo¹i ch÷ c¸i theo nhãm.
- Để thuận tiện cho công việc giảng dạy và học sinh dễ dàng hơn trong tập viết, tôi đã phân loại chữ cái theo các nhóm sau:
+ Nhóm 1 gồm các chữ: A, Ă, Â, M, N
+ Nhóm 2 gồm các chữ: B, D, Đ, P, R
+ Nhóm 3 gồm các chữ: I, H, K, V
+ Nhóm 4 gồm các chữ: C, E, Ê, G, L, S, T
+ Nhóm 5 gồm các chữ: U, Ư, Y
+ Nhóm 6 gồm các chữ: O, Ô, Ơ, Q
- Việc chia nhóm như vậy sẽ giúp học sinh so sánh được cách viết các chữ, tìm ra các điểm giống nhau và khác nhau Từ đó các em nắm chắc được
cách viết và sẽ viết chuẩn hơn, đẹp hơn
5.3 Híng dÉn viÕt nèi nÐt.
Khi học sinh đã viết các con chữ đúng mẫu, thì việc hướng dẫn nối nét cũng rất quan trọng Học sinh biết cách nối nét thì bài viết mới rõ ràng, đều và đẹp được; hơn nữa mới đảm bảo được tốc độ viết ở những lớp trên Ngoài ra tôi còn lưu ý học sinh khoảng cách giữa các chữ phải cách nhau bằng một con chữ
0 Viết sát quá hoặc xa quá đều không được
5.4 Híng dÉn viÕt dÊu thanh.
Dấu thanh không được viết to quá, bé quá và phải viết đúng vị trí Song thực tế tôi thấy học sinh thường mắc tình trạng viết các dấu thanh nhỏ và cao quá, ảnh hưởng lớn đến chất lượng chữ viết Trong quá trình hướng dẫn học sinh viết, tôi luôn nhắc các
em viết dấu thanh vừa phải và gần chữ nhưng không được dính vào chữ
5.5 RÌn ch÷ viÕt cho häc sinh.
* RÌn ch÷ viÕt th«ng qua giê TËp viÕt.
Trang 9Tập viết là một trong những phân môn có tầm quan trọng đặc biệt ở Tiểu học.
Ở lớp 2, mỗi tuần có một bài Tập viết, học trong một tiết Trong cả năm học, học sinh được học 31 tiết Tập viết Nội dung chủ yếu là học viết các chữ cái viết hoa, tiếp tục luyện cách viết các chữ viết thường và tập nối nét chữ từ chữ hoa sang chữ thường
Đầu tiên tôi củng cố lại các khái niệm cơ bản về đường kẻ, dòng kẻ, toạ độ chữ viết, tên gọi các nét chữ; giúp các em nắm được cấu tạo các chữ cái, vị trí dấu thanh, dấu phụ, các khái niệm liên kết chữ cái Từ đó hình thành ở các em
những biểu tượng về hình dáng, độ cao, sự cân đối, tính thẩm mĩ của chữ viết
Khi dạy một tiết Tập viết với nội dung cụ thể:
Ch÷ hoa A
Sau khi giới thiệu bài xong tôi treo chữ mẫu lên bảng cho học sinh quan sát Đây là điều kiện đầu tiên để các em viết đúng Chữ mẫu có tác dụng giúp học sinh dễ quan sát, từ đó tạo điều kiện để các em phân tích hình dáng, kích thước và các nét cơ bản, cấu tạo chữ cái cần viết trong bài học
Sau khi học sinh quan sát xong tôi gọi 1 - 2 em nêu cấu tạo chữ A hoa
Lúc này thông qua chữ mẫu các em sẽ trả lời được: Chữ hoa A cao 5 li - 6 đường kẻ ngang Được viết bởi 3 nét
Sau đó tôi chỉ vào chữ mẫu, miêu tả: Nét 1 gần giống nét móc ngược (trái) nhưng hơi lượn ở ở phía trên và nghiêng về bên phải; nét 2 là nét móc phải; nét 3
là nét lượn ngang
Sau đó tôi hướng dẫn học sinh cách viết chữ A:
+ Nét 1: Đặt bút ở đường kẻ ngang 3, viết nét móc ngược (trái) từ dưới lên, nghiêng về bên phải và lượn ở phía trên, dừng bút ở đường kẻ 6
+ Nét 2: Từ điểm dừng bút ở nét 1, chuyển hướng bút viết nét móc ngược phải, dừng bút ở đường kẻ 2
Trang 10+ Nét 3: Lia bút lên khoảng giữa thân chữ, viết nét lượn ngang thân chữ
từ trái qua phải
Tiếp theo tôi viết mẫu lên bảng kết hợp nhắc lại cách viết để học sinh theo dõi Các em đã nắm được cách viết các nét ở lớp 1, qua việc hướng dẫn trên
giúp các em nắm được thứ tự viết các nét của chữ A Sau khi học sinh nắm được các thao tác viết chữ A rồi tôi cho các em luyện viết bảng con Tôi đến từng bàn
để kiểm tra và giúp đỡ những em còn lúng túng trong khi viết
Tiếp theo tôi hướng dẫn các em cách nối chữ hoa A với chữ nh trong chữ
A nh nhằm đảm bảo yêu cầu viết liền mạch, nhanh và khoảng cách giữa các chữ
trong câu ứng dụng: Anh em thuận hoà.
Để học sinh vận dụng tốt các kiến thức vừa được học, tôi hướng dẫn các em luyện viết trên bảng con Giáo viên quan sát, sửa sai cho các em
Khi học sinh viết tương đối chính xác, tôi cho các em viết vào vở Tập viết
Để sử dụng có hiệu quả vở Tập viết, trước khi viết tôi căn dặn học sinh về
tư thế ngồi, cách cầm bút, cách đặt vở, nêu nội dung và yêu cầu về kĩ năng viết của bài (chữ mẫu, các dấu chỉ khoảng cách chữ, dấu chỉ vị trí đặt bút, thứ tự viết nét ) giúp các em viết đủ, viết đúng số chữ ở dòng đầu tiên của mỗi phần bài viết Đảm bảo tốt công việc trên sẽ giúp các em viết tốt hơn ở những dòng sau Trong khi học sinh luyện viết, tôi đi đến từng bàn uốn nắn, sửa cho học sinh
Với học sinh Tiểu học, các em thường hiếu động, thiếu kiên trì nên nhiều
em không tự giác viết bài, nhiều em viết thật nhanh cho hết bài để chơi Để khắc phục tình trạng này, tôi quy định cho các em viết từng dòng theo hiệu lệnh của cô Như vậy tránh được tình trạng viết nhanh, viết ẩu, hoặc lười viết bài của học sinh Đặc biệt, với những em viết đẹp, viết nhanh tôi tuyên dương trước lớp để các em khác học tập, noi theo
Cuối mỗi tiết học tôi cho các em đổi chéo vở để so sánh bài viết của bạn với bài viết của chính mình để các em nhận ra những điểm được và chưa được để sửa