SÁCH KINH điển hồ CHÍ MINH TOÀN tập XUẤT bản năm 2000 tập 5

Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 5 gồm những tác phẩm, bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ đầu năm 1947 đến cuối năm 1949, phản ánh sâu sắc tư tưởng, đường lối chiến lược, sách lược của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Với bản chất xâm lược và hiếu chiến, kẻ thù đã láo x¬ợc gửi 3 tối hậu thư trong hai ngày, đòi chúng ta phải hạ vũ khí; chúng đã buộc nhân dân ta phải cầm súng đứng lên bảo vệ nền độc lập và danh dự của mình. Cả nước vâng theo và tin theo lời kêu gọi của lãnh tụ tối cao, hùng dũng đi vào cuộc kháng chiến thần thánh với tinh thần cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh.

LỜI GIỚI THIỆU TẬP

5

Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 5

gồm những tác phẩm, bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ đầu năm 1947 đến cuối năm 1949, phản ánh sâu sắc t tởng, đờng lối chiến lợc, sách lợc của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Với bản chất xâm lợc và hiếu chiến, kẻ thù đã láo xợc gửi 3 tối hậu th trong hai ngày, đòi chúng ta phải hạ vũ khí; chúng đã buộc nhân dân ta phải cầm súng đứng lên bảo

vệ nền độc lập và danh dự của mình Cả nớc vâng theo và tin theo lời kêu gọi của lãnh tụ tối cao, hùng dũng đi vào cuộc kháng chiến thần

thánh với tinh thần "cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh!".

Mặc dù súng đã nổ, máu đã chảy, nhiều nhà cửa, đờng sá, cầu cống, làng mạc đã bị thiêu huỷ, nhng trên tinh thần thiết tha với nhân đạo và hoà bình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã liên tục gửi hàng chục bức th và lời kêu gọi đến Tổng thống, Thủ tớng, Quốc hội, Chính phủ và nhân dân Pháp, thể hiện ý muốn thành thực hoà bình của ta, kêu gọi họ hãy chấm dứt chiến tranh, lập lại sự giao hảo

giữa hai nớc Ngời viết: "Mong

quốc dân Pháp hiểu rằng chúng tôi không hằn thù gì dân tộc Pháp.

Chúng tôi bắt buộc phải chiến đấu chống bọn thực dân phản động đang mu mô xẻ cắt Tổ quốc chúng tôi, đa chúng tôi vào vòng nô lệ và gieo rắc sự chia rẽ giữa hai dân tộc Pháp và Việt Nhng chúng tôi không chiến đấu chống lại nớc Pháp mới và quốc dân Pháp, chúng tôi lại còn muốn hợp tác thân ái" (tr.3) Ngời nêu cao

nguyện vọng hoà bình và thân

thiện của nhân dân ta, "một nền hoà bình hợp công lý và xứng đáng, thuận tiện cho hai dân tộc".

"Chính phủ và nhân dân Pháp chỉ cần có một cử chỉ công nhận độc lập và thống nhất của nớc Việt Nam là chấm dứt đợc những tai biến này, hoà

bình và trật tự sẽ trở lại ngay tức khắc" (tr.12).

Nhng bọn thực dân xâm lợc ngoan cố, với bom đạn và sắt thép trong tay, tởng rằng chỉ cần vài tuần, vài tháng là đủ đè bẹp sức chiến đấu của nhân dân ta nên chúng đã cự tuyệt mọi cuộc gặp gỡ

và dàn xếp Nhân dân ta không có

con đờng nào khác là phải đánh,

"đánh cho đến thắng lợi hoàn toàn, đánh cho đến độc lập và thống nhất thật sự" (tr.720).

Vận dụng bản chất cách mạng

và khoa học của chủ nghĩa Lênin, kết hợp với truyền thống đánh giặc, giữ nớc của cha ông, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề ra đ- ờng lối, phơng châm kháng chiến linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với

Mác-thực tiễn Việt Nam Đó là đờng lối toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến với phơng châm lâu dài và dựa vào sức mình là chính Ngời chỉ rõ: "Địch muốn dùng cách đánh mau, thắng mau Nếu chiến tranh kéo dài, hao binh tổn tớng, chúng sẽ thất bại Vậy ta dùng chiến lợc trờng

kỳ kháng chiến, để phát triển lực ợng, tăng thêm kinh nghiệm Thế địch nh lửa Thế ta nh n-

l-ớc Nớc nhất định thắng lửa"

(tr.151).

Để kháng chiến toàn dân, Ngời chủ trơng nhất thiết phải động viên và tổ chức toàn dân:

"Mỗi công dân là một chiến sĩ Mỗi làng là một chiến hào"

(tr.151) Chiến tranh nhân dân sẽ

đa kẻ thù vào "thiên la, địa võng",

không có sự phân biệt tiền tuyến, hậu phơng, trớc mặt, sau lng, bất

cứ ở đâu và lúc nào chúng cũng có thể bị tiến công và tiêu diệt Ngời phân tích: địch có tàu bay, tàu bò, tàu thuỷ; ta có thiên thời, địa lợi, nhân hoà Địch đánh ban ngày, ta

lại đánh ban đêm Nó dùng vũ khí

tối tân thì ta đánh du kích Nó trên

trời, ta dới đất Nó muốn làm cho

chóng, ta chủ trơng trờng kỳ Nó

muốn thắng nên ra sức chia rẽ lơng

- giáo, chia rẽ Bắc - Nam; ta kiên

trì thực hiện đại đoàn kết.

Đó là cuộc kháng chiến toàn

diện, diễn ra trên tất cả các lĩnh

vực Ngời nói: "Nó lấy vũ lực, ta

không sợ Nó lấy chính trị, ta

không mắc mu Nó lấy kinh tế

phong toả, thì ta lấy kinh tế ta

đánh nó Ta tăng gia sản xuất Ta

lợi hơn nó là nó không thể kéo dài

đợc, mà ta thì có thể kéo dài"

(tr.58) Ngời viết lời kêu gọi Thi

đua ái quốc: "Mỗi ngời dân Việt

Nam, bất kỳ già, trẻ, trai, gái; bất

kỳ giàu, nghèo, lớn, nhỏ, đều cần

phải trở nên một chiến sĩ tranh

đấu trên mặt trận: Quân sự, Kinh

tế, Chính trị, Văn hoá Thực hiện

khẩu hiệu:

kháng chiến,

Toàn diện kháng chiến,

vừa kháng chiến,

quốc" (tr.444 - 445).

Sức mạnh tổng hợp của chiến

tranh nhân dân chỉ có thể phát huy

đợc đầy đủ khi xây dựng đợc một lực lợng vũ trang hùng mạnh của nhân dân Bớc vào cuộc kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh không lúc nào ngừng chăm lo xây dựng quân đội ta thành một quân đội anh hùng, bách chiến bách thắng Ngời đặc biệt coi trọng việc giáo dục chính trị, t tởng cho cán

bộ và chiến sĩ, nhắc nhở họ phải

luôn luôn nắm vững nguồn gốc, bản chất, mục tiêu chiến đấu của quân đội ta: "Vệ quốc quân là quân đội của nhân dân, để bảo vệ đồng bào, giữ gìn Tổ quốc"

(tr.115) Ngời đề ra cho quân đội

12 điều răn cũng là để làm sao cho

bộ đội đợc "dân tin, dân phục, dân yêu", xứng đáng với 6 chữ "Trung với nớc, hiếu với dân" Ngời biểu dơng tinh thần "cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh" của các anh hùng,

liệt sĩ Ngời trao cờ quyết chiến, quyết thắng cho những đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; Ng-

ời chăm lo xây dựng truyền thống yêu nớc, kiên cờng, dũng cảm, quyết tâm chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc cho quân đội ta.

Đối với cán bộ chỉ huy, Ngời

yêu cầu: "một ngời cán bộ tốt phải

có đạo đức cách mạng Quân sự giỏi song nếu không có đạo đức cách mạng thì khó thành công.

Muốn có đạo đức cách mạng phải

có 5 điều sau đây: Trí - Tín - Nhân

- Dũng - Liêm" (tr.223) Ngời yêu cầu: "Đối với bộ đội, chính trị viên phải thân thiết nh một ngời chị, công bình nh một ngời anh, hiểu biết nh một ngời bạn" (tr.392) Đặc

biệt, Ngời nhắc nhở cán bộ và chiến sĩ phải luôn luôn ghi nhớ:

quân đội ta từ nhân dân mà ra, vì

nhân dân mà chiến đấu, "nhân dân

là nền tảng, là cha mẹ của bộ đội",

vì vậy "Phải làm sao cho bộ đội

đ-ợc dân tin, dân phục, dân yêu"

(tr.393), đó là nguồn gốc của thắng lợi.

Tóm lại, cùng với những t ởng chỉ đạo về chiến lợc, chiến thuật quân sự, những chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng lực lợng vũ trang, về bồi d- ỡng ý chí quyết chiến, quyết thắng,

t-về đạo đức và phẩm chất của ngời chỉ huy, v.v là những chăm lo cụ thể, sâu sắc, thiết thực của Ngời đối với lực lợng vũ trang nhân dân Việt Nam, vừa trên cơng vị Tổng

t lệnh tối cao, vừa với tình cảm của ngời cha thân yêu.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân, là ngọn cờ của đại đoàn kết dân tộc, Ngời đã phấn đấu không mệt mỏi cho sự củng cố khối đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh công nông, do giai cấp công nhân lãnh đạo, nhằm tập hợp, đoàn kết

mọi tầng lớp, mọi đảng phái, mọi tôn giáo, dân tộc tạo thành lới sắt bao vây, cô lập kẻ thù, phá tan chính sách chia rẽ của chúng, để đa cuộc kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn Ngời đã gửi nhiều th và điện đến các vị giám mục, linh mục để động viên tinh thần yêu n-

ớc của đồng bào công giáo; Ngời cũng gửi th đến các ông lang đạo, biểu dơng công trạng và tinh thần hăng hái tham gia kháng chiến của đồng bào miền núi tỉnh Hoà Bình.

Ngời quan tâm giúp đỡ các Đảng

Xã hội, Đảng Dân chủ để phát huy tốt vai trò của các tổ chức này trong việc động viên các nhân sĩ, trí thức, các nhà công thơng hăng hái tham gia kháng chiến và thực hiện đại đoàn kết Ngời nhắc nhở:

"Hiện nay, tất cả các đảng chỉ có một đờng chính trị chung: kiên quyết trờng kỳ kháng chiến, để tranh lấy thống nhất và độc lập cho Tổ quốc , chỉ có một chính sách là đại đoàn kết" (tr.166).

Kháng chiến gắn liền với kiến quốc, phá hoại đi đôi với xây dựng, điều đó nh Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói, không có gì trái nhau

mà có quan hệ biện chứng với nhau Theo t tởng của Ngời:

"Kháng chiến khắp mọi mặt, kiến thiết khắp mọi mặt" (tr.59) Nhân

đến thăm tỉnh Thanh Hoá, nói về việc xây dựng Thanh Hoá thành

IX

X

tỉnh kiểu mẫu, Chủ tịch Hồ Chí

Minh đã đề ra những t tởng lớn chỉ

đạo công cuộc kháng chiến, kiến

quốc về mọi mặt.

Về kinh tế, Ngời đề nghị phải

đẩy mạnh tăng gia sản xuất đi liền

với tiết kiệm "Làm cho nhiều, tiêu

thì ít, làm chóng tiêu chậm, tức là

đủ" Nhờ đó mà "Nghèo trở nên

đủ, đủ trở nên giàu, giàu thì giàu

thêm" (tr.62).

Về văn hoá, Ngời ra kỳ hạn

"trong một năm phải thanh toán

cho xong nạn mù chữ", "phải học

đạo đức công dân, phổ thông

chính trị", "để trả lời cho thế giới

biết nớc ta là nớc văn minh"

(tr.59-60) Văn hoá gắn liền với xây

dựng đời sống mới Cũng thời gian

này, Ngời viết tác phẩm Đời sống

mới, kêu gọi thực hành đời sống

mới trong mỗi lĩnh vực, mỗi tầng

lớp và trong từng con ngời Trong

tác phẩm này, Ngời đã nêu lên

những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo

việc bỏ cũ, làm mới: "Đời sống

mới không phải là cái gì cũ cũng

bỏ hết, không phải cái gì cũng làm

mới.

Cái gì cũ mà xấu, thì phải

bỏ

Cái gì cũ mà không xấu,

nh-ng phiền phức thì phải sửa đổi lại

Hội nghị t pháp toàn quốc, Ngời

nhắc nhở: "Các bạn là những ngời phụ trách thi hành pháp luật Lẽ tất nhiên các bạn cần phải nêu cao cái gơng "phụng công, thủ pháp, chí công vô t" cho nhân dân noi theo" (tr.382)

Để lãnh đạo sự nghiệp kháng chiến của toàn dân đi tới thắng lợi hoàn toàn, công tác xây dựng đảng luôn luôn là nhiệm vụ then chốt.

"Đảng ví nh cái máy phát điện , máy phát mạnh thì đèn sáng"

(tr.551-552) Vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã không ngừng chăm lo xây dựng Đảng ta thành một đảng mácxít-lêninnít đoàn kết, thống nhất, vững mạnh về chính trị, t t- ởng và tổ chức, đồng thời Ngời cũng không coi nhẹ bồi dỡng cho cán bộ, đảng viên về phơng pháp công tác và lề lối làm việc Những bức th Ngời gửi các đồng chí Bắc

Bộ và Trung Bộ đầu năm 1947,

nhất là tác phẩm "Sửa đổi lối làm

việc" là những văn kiện quan trọng

về xây dựng đảng Ngời đã nghiêm khắc chỉ ra và phê phán những sai lầm, khuyết điểm của một số cán

bộ, đảng viên có hại cho sự nghiệp kháng chiến, nh đầu óc bè phái, địa phơng, hẹp hòi, quân phiệt, vô tổ chức, vô kỷ luật, v.v Ngời đặc biệt chú trọng giáo dục cán bộ, đảng viên về t cách đạo đức cách mạng, về phơng pháp, cách thức vận động quần chúng, nhất là về tinh thần tự phê bình và phê bình.

Ngời chỉ rõ: "một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch

rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyết điểm đó, xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm kiếm mọi cách để sửa chữa khuyết điểm đó Nh thế là một Đảng tiến

bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính" (tr 261).

Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, chủ nghĩa yêu nớc với chủ nghĩa quốc tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khai thác, tận dụng mọi khả năng và lực lợng nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn để đánh thắng kẻ thù.

Ngay từ những ngày đầu kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết nhiều th gửi đến nhân dân Pháp tỏ rõ sự hiểu biết và tình thân thiện giữa hai dân tộc, phân biệt rõ nhân dân Pháp yêu chuộng công lý

và hoà bình với bọn thực dân xâm lợc, phân biệt thực dân phản động

và thực dân không phản động, tức

là "những ngời tài chính và kinh tế Pháp muốn kinh doanh ở xứ ta"

(tr.7) Ngời cũng tranh thủ những dịp trả lời phỏng vấn của báo chí nớc ngoài để nêu cao tính chất chính nghĩa và kêu gọi sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân thế giới đối với cuộc kháng chiến vì tự do, độc lập của nhân dân ta Khẳng định chính sách ngoại giao hoà bình và thân thiện với tất cả các n-

ớc, Ngời tuyên bố: Việt Nam

muốn "Làm bạn với tất cả mọi nớc dân chủ và không gây thù oán với một ai" (tr.220) "Thái độ nớc Việt Nam đối với những nớc Á châu là một thái độ anh em, đối với ngũ c- ờng 1 là một thái độ bạn bè"

(tr.136) Đầu năm 1948, Ngời đã chủ động phá thế bao vây của kẻ thù, cử một đoàn cán bộ ngoại giao đầu tiên của ta sang các nớc Thái Lan, Miến Điện, Trung Hoa, Tiệp Khắc để tuyên truyền về cuộc kháng chiến anh dũng, chính nghĩa của nhân dân Việt Nam Nhờ những hoạt động ngoại giao không mệt mỏi đó, cuộc kháng chiến của nhân dân ta đã đợc nhiều nớc trên thế giới biết đến và tỏ thái độ đồng

11 Năm nớc lớn là Liên

Xô, Anh, Mỹ, Pháp và Trung Quốc.

XI

tình, ủng hộ sự nghiệp chính nghĩa

của chúng ta.

*

* *

Trên đây là những nội dung

cơ bản về t tởng và hoạt động của

Chủ tịch Hồ Chí Minh đợc phản

ánh trong Tập 5 của bộ Hồ Chí

Minh Toàn tập, từ 1947 đến 1949.

So với lần xuất bản thứ nhất, lần

này tập sách đã bổ sung hơn 100

bài mới su tầm đợc, trong đó có

hơn 30 bài lần đầu tiên đợc công

bố Chúng tôi cũng đa vào phần

- LÊNIN VÀ

TƯ TƯỞNG

HỒ CHÍ MINH

LỜI KÊU GỌI ĐẦU NĂM MỚI (1947)

Hỡi toàn thể đồng bào Nam, Trung, Bắc!

Hôm nay mồng 1 thángGiêng năm 1947, tôi thay mặtChính phủ chúc toàn thể đồngbào, và kiều bào ở hải ngoại,Chúc các bộ đội, tự vệ vàdân quân,

Chúc các em thanh niên,phụ nữ và các cháu thiếu nhi,năm mới, một năm mới đoànkết, một năm mới kiên quyếtkháng chiến, một năm mớithắng lợi

Đến năm nay, thực dânPháp cớp nớc ta đã 85 năm tr-ờng Trong 85 năm sỉ nhục đó,đồng bào ta cha truyền con nối

đã chịu biết bao nhiêu nỗi đắngcay

Trong 85 năm đó, thựcdân Pháp làm chết dân ta ítnhất cũng đến 7, 8 triệu ngời,

chết vì chúng hãm đói, chết vìchúng khủng bố, chết vì chúngđem đi chiến trờng Năm ngoáichỉ ở Bắc Bộ và miền BắcTrung Bộ đã hơn 2 triệu đồngbào chết đói Ngời bị chúnglàm chết đã rồi, còn những ng-

ời sống thì lầm than dới ách nô

lệ, thân ngựa mình trâu!

Từ năm nay trở đi, đồngbào ta, con cháu Hai Bà Trng,con cháu Lý Thờng Kiệt, TrầnHng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Huệ,Nùng Trí Cao, có chịu để nớcnon Hồng Lạc cho thực dânPháp giày xéo, có chịu để nòigiống Rồng Tiên cho thực dânPháp giày đạp nữa không?

Không, quyết không!

Chúng ta đem lực lợngcủa 20 triệu đồng bào, chốnglại mấy

vạn thực dân Pháp Chúng tanhất định thắng lợi

Dù ta cần phải hy sinh 4triệu hay 8 triệu ngời, mà nớc

ta đợc độc lập, dân ta đợc tự

do, tổ tiên ta đợc vẻ vang, concháu ta đợc hạnh phúc, cũngcòn hơn chịu cúi đầu mà làm

nô lệ cho thực dân Pháp muôn

Hỡi toàn thể đồng bào, toàn thể chiến sĩ!

Năm mới chúng ta phảiđem lực lợng mới, quyết tâmmới để giành lấy thắng lợi mới,

để xây dựng một đời sống mới,một nớc non mới

Việt Nam độc lập, thốngnhất muôn năm!

Kháng chiến thắng lợimuôn năm!

N g à y 1

t h á n g

XII

n ă m

1 9 4 7 Sách Lời Hồ Chủ tịch,

Nha Thông tin Việt Nam,

1948, t.1, tr.13-14.

THƯ GỬI CHÍNH PHỦ

VÀ NHÂN DÂN PHÁP NHÂN DỊP ĐẦU NĂM

MỚI

Nhân danh Chính phủ vàquốc dân Việt Nam và riêngtôi, tôi chúc Chính phủ và quốcdân Pháp, một năm mới tốtđẹp

Mong quốc dân Pháp hiểurằng chúng tôi không thù hằn

gì dân tộc Pháp Chúng tôi bắtbuộc phải chiến đấu, chống bọnthực dân phản động đang mu

mô xẻ cắt Tổ quốc chúng tôi,

đa chúng tôi vào vòng nô lệ vàgieo rắc sự chia rẽ giữa hai dântộc Pháp và Việt Nhng chúngtôi không chiến đấu chống nớcPháp mới và quốc dân Pháp,chúng tôi lại còn muốn hợp tácthân ái

Ở Việt Nam cũng nh ởPháp, có rất nhiều ngời Phápđàn ông và đàn bà yêu chuộngcông lý và tự do Những ngời

đó hiểu và bênh vực nhữngnguyện vọng của chúng tôi Họmới thật là những ngời bênh

vực đứng đắn quyền lợi chânchính của nớc Pháp và khốiLiên hiệp Pháp Tôi thành thựccảm tạ những ngời Pháp đó

Tôi kêu gọi nhân dân Pháp

để chấm dứt cuộc chiến tranhhuynh đệ tơng tàn và năm 1947mang lại nền hoà bình và tìnhhữu ái giữa nớc Pháp và nớcViệt Nam

N g à y 1

t h á n g 1

n ă m 1

9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Sách Lời Hồ Chủ tịch,

Nha Thông tin Việt Nam,

1948, t.1, tr.15.

Tôi vừa nhận đợc lời chúc

tụng của bộ đội và dân quân

trong dịp lễ Nguyên đán, tôi rất

cảm động Tôi nghiêng mình

trớc sự hy sinh lớn lao của các

chiến sĩ vệ quốc quân và tự vệ

đem sự thắng lợi cuối cùng về

cho Tổ quốc Cùng nhau nỗ lực

T h á n g 1

n ă m 1

9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Một nhà ái quốc trọngnhững ngời ái quốc nớc khác.Một ngời yêu quê hơng mình,trọng quê hơng của kẻ khác.Tôi chắc rằng đó cũng là ý kiếncủa ngài

Ngài muốn nớc Pháp độclập và thống nhất Chúng tôicũng muốn nớc Việt Nam độclập và thống nhất Ngài vàchúng tôi cùng một chí hớng.Lừng danh với nhữngchiến công, ngài lại đi đánhmột dân tộc chỉ muốn độc lập,thống nhất quốc gia, và một n-

ớc chỉ muốn hợp tác nh anh emvới nớc ngài sao?

Phải chăng đó là một côngviệc bạc bẽo đau đớn?

Giá thử ngài đánh đợcchúng tôi đi nữa - đấy là mộtđiều viển vông, vì nếu ngài

mạnh về vật chất, thì chúng tôi

đây, mạnh về tinh thần, với một

chí cơng quyết chiến đấu cho

tự do của chúng tôi - thì những

thắng lợi tạm thời kia chẳng

những không tăng thêm mà lại

và xứng đáng, thuận tiện cho

hai dân tộc chúng ta, mặc dầu

trong hoàn cảnh do kẻ khác gây

ra, mà vẫn không dứt tình hữu

nghị

Chúng tôi đã nhất quyết ở

trong khối Liên hiệp Pháp,

cộng tác thành thực với nớc

Pháp và tôn trọng quyền lợi

kinh tế, văn hóa Pháp trong nớc

Tha Đại tớng, thân hữu,tôi nói với ngài với một tấmlòng thành thực và đau đớn

Đau đớn vì trông thấy baonhiêu chiến sĩ thanh niên Pháp

và Việt đang tàn sát lẫn nhau

Những thanh niên hy vọng củahai nớc chúng ta, và đáng lẽphải sống cùng nhau nh anhem

Trân trọng chúc mừngngài trong dịp đầu năm

N g à y 1

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

tr Đáp: Xin anh em hỏi Bộ

trởng Mutê thì rõ hơn Dù sao,tôi với Bộ trởng là bạn cũ Tôi

sẽ rất hoan nghênh gặp ngờibạn tôi

- Hỏi: Xin Chủ tịch cho biết ý nghĩa của cuộc chiến tranh này?

- Đáp: 1 Việt Nam không

chiến tranh chống nớc Pháp vàdân Pháp vì ta muốn hai dântộc Việt - Pháp cộng tác thậtthà

2 Nhng tự do độc lập làquyền trời cho của mỗi dân tộc.Bọn thực dân phản động dùng

vũ lực phá hoại quyền thốngnhất và độc lập của dân ta, chonên dân ta phải kháng chiến đểgiữ gìn đất nớc

- Hỏi: Thực dân phản động và thực dân không phản động khác nhau chỗ nào?

- Đáp: Có những ngời tài

chính và kinh tế Pháp muốn

kinh doanh ở xứ ta Họ hiểu

rằng muốn kinh doanh sinh lợi,

thì phải thật thà cộng tác với ta

lên kiên quyết tranh đấu cho Tổ

quốc họ thì không ai, không lực

hoại lợi ích và danh dự Pháp,

phá hoại tình thân thiện giữa

hai dân tộc Việt - Pháp, nếu

Chính phủ Pháp dàn xếp theocách hoà bình, tôn trọng chủquyền của ta, thì ta vẫn sẵnsàng đàm phán

3 Mỹ đã nhận Phi LuậtTân độc lập, Anh đã hứa Ấn

Độ độc lập Không lẽ một nớctiền tiến nh nớc Pháp, vì bọnthực dân phản động, mà camchịu tiếng bất nhân không côngnhận Việt Nam độc lập

Tôi rất mong và rất sungsớng đợc hội kiến với ngài lâumột chút để tỏ rõ ý muốn thànhthực hoà bình và cộng tác củachúng tôi, và để chuyển đệ vớingài những đề nghị của chúngtôi về việc lập lại sự giao hảogiữa hai nớc chúng ta

Tôi mong đợc trả lời, vàxin gửi ngài lời chào thân ái

Xin ngài chuyển những ý

nghĩ thân ái của tôi cho ôngGuýtxtavơ1)

N g à y 3

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

1)1) Guýtxtavơ (Gustave)

là con trai Mutê, ngời có quen biết với Chủ tịch Hồ Chí Minh (B.T).

H Ồ

C H Í M I N H

Công việc trong đó, giaolại cho chú Nhân

Tôi gửi lời thăm tất cảđồng bào trong ấy

Chờ chú

Chàothânáivàquyếtthắn

g

N g à y 5

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C

H Í M I N H Bản gốc lu tại Trung tâm

lu trữ Quốc gia I, bản chụp

lu tại Viện Hồ Chí Minh.

THƯ GỬI CHÍNH PHỦ, QUỐC HỘI

VÀ NHÂN DÂN PHÁP

Kính gửi Chính phủ, Quốc hội và nhân dân Pháp,

Thay mặt Chính phủ và

nhân dân Việt Nam, tôi trịnh

trọng tuyên bố cùng nớc Pháp

rằng:

1 Nhân dân Việt Nam

không tranh đấu chống nớc

Pháp và nhân dân Pháp Đối

với nớc Pháp và nhân dân

Pháp, nhân dân Việt Nam vẫn

thân thiện, tin cậy và khâm

gia trong khối Liên hiệp Pháp,

một khối liên hiệp do sự tự do

thoả thuận tạo nên

4 Nhân dân Việt Nam chỉ

muốn có hoà bình, một nền hoà

bình thực sự, để kiến thiết quốc

gia với sự cộng tác của những

ngời bạn Pháp chân chính

5 Nhân dân Việt Nam cam

kết không những tôn trọng

những quyền lợi kinh tế và văn

hoá Pháp ở Việt Nam, mà còn

giúp cho những quyền lợi đó

phát triển thêm để ích lợi chung

cho cả hai nớc

6 Nhân dân Việt Nam đã

bị chính sách vũ lực, chínhsách xâm lăng của một vài ngờiđại diện Pháp ở Đông Dơng xôđẩy vào một cuộc chiến tranh

tự vệ thảm khốc Những ngờiđại diện đó tìm mọi cách đểchia rẽ dân tộc chúng tôi, cắt xén

Tổ quốc chúng tôi, xâm phạmchủ quyền quốc gia của chúngtôi, ngăn cản không cho chúngtôi độc lập và phá hoại sự hợptác thành thực của hai dân tộcViệt- Pháp

7 Muốn lập lại hoà bình,chỉ cần:

a) Trở lại tình trạng trớcngày 20-11 và 17-12-1946,đình chỉ ngay và đình chỉ thực

sự những cuộc xung đột trongtoàn cõi Việt Nam (Nam Kỳ,Trung Kỳ và Bắc Kỳ)

b) Làm xúc tiến ngay côngviệc của các Uỷ ban đã dự địnhđặt ra để thi hành Tạm ớc 14-9-

19461, các Uỷ ban này phải họp

ở Sài Gòn và Hà Nội, nhngkhông ở Đà Lạt

c) Tiếp tục ngay nhữngcuộc điều đình ở Phôngtennơblô

để giải quyết một cách vĩnh cửuvấn đề giao thiệp giữa hai nớcPháp, Việt

Nhiều thành thị, làng mạc

đã bị tàn phá, hàng vạn đàn bà,trẻ con và ngời già cả ViệtNam đã bị phi pháo tàn sát Và

đã nhiều binh lính trai trẻ Pháp

và Việt chết hoặc bị thơng

Bao nhiêu đổ nát đã chồngchất lên nhau, máu chảy cũng

đã nhiều

Chính phủ và nhân dânPháp chỉ cần có một cử chỉcông nhận độc lập và thốngnhất của nớc Việt Nam là chấmdứt đợc những tai biến này; hoàbình và trật tự sẽ trở lại ngaytức khắc Dân tộc Việt Namđang chờ đợi cử chỉ đó

Nớc Pháp mới muôn năm!

Nớc Việt Nam độc lập vàthống nhất muôn năm!

Tình thân thiện Pháp Việtmuôn năm!

N g à y

7

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Sách Lời Hồ Chủ tịch,

Nha Thông tin Việt Nam,

Tôi tiếp đợc nhiều thơ

nam nữ chiến sĩ bị thơng, hăng

hái hứa với tôi rằng: hễ vết

th-ơng khỏi, thì lại xin ra mặt trận

quốc, và Tổ quốc sẽ không bao

giờ quên những ngời con yêu

Tôi thay mặt anh em ơng binh, cảm ơn các bạn, vàkhuyên các bạn gắng sức

th-Tôi gửi cho tất cả mọi

ng-ời trong nhà thơng lng-ời chàothân ái và quyết thắng

C h ủ t ị c h C h í n h p h ủ V

i ệ t N a m D â n c h ủ C ộ n g h o à

H Ồ

C H Í M I N H Viết ngày 8-1-1947

Bản gốc lu tại Trung tâm

Kiên quyếtkháng chiến đến kỳ cùng,

Để giữ chủquyền và lãnh thổ

Chờ ngày độclập đã thành công

Tết ấy tha hồ

bàn với cỗ.

N g à y 8

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

Báo Độc lập, số 1024,

ngày 27-11-1974.

LỜI KÊU GỌI NHÂN NGÀY TẾT NGUYÊN ĐÁN NĂM

1947

Tết đã gần đến

Theo tục lệ thờng, thìđồng bào từ Nam chí Bắc, từthành thị đến thôn quê, ai cũngsắm sửa ăn Tết

Song Tết năm nay, phải làmột Tết kháng chiến Chiến sĩ

ở tiền phơng đang chịu đói chịurét, xông pha bom đạn, đem x-ơng máu để giữ gìn Tổ quốc,

để bảo vệ cho đồng bào hậuphơng đợc an toàn

Đồng bào các chiến khuthì nhà tan của mất, lu lạc, tản

c, ăn đói mặc rét, cực khổ điêulinh

Trớc tình trạng đó, đồngbào các nơi khác có nỡ lòng ănTết linh đình không?

Chắc là không!

Vậy tôi kêu gọi toàn thểđồng bào:

1 Phải hết sức tiết kiệm,

để dành tiền bạc, cơm gạo, chocuộc kháng chiến lâu dài

2 Nhân dịp Tết khángchiến, mọi ngời thi nhau đàohầm trú ẩn và làm những việccần kíp, để phòng trớc bọn địchtấn công

3 Ra sức thi nhau tăng giasản xuất

4 Rủ nhau gửi đồ uý lạocho chiến sĩ ở tiền phơng, có gìgửi nấy, quà bánh và th từ, để

tỏ tình thân ái Nhất là phụ nữ,thanh niên và thiếu nhi, nênphụ trách tổ chức việc này

Chúng ta phải làm sao choTết này thật là một Tết khángchiến

Bao giờ kháng chiến thắnglợi, độc lập thành công, chúng

ta sẽ cùng nhau ăn Tết linhđình

N g à y

8

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Tiếng kèn khángchiến vang dậy non sông.

Toàn dân khángchiến, toàn diện kháng chiến,

Chí ta đã quyết, lòng

ta đã đồng

Tiến lên chiến sĩ!

Tiến lên đồng bào!

Sức ta đã mạnh, ngời

ta đã đông

Trờng kỳ khángchiến, nhất định thắng lợi!

Thống nhất độc lập,nhất định thành công !

N ă m

Đ i n h H

ợ i ( 1 9 4 7 )

H Ồ

C H Í M I N H

Sách Những lời kêu gọi của

và xâm lợc của chủ nghĩa thựcdân Pháp bắt chúng tôi phảichịu đựng

Ông Bộ trởng Mutê đãđến điều tra Tiếc thay ông đãchẳng muốn gặp tôi Vì thế ông

đã trở về với một nhận định sailầm về tình hình Việt Nam.Ngời ta đã vu cho chúngtôi cố ý gây cuộc chiến tranhnày Điều đó hoàn toàn sai sựthực

Tôi chỉ nhắc lại đây mộtvài việc: Chính phủ mới củachúng tôi thành lập sau khi tôi

ở Pháp về, gọi là Chính phủkiến quốc còn Chính phủ trớcthì gọi là Chính phủ khángchiến Uỷ ban kháng chiến toànquốc Việt Nam đã giải tán Một

chơng trình kiến thiết kinh tế

xây dựng các miền kiểu mẫu đã

đợc ban hành Chính tôi đã

nhiều lần kêu gọi Chính phủ và

Quốc hội Pháp để gây hoà bình

và tin tởng lẫn nhau Phải

chăng đó là một cuộc gây

phái các uỷ ban để thi hành

Tạm ớc, việc phong toả hải

cảng Hải Phòng, việc chiếm

đóng Hải Phòng và Lạng Sơn,

sự tiếp viện quân cảm tử và

lính lê dơng tới Hà Nội và Đà

Nẵng, những tối hậu th liên

tài liệu rõ ràng mà chúng tôi rất

tiếc không đợc gửi ông Bộ

tr-ởng Mutê, nhng chúng tôi sẽ

công bố khi phải lúc Lúc đó

nhân dân Pháp và cả thế giới sẽ

biết ai mới chính là những ngời

phải chịu trách nhiệm về cuộc

chiến tranh này

Chúng tôi muốn gì?

Chúng tôi bao giờ cũngmuốn cộng tác với dân tộcPháp nh anh em, trong hoà bình

và tin tởng lẫn nhau

Chúng tôi bao giờ cũngmuốn độc lập và thống nhấttrong khối Liên hiệp Pháp

Chúng tôi bao giờ cũngmuốn kiến thiết lại nớc chúngtôi với sự giúp đỡ của t bản vàcác nhà chuyên môn Pháp để

mu lợi ích chung cho cả haidân tộc

Chúng tôi muốn hoà bìnhngay để máu ngời Pháp và Việtngừng chảy Những dòng máu

đó chúng tôi đều quý nh nhau

Chúng tôi mong đợi ởChính phủ và nhân dân Phápmột cử chỉ mang lại hoà bình

Nếu không, chúng tôi bắt buộcphải chiến đấu đến cùng để giảiphóng hoàn toàn đất nớc NớcViệt Nam có thể bị tàn phá, nh-

ng nớc Việt Nam sẽ lại hùngmạnh hơn sau cuộc tàn phá đó

Còn nớc Pháp chắc chắn sẽ mấthết và sẽ biến hẳn khỏi cõi Áchâu

Chúng tôi tha thiết mongrằng dân tộc Pháp bao giờ cũngchiến đấu cho tự do trên thếgiới, sẽ hết sức tìm mọi cách để

tránh một tình trạng không ơng cứu chữa

ph-N g à y

1 0

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Sách Lời Hồ Chủ tịch,

Nha Thông tin Việt Nam,

1948, t.1, tr.26-27.

ĐIỆN TRẢ LỜI MỘT NHÀ BÁO MỸ

1- Hồ Chí Minh xin gửitới nhân dân Mỹ vĩ đại tình hữunghị tốt đẹp nhất của nhân dânViệt Nam và hy vọng nhân dân

Mỹ sẽ ủng hộ Việt Nam đấutranh giành độc lập

2- Không có liên lạc từbên ngoài Vẫn hy vọng nhngkhông biết Mỹ có thiện ý giúpViệt Nam giành độc lập haykhông Có muốn kêu gọi nớc

Mỹ, nhng cha biết làm cách

nào

3- Cuộc chiến sẽ tiếp diễn

chừng nào Pháp cha thừa nhận

9- Việc Pháp buộc tội

quân Nhật Bản ở Việt Nam là

để tuyên truyền Không phải

quân Trung Quốc, quân Anh,

quân Pháp đã quét sạch quân

Nhật khỏi Đông Dơng Điều

chắc chắn là đội quân lê dơng

của Pháp ở đây chủ yếu gồm

bọn phát xít

10- Các phóng viên Mỹ cóquốc tịch Mỹ sẽ đợc đón tiếpkhi họ đến gặp các nhà chứctrách Việt Nam

11- Việt Nam thu đợc mộtmáy bay của Pháp, nhng nókhông tốt lắm Hy vọng Mỹ sẽgửi giúp chúng tôi vài chiếc

12- Việt Nam muốn giữmối liên hệ với nớc Mỹ

Trả lời ngày 12-1-1947

Tiếng Anh, bản gốc lu tại Trung tâm lu trữ Quốc gia

I, bản chụp lu tại Viện Hồ Chí Minh.

Nhân dân Pháp và các thuộc địa Pháp,

Các nhân sĩ dân chủ toàn thế giới,

Tôi thay mặt nhân dânViệt Nam trân trọng cảm ơncác vị đã lên tiếng ủng hộ chínhnghĩa và tỏ đồng tình với cuộckháng chiến của dân tộc ViệtNam

Việt Nam chỉ muốn hoàbình và độc lập, để cộng tácthân thiện với các dân tộc trênthế giới, trớc là với dân tộc anh

em Á Đông và dân tộc Pháp

Việt Nam chỉ giữ gìn chủquyền, độc lập của mình, chứkhông hề xâm phạm đến ai

Thế mà thực dân Pháp bấtnhân bội ớc, đem tất cả lực l-ợng hung tàn của chúng, hòngtiêu diệt nớc Việt Nam Dân chủCộng hoà

Những thành thị nh HảiPhòng, Hà Nội đã bị thực dânPháp phá tan hoang Mấy nghìnđàn bà, trẻ con Việt Nam đã bịtàu bay Pháp bắn chết

Việt Nam là một bộ phậntrong đại gia đình châu Á Vậnmệnh Việt Nam rất mật thiếtquan hệ với vận mệnh các dântộc Á châu Thực dân Phápmuốn đè bẹp Việt Nam, tức làmuốn phá hoại đại gia đình Áchâu của chúng ta

Việt Nam là một bộ phậntrong nền hoà bình chung toànthế giới Thực dân Pháp gâynên chiến tranh ở Việt Nam,tức là phá hoại thế giới hoàbình

Vận mệnh nhân dân Pháp

và các thuộc địa Pháp lại càngquan hệ với Việt Nam Nếu đểbọn thực dân kéo dài cuộc

chiến tranh ở Việt Nam thì

chẳng những nhân dân Pháp bị

chết ngời hại của thêm, mà địa

vị nớc Pháp sẽ trở nên cô độc

và khối Liên hiệp Pháp cũng

không còn Nhân dân Angiêri,

Tuynidi, Marốc, Mađagátxca,

v.v., sẽ trông gơng Việt Nam

mà không ai tin Pháp nữa

Vì Tổ quốc, vì tự do, nhân

dân Việt Nam kiên quyết kháng

chiến đến cùng Vì nhân đạo,

chính nghĩa, vì hoà bình chung

và lợi ích chung, nhân dân Việt

Nam mong các vị giúp đỡ mọi

phơng diện

Một lần nữa tôi xin thay

mặt toàn dân Việt Nam cảm ơn

các vị đã tỏ tình thân ái

N g à y

1 3

t h á n

g 1

n ă m

1 9 4 7

Sách Lời Hồ Chủ tịch,

Nha Thông tin Việt Nam,

1948, t.1, tr.30-31.

GỬI CÁC VỊ LÃNH TỤ DIẾN ĐIỆN

VÀ Á ĐÔNG

Nhân dịp ngày độc lập củadân tộc Diến Điện, thay mặtdân tộc Việt Nam và riêng tôi,tôi gửi dân tộc Diến Điện lờichúc mừng thân ái

Tôi cũng nhân dịp đó gửilời cảm ơn ông Aung San, cácông Nêru, Bôdơ, Ginnát và các

vị lãnh tụ dân tộc châu Á đã tỏcảm tình với dân tộc Việt Namtrong cuộc chiến đấu giảiphóng đất nớc

Các dân tộc châu Á có độclập thì nền hoà bình thế giớimới thực hiện đợc Mỹ đã côngnhận nền độc lập của Phi LuậtTân Anh đã hứa để Ấn Độ đợcđộc lập Hai cờng quốc ấy đãthi hành đúng Hiến chơng ĐạiTây Dơng vì họ đã ký Hiến ch-ơng đó Nhng còn các cờngquốc khác thì sao?

Vận mệnh dân tộc châu Á

quan hệ mật thiết với vận mệnhdân tộc Việt Nam Vận mệnhcác dân tộc thuộc địa Phápcũng vậy

Chúng tôi mong đợc tất cảcác dân tộc giúp đỡ Chúng tôikiên quyết chiến đấu kỳ chođến khi giải phóng hoàn toàn.Chúng tôi thắng lợi, ấy làcác bạn cũng thắng lợi

L ờ i c h à o

t h â n á i

H Ồ

C H Í M I N H Tiếng Pháp, bản gốc lu tại

Chúng sẽ bắt dân ta đi phu

đi lính, nộp thuế nộp su Chúng

sẽ giật hết quyền tự do độc lậpcủa ta Chúng sẽ cớp hết ruộngnơng của cải ta Chúng sẽkhủng bố chém giết anh em bàcon ta Chúng sẽ đốt phá nhàcửa đền chùa ta Đồng bào thửxem Hà Nội, Hải Phòng thì rõ

Vì ta không chịu làm trâungựa cho Pháp, vì ta phải giữgìn non sông đất nớc ta, chonên ta phải đánh bọn thực dânPháp

Đánh thì phải phá hoại Takhông phá thì Pháp cũng phá

Nếu ta không phá đờng phácống, lấp sông lấp ngòi, nếu takhông phá những nhà cửa kiên

cố mà Pháp có thể dùng làmnơi căn cứ, thì Pháp sẽ đem tàuthuỷ xe tăng đến đánh ta, vàchúng sẽ đốt phá cớp bóc sạchtrơn Vì vậy, ta phải phá trớc,cho Pháp không dùng đợc Dù

ta muốn để cống, để đờng, đểnhà mà dùng, cũng không dùngđợc, vì Pháp sẽ chiếm hết, pháhết

Bây giờ ta phải phá đi, đểchặn Pháp lại, không chochúng tiến lên, không cho

chúng lợi dụng

Ta vì nớc hy sinh, chịukhổ một lúc Đến ngày khángchiến thắng lợi, ta sẽ cùng nhaukiến thiết sửa sang lại, nào cókhó gì

Các chiến sĩ ở trớc mặttrận hy sinh xơng máu cho Tổquốc, họ còn không tiếc

Không lẽ đồng bào ta lại tiếcmột đoạn đờng, một cái cống,hoặc một ngôi nhà, mà để bọnPháp lợi dụng, đặng đánh Tổquốc ta

Đồng bào đều là ngời áiquốc, chắc không ai nỡ lòng

nh thế

Vậy tôi thiết tha kêu gọitoàn thể đồng bào ở đây, mọingời đều ra sức giúp phá Phácho rộng, phá cho sâu, phá saocho bọn Pháp không lợi dụngđợc Một nhát cuốc của đồngbào, cũng nh một viên đạn củachiến sĩ bắn vào quân địch vậy

Tôi lại trân trọng hứa vớiđồng bào rằng: kháng chiếnthắng lợi rồi, tôi sẽ ra sức cùngđồng bào sửa sang tu bổ lại hết

Chúng ta sẽ làm những đờng

sá, cầu cống khéo hơn, nhữngnhà cửa tốt hơn, và xứng đángmột dân tộc tự do độc lập hơn

Kháng chiến thắng lợimuôn năm!

Việt Nam độc lập muônnăm!

Viết ngày 16-1-1947

Bản đánh máy của Chủ tịch

Hồ Chí Minh lu tại Trung tâm

lu trữ Quốc gia I, bản chụp

lu tại Viện Hồ Chí Minh.

nhân dân Việt Nam và riêng

tôi, tôi xin nhiệt liệt gửi ngài

lời chào mừng nhân dịp ngài

đ-ợc bầu lên giữ chức Tổng

thống nớc Pháp cộng hoà

Nhân dịp này, tôi xin nói

để ngài rõ là dân tộc Việt Nam

chỉ mong đợc độc lập và thống

nhất trong khối Liên hiệp Pháp

Tôi rất đau lòng trông thấy

những ngời đáng lẽ là bạn bè

anh em với nhau, mà nay phải

tàn sát lẫn nhau

Chúng ta có thể và chúng

ta phải đi tới hoà bình để cứu

sống cho bao thanh niên Pháp

-Việt Biết rõ lòng nhân ái và

đức độ cao cả của ngài, tôi xin

đề nghị cùng ngài lập lại ngay

nền hoà bình để tránh cho hai

nớc chúng ta khỏi bị hao ngời

thiệt của, và để gây lại sự cộng

tác và tình thân thiện giữa hai

dân tộc chúng ta

Kínhchàothânái

N g à y

1 8

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Từ ngày thực dân Phápbội ớc khai hấn, toàn thể đồngbào ta phải đồng tâm nhất trí,kháng chiến cứu quốc Lần nàycũng nh những lần trớc 6-3 và14-9, tôi chắc cụ đã lấy địa vịcông và t, là Cố vấn của Chínhphủ và là bạn thân của tôi, màgiải thích và kêu gọi đồng bàohăng hái tham gia kháng chiếncứu quốc

Vì công việc còn bận, tôicha có thể gặp cụ để trực tiếpcảm ơn cụ, tôi xin phái ngờithân tín là ông Huỳnh thay mặttôi đến hỏi thăm và chúc cụmạnh khoẻ

Nhờ cụ cầu Đức Chúa banphúc cho Tổ quốc và xin cụnhận lời chào thân ái của tôi

N g à y 2 3

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Bản gốc bức th lu tại

Cục lu trữ Trung ơng Đảng.

THƯ CHÚC TẾT ĐỒNG BÀO

VÀ CHIẾN SĨ NAM BỘ

Nhân dịp Nguyên đán âmlịch, tôi thay mặt Chính phủđặc biệt chúc đồng bào vàchiến sĩ Nam Bộ năm mới

Vì quyền thống nhất vàđộc lập của Tổ quốc, đồng bào

và chiến sĩ đã hy sinh chiến đấuhơn một năm nay, mà từ nayvẫn kiên quyết hy sinh phấnđấu nữa Sự trung thành dũngcảm đó sẽ đem Tổ quốc đếnthắng lợi, và sẽ ghi những trang

vẻ vang trong lịch sử nớc nhà

Vì yêu chuộng hoà bình,

vì thật tâm muốn cộng tác vớinhân dân Pháp, Chính phủ ta đãtìm hết cách dàn xếp với Pháp

Nhng bọn thực dân phản động

bội tín bất nhân, hòng dùng vũlực để cớp nớc ta một lần nữa

Chúng gây ra cuộc chiến tranhtoàn quốc đã hơn một thángnay

Vì chủ quyền, vì Tổ quốc,toàn dân Việt Nam đã thề kiênquyết kháng chiến đến cùng,kháng chiến đến lúc lấy lại đợcthống nhất độc lập mới thôi

Chúng ta đã thề thà chết chứkhông làm nô lệ

Chúng ta đã phải trải quanhững bớc gay go cực khổtrong cuộc trờng kỳ khángchiến Nhng chúng ta chắc rằngthắng lợi cuối cùng sẽ về ta

Nhân vì ở Nam Bộ còn cómột số ít ngời bị thực dân Pháptuyên truyền lừa gạt mà nghĩlầm, cho nên nhân dịp này tôimuốn thêm mấy lời giải thích:

1 Bọn thực dân nói: Nếu

ba kỳ thống nhất thì những

ng-ời ái quốc sẽ khủng bố nhữngngời hiện nay sai lầm đi theoPháp

Tôi cả quyết cam đoanrằng Chính phủ và đồng bào

ta sẽ hết sức khoan hồng đại

độ Chẳng những để chonhững ngời đó cải quá tu tâm,

quay về với Tổ quốc, mà lạisẵn sàng trọng dụng họ, nếunhững ngời đó có tài nghệ.Một dân tộc đã tự cờng, tựlập, dân chủ cộng hoà thìkhông làm những việc nhỏnhen, báo thù báo oán

2 Bọn thực dân nói: NếuViệt Nam thống nhất thì ngờiNam sẽ bị ngời Bắc cai trị

Đó là cái mu của chúnghòng chia rẽ đồng bào ta Aicũng biết rằng: Trong nớc ViệtNam Dân chủ Cộng hoà, từlàng xã đến toàn quốc nhữngngời chức trách đều do dân cử

ra Dân tin cậy ai thì ngời ấytrúng cử và bổn phận nhữngngời trúng cử là làm đày tớcông cộng cho dân chứ khôngphải làm quan phát tài Nh thếthì đồng bào Nam có lo gì là bịđồng bào Bắc cai trị

3 Bọn thực dân lại nói:Chính phủ ta là Chính phủ ViệtMinh3 Đó lại là một câu nóinhầm Trong Chính phủ có đủnhững ngời các đảng phái, nhĐảng Dân chủ, Đảng Xã hội4,Đảng Quốc dân, Đồng minhhội, lại có những ngời khôngthuộc đảng phái nào 5 vị Bộ tr-

ởng và Thứ trởng là những

ng-ời quê quán ở Nam Bộ Thế thì

sao lại nói là Chính phủ Việt

Minh?

4 Sau hết chơng trình nội

chính của Chính phủ và quân

dân ta chỉ có 3 điều mà thôi:

a) Tăng gia sản xuất để

quyền dân chủ tự do

Chính sách ngoại giao của

Chính phủ thì chỉ có một điều

tức là thân thiện với tất cả các

nớc dân chủ trên thế giới để giữ

othânái

N g à y

2 4

t h á n g 1

n ă m

1 9 4

7

H Ồ

C H Í M I N H

Sách Lời Hồ Chủ tịch,

Nha Thông tin Việt Nam,

1948, t.1, tr.34-35.

GỬI CHÍNH PHỦ PHÁP ĐỀ NGHỊ CHẤM DỨT CHIẾN TRANH

Lúc này là lúc nớc Phápvừa ra khỏi thời kỳ tạm bợ, vàsắp sửa bớc vào giai đoạn tổchức vững bền, nỗ lực kiếnthiết, tôi xin nhân danh Chínhphủ và nhân dân Việt Nam gửilời chào mừng Chính phủ mớicủa nớc Pháp

Thời kỳ tạm bợ mà nớcPháp vừa qua, đã kéo dài nhiềuquá, vì thế nớc Pháp đã không

ấn định đợc rõ rệt lập trờng củamình trong vấn đề Việt - Pháp

Đó là nguyên nhân sâu xa củatình trạng bi thảm hiện tại Tìnhtrạng này, chúng tôi thiết nghĩnguyên cớ ở sự đối lập giữa cácnguyện vọng và quyền lợi thiếtthực của hai dân tộc chúng tathì ít, mà ở những sự hiểunhầm do ít nhiều kẻ cố ý gây ra

và duy trì thì nhiều Vì vậy

chúng tôi tha thiết mong rằng

không thay đổi của nớc Việt

Nam, có thể tóm tắt trong hai

điểm chính sau đây:

buộc dân tộc Việt Nam phải

võ trang tự vệ Tuy nhiên,

chúng tôi vẫn mong ớc hoà

bình, một nền hòa bình hợp

công lý và xứng đáng đối

với nớc Pháp cũng nh đối

với nớc Việt Nam Chúng

tôi rất than tiếc những sự đổ

Chúng tôi tin ở tơng lai sựhợp tác thân thiện giữa hai dântộc chúng ta, và mong đợiChính phủ Pháp đáp lại lời kêugọi mới này

N g à y

2 5

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Chúng tôi hết sức cảmđộng vì những cảm tình củangài đối với dân tộc Việt Nam.Thay mặt dân tộc vàChính phủ Việt Nam, và riêngtôi, tôi xin nhiệt liệt cảm ơnngài về những việc ngài đã làm

và sẽ làm để giúp cho sự tranhđấu giành tự do của nớc ViệtNam

Tôi xin gửi ngài lời chàothân ái

N g à y 2 7

H Ồ

C H Í M I N H

Cùng các chiến sĩ yêu quý Trung đoàn Thủ đô,

90 phần trăm mâm cỗ tiệc tùng,

ai cũng tiết kiệm để dự bị côngcuộc trờng kỳ kháng chiến

Các em là đội cảm tử Các

em cảm tử để cho Tổ quốcquyết sinh1) Các em là đại biểucái tinh thần tự tôn tự lập củadân tộc ta mấy nghìn năm để1) 1) Có sách xuất bản sau

nh cuốn: Hồ Chủ tịch với các lực lợng vũ trang nhân dân,

Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1962, tr.26-27 lại in là

“Các em l à độ i quyết tử Các

em quyết tử để cho Tổ quốc quyết sinh” (B.T).

lại, cái tinh thần quật cờng đó

đã kinh qua Hai Bà Trng, LýThờng Kiệt, Trần Hng Đạo, LêLợi, Quang Trung, Phan ĐìnhPhùng, Hoàng Hoa Thám,truyền lại cho các em Nay các

em gan góc tiếp tục cái tinhthần bất diệt đó, để truyền lạicho nòi giống Việt Nam muônđời về sau

Chí kiên quyết dũng cảm,các em đã sẵn có, đây tôi chỉnhắc lại một vài điều mà các

em phải nhớ luôn luôn:

1 Phải hết sức khôn khéo,nhanh chóng, bí mật, phải biếtcách hoá chỉnh vi linh2)

2 Phải rút kinh nghiệmhàng ngày hàng giờ Phải đềphòng

Việt gian trinh thám

3 Phải hết sức cẩn thận.Phải luôn luôn có sáng kiến đểlợi dụng thời cơ

4 Tuyệt đối đoàn kết.Các em hăng hái tiến lên,

2) 2)Hoá chỉnh vi linh: đem

một chỉnh thể chia thành nhiều bộ phận nhỏ Ở đây nên hiểu là biết phân tán lực lợng một cách khéo léo (B.T).

lòng Già Hồ, lòng Chính phủ

và lòng toàn thể đồng bào luôn

luôn ở bên cạnh các em

Tôi thay mặt Chính phủ và

đồng bào gửi cho các em lời

chào thân ái và quyết thắng

N g à y

2 7

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Sách Lời Hồ Chủ tịch,

Nha Thông tin Việt Nam,

1948, t.1, tr.39.

ĐIỆN GỬI CÁC VỊ CHÍNH KHÁCH ẤN

ĐỘ

C á c ô n g N êr u, P h ó C h ủ tị c h C hí n h p h

ủ lâ m th ời Ấ n Đ ộ, S a r a S ă n g đ r a B ô d ơ, B ộ t r- ở n g B ộ C

1)

Chúng tôi rất cảm động vìnhững cảm tình mật thiết của

các ngài đối với dân tộc Việt

Nam trong cuộc tranh đấu

chống thực dân Pháp

1) 1) Nehru, Sarah Chandra Bose, Kripalani,

Jinnah (B.T).

Thay mặt nhân dân vàChính phủ Việt Nam, và riêngtôi, tôi xin chân thành cảm tạcác ngài về những việc cácngài đã làm và sẽ làm để giúpchúng tôi Tôi tin chắc chắnrằng chúng ta đồng lòng cốgắng, thế nào cũng sẽ thắng đ-

ợc chủ nghĩa thực dân phảnđộng

Lờichàothânái

N g à y

2 7

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Sách Lời Hồ Chủ tịch,

Nha Thông tin Việt Nam,

điền, chú nên làm một kế hoạch

thiết thực thi hành đợc ngay

Nh tôi nói hôm Tết

Cần phải chú ý:

1 Cách phân phối ngời (ai

đem áo chăn nấy)

2 Giúp đỡ lúc đi đờng

(trạm nghỉ, hành lý)

3 Nơi nào bao nhiêu ngời

4 Đến nơi thì sao cho có

chỗ ăn, chỗ ở và việc làm ngay

N g à y

2 8

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

Bản gốc lu tại Trung tâm

lu trữ Quốc gia I, bản chụp

lu tại Viện Hồ Chí Minh.

GỬI ÔNG NÊRU, PHÓ CHỦ TỊCH CHÍNH PHỦ ẤN ĐỘ

Trong ngày đáng ghi nhớ

này là Ngày Độc lập của nớc

Ấn Độ, chúng tôi xin chung sựhân hoan với dân tộc Ấn Độ, vàrất tin cậy vào sự thắng lợi củacác dân tộc Á châu trong cuộctranh đấu cho tự do và tiến bộ.Mong rằng tình thân thiệngiữa hai dân tộc chúng ta càngbền chặt để sớm thấy một kỷnguyên thịnh vợng, hạnh phúc

và hoà bình bắt đầu ở Á châu

N g à y 2 9

t h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Ngài biết rằng tôi không

có gia đình, cũng không có concái Nớc Việt Nam là gia đìnhcủa tôi Tất cả thanh niên ViệtNam là con cháu của tôi Mấtmột thanh niên thì hình nh tôiđứt một đoạn ruột

Nhng cháu và anh emthanh niên khác dũng cảm hysinh để giữ gìn đất nớc Thế là

họ đã làm rạng rỡ dân tộc, vẻvang giống nòi Họ chết cho Tổquốc sống mãi; vật chất họ mấtnhng tinh thần họ vẫn luônluôn sống với non sông ViệtNam

Họ là con thảo của ĐứcChúa, họ đã thực hiện cái khẩuhiệu: Thợng đế và Tổ quốc

Những thanh niên đó là dân tộcanh hùng Đồng bào và Tổquốc sẽ không bao giờ quên ơnhọ

Ngài đã đem món của quýbáu nhất là con của mình, sẵnsàng hiến cho Tổ quốc Từ đâychắc ngài sẽ thêm ra sức giúpviệc kháng chiến để bảo vệ nớcnhà thì linh hồn cháu ở trên trờicũng bằng lòng và sung sớng.Tôi thay mặt Chính phủcảm ơn ngài, và gửi ngài lờichào thân ái và quyết thắng

T h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H

C H Í M I N H Bản đánh máy của Chủ

Tôi vừa đợc biết Bộ trởng

Mutê đã rời Hà Nội mà không

gặp tôi Thật là đáng tiếc, ông

Mutê và tôi có thể nói với nhau

nhiều câu chuyện ích lợi Tôi

có thể nhân danh Chính phủ

giao cho ông Mutê những tàiliệu về cuộc xung đột hiện tại

và đề nghị cùng ông những ơng sách có thể làm chấm dứt,nếu nớc Pháp muốn, cuộc chiếntranh huynh đệ tơng tàn mà cảhai dân tộc đều không muốn,

ph-và có thể nối lại tình thân áigiữa hai nớc

T h á n g 1

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C

H Í M I N H

Cùng Vệ quốc đoàn, tự vệ, dân quân toàn quốc,

Các chiến sĩ yêu quý!

Từ 19 tháng Chạp, thựcdân Pháp đánh úp ta, các anh

em là những ngời đầu tiên, lậptức đứng lên chiến đấu.Sau 85 năm nớc ta bịchiếm, các anh em là nhữngngời đầu tiên đứng lên đánhthực dân Pháp, một cách nhấttrí, khắp Bắc, Trung, Nam

- Vẻ vang thay! Cái nhiệm

vụ của anh em Ăn gió nằm ơng, xung phong hãm trận, cácanh em không quản gian lao.Máu trôi lửa cháy, ma đạn rừngbom, các anh em không quảnnguy hiểm Các anh em chỉ biếtđua nhau giết giặc

s Oanh liệt thay! Cái tráng

chí của anh em Càng đánh

càng mạnh, kinh nghiệm càng

nhiều Khi thắng không kiêu,

khi lui không nản! Các anh em

quyết kháng chiến cho đến

thắng lợi

Mặc kệ tàu bay, thiết giáp,

các anh cứ tiến lên, cứ xông

vào!

- Anh dũng thay! Lòng

quyết thắng của anh em Các

chiến sĩ là đàn con anh hùng

của Tổ quốc Các chiến sĩ

quyết đem xơng máu để giữ

vững non nớc Lạc Hồng!

Các chiến sĩ cứ tiến lên!

20 triệu đồng bào đang

hoan hô anh em và quyết làm

hậu thuẫn cho anh em

Chính phủ luôn luôn nhớ

đến anh em

Chiến sĩ anh hùng Việt

Nam, tiến lên!

í n h

p h ủ

n

ớ c V i ệ t N a m

D â n

c h ủ

C ộ n

g h o à

Viết khoảng tháng 1-1947

Bản gốc lu tại Trung tâm

lu trữ Quốc gia I, bản chụp

lu tại Viện Hồ Chí Minh.

THƯ GỬI GIÁM MỤC

LÊ HỮU TỪ

Gửi cụ Giám mục Lê Hữu Từ

Tha cụ,Tôi cảm ơn thơ cụ ngày11-1-47 Vì giao thông hơi khó,đến nay mới trả lời đợc, xin cụmiễn thứ

Trong Hiến pháp ta đãđịnh rõ: Tín ngỡng tự do Nếu

ai làm sai Hiến pháp, khiêukhích công giáo thì sẽ bị phạt.Chắc cụ không bao giờ tinrằng Việt Minh chống đạo vì cụthừa biết Việt Nam độc lập đồngminh là cốt đoàn kết tất cả đồngbào để làm cho Tổ quốc độc lập,chứ không phải để chia rẽ, phảnđối tôn giáo

Mà tôi cũng không baogiờ nghi rằng đồng bào cônggiáo chống Việt Minh, vì hơn

ai hết, đồng bào công giáo càngmong cho Tổ quốc độc lập, chotôn giáo đợc hoàn toàn tự do;

và tôi chắc ai cũng tuân theokhẩu hiệu: Phụng sự Thợng đế

và Tổ quốc

Những sự xích mích nhỏ

giữa một số đồng bào, tuy là

đáng tiếc, vì đạo đức giáo hoá

mến của tôi sẽ hết sức giúp, đặng

triệt để hoàn thành đại đoàn kết,

để toàn dân không phân lơng

giáo, chỉ một tâm lo chống ngoại

xâm

Nhờ cụ cầu Chúa ban

phúc cho nớc nhà, mau đi đến

kháng chiến thắng lợi

Lờichàothânái

N g à y 1 t h

á n g 2 n ă m 1 9 4 7

H Ồ C H Í M I N

CAO MIÊN GIẢI

PHÓNG1)

Chính phủ và toàn thểnhân dân Việt Nam nhiệt liệthoan nghênh việc thành lậpmột Uỷ ban giải phóng Việt -Miên - Lào, mục đích theo đuổiđến cùng cuộc chiến đấu chung

để chống đế quốc và thực dânPháp

Thay mặt cho toàn dânViệt Nam, tôi xin gửi Uỷ bangiải phóng lời chào mừng thân

ái Tôi xin chắc rằng các dântộc ta, đã sẵn có một tinh thầntranh đấu cao, lại gắng đi tớimột sự cộng tác chặt chẽ, thìthắng lợi thế nào cũng về ta, vàchúng ta nhất định sẽ giành đợcđộc lập

N

1) 1) Chủ tịch nớc Cao Miên giải phóng (Campuchia) gửi Chủ tịch Hồ Chí Minh bức

th báo tin một Uỷ ban giải phóng Việt - Miên - Lào đã đợc thành lập và kêu gọi

sự giúp đỡ của nhân dân Việt Nam Trên đây là th trả lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh (B.T).

giúp Việt Nam Nếu nh ngài tới

đây với t cách là một nhà báo

Mỹ của một tờ báo lớn thì ngài

còn có thể làm đợc rất nhiều

việc Nếu Lê Xuân có thể làm

đợc việc gì đó, thì hãy để anh

N g à y

1 5

t h á n g 2

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N H

Tiếng Anh, bản gốc lu tại Cục lu trữ Trung ơng Đảng,

bản chụp lu tại Viện Hồ Chí Minh.

THƯ GỬI ĐỒNG BÀO

TẢN CƯ

Cùng đồng bào tản c,

Thực dân Pháp bất nhân

bội tín, gây nên chiến tranh, đốt

phá, tàn sát, làm cho dân ta cha

lìa con, vợ lìa chồng, vô cùng

thê thảm

Dân ta vì độc lập, tự tôn,

phải kiên quyết kháng chiến,

các đồng bào thì hy sinh cửa

nhà, của cải, kiên quyết tản c

nơi ăn, chỗ ở, việc làm

Vậy, nhiệm vụ của đồng

bào tản c là thế nào ?

A- Tản c cũng là kháng

chiến.

Ở tiền tuyến chiến sĩ hy

sinh xơng máu để bảo vệ non

sông Ở hậu phơng, toàn thể

quốc dân hy sinh mồ hôi nớc

mắt để giúp việc kháng chiến

Các đồng bào tản c cam

chịu linh đinh cực khổ, chứ

không chịu đội trời chung với

quân thù Tôi biết nhiều đồng

bào trớc lúc tản c giao hết lơng

thực cho bộ đội ta cho khỏi lọt

vào tay địch Nhiều ngời tự đốt

cháy nhà mình cho khỏi để

quân địch dùng Thế là các

đồng bào đã oanh liệt tham giakháng chiến, mà nay về sau cứphải tham gia kháng chiến

B- Tản c cũng phải tăng gia sản xuất.

Nay dời vào hậu phơng,

các đồng bào mỗi ngời phải

làm một việc, không nên một ai

ăn rỗi ngồi không

Các anh em trí thức thì

đem học vấn của mình giúpvào việc văn hoá ở thôn quê,hoặc ra sức tuyên truyền việckháng chiến Hoặc giúp sứcvào bình dân học vụ Chớ bỏtài học của mình

Các đồng bào có vốn thì

nên cùng nhau tổ chức nhữngcông nghệ nhỏ Nh thế thì đãkhỏi ngồi ăn cụt vốn mà lạigiúp đợc một số đồng bào laođộng tản c Chính phủ sẽ tậntâm giúp đỡ

Các anh em công nhân thì

Liên đoàn lao động và Chínhphủ đã có kế hoạch sắp xếpcông ăn việc làm cho cả mọingời Anh em phải lập tức đếnđăng ký tại Liên đoàn lao động

để nhận công việc

Anh em nông dân và các

lớp đồng bào khác thì Chính

phủ và đồng bào hậu phơng đã

có cách giúp đỡ Xin mọi ngờitheo lời của các Uỷ ban tản c,

đi đến nơi đã chuẩn bị sẵn sàng

để mà làm ăn

Nh thế là các đồng bào ailàm nghề gì, trong lúc tản c cứlàm nghề ấy Ai cũng ra sứctăng gia sản xuất

C- Về mặt tinh thần.

Các đồng bào đã quyết chí

hy sinh vì nớc, bỏ hết nhà cửa,của cải mà tản c Nay phải giữvững và phát triển tinh thầnkiên quyết đó

Khi đã có việc làm, thì

phải siêng năng và tiết kiệm.

Ăn ở cùng nhau, phảiđoàn kết chặt chẽ Phải nhớrằng: Đoàn kết là sức khángchiến

Phải giữ kỷ luật, mỗi ngờiphải tự cho mình là một ngờichiến sĩ, mỗi ngời phải làmtròn nhiệm vụ của mình

Tôi và Chính phủ khônggiờ phút nào không lo lắng đếncác đồng bào Bây giờ đangcực khổ, thì chúng ta vui chịuvới nhau Đến ngày khángchiến thắng lợi, độc lập thànhcông, chúng ta sẽ cùng nhauvui sớng Con cháu Lạc Hồng,bao giờ cũng quật cờng, khôngbao giờ sợ khổ

L

ờichàothânái

N g à y 1 7

t h á n g 2

n ă m 1 9

4 7 Sách Lời Hồ Chủ tịch,

Nha Thông tin Việt Nam,

một lời kêu gọi cấp bách

Máu Pháp và máu Việt

chảy đã nhiều Nhiều thành thị,

làng mạc Việt Nam đã bị tàn

phá, nhiều doanh nghiệp Pháp

đã bị phá sản Cuộc chiến tranh

càng kéo dài ngày nào, thì tang

thực là ở đâu không có quân

đội Pháp thì không có xung

đột, mà rất có hoà bình, trật tự

Một lần nữa, chúng tôi

trịnh trọng tuyên bố rằng nhândân Việt Nam chỉ mong ớc cóđộc lập và thống nhất trongkhối Liên hiệp Pháp; chúng tôicam kết tôn trọng quyền lợikinh tế và văn hoá Pháp ở ViệtNam

Nớc Pháp, xa nay vẫntranh đấu bảo vệ cho tự do, có

lẽ nào lại tiếp tục chiến tranhvới một nớc chỉ đòi nhữngquyền chính đáng nhất củamình và chỉ muốn cộng tác vớinớc Pháp Nớc Pháp chỉ cầnnói một câu là chiến sự đìnhchỉ tức khắc, là bao nhiêu sinhmệnh và tài sản đợc cứu vãn, làtình thân thiện và lòng tin cậylẫn nhau lại đợc phục hồi nh tr-ớc

Nếu mặc dầu lòng chânthật mong muốn hoà bình củachúng tôi, nớc Pháp nhất địnhtiếp tục cuộc chiến tranh, nớcPháp sẽ mất hết mà không thuđợc lợi gì, vì lẽ chiến tranh chỉ

đa tới chỗ gây căm hờn thù oángiữa hai dân tộc chúng ta

Đã hẳn là quân đội Pháp

có tàu bay và xe tăng, nhngchính nghĩa về phía chúng tôi

và chúng tôi có một ý chí cơngquyết kháng chiến đến cùng

N g à y

1 8

t h á n g 2

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H

Í M I N H

1- Trả đồn điền của ông

Phạm Lê Bổng lại cho ông ấy

2- Ngời quản lý hiện giờ,

phải trả lại sản vật hoa mùa đầy

đủ theo lệ thờng Nếu thiếu

hoặc h hỏng vật gì, thì theo

phép luật mà xử trí Nếu ngời

quản lý mợn tên ngời nào hoặc

đoàn thể nào mà làm quấy, thì

cứ theo phép luật mà trị

3- Hôm trớc, ông Bổng có

hứa với tôi: Đồn điền đó có thể

thu nạp 500 đồng bào tản c

Hỏi lại ông ấy rõ ràng Thật có

thể hay không Nếu quả có thể,

thì bao giờ ngời tản c đến đợc

4- Làm xong việc rồi, báo

cáo cho tôi biết

5- Công tác Ban Cứu tế

(các điền chủ giúp đồng bào

tản c) tiến bộ thế nào ?

Chàothânáiv

àquyếtthắng

N g à y

1 9

t h á n g 2

n ă m

1 9 4 7

H Ồ

C H Í M I N HTB: Gửi lời

thăm

cụ Từ,cụTrực,cụTrung

và tấtcảđồngbàocônggiáo

ChúNammong

gặp cụNgô

Tử Hạ

Bản đánh máy của Chủ tịch

Hồ Chí Minh lu tại Bảo tàng

Hồ Chí Minh, bản chụp lu tại

Viện Hồ Chí Minh.

BÀI NÓI CHUYỆN VỚI CÁN BỘ TỈNH THANH HOÁ

CÁN BỘA- Cán bộ là gì?

Cán bộ là cái dây chuyềncủa bộ máy Nếu dây chuyềnkhông tốt, không chạy thì động

cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máycũng tê liệt Cán bộ là nhữngngời đem chính sách của Chínhphủ, của Đoàn thể thi hànhtrong nhân dân, nếu cán bộ dởthì chính sách hay cũng không

Phải tìm học hỏi cầu tiến bộ.

Đừng kiêu ngạo, học lấy điều

hay của ngời ta Phải siêng

năng tiết kiệm

2 Đối với đồng chí mình

phải thế nào? Thân ái với

nhau, nhng không che đậy

những điều dở Học cái hay sửa

chữa cái dở Không nên tranh

giành ảnh hởng của nhau

Không nên ghen ghét đố kỵ và

khinh kẻ không bằng mình Bỏ

lối hiếu danh, hiếu vị Thí dụ:

một anh nói giỏi, một anh

không, khi ra quần chúng anh

nói kém sợ anh nói giỏi lên nói

sẽ đợc công chúng vỗ tay hoan

nghênh lấn át ảnh hởng mình

đi, nên không cho anh nói giỏi

lên nói

3 Đối với công việc

phải thế nào? Trớc hết, phải

nghĩ cho kỹ, có việc làm

tr-ớc mắt thành công nhng thất

bại về sau Có việc địa

ph-ơng này làm có lợi nhng hại

cho địa phơng khác Những

cái nh thế phải tránh Thí dụ:

đối với tù binh Pháp nếumình giết đi thì thấy dânchúng hoan nghênh, nhngthế giới sẽ cho mình dã man,bất lợi ngoại giao Phải có

kế hoạch bớc đầu làm thếnào? Bớc thứ hai làm thếnào? Bớc thứ ba làm thếnào? Thành công thì thếnào? Nếu thất bại thì thếnào? Mỗi ngày lúc sáng dậy,

tự hỏi mình ngày hôm nayphải làm gì? Tối đi ngủ phải

tự hỏi mình ngày hôm nay

đã làm gì? Phải cẩn thận,cẩn thận không phải là nhútnhát do dự

4 Đối với nhân dân: Phải

nhớ Đoàn thể làm việc cho dân,Đoàn thể mình mạnh hay yếu

là ở dân Dân nghe theo làmình mạnh Hiểu nguyện vọngcủa dân, sự cực khổ của dân

Hiểu tâm lý của dân, học sángkiến của dân Nhng có nhữngviệc dân không muốn mà phảilàm nh tản c, nộp thuế, nhữngviệc ấy phải giải thích cho dân

rõ Phải tôn kính dân, phải làmcho dân tin, phải làm gơng chodân Muốn cho dân phục phảiđợc dân tin, muốn cho dân tinphải thanh khiết

5 Đối với Đoàn thể: Trớc

lúc mình vào Đoàn thể nàophải hiểu rõ Đoàn thể ấy là gì?

Vào làm gì? Mỗi đoàn thể phải

vì dân vì nớc Khi vào Đoànthể, tự do cá nhân phải bỏ Phảituyệt đối phục tùng mệnh lệnhcủa Đoàn thể Phải tuyệt đốitrung thành Khi bình thời phảihết sức làm việc Khi nguyhiểm phải hy sinh vì Đoàn thể

Hy sinh tính mạng, lợi quyền,giữ danh giá của Đoàn thể

Muốn giữ danh giá của Đoànthể phải giữ danh giá mình

Không đợc báo cáo láo nh:

Làm thành một việc thì phóngđại, thất bại thì giấu đi

Một Đoàn thể mạnh thì cáitốt càng ngày càng phát triển,cái dở càng ngày càng bớt đi

Một điều tốt phải đa ra tất cảmọi ngời cùng học, một điềuxấu phải đa ra tất cả mọi ngờicùng biết mà tránh

KHÁNG CHIẾN

Hai hòn đá cùng chọi nhauthì hai hòn cùng vỡ, hai cáitrứng cùng chọi nhau thì hai cáicùng vỡ Phải một cái cứng,một cái mềm thì khi chọi nhaumột cái mới còn Nên hai bên

cùng dùng mu trí

Pháp có xe tăng, đại bác,thì ta phá đờng Pháp có máybay thì ta đào hầm

Pháp muốn đánh chớpnhoáng thì ta kéo dài Nhấtđịnh ta thắng!

BÀI NÓI CHUYỆN

VỚI CÁC ĐẠI BIỂU

THÂN SĨ TRÍ THỨC,

PHÚ HÀO

TỈNH THANH HOÁ

Lần này là lần đầu tiên tôi

đến thăm Thanh Hoá, đợc các

ngài tới dự đông đúc, tôi lấy

làm hân hạnh Trớc tôi tới thăm

đồng bào, sau là tôi có nhiệm

vụ báo cáo công việc kháng

chiến Đây tuy cha phải chiến

tranh, nhng ai cũng biết nớc ta

có chiến tranh, nói gần thì từ

19-12 năm ngoái, xa thì từ 23-9

năm kia Chắc ai cũng biết rằng

ta không muốn chiến tranh,

nh-ng Pháp muốn gây chiến tranh

với nớc ta, nên ta phải đánh

Từ Nam chí Bắc, từ già tới

trẻ, từ các dân tộc miền xuôi

đến miền ngợc, tất cả công dân

nớc Việt Nam đều phải góp sức

đánh thực dân Pháp Hẳn ta

muốn hoà bình, nhng thực dân

Pháp muốn chiến tranh thì taphải đánh đến cùng và biếtcách đánh Phải tri bỉ, tri kỷ1),tình hình Pháp thế nào ta phảibiết để đối phó

Ở Pháp: Kinh tế khó khăn,phải vay một triệu tấn lúa mìcủa Mỹ; mỗi tháng thiếu 1 triệutấn than, nhiều nhà máy đóngcửa, dân đói rét, chứ tình hìnhkhông sáng sủa gì

Chính trị: Từ ngày nhờĐồng minh thoái khỏi ngoạixâm, thì cũng lôi thôi Hai nămmới có một Chính phủ mà tảkéo về tả, hữu kéo về hữu

Nhân dân Pháp thì họ đối vớiViệt Nam thế nào? 56% hoàbình, 34% muốn đánh

Tuy thế nhng ta không nênkhinh địch, thực dân còn mạnh,còn tàu bay tàu bò, còn việnbinh; ta thì thiên thời, địa lợi,nhân hoà, ta đủ để thắng nó

Thiên thời: ít tháng nữa,giời nóng nực, Pháp khôngchịu nổi khí hậu, sẽ ngại dần,

1) 1) Phải tri bỉ, tri kỷ:

Phải biết mình biết ngời Ở đây nên hiểu là phải nắm vững tình hình ta, tình hình địch (B.T).

từ Nam chí Bắc đi tới đâu chỉ

có tro tàn gạch vụn, Pháp đánhban ngày nhng ta lại đánh banđêm

Địa lợi: Ta ở đất ta, Phápkhông quen đờng đi

Nhân hoà: Trừ một sốViệt gian, còn 25 triệu dân tađều muốn tự do

Còn d luận ở Trung Quốc,

Ấn Độ, Nam Dơng, Diến Điện,Tân Gia Ba, đều cho là chínhnghĩa, mà đến Pháp cũng đa sốngả về ta

Cả ba: Thiên thời, địa lợi,nhân hoà đều lợi cho ta Nhữngcái lợi cho ta là hại cho địch,

mà lợi cho địch là hại cho ta

Địch có tàu bay, tàu bò,tàu thuỷ nhng nó có chừng nên

nó muốn đánh chớp nhoáng

Sét đánh không trúng, chớp soikhông thấu thì hết cơn sấm sét

là yên

Nhng trong khi sấm sét thìghê gớm lắm Nó có thể dùngviện binh để đánh ta Nó có thểđánh tràn, nhng số viện binh đókhông thể tập trung vào mộtnơi cho nên nó không làm gì đ-

ợc ta Nếu nó rải ra từ Nam

Quan đến Cà Mau cũng chẳnglàm gì đợc ta, ta càng dễ đánh

Nó dùng vũ khí tối tân thì tađánh du kích, nó trên trời thì tadới đất Ta trờng kỳ khángchiến thì ta thắng lợi

Địch muốn làm chochóng, muốn thắng nó ta phảitoàn diện kháng chiến, toàn dânkháng chiến Nó muốn thắng,

nó chia rẽ ta cho lơng ghétgiáo, giáo ghét lơng, xui Nam

Bộ ghét Bắc Bộ

Bây giờ nó lấy vũ lực takhông sợ Nó lấy chính trị, takhông mắc mu Nó lấy kinh tếphong toả, thì ta lấy kinh tế tađánh nó Ta tăng gia sản xuất

Ta lợi hơn nó là nó không thểkéo dài đợc, mà ta thì có thểkéo dài

Bây giờ ta đã biết mu mẹocủa nó Ta thử xem kinhnghiệm lúc xa, tổ tiên ta, đức

Lê Lợi, Hng Đạo trong cuộcchiến đấu nhiều trận thắng,cũng nhiều trận bại, nhng rồi tavẫn thắng, vì kiên gan và cósức đoàn kết Khi kháng chiếnrất cực khổ, rất gay go, rất khókhăn, nhng sẽ thắng lợi.Trớc lúc tôi tới đây, tôi đã

đợc th cụ Lê Thớc nói về công

việc kiến thiết tỉnh Thanh Hoá

thành một tỉnh kiểu mẫu Trong

lúc đang phá hoại nhà cửa,

đ-ờng sá mà lại nói đến kiến thiết

thì có trái nhau không? Không

trái nhau, muốn kiến thiết phải

phá hoại Phá hoại để đấu tranh

thắng lợi rồi mới kiến thiết

Nay tôi xin có mấy ý kiến,

xin cống hiến về việc kiến

thiết Một tỉnh mô phạm1),

chẳng những mô phạm ở một

mặt mà phải ở nhiều mặt;

kháng chiến khắp mọi mặt,

kiến thiết khắp mọi mặt

Tỉnh Thanh Hoá theo tôi,

muốn trở thành một tỉnh kiểu

mẫu, nhất định đợc, vì ngời

đông, đất rộng, của nhiều, chỉ

còn thiếu sự điều khiển sắp đặt

Có ruộng phải cày cho có lúa,

có ngời nhng phải phân phối

thế nào

Nay tôi xin nói về từng

ngành một:

Văn hoá: Không phải tôi

chỉ nói điều tốt, điều hay, mà

cũng phải nói sự thực, nói thực

hay mất lòng

1) 1) Một tỉnh gơng mẫu,

kiểu mẫu (B.T).

Tỉnh Thanh Hoá có tiếng

là văn vật, nhng nay xét số ngờibiết chữ còn ít hơn số ngời chabiết chữ Ngày xa đi học biếtchữ nho còn hàng 10 năm mớiđọc đợc, chứ nay chữ quốc ngữchỉ ba tháng mà còn nhiều ngờicha biết chữ Cái đó các nhàvăn hoá phải chịu một phầntrách nhiệm Tôi có ý kiến ra

kỳ hạn trong một năm phảithanh toán cho xong nạn mùchữ, các ngài thấy có đợckhông?

Chẳng những chỉ biết chữ

mà còn phải học đạo đức côngdân, phổ thông chính trị Thứhai, còn cần phải mở mang lớptrung học Ngời già thì chết,ngời trẻ thì già Chúng ta giàthì chúng ta phải chết, ta phảichuẩn bị cán bộ Trớc học mộtđờng, hành một nẻo Nay phảisửa chơng trình làm sao để họcthì hành đợc ngay

Đồng bào bây giờ phảibiết chữ hết để trả lời cho thếgiới biết nớc ta là nớc vănminh, ai cũng biết chữ

Quân sự: Phá hoại triệt để,

đào hầm trú ẩn để tránh nạn tàubay Đờng sá, đờng cái, đờng

xe lửa phải phá hoại hết

Những nhà cửa chắc chắn khi

phá thì tiếc, nhng nếu khôngphá thì khi giặc tới, nó lấy đặtđại bác thì nguy Nhng chỉ phákhông thì nó cũng đánh đợc ta

Nói tiêu cực và tích cực, pháhoại là tiêu cực nhng phải làm

cả tích cực nữa Ta phải tổchức du kích, nó thò ra đâu tađánh đó Có ngời hỏi lấy súngđâu? Đánh du kích hễ có gìcũng đợc, súng chim, súng kíp,gậy, cày, cuốc

Tổ quốc thì đồng bào phải giúp

đỡ cho gia đình ấy

Chính trị: Cái sức mạnh

vô địch mà ta có thể thắng quânđịch giành độc lập thống nhất

là sự đoàn kết

Ngày xa có những sự xíchmích phe phái, nhng ngày nay

Tổ quốc lâm nguy mà chia rẽthì bất lợi

Ta có cái thù chung là bọncớp nớc thì dù có cái thù hiềmriêng cũng phải bỏ hết Bỏ thù

riêng để trả thù chung, đó làgiành thắng lợi

Hành chính: Chính phủ

Cộng hoà Dân chủ là gì? Làđày tớ chung của dân, từ Chủtịch toàn quốc đến làng Dân làchủ thì Chính phủ phải là đày

tớ Làm việc ngày nay khôngphải là để thăng quan, phát tài.Nếu Chính phủ làm hại dân thìdân có quyền đuổi Chính phủ.Nhng khi dân dùng đày tớ làmviệc cho mình, thì phải giúp đỡChính phủ Nếu Chính phủ saithì phải phê bình, phê bình nh-

ng không phải là chửi

Từ ngày thành lập Chínhphủ, trong nhân viên còn cónhiều khuyết điểm

Có ngời làm quan cáchmạng, chợ đỏ chợ đen, khinhdân, mu vinh thân, phì gia1) Từmột năm nay, nội hoạn2), ngoạixâm không lúc nào không có,nên còn nhiều việc đáng làm

mà Chính phủ trung ơng không1) 1) Mu làm giàu cho gia đình mình, cho bản thân mình có quyền thế (B.T) 2) 2) Nội hoạn: Nỗi lo ở bên trong, nguy cơ ở bên trong (B.T).

làm đợc Có nhiều cái biết là

hay, nhng còn việc gấp phải

làm gấp cái đã

Xin đồng bào hãy phê

bình, giúp đỡ giám sát công

việc Chính phủ Còn những

việc làm, mà cha làm đợc thì

xin đồng bào nguyên lợng Vì

nếu có nấu cơm cũng 15 phút

mới chín, huống chi là sửa

chữa cả một nớc đã 80 năm nô

lệ, ngời tốt có, ngời xấu có,

một đám ruộng có lúa lại có cỏ,

phá kinh tế của ta, phong toả cả

trong và ngoài Ta phải làm tự

cấp tự túc, dù nó có phong toả

10 năm, 15 năm ta cũng không

sợ Muốn tăng gia sản xuất

phải làm thế nào? Không phải

Chính phủ bỏ 10 - 15 triệu để

mở lò máy, làm cái này cái

khác Phải đem hết sức dân, tài

dân, của dân làm cho dân Trớc

kia, sức dân, của dân làm lợi

cho đế quốc, nay đem làm lợi

cho dân

Ban tăng gia sản xuất phải

giúp đỡ cho đồng bào, bày kếhoạch cho đồng bào làm thếnào cho đỡ tốn mà lợi nhiều

Thí dụ: một làng dệt vải 10khung, 10 nhà, tốn dầu, tốncông đánh suốt, nay tổ chức lạilàm một nhà đỡ đèn dầu, v v

Về tăng gia sản xuấtkhông phải đại điền chủ, đại th-ơng gia, ai cũng có thể làm đ-

ợc Thí dụ: một em chăn bò màchăn cho bò ăn, tìm chỗ có cỏcho bò ăn, một em bé đi học,trớc nó vẽ nhảm vào vở nay nóbiết tiết kiệm giấy, trớc viết bútchì sau sẽ viết bút mực, đócũng là tăng gia sản xuất Mộtbên cần, một bên kiệm, ở ta nó

là mới nhng thực ra nó rất xa, ở

sách Đại học có câu "Làm chonhiều, tiêu thì ít, làm chóngtiêu chậm, tức là đầy đủ"

Nghèo trở nên đủ, đủ trở nêngiàu, giàu thì giàu thêm

Nay phải đem ra mà làm ởnhà mình, tỉnh mình, nớc mình

Làm cho mình khỏi đói rét,đồng bào mình khỏi đói rét tức

là kháng chiến Thêm một điềunữa: Hiện nớc ta đang khángchiến, từ đây ra Bắc có nhữngnơi, thành thị thành chiếntuyến, có nhiều đồng bào tản c

1 1 ) Sách Đại học là một trong 4 bộ sách của Nho giáo

mà ở nớc ta vẫn gọi là Tứ

th gồm có các sách Luận ngữ, Mạnh Tử, Trung dung và Đại học Cũng có thuyết coi sách Đại học là một chơng của sách Lễ ký (cũng là một cuốn sách của Nho giáo) Ở đây Chủ tịch Hồ Chí Minh nói theo ý một câu trong sách Đại học: “Sinh tài hữu đại đạo:

sinh chi giả chúng, thực chi giả quả, vi chi giả tật, dụng chi giả th, tắc tài hằng túc hỹ” Nghĩa là: [Muốn] làm

ra tiền của [cũng phải] có ơng sách cơ bản: làm ra thì nhiều, tiêu thụ thì ít, làm thì mau chóng, dùng thì th thả, nh thế thì tiền của thờng đầy đủ (B.T).

ph-không chịu ở lại với Pháp mà

đi rất cực khổ, phần đông taykhông chân rời Ở Hà Nội cónhiều ngời tay mình đốt nhàmình, phá nhà mình mà đi Nayđồng bào hậu phơng có ăn mà

để họ đói, có áo mà để họ rét,

có đúng không? Mong đồngbào ủng hộ đồng bào đó, giúp

đỡ đồng bào tản c tức là giúp

đỡ kháng chiến, giúp cho kẻ cóvốn để có thể tự lực đợc, kẻkhông vốn thì giúp họ có công

ăn việc làm, chỗ ở Theo ý tôi,Thanh Hoá có 1 triệu dân, mỗigia đình có 10 ngời tức là có 10vạn gia đình Mỗi gia đình giúpmột ngời tản c tức là có thể đợc

10 vạn ngời hay bớt đi một nửa

là 5 vạn hay ít nữa đi là 2 vạnrỡi Tôi mong đồng bào hết sứcgiúp đỡ đồng bào tản c

KẾT LUẬN

Tỉnh Thanh Hoá phảitrở nên một tỉnh kiểu mẫu,thì phải làm sao cho mọimặt chính trị, kinh tế, quân

sự, phải là kiểu mẫu Làmmột ngời kiểu mẫu, một nhàkiểu mẫu, một làng kiểumẫu, một huyện kiểu mẫu,một tỉnh kiểu mẫu Quyếttâm làm thì sẽ thành kiểu

mẫu Một tỉnh kiểu mẫu,

một nớc kiểu mẫu, thì thế

giới biết nớc ta là một nớc

đáng đợc độc lập, thống

nhất; dân tộc tự do; kháng

chiến thắng lợi Tôi kêu gọi

đồng bào trong tỉnh xắn tay

áo làm đi, lần sau về đây, tôi

sẽ thấy mỗi ngời là một ngời

ng có việc gấp phải trở vềngay, cha lên đợc Tôi lấy làmtiếc Lần sau tôi sẽ lên thămđồng bào

Lúc này toàn thể quốc dânđang ra sức chống giặc cứu n-

ớc Tôi chắc đồng bào Thợng

du đều ra sức đoàn kết chuẩn bịtham gia giết giặc cứu nớc đểgiữ vững quyền thống nhất độclập của Tổ quốc Việc dìu dắtđồng bào Thợng du, tôi trôngcậy lòng ái quốc và sự hăng háicủa các vị lang đạo

Tôi gửi lời chúc mừng các

vị lang đạo và toàn thể đồngbào mạnh khoẻ

C

hàothânáivàquyếtthắng

N g à y

2 1 t

h á n g 2

n ă m

1 9 4 7

C h ủ

t ị c h

C h í n h

đây là những ý kiến chỉ đạo

của Chủ tịch Hồ Chí Minh sau

khi Ngời về thăm Thanh Hóa

Ngời đủ ăn thìkhá giàu

Ngời khá giàuthì giàu thêm

Ngời nào cũngbiết chữ,

Ngời nào cũngbiết đoàn kết, yêu nớc

2 CÁCH LÀM:

Đemtàidân,sứcdân,củadânlàmlợichodân

Không phảiChính phủ xuấttiền ra làm

Chính phủ chỉgiúp kế hoạch

cổ động

Vì vậy những kế hoạchđịa phơng có thể tự thực hànhđợc, cứ giúp cho đồng bào làmgiàu dần, nh hợp tác xã, v.v Việc gì cũng phải từ việc

dễ đến việc khó, từ việc gấpđến việc hoãn, từ việc ít tốntiền đến việc tốn nhiều tiền.Nói tóm lại: kế hoạch phải

thiết thực, phải làm đợc Chớ

làm kế hoạch đẹp mặt, to tát, kểhàng triệu nhng không thựchiện đợc

TĂNG GIA SẢN XUẤT

1 Việc này Chính phủ làmmột phần, để làm kiểu mẫu chodân Một phần đồng bào địa ph-ơng tự làm lấy Chính phủ chỉgiúp ý kiến

Nếu thí nghiệm này thànhcông sẽ làm thêm

b) Chính phủ chỉ định mộtban phụ trách về việc này: 7 vị:

Cụ Lê Thớc