BÀI TẬP CÁC QUY ĐỊNH VỀ TIẾP CẬN THỊ TRƯỜNG

BÀI 4: CÁC QUY ĐỊNH VỀ TIẾP CẬN THỊ TRƯỜNG Câu hỏi ôn tập: 1. Tiếp cận thị trường là gì ? Các loại biện pháp nào có thể cản trở hoặc hạn chế hàng hóa tiếp cận thị trường? 2. GATT 1994 nhìn nhận nhưthế nào về thuế quan? Nguyên tắc của các đàm phán thuế quan? Nguyên tắc có đi có lại trong đàm phán thuế quan là gì? 3. Biểu Nhân nhượng Thuế quan là gì ? Quan hệ giữa Biểu Nhân nhượng Thuế quan và GATT 1994 ? Cam kết mở cửa thị trường của Việt Nam cho xe tay ga (scooter) dung tích 150cc nhưthế nào ? 4. Các yếu tố cần phải xác định để tìm ra nghĩa vụ thuế quan cụ thể mà một sản phẩm phải chịu ? 5. Phân loại thuế quan là gì và WTO quy định thế nào về nó ? Các nguyên tắc chủ chốt để phân loại thuế quan theo GRI ? Các quy tắc đó có liên quan đến tranh chấp về quyền và nghĩa vụ từ WTO ? 6. Tại sao cơquan hải quan phải xác định giá trị của hàng hóa nhập khẩu? Phương pháp chủ yếu và phổ biến nhất để xác định trị giá hải quan của hàng hóa nhập khẩu là gì ? 7. Quy tắc xuất xứ là gì ? WTO quy định thế nào về quy tắc này ? 8. GATT 1994 có cấm các biện pháp hạn chế định lượng? 9. Tóm tắt án lệ (theo các tiêu chí đã làm ở Bài tập 3) ECChicken Cut (2005), Appellate Body Report tại cơsở pháp lý Điều II:1(a) và Điều II:1(b). Nghiên cứu tình huống: (bài tập nhóm) Dolls R là một nhà sản xuất đồ chơi tại Richland, có các dây chuyền sản xuất tại nhiều quốc gia gồm Richland, Newland và Farawayland. Doll R sản xuất nhiều mặt hàng đồ chơi, nhưng thành công nhất là mặt hàng búp bê Carlie. Carlie là một dạng búp bê giống nhưBarbie có thân bằng nhựa và trong hộp sản phẩm đính kèm ba bộ đầm để thay đổi. Phần thân nhựa và vỏ hộp được sản xuất tại Newland, các bộ đầm được sản xuất tại Farawayland. Richland chỉ là nơi đóng gói sản phẩm và xuất bán. Sau khi đạt được những thành công nhất định tại thị trường Mỹ, Dolls R muốn 2 bán sản phẩm Carlie của mình sang thị trường Brightland, công ty kỳ vọng sẽ bán được Carlie tại siêu thị và các cửa hàng đồ chơi với giá 20 USDsản phẩm. Cơquan hải quan của Brightland thông báo rằng Carlie sẽ chịu thuế quan 15% ad valorem và giá tính thuế sẽ là giá bán của Carlie tại thị trường nội địa của Richland. Đồng thời Cơquan hải quan cũng cho rằng xuất xứ hàng hoá của Carlie là Farawayland chứ không phải Richland và phân loại thuế quan của Carlie khi vào Brightland sẽ là Hàng sưu tầm chứ không phải Mặt hàng đồ chơi. CEO của Dolls R tìm đến bạn và nhờ bạn tưvấn dựa trên các quy định của WTO về các nhận định trên của Cơ quan hải quan Brightland, được biết Newland và Richland cũng là thành viên của WTO như Brightland. Lưu ý: các cam kết về thuế quan, quy định về phân loại và xuất xứ hàng hoá của Brightland giống hệt nhưcủa Việt Nam hiện tại.

Trang 1

BÀI TẬP TUẦN 4: CÁC QUY ĐỊNH VỀ TIẾP CẬN THỊ TRƯỜNG

-Kính gửi: CEO của nhà sản xuất Dolls R

Chúng tôi đã nhận được thư đề nghị tư vấn của ông/bà về việc bán sản phẩm Carlie của công ty sang thị trường Brightland Căn cứ vào những thông tin mà ông/bà cung cấp cùng các quy định của WTO về các nhận định của Cơ quan hải quan Brightland, chúng tôi xin đưa ra ý kiến pháp lý để ông/bà có thể tham khảo

Trong nhận định của Cơ quan hải quan Brightland về hoạt động bán sản phẩm Carlie sang thị trường Brightland có ba vấn đề đặt ra cần chúng ta giải quyết:

(3) Carlie sẽ chịu thuế quan 15% ad valorem và giá tính thuế sẽ là giá bán

của Carlie tại thị trường nội địa của Richland;

(1) Xuất xứ hàng hoá của Carlie là Farawayland chứ không phải Richland;

(2) Phân loại thuế quan của Carlie khi vào Brightland sẽ là Hàng sưu tầm chứ không phải Mặt hàng đồ chơi;

Trước hết chúng ta đều biết rằng Newland, Richland cũng như Brightland đều là thành viên của WTO và các cam kết về thuế quan, quy định về phân loại

và xuất xứ hàng hoá của Brightland giống hệt như của Việt Nam hiện tại nên để giải quyết các vấn đề trên ta có thể sử dụng pháp luật của WTO và cụ thể hơn là pháp luật Việt Nam có liên quan đến thương mại quốc tế

Để dễ dàng cho những lập luận chứng minh được logic và theo một trình

tự nhất định, chúng tôi xin được trình bày các vấn đề trên theo thứ tự dưới đây:

1 Xuất xứ hàng hoá của Carlie là Farawayland chứ không phải Richland

1.1 Vấn đề pháp lý

Vấn đề pháp lý đặt ra ở đây là việc xác định xuất xứ hàng hóa của Carlie

là ở đâu, ở Richland, Newland hay Farawayland?

Trang 2

1.2 Cơ sở pháp lý

- Hiện tại WTO không có các quy định cụ thể để xác định xuất xứ của hàng hóa

mà chỉ đề ra một số nguyên tắc áp dụng chung và phân chia các quy tắc thành hai nhóm: xuất xứ không ưu đãi và xuất xứ ưu đãi

- Các biện pháp xác định xuất xứ phụ thuộc rất lớn vào quy định của pháp luật quốc gia thành viên cho phù hợp với các nguyên tắc áp dụng chung của WTO Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện nay, chúng ta có thể căn cứ vào Nghị định số 19/2006/NĐ-CP ngày 20 tháng 2 năm 2006 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Thương mại về xuất xứ hàng hóa và Thông tư 08/2006/TT-BTM (Sửa đổi bổ sung bởi Thông tư 10/2006/TT-08/2006/TT-BTM) hướng dẫn cách xác định xuất xứ đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có xuất xứ không thuần túy

1.3 Áp dụng các quy định pháp luật

“Xuất xứ hàng hóa” theo quy định tại Điều 3, điểm 1 Nghị định 19/2006/NĐ-CP là nước hoặc vùng lãnh thổ nơi sản xuất ra toàn bộ hàng hóa hoặc nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng đối với hàng hóa trong trường hợp có nhiều nước hoặc vùng lãnh thổ tham gia vào quá trình sản xuất ra hàng hóa đó Cùng với đó, Thông tư 08/2006/TT-BTM có hướng dẫn 3 phương thức chủ yếu để xác định xuất xứ hàng hóa, gồm: (1) Tiêu chí “Chuyển đổi mã

số hàng hóa”, (2) Tiêu chí "Tỷ lệ phần trăm của giá trị", (3) Tiêu chí "công đoạn gia công, chế biến hàng hoá" Trong đó phương pháp (3) "Công đoạn gia công, chế biến hàng hoá" là quá trình sản xuất chính tạo ra những đặc điểm cơ bản của hàng hoá

Trường hợp này có 3 nước là Richland, Newland và Farawayland tham gia vào quy trình sản xuất hàng hóa Ta có thể nhận thấy rằng, phần thân nhựa

và vỏ hộp – bộ phận cơ bản nhất của búp bê được sản xuất tại Newland, tức Newland là nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản để tạo ra thành phẩm Ba

bộ đầm búp bê đính kèm để thay đổi từ Farawayland chỉ là những hình thức thông thường, bổ sung thêm và không thiết yếu, bắt buộc đối với một búp bê

Hơn nữa theo Điều 9, Nghị định 19/2006/NĐ-CP thì những công đoạn gia công, chế biến giản đơn không được xét đến khi xác định xuất xứ hàng hoá như: Thay đổi bao bì đóng gói và tháo dỡ hay lắp ghép các lô hàng; đóng chai,

lọ, đóng gói, bao, hộp và các công việc đóng gói bao bì đơn giản khác; Như

Trang 3

vậy giai đoạn đóng gói của Richland không được xem là giai đoạn cơ bản nhất của việc sản xuất Carlie

1.4 Kết luận pháp lý

Từ những lập luận trên ta có thể kết luận rằng việc xác định xuất xứ hàng hoá của Carlie là Farawayland chứ không phải Richland của Cơ quan hải quan

Brightland là không hợp lý Vì vậy cần xác định lại xuất xứ hàng hoá của Carlie là Newland.

2 Phân loại thuế quan của Carlie khi vào Brightland sẽ là Hàng sưu tầm chứ không phải Mặt hàng đồ chơi

Vấn đề pháp lý đặt ra ở đây là chúng ta cần phân loại thuế quan của hàng hóa nhập khẩu, cần xác định nó là mặt hàng cụ thể gì?

Vì WTO không quy định về cách thức phân loại thuế quan mà có Công ước Quốc tế về Hệ thống Hài hoà Mô tả hàng hoá và hệ thống Mã hoá mà hầu hết các quốc gia thành viên WTO đều tham gia và Richland cũng không ngoại

lệ nên ta có thể áp dụng các nguyên tắc và bảng mã để xác định xem Carlie thuộc mặt hàng nào

Theo Công ước Quốc tế về Hệ thống Hài hoà Mô tả hàng hoá và hệ thống

Mã hoá – HS Convention, các quy định về giải thích HS (GRI) thì chúng ta có thể áp dụng nguyên tắc nếu hàng hóa đã hoàn thành mà có thể phân vào nhiều hơn một Mục thì Mục miêu tả chi tiết nhất về hàng hóa sẽ ưu tiên hơn Đối với búp bê Carlie, dựa vào những đặc điểm cơ bản nhất ta có thể sắp xếp vào các mục có mã HS như sau:

+ 9503.00.21: Búp bê, có hoặc không có trang phục;

+ 9705.00.00: Bộ sưu tập và các vật phẩm sưu tập chủng loại động vật,

thực vật, khoáng vật, giải phẫu học, sử học, khảo cổ, cổ sinh vật học, dân tộc học hoặc các loại tiền;

Trang 4

Sản phẩm búp bê Carlie hướng tới đối tượng là trẻ em, dùng làm đồ chơi với đặc điểm là có trang phục đi kèm để thay đổi Rõ ràng mục 95030021 có quy định rõ ràng, chi tiết hơn về sản phẩm búp bê, có hoặc không có trang phục nên nó hoàn toàn phù hợp với mặt hàng búp bê Carlie Trong khi đó, Chương

97 về Hàng sưu tầm không mô tả một cách trực tiếp hay chi tiết về mặt hàng này

Như vậy ta có thể kết luận rằng, việc Cơ quan hải quan Brightland phân loại thuế quan của Carlie khi vào Brightland sẽ là Hàng sưu tầm chứ không phải

Mặt hàng đồ chơi là không hợp lý và cần xác định lại búp bê Carlie thuộc mục Mặt hàng đồ chơi.

3 Carlie sẽ chịu thuế quan 15% ad valorem và giá tính thuế sẽ là giá bán của

Carlie tại thị trường nội địa của Richland

Vấn đề pháp lý đặt ra ở đây là việc xác định giá trị hải quan của hàng hóa nhập khẩu là búp bê Carlie và mức thuế áp dụng đối với hàng hóa đó của Cơ quan hải quan Brightland có đúng hay không?

- Điều VII của GATT 1994, Ghi chú của Điều VII và Hiệp định Xác định Gía trị hải quan

- Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 21 tháng 01 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan; Thông tư 39/2015/TT-BTC quy định về trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu; Thông tư 164/2013/TT-BTC ban hành biểu thuế xuất khẩu, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo danh mục mặt hàng chịu thuế

- Giá tính thuế sẽ là giá bán của Carlie tại thị trường nội địa của Richland là sai với quy tắc của WTO vì: “Trị giá tính thuế quan với hàng nhập khẩu phải dựa vào giá trị thực của hàng nhập khẩu làm cơ sở tính thuế quan, hoặc trị giá thực

Trang 5

của hàng tương tự, không được phép căn cứ vào trị giá của hàng có xuất xứ nội hay trị giá mang tính áp đặt hoặc được đưa ra một cách vô căn cứ” (Điều VII:2(a) GATT 1994) Tuy nhiên “Gía trị thực” để tính thuế quan ở đây sẽ là giá

cả hàng hóa đó hay hàng hóa tương tự được bán hay chào bán vào một thời điểm và tại một địa điểm được xác định theo pháp luật nước nhập khẩu theo điều khoản thương mại thông thường trong điều kiện cạnh tranh đầy đủ (Giải thích theo Điều VII:2(b) GATT 1994) Cũng theo quy định tại Điều 1.1 Hiệp định Xác định Gía trị hải quan: “Trị giá thuế quan của hàng hóa phải là giá trị giao dịch, tức là giá thực tế đó thanh toán hoặc phải thanh toán cho hàng hóa được bán để xuất khẩu đến nước nhập khẩu” Gía giao dịch là giá thực trả cho việc mua bán hàng hóa nhập khẩu và thường thể hiện trong hóa đơn, hợp đồng hay đơn đặt hàng Như vậy ta thấy việc sử dụng giá tại thị trường Richland làm giá tính thuế nhập khẩu với búp bê Carlie là vô căn cứ và áp đặt

Cụ thể theo quy định của pháp luật quốc gia Việt Nam, theo Điều 20, khoản 2, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP thì đối với hàng nhập khẩu trị giá hải quan là giá trị thực tế phải trả tính đến cửa khẩu nhập khẩu đầu tiên Ngoài ra, theo Điều 5, Thông tư 39/2015/TT-BTC quy định cụ thể Nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu

“1 Nguyên tắc: Trị giá hải quan là giá thực tế phải trả tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên, được xác định theo các phương pháp quy định tại khoản 2 Điều này.

2 Phương pháp xác định: Giá thực tế phải trả tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên được xác định bằng cách áp dụng tuần tự sáu phương pháp xác định trị giá hải quan quy định tại Điều 6, Điều 8, Điều 9, Điều 10, Điều 11, Điều 12 Thông tư này và dừng ngay ở phương pháp xác định được trị giá hải quan Các phương pháp xác định trị giá hải quan bao gồm:

a) Phương pháp trị giá giao dịch;

b) Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt; c) Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu tương tự;

d) Phương pháp trị giá khấu trừ;

đ) Phương pháp trị giá tính toán;

e) Phương pháp suy luận.

Trường hợp người khai hải quan đề nghị bằng văn bản thì trình tự áp dụng phương pháp trị giá khấu trừ và phương pháp trị giá tính toán có thể hoán đổi cho nhau”.

Như vậy, để xác định giá trị hải quan của hàng hóa thì Cơ quan hải quan phải xác định theo đúng nguyên tắc và trình tự các phương pháp như quy định ở trên

Trang 6

Theo cách phân loại thuế quan hàng hóa ở vấn đề pháp lý số 2, ta kết luận búp bê Carlie thuộc mã HS 9503.00.21: Búp bê, có hoặc không có trang phục Theo TT 164/2013/TT-BTC thì hàng hóa này thuộc Biểu thuế nhập khẩu

ưu đãi và theo phụ lục II của thông tư này thì mức thuế suất là 10% ad valorem

Mức thuế cam kết ràng buộc với WTO có thể hiểu là mức thuế trần tối đa Việt Nam có thể áp dụng trong Biểu thuế MFN (tối huệ quốc) kể từ khi cam kết WTO của Việt Nam có hiệu lực Có thể có sự khác nhau giữa mức thuế cam kết WTO và mức thuế MFN áp dụng, nhưng sẽ đảm bảo nguyên tắc: Mức thuế MFN không cao hơn (bằng hoặc thấp hơn) mức thuế cam kết WTO

Cơ quan hải quan của Brighland áp dụng giá tính thuế là giá bán của Carlie tại thị trường nội địa của Richland là chưa phù hợp, các bên phải căn

cứ vào các nguyên tắc và trình tự, phương pháp xác định đúng quy định của pháp luật Brighland trên cơ sở quy định chung của WTO Như vậy, Richland chỉ cần đưa ra các tài liệu chứng minh được giá trị giao dịch cho hải quan thì sẽ

tính thuế theo giá trị giao dịch (đó là giá bán hàng hóa nhập khẩu thông qua

hóa đơn, hợp đồng, đơn đặt hàng ) Nếu Brightland muốn phản đối thì phải có nghĩa vụ chứng minh rằng không có cơ sở để tính giá trị giao dịch Còn về thuế

suất, việc Brightland áp mức thuế 15% ad valorem là vượt quá mức trần cam kết (cam kết 10% ad valorem), Rightland có thể yêu cầu Brightland điều chỉnh

hoặc có thể kiện theo thủ tục giải quyết tranh chấp WTO

Trên đây là toàn bộ ý kiến tư vấn của chúng tôi Chúng tôi hi vọng là nội dung tư vấn trên đã đáp ứng được yêu cầu của ông/bà Nếu có thắc mắc hoặc cần giải thích gì thêm, xin vui lòng liên lạc với chúng tôi

Trân trọng

Trang 7

BÀI 4: CÁC QUY ĐỊNH VỀ TIẾP CẬN THỊ TRƯỜNG

Câu hỏi ôn tập:

1 Tiếp cận thị trường là gì ? Các loại biện pháp nào có thể cản trở hoặc hạn chế hàng hóa

tiếp cận thị trường?

2 GATT 1994 nhìn nhận nhưthế nào về thuế quan? Nguyên tắc của các đàm phán thuế

quan? Nguyên tắc có đi có lại trong đàm phán thuế quan là gì?

3 Biểu Nhân nhượng Thuế quan là gì ? Quan hệ giữa Biểu Nhân nhượng Thuế quan và

GATT 1994 ? Cam kết mở cửa thị trường của Việt Nam cho xe tay ga (scooter) dung tích

150cc nhưthế nào ?

4 Các yếu tố cần phải xác định để tìm ra nghĩa vụ thuế quan cụ thể mà một sản phẩm phải

chịu ?

5 Phân loại thuế quan là gì và WTO quy định thế nào về nó ? Các nguyên tắc chủ chốt để

phân loại thuế quan theo GRI ? Các quy tắc đó có liên quan đến tranh chấp về quyền và

nghĩa vụ từ WTO ?

6 Tại sao cơquan hải quan phải xác định giá trị của hàng hóa nhập khẩu? Phương pháp chủ

yếu và phổ biến nhất để xác định trị giá hải quan của hàng hóa nhập khẩu

là gì ?

7 Quy tắc xuất xứ là gì ? WTO quy định thế nào về quy tắc này ?

8 GATT 1994 có cấm các biện pháp hạn chế định lượng?

9 Tóm tắt án lệ (theo các tiêu chí đã làm ở Bài tập 3) EC-Chicken Cut (2005), Appellate

Body Report tại cơsở pháp lý Điều II:1(a) và Điều II:1(b)

Trang 8

Nghiên cứu tình huống: (bài tập nhóm)

Dolls R là một nhà sản xuất đồ chơi tại Richland, có các dây chuyền sản xuất tại nhiều quốc gia

gồm Richland, Newland và Farawayland Doll R sản xuất nhiều mặt hàng

đồ chơi, nhưng thành

công nhất là mặt hàng búp bê Carlie Carlie là một dạng búp bê giống nhưBarbie có thân bằng

nhựa và trong hộp sản phẩm đính kèm ba bộ đầm để thay đổi Phần thân nhựa và vỏ hộp được sản

xuất tại Newland, các bộ đầm được sản xuất tại Farawayland Richland chỉ là nơi đóng gói sản

phẩm và xuất bán Sau khi đạt được những thành công nhất định tại thị trường Mỹ, Dolls R muốn

2

bán sản phẩm Carlie của mình sang thị trường Brightland, công ty kỳ vọng sẽ bán được Carlie tại

siêu thị và các cửa hàng đồ chơi với giá 20 USD/sản phẩm

Cơquan hải quan của Brightland thông báo rằng Carlie sẽ chịu thuế quan 15% ad valorem và giá

tính thuế sẽ là giá bán của Carlie tại thị trường nội địa của Richland Đồng thời Cơquan hải quan

cũng cho rằng xuất xứ hàng hoá của Carlie là Farawayland chứ không phải Richland và phân loại

thuế quan của Carlie khi vào Brightland sẽ là Hàng sưu tầm chứ không phải Mặt hàng đồ chơi

CEO của Dolls R tìm đến bạn và nhờ bạn tưvấn dựa trên các quy định của WTO về các nhận định

trên của Cơ quan hải quan Brightland, được biết Newland và Richland cũng là thành viên của

WTO như Brightland

Trang 9

Lưu ý: các cam kết về thuế quan, quy định về phân loại và xuất xứ hàng hoá của Brightland giống

hệt nhưcủa Việt Nam hiện tại

Trang 10