chuyên môn là Chuyên viên Quản lý dự án tại Ban Quản lý các dự án đầu tư tại Trường, trong quá trình làm việc, nhận thấy còn nhiều bất cập còn tồn tại trong cơ chế các Ban QLDA hiện nay
Trang 1Bùi Lê Diễm Nhung
NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Hà Nội – 2016
Trang 2Bùi Lê Diễm Nhung
NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH
LUẬN VĂN THẠC SỸ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GVC.TS NGUYỄN DANH NGUYÊN
Hà Nội – 2016
Trang 3chuyên môn là Chuyên viên Quản lý dự án tại Ban Quản lý các dự án đầu tư
tại Trường, trong quá trình làm việc, nhận thấy còn nhiều bất cập còn tồn tại
trong cơ chế các Ban QLDA hiện nay ở Việt Nam, tôi luôn cố gắng tìm kiếm
các phương án, giải pháp để nâng cao hiệu quả công việc nói riêng và xây
dựng một quy trình công việc cho đơn vị của mình nói chung, để thực hiện
quản lý các dự án của Trường một cách có hiệu quả hơn, góp phần nhỏ bé của
mình vào công cuộc xây dựng và phát triển Trường ĐHBKHN Bằng tất cả
tình cảm và tâm huyết của một cán bộ QLDA, tôi đã thực hiện đề tài này, tuy
là không trực tiếp tại đơn vị làm việc của mình nhưng tôi cho rằng đây là một
tài liệu tham khảo bổ ích đối với các Ban QLDA có thực hiện các dự án đầu
tư xây dựng cơ bản
Tác giả luận văn này xin chịu trách nhiệm về nội dung của luận văn và
cam đoan luận văn được thực hiện bằng sự tìm tòi, nghiên cứu của bản thân,
không sao chép hoàn toàn từ bất cứ công trình đã công bố nào khác Các số
liệu được sử dụng trong luận văn này được cung cấp từ đối tượng nghiên cứu
là Ban Quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn, đảm bảo tính trung thực và
Tác giả
Bùi Lê Diễm Nhung
Trang 4Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, nhờ sự giảng dạy tận tình của các Thầy
Cô của Viện Kinh tế và Quản lý, tôi đã học được nhiều kiến thức bổ ích và nâng cao khả năng tư duy cho công việc của mình tại Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội Tôi xin trân trọng cảm ơn TS Nguyễn Danh Nguyên, người Thầy trực tiếp hướng dẫn luận văn cho tôi, Thầy đã tận tình chỉ dạy và hướng dẫn tôi tìm ra hướng nghiên cứu, giải quyết vấn đề và hoàn thành được luận văn cao học này Do thời gian và năng lực của bản thân còn hạn chế, luận văn còn khuyết điểm, tôi rất mong nhận được sự góp ý, xây dựng của Quý vị
và các bạn để hoàn thiện hơn cho luận văn của mình
Tôi xin được phép bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy giáo, cô giáo, các anh chị cán bộ nhân viên Viện Kinh tế và Quản lý, Viện Đào tạo sau đại học, Trường đại học Bách Khoa Hà Nội và các trường đại học khác, đã giảng dạy
và tạo điều kiện hết sức thuận lợi để tôi hoàn thành khoá học có chất lượng Qua đây tôi cũng xin được chân thành gửi lời cảm ơn đến các anh, các chị, các bạn, các đồng nghiệp trong cơ quan và mọi người đã giúp đỡ, động viên về vật chất tinh thần để tôi có điều kiện và quyết tâm thực hiện mong muốn của mình
Cuối cùng tôi xin gửi tấm lòng chân thành của mình để cảm ơn những người thân trong gia đình đã gánh vác công việc, động viên giúp đỡ rất nhiều
để tôi giành thời gian tâm trí thực hiện việc học tập được tốt nhất
Một lần nữa tôi xin được cảm ơn và kính chúc tất cả Quý vị và các bạn sức khoẻ và hạnh phúc!
Trang 5Ban: Ban quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn
Trang 6Sơ đồ 1.1 Chủ đầu tƣ thuê tổ chức tƣ vấn quản lý dự án 15
Trang 7Bảng 2.1 Một số dự án do Ban QLDAXDTS quản lý 47
Bảng 3.2 Ví dụ về phân chia dự án thành các gói thầu theo thời
Bảng 3.6 Cơ sở vật chất và các thiết bị, máy móc và cần trang bị
Trang 8LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
2.1 Mục tiêu chung: 2
2.2 Mục tiêu cụ thể: 3
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4 Kết cấu luận văn 4
5 Phương pháp nghiên cứu 4
5.1 Câu hỏi nghiên cứu 4
5.2 Phương pháp nghiên cứu 4
5.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 5
1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA
BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN 1.1 Cơ sở lý luận 6
1.1.1 Dự án 6
1.1.2 Quản lý dự án 8
1.1.3 Ban quản lý dự án 17
1.1.4 Năng lực quản lý của Ban QLDA 17
1.1.4.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của Ban QLDA 21
1.1.4.2 Sự cần thiết phải nâng cao năng lực quản lý của Ban QLDA 28
1.1.4.3 Các loại năng lực quản lý của Ban QLDA 18
1.1.4.4 Các tiêu chí đánh giá năng lực quản lý của Ban QLDA 28
1.2 Cơ sở thực tiễn nâng cao năng lực quản lý của Ban QLDA 34
1.2.1 Kinh nghiệm nâng cao năng lực của Ban Quản lý ở một số Ban Quản lý dự án trong nước 34
1.2.2 Bài học kinh nghiệm đối với BQL các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn 38
Trang 92.1 Giới thiệu chung về thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh 39
2.1.1 Địa bàn nghiên cứu - thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh 39
2.1.2 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội 39
2.2 Giới thiệu Ban Quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn 40
2.2.1 Quá trình hình thành và phát triển 40
2.2.2 Nguyên tắc làm việc 40
2.2.3 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn 41
2.2.4 Cơ cấu tổ chức 43
2.2.5 Mô hình tổ chức thực hiện dự án 44
2.2.6 Các hoạt động chính của Ban Quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn 44 2.3 Phân tích và đánh giá thực trạng năng lực quản lý của Ban QLDAXDTS 46
2.3.1 Tình hình thực hiện các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn thị xã 46
2.3.2 Phân tích và đánh giá thực trạng năng lực nguồn nhân lực 49
2.3.3 Phân tích và đánh giá thực trạng năng lực nguồn tài chính 69
2.3.4 Phân tích và đánh giá thực trạng năng lực về cơ sở vật chất, trang thiết bị 74
2.4 Hạn chế và nguyên nhân 76
2.4.1 Hạn chế do nguyên nhân khách quan 76
2.4.2 Hạn chế do nguyên nhân chủ quan 77
2.5 Những vấn đề về năng lực quản lý của Ban Quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn cần phải khắc phục trong thời gian tới 83
2 CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ TẠI BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH TRONG GIAI ĐOẠN 2014-2020 3.1 Định hướng nâng cao năng lực quản lý của Ban quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn 85
3.1.1 Định hướng phát triển của tỉnh Bắc Ninh và thị xã Từ Sơn 85 3.1.2 Định hướng phát triển các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn
Trang 103.2 Giải pháp nâng cao năng lực quản lý của Ban QLDAXDTS 87
3.2.1 Kiện toàn và hoàn thiện quy chế hoạt động, quản lý của Ban Quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn 87
3.2.2 Giải pháp nâng cao năng lực quản lý cho nguồn nhân lực 89
3.2.3 Giải pháp nâng cao năng lực quản lý nguồn tài chính 109
3.2.4 Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị máy móc 111
3.2.5 Một số kiến nghị 112
KẾT LUẬN 114
TÀI LIỆU THAM KHẢO 116
PHỤ LỤC 118
Trang 113 LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Bắc Ninh là một tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng và nằm trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ; thuộc quy hoạch vùng thủ đô Ngoài ra, Bắc Ninh còn nằm trên
2 hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh Năm 2012, tổng sản phẩm trong tỉnh (GDP) đạt trên 13.607 tỷ đồng (đứng thứ 9 toàn quốc và thứ 2 khu vực đồng bằng sông Hồng), trong đó khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 77,82% GDP toàn tỉnh Định hướng Bắc Ninh trở thành vùng đô thị lớn: Văn hiến, văn minh, giàu bản sắc (của văn hóa Kinh Bắc), hiện đại, sinh thái và bền vững, trên nền tảng kinh tế trí thức; có cơ sở hạ tầng đồng bộ và hiện đại; có môi trường sống tiện nghi, trong lành đáp ứng nhu cầu vật chất ngày một cao của nhân dân.Đến năm 2015, Bắc Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết về hạ tầng kỹ thuật để đạt tiêu chí đô thị loại
I, tiến tới trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2020 Để thực hiện nhiệm vụ đó, tỉnh Bắc Ninh sẽ thực hiện điều chỉnh, cải tạo, nâng cấp các KĐT, KCN cũ theo hướng hiện đại, bền vững, gắn chương trình phát triển nông thôn mới với lộ trình phát triển đô thị toàn tỉnh theo phương châm "Chùm đô thị hướng tâm, nhất thể hóa đô thị nông thôn"
Thị xã Từ Sơn là một trong hai trung tâm Kinh tế - Văn hóa - Giáo dục của tỉnh Bắc Ninh; là cửa ngõ phía bắc của thủ đô Hà Nội, có diện tích 61,33 km2 và dân số gần 148 nghìn người (theo số liệu năm 2014) Thị xã Từ Sơn thành lập ngày
24 tháng 09 năm 2008 trên cơ sở toàn bộ huyện Từ Sơn, gồm có 7 phường:Châu Khê,Đình Bảng, Đồng Kỵ,Đông Ngàn,Đồng Nguyên, Tân Hồng,Trang Hạ và
5xã:Hương Mạc,Phù Chẩn, Phù Khê,Tam Sơn,Tương Giang.Mật độ dân sốlà 2.345 người/km², gấp 2 lần mật độ dân số bình quân vùng đồng bằng sông Hồng, gấp 1,8 lần mật độ dân số của Hải Phòng, gấp 1,2 lần mật độ dân số của Hà Nội
Trang 12mới và là một trong những thị xã đông dân nhất Việt Nam.Từ Sơn là một đô thị công nghiệp với nhiều khu công nghiệp như KCN Tiên Sơn, KCN Việt Nam-Singapore (VSIP Bắc Ninh), KCN Từ Sơn, khu công nghệ cao Hanaka; nhiều làng nghềtruyền thống nổi tiếng như Đa Hội, Đồng Kỵ, Phù Khê, Hương Mạc, Tương Giang, và có nhiều trường cao đẳng, đại học Từ Sơn đang ra sức phấn đấu trở thành một đô thị Công nghiệp - Văn hoá - Giáo dục - Y tế quan trọng của tỉnh Bắc Ninh cũng như trở thành một đô thị vệ tinh quan trọng của vùng thủ đô Hà Nội Nhằm thực hiện mục tiêu đô thị hóa của tỉnh Bắc Ninh cũng như của thị xã Từ Sơn, một trong các nhiệm vụ và cơ sở quan trọng là đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị để đảm bảo phục vụ và đáp ứng yêu cầu phát triển của kinh tế,
xã hội Công tác QLDA đầu tư là khâu then chốt trong việc đảm bảo hiệu quả đầu
tư Để quản lý các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn, UBND thị xã Từ Sơn đã thành lập Ban quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn Trong thời gian vừa qua,
sự vận hành của Ban quản lý đã có nhiều đóng góp vào việc triển khai thực hiện có kết quả các dự án đầu tư và xây dựng trên địa bàn thị xã Tuy nhiên, vẫn còn không
ít những khiếm khuyết, những hạn chế trong công tác QLDA mà nguyên nhân cơ bản là năng lực quản lý của Ban quản lý còn bất cập Do vậy, để góp phần tổ chức, quản lý tốt các dự án đầu tư trên địa bàn thị xã Từ Sơn, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư và phù hợp với thực tế yêu cầu cuộc sống và sự phát triển của xã hội, việc nâng cao năng lực quản lý của Ban quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn là vô cùng quan trọng Với những lý do đó, học viên quyết định lựa chọn đề tài luận văn
là: “Nâng cao năng lực quản lý của Ban Quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh”
2 Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu chung:
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý và năng lực quản lý, nghiên cứu và phân tích thực trạng trong hoạt động quản lý của Ban quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ sơn, tỉnh Bắc Ninh trong thời gian qua để đề xuất hệ thống giải pháp nâng
Trang 13cao năng lực quản lý đáp ứng cho quá trình phát triển kinh tế xã hội và đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
2.2 Mục tiêu cụ thể:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực QLDA; yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý và năng lực quản lý; phân tích bài học kinh nghiệm trong nâng cao năng lực quản lý của một số quốc gia và địa phương trong nước, đúc rút bài học kinh nghiệm cho hoạt động nâng cao năng lực QLDA của Ban quản lý các dự án xây dựng Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác QLDA của Ban quản lý các dự án xây dựng Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh; phân tích những điểm mạnh và điểm yếu trong năng lực QLDA của Ban QLDA; đánh giá nguyên nhân của những hạn chế, khiếm khuyết, bất cập và thách thức trong việc nâng cao năng lực quản lý của Ban quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, làm cơ sở cho đề xuất định hướng và giải pháp
- Trên cơ sở nghiên cứu những cơ sở lý luận và thực trạng về năng lực QLDA, thông qua việc đánh giá năng lực quản lý của Ban QLDA trong thời gian qua, tác giả sẽ đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao năng lực quản lý của Ban quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Hoạt động quản lý và năng lực quản lý của BQL dự án đầu tư xây dựng
- Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi không gian: Ban quản lý các dự án xây dựng thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc
Ninh và các dự án do Ban quản lý
Phạm vi thời gian:
+ Từ năm 2010 đến nay
+ Phương hướng và giải pháp được đề xuất cho giai đoạn 2014 đến 2020 (Thời điểm tỉnh Bắc Ninh đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương)
Trang 144 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mục lục, lời mở đầu, danh mục các từ viết tắt, danh mục sơ đồ và bảng biểu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu theo 3 chương:
Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực quản lý
Chương II: Thực trạng năng lực quản lý của Ban quản lý các dự án xây dựng Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
Chương III: Giải pháp nâng cao năng lực quản lý của Ban quản lý các dự án xây dựng Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Câu hỏi nghiên cứu
- Thực trạng quản lý các dự án xây dựng trên địa bàn TX Từ Sơn như thế nào?
- Năng lực quản lý của Ban BQLDAXD thị xã Từ Sơn như thế nào?
- Những kết quả đạt được, khó khăn và thách thức gì trong hoạt động quản lý của Ban QLDA thị xã Từ Sơn?
- Giải pháp nào nâng cao năng lực quản lý của BQLDAXD thị xã Từ Sơn?
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Tài liệu và số liệu thứ cấp được thu thập thông qua báo cáo thống kê của các cơ quan quản lý thị xã Từ Sơn, các quyết định của Chính phủ, tài liệu đã công bố liên quan đến công tác quản lý của BQL các dự
án xây dựngthị xã Từ Sơn, các báo cáo tổng hợp khác có liên quan
Tài liệu cần thu thập gồm: Niên giám thống kê của thị xã Từ Sơn; Báo cáo của BQL các dự án xây dựng trong QLDA; các dự án trong quy hoạch và xây dựng hạ tầng trên địa bàn; Các báo cáo hàng năm của các cơ quan quản lý các cấp thị xã Từ
Sơn có liên quan
Trang 15 Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu:
- Phương pháp phân tổ: Những thông tin thứ cấp khi thu thập được sẽ tiến hành phân tổ, phân nhóm theo một số tiêu thức đã xác định Phương pháp phân tổ
sẽ giúp nhìn nhận rõ ràng những số liệu đã thu thập được để có thể đi đến kết luận chính xác nhất đối với công tác quản lý trong đầu tư và xây dựng của Ban QLDAXD thị xã Từ Sơn
- Phương pháp phân tích so sánh: Phương pháp này dùng để đối chiếu các chỉ tiêu, so sánh thông tin từ các nguồn khác nhau, so sánh theo thời gian, so sánh theo không gian để có được những nhận xét xác đáng về vấn đề nghiên cứu của đề tài
- Phương pháp thống kê: Phương pháp thống kê là phương pháp nghiên cứu mặt lượng trong mối quan hệ mật thiết với mặt chất của hiện tượng kinh tế xã hội trong thời gian và địa điểm cụ thể
5.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
Để đánh giá năng lực của BQL, tác giả sử dụng các chỉ tiêu cơ bản sau đây:
- Các chỉ tiêu phản ánh trình độ của cán bộ, nhân viên của BQL thông qua các
thước đo về trình độ, bằng cấp chuyên môn, nghiệp vụ, tuổi tác…
- Các chỉ tiêu phản ánh năng lực quản lý, năng lực thực thi nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ, nhân viên thuộc BQL dự án: Năng lực hoạch định dự án, năng lực quản trị vật tư, kỹ thuật, năng lực tổ chức đấu thầu, quan hệ với nhà thầu, với chủ đầu tư, với nhà cung ứng, năng lực quản trị nhân sự; năng lực quản trị chất lượng, quản trị
chi phí, quản trị thời gian, tiến độ dự án…
- Các chỉ tiêu phản ảnh năng lực của lãnh đạo BQL dự án trong tổ chức điều hành dự án, trong tạo động lực, động viên, khuyến khích nhân viên trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ dưới quyền…
Trang 161 CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC QUẢN LÝ
CỦA BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN 1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Dự án
Dự án: Khái niệm về “dự án” trong những năm gần đây không còn xa lạ đối với các nhà quản lý trong các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp…QLDA ngày càng trở nên quan trọng trong việc thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế, sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội.Do vậy, cần thiết phải xác định rõ QLDA là gì, nội dung ra sao và khác với các phương pháp quản lý khác như thế nào Hiện nay,
có rất nhiều cách định nghĩa về dự án Tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hóa ISO 9000
: 2008 định nghĩa như sau: “Dự án là một quá trình đơn nhất, gồm một tập hợp
các hoạt động có phối hợp và được kiểm soát, có thời hạn bắt đầu và kết thúc, được tiến hành để đạt được một mục tiêu phù hợp với các yêu cầu quy định, bao gồm cả các ràng buộc về thời gian, chi phí và nguồn lực”
Theo Trịnh Quốc Thắng (2007), dự án được định nghĩa như sau: “Dự án là
sự chi phí và thời gian để thực hiện một kế hoạch nhằm mục đích cho ra một sản phẩm duy nhất”
Theo Ben Obinero Uwaken trường Đại học Cincinnati - Mỹ “Dự án là sự nỗ
lực tạm thời được tiến hành để tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất”
Theo tác giả Bùi Mạnh Hùng (2006): “Dự án là tập hợp những đề xuất để thực
hiện một phần hay toàn bộ công việc, mục tiêu hoặc yêu cầu nào đó”
Từ những quan niệm khác nhau, có thể thống nhất khái niệm dự án như sau:
Dự án là một quá trình đơn nhất, gồm một tập hợp các hoạt động có phối hợp và được kiểm soát, có thời hạn bắt đầu và kết thúc, được tiến hành để đạt được một mục tiêu phù hợp với các yêu cầu quy định, bao gồm cả các ràng buộc về thời gian, chi phí và nguồn lực
Trang 17Một cách định nghĩa khác, dự án là một tập hợp các hoạt động có liên quan đến nhau được thực hiện trong một khoảng thời gian có hạn, với những nguồn lực
đã được giới hạn, nhất là nguồn tài chính có giới hạn để đạt được những mục tiêu
cụ thể, rõ ràng, làm thỏa mãn nhu cầu của đối tượng dự án hướng đến Thực chất,
dự án là tổng thể những chính sách, hoạt động và chi phí liên quan với nhau được thiết kế nhằm đạt được những mục tiêu nhất định trong một thời gian nhất định
Dự án đầu tư:
- Theo Luật Đầu tư 2014 định nghĩa: "Dự án đầu tư là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụthể, trong khoảng thời gian xác định"
+ Về mặt hình thức, DAĐT là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết
và có hệ thống các hoạt động, chi phí theo một kế hoạch để đạt được những kết quả
và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương lai
+ Về mặt nội dung, DAĐT là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau
được kế hoạch hoá nhằm đạt được các mục tiêu đã định bằng việc tạo ra các kết quả
cụ thể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử dụng các nguồn lực xác định
+ Về mặt quản lý, DAĐT là một công cụ quản lý việc sử dụng vốn, vậttư, lao
động để tạo ra các kết quả tài chính, kinh tế - xã hội trong một thời gian dài
Dự án đầu tư xây dựng:
- Theo định nghĩa trong Luật Xây dựng 2014: Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng, mua sắm thiết bị công nghệ, đào tạo công nhân vận hành nhằm duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định; hoặc là các dự án đầu tư xây dựng công trình tạo ra các hệ thống cơ sở vật chất cho
xã hội như cầu, cống, đường bộ, đường sắt; cảng sông, cảng biển, đê, đập, hồ chứa nước, kênh mương tưới tiêu… Như vậy dự án đầu tư xây dựng công trình được hiểu
là những dự án trong đó có các công trình như nhà xưởng, thiết bị… gắn liền với
Trang 18đất được xây dựng trên một địa điểm cụ thể (nhằm phân biệt với các dự án đầu tư không có xây dựng công trình hoặc chỉ có thiết bị không gắn liền với đất như dự án mua sắm ô tô, máy bay, tàu thủy… như đã đề cập ở phần dự án đầu tư)
Dự án đầu tư xây dựng có những đặc trưng cơ bản sau:
- Được cấu thành bởi một hoặc nhiều công trình thành phần có mối liênhệ nội tại chịu sự quản lý thống nhất trong quá trình đầu tư xây dựng
- Hoàn thành công trình là một mục tiêu đặc biệt trong điều kiện ràng buộc nhất định về thời gian, về nguồn lực, về chất lượng, về chi phí đầu tư vàvề hiệu quả đầu tư
- Phải tuân theo trình tự đầu tư xây dựng cần thiết từ lúc đưa ra ý tưởngđến khi công trình hoàn thành đưa vào sử dụng
- Mọi công việc chỉ thực hiện một lần: đầu tư một lần, địa điểm xâydựng cố định một lần, thiết kế và thi công đơn nhất
Phân loại dự án đầu tư xây dựng:
Theo Nghị định 59, việc phân loại dự án được thực hiện như sau:
- Việc phân loại dự án được dựa trên quy mô, tính chất, loại công trình chính của dự án gồm 4 loại: Dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án nhóm B và
dự án nhóm C
-Trường hợp phân loại theo nguồn vốn sử dụng gồm: Dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách và dự án sử dụng nguồn vốn khác
1.1.2 Quản lý dự án
- Khái niệm
Từ những năm 80 trở lại đây, cùng với sự phát triển như vũ bão của khoa học
kỹ thuật và kinh tế xã hội, các nước đều cố gắng nâng cao sức mạnh tổng hợp nhằm theo kịp cuộc cạnh tranh toàn cầu hóa và nâng cao đời sống người dân Chính trong tiến trình này, các tập đoàn doanh nghiệp lớn hiện đại hóa không ngừng xây dựng những dự án công trình có quy mô lớn, kỹ thuật cao, chất lượng tốt Dự án đã trở thành phần cơ bản trong cuộc sống xã hội Cùng với xu thế mở rộng quy mô dự án
Trang 19và sự không ngừng nâng cao về trình độ khoa học công nghệ, các nhà đầu tư dự án cũng yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng dự án
Vì thế, QLDA trở thành yếu tố quan trọng quyết định sự tồn tại của dự án QLDA là sự vận dụng lý luận, phương pháp, quan điểm có tính hệ thống để tiến hành quản lý có hiệu quả toàn bộ công việc liên quan tới dự án dưới sự ràng buộc
về nguồn lực có hạn Để thực hiện mục tiêu dự án, các nhà đầu tư phải lên kế hoạch
tổ chức, chỉ đạo, phối hợp, điều hành, khốngchế và định giá toàn bộ quá trình từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc dự án
Theo tác giả Cao Hào Thi, "QLDA là một quá trình gồm các công tác, nhiệm
vụ có liên quan với nhau, được thực hiện nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra trong điều kiện ràng buộc về thời gian, nguồn lực và ngân sách "
Một cách tiếp cận khác thì "QLDA là ứng dụng kiến thức, kỹ năng, công cụ và
kỹ thuật vào các hoạt động dự án để thỏa mãn yêu cầu của dự án "
Như vậy, có thể hiểu, QLDA là một quá trình lập kế hoạch, điềuphối thời
gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự
án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu cầu đã định về kỹ thuật, chất lượng của sản phẩm, dịch vụ, bằng các phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép
Mục tiêu cơ bản của QLDA nói chung là hoàn thành các công việc dự án đúng yêu cầu kỹ thuật và chất lượng, trong phạm vi ngân sách được duyệt và theo đúng tiến độ thời gian cho phép Ba yếu tố: Thời gian, nguồn lực (nguồn nhân lực, chi phí…) và chất lượng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Tầm quan trọng của từng mục tiêu có thể khác nhau giữa các dự án, giữa các thời kỳ đối với từng dự án, nhưng thông thường khó có thể đạt được hiệu quả cao cho cả ba mục tiêu trong một
dự án Đánh đổi mục tiêu dự án là việc giảm hiệu quả một mục tiêu nào đó để thực hiện tốt hơn các mục tiêu còn lại trong ràng buộc không gian và thời gian Nếu công việc dự án diễn ra đúng theo kế hoạch thì không phải đánh đổi mục tiêu Tuy nhiên, trong thực tế do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, công việc của dự án thường có nhiều thay đổi nên đánh đổi là một kỹ năng quan trọng của nhà QLDA
Trang 20- Vai trò quản lý dự án
Một là, thông qua QLDA có thể tránh được những sai sót trong những công
trình lớn, phức tạp Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và không ngừng nâng cao đời sống nhân dân, nhu cầu xây dựng các dự án công trình quy mô lớn, phức tạp cũng ngày càng nhiều Cho dù là nhà đầu tư hay người tiếp quản dự án đều khó gánh vác được những tổn thất to lớn do sai lầm trong quản lý gây ra Thông qua việc áp dụng phương pháp QLDA khoa học hiện đại giúp việc thực hiện các dự án xây dựng các công trình lớn, phức tạp đạt được mục tiêu đề ra một cách thuận lợi
Hai là, áp dụng phương pháp QLDA sẽ có thể khống chế, điều tiết hệ thống
mục tiêu dự án Nhà đầu tư (khách hàng) luôn có rất nhiều mục tiêu đối với một dự
án công trình, những mục tiêu nay tạo thành hệ thống mục tiêu của dự án
Trong đó, một số mục tiêu có thể phân tích định lượng, một số lại không thể phân tích định lượng Trong quá trình thực hiện dự án, chúng ta thường chú trọng đến một sổ mục tiêu định lượng mà coi nhẹ những mục tiêu định tính Chỉ khi áp dụng phương pháp QLDA trong quá trình thực hiện dự án mới có thể tiến hành điều tiết, phối hợp, khống chế giám sát hệ thống mục tiêu tổng thể một cách có hiệu quả Một công trình dự án có quy mô lớn sẽ liên quan đến rất nhiều bên tham gia dự án như người tiếp quản dự án, khách hàng, đơn vị thiết kế, nhà cung ứng, các ban ngành chủ quản nhà nước và công chúng xã hội Chỉ khi điều tiết tốt các mối quan
hệ này mới có thể tiến hành thực hiện công trình dự án một cách thuận lợi
Ba là, QLDA thúc đẩy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Mỗi dự án
khác nhau lại đòi hỏi phải có nguồn nhân lực với chuyên ngành khác nhau Tính chuyên ngành dự án đòi hỏi tính chuyên ngành của nguồn nhân lực Vì thế, QLDA thúc đẩy việc sử dụng và phát triển nguồn nhân lực, giúp cá nhân phát huy được tố chất bản thân và năng lực chuyên môn
QLDA ngày càng trở nên quan trọng và có nghĩa trong đời sống kinh tế Trong
xã hội hiện đại, nếu không nắm vững phương pháp QLDA sẽ gây ra những tổn thất lớn Để tránh được những tổn thất này và giành được những thành công trong việc
Trang 21quản lý dự án thì trước khi thực hiện, chúng ta phải lên kế hoạch một cách chi tiết, tỉ
mỉ và chu đáo
Hình 1.1: Tiêu chuẩn quản lý dự án
- Nội dung quản lý dự án
QLDA là việc giám sát, chỉ đạo, điều phối, tổ chức, lên kế hoạch đối với 4 giai đoạn của vòng đời dự án trong khi thực hiện dự án giai đoạn hình thành, giai đoạn phát triển, giai đoạn trưởng thành và giai đoạn kết thúc) Mục đích của nó là từ góc
độ quản lý và tổ chức, áp dụng các biện phápnhằm đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu
dự án như mục tiêu về giá thành, mục tiêu thời gian, mục tiêu chất lượng, chính vì vậy làm tốt công tác quản lý là việc có vai trò và vị trí quan trọng
Nội dung quản lý dự án bao gồm các hoạt động:
*) Quản lý tổng hợp dự án:Quản lý tích hợp dự án gồm 6 quy trình:
Xây dựng điều lệ dự án (Develop Project Charter)
Xây dựng kế hoạch QLDA (Develop Project Management Plan)
Chỉ đạo và quản lý công việc dự án (Direct and Manage Project Work)
Theo dõi và kiểm soát công việc DA (Monitor &Control Project Work)
Thực hiện kiểm soát thay đổi tích hợp (Perform Integrated Change Control)
Kết thúc dự án hay giai đoạn (Close Project or Phase)
*) Quản lý phạm vi dự án: Tiến hành khống chế quá trình quản lý đối với nội
dung công việc dự án nhằm thực hiện mục tiêu dự án, baogồmviệc phân chia phạm
Trang 22vi, quy hoạch phạm vi, điều chỉnh phạm vi dự án và lên kế hoạch thực hiện dự án theo phạm vi đã đề ra
*) Quản lý thời gian dự án: Quản lý tiến độ thực hiện dự án là quá trình quản
lý mang tính hệ thống nhằm đảm bảo chắc chắn hoàn thành dự án theo đúng thời gian đề ra, bao gồm các công việc như xác định hoạt động cụ thể, sắp xếp trình tự hoạt động, bố trí thời gian, khống chế thời gian và tiến độ dự án
Công trình xây dựng trước khi triển khai phải có tiến độ thi công xây dựng Tiến độ thi công xây dựng công trình do nhà thầu lập phải phù hợp với tiến độ tổng thể của dự án được chủ đầu tư chấp thuận
Chủ đầu tư, nhà thầu thi công xây dựng, tư vấn giám sát thi công xây dựng và các bên có liên quan có trách nhiệm theo dõi, giám sát tiến độ thi công xây dựng công trình và điều chỉnh tiến độ trong trường hợp tiến độ thi công xây dựng ở một
số giai đoạn bị kéo dài nhưng không được làm ảnh hưởng đến tiến độ tổng thể của
dự án
*) Quản lý chi phí dự án: Quản lý chi phí đầu tư là quá trình quản lý chi phí,
giá thành dự án nhằm đảm bảo hoàn thành dự án mà chi phí không vượt quá mức trù bị ban đầu, bao gồm việc bố trí nguồn lực, dự tính giá thành và khống chế chi phí
*) Quản lý chất lượngdự án: Quản lý chất lượng công việc là quá trình quản lý
có hệ thống việc thực hiện dự án nhằm đảm bảo đáp ứng được yêu cầu về chất lượng mà khách hàng đặt ra, bao gồm việc quy hoạch chất lượng, khống chế chất lượng và đảm bảo chất lượng
*) Quản lý nhân lực dự án:Quản lý nguồn nhân lực là phương pháp quản lý
mang tính hệ thống nhằm đảm bảo phát huy hết năng lực, tính tích cực, sáng tạo của mỗi người trong dự án và tận dụng nó một cách có hiệu quả nhất, bao gồm các việc như quy hoạch tổ chức, xây dựng đội ngũ, tuyển chọn nhân viên và xây dựng các ban QLDA
*) Quản lý hệ thống thông tin công trình: là hệ thống quản lý nhằm đảm bảo
việc truyền đạt, thu thập, trao đổi một cách hợp lý các tin tức cần thiết cho việc thực
Trang 23hiện dự án cũng như việc truyền đạt thông tin, báo cáo tiến độ dự án giữa các bên một cách đầy đủ, kịp thời và tuân theo đúng quy định về bảo mật thông tin dự án
*) Quản lý rủi ro trong dự án: Khi thực hiện dự án sẽ gặp phải những nhân tố
rủi ro mà chúng ta không lường trước được Quản lý rủi ro là biện pháp quản lý mang tính hệ thống nhằm tận dụng tối đa những nhân tố có lợi không xác định và giảm thiểu tối đa những nhân tố bất lợi không xác định cho dự án, bao gồm việc nhận biết, phân biệt rủi ro, cân nhắc, tính toán rủi ro, xây dựng đối sách và khống chế rủi ro
*) Quản lý hồ sơ, cung ứng, giao - nhận dự án:Hồ sơ dự án phải được quản lý
chặt chẽ và bảo mật theo quy định trong suốt quá trình thực hiện dự án Cung ứng hàng hóa và dịch vụ cần thiết cho dự án là công việc hậu cần của dự án Quản lý cung ứng bao gồm các công việc: đưa ra quyết định cần cung ứng cái gì, ra sao; chọn nhà cung ứng, ký kết hợp đồng, quản lý hợp đồng và thanh lý kết thúc hợp đồng Đây là một nội dung QLDA mới mà Hiệp hội các nhà QLDA trên thế giới đưa ra dựa vào tình hình phát triển của QLDA
- Các hình thức quản lý dự án
Trước đây, tuỳ theo quy mô và tính chất của dự án, năng lực của chủ đầu tưmà
dự án sẽ được người quyết định đầu tư quyết định được thực hiện theo một trong số các hình thức sau: CĐT trực tiếp quản lý thực hiện dự án; Chủ nhiệm điều hành dự án; Hình thức chìa khoá trao tay và hình thức tự thực hiện dự án
Luật xây dựng 2014 đã quy định các hình thức tổ chức QLDA đầu tư xây dựng như sau:
*) Ban QLDA đầu tư xây dựng chuyên ngành, Ban QLDA đầu tư xây dựng khu vực áp dụng đối với dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, dự án theo chuyên
ngành sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách của tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp huyện, Chủ tịch Hội đồng quản trị tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước quyết định thành lập Ban QLDA đầu tư xây dựng chuyên ngành, Ban QLDA đầu tư xây
Trang 24dựng khu vực (sau đây gọi là Ban QLDA chuyên ngành, Ban QLDA khu vực) để thực hiện chức năng chủ đầu tư và nhiệm vụ quản lý đồng thời nhiều dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, vốn Nhà nước ngoài ngân sách
Hình thức Ban QLDA chuyên ngành, Ban QLDA khu vực được áp dụng đối với các trường hợp:
- Quản lý các dự án được thực hiện trong cùng một khu vực hành chính hoặc trên cùng một hướng tuyến;
- Quản lý các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc cùng một chuyên ngành;
- Quản lý các dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay của cùng một nhà tài trợ có yêu cầu phải quản lý thống nhất về nguồn vốn sử dụng
Ban QLDA chuyên ngành, Ban QLDA khu vực do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp huyện thành lập là tổ chức sự nghiệp công lập; do người đại diện có thẩm quyền của doanh nghiệp Nhà nước thành lập là
tổ chức thành viên của doanh nghiệp
Ban QLDA chuyên ngành, Ban QLDA khu vực có tư cách pháp nhân đầy đủ, được sử dụng con dấu riêng, được mở tài khoản tại kho bạc Nhà nước và ngân hàng thương mại theo quy định; thực hiện các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của chủ đầu tư và trực tiếp tổ chức quản lý thực hiện các dự án được giao; chịu trách nhiệm trước pháp luật và người quyết định đầu tư về các hoạt động của mình; quản lý vận hành, khai thác sử dụng công trình hoàn thành khi được người quyết định đầu tư giao
*) Ban QLDA đầu tư xây dựng một dự án áp dụng đối với dự án sử dụng vốn
nhà nước quy mô nhóm A có công trình cấp đặc biệt; có áp dụng công nghệ cao được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ xác nhận bằng văn bản; dự án về quốc phòng, an ninh có yêu cầu bí mật Nhà nước
Ban QLDA đầu tư xây dựng một dự án là tổ chức sự nghiệp trực thuộc chủ đầu tư, có tư cách pháp nhân độc lập, được sử dụng con dấu riêng, được mở tài khoản tại kho bạc Nhà nước và ngân hàng thương mại theo quy định để thực hiện
Trang 25các nhiệm vụ QLDA được chủ đầu tư giao; chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư về hoạt động QLDA của mình
*) Thuê tư vấn QLDA đối với dự án sử dụng vốn Nhà nước ngoài ngân sách,
Chủ đầu tư có trách nhiệm giám sát việc thực hiện hợp đồng tư vấn QLDA, xử
lý các vấn đề có liên quan giữa tổ chức tư vấn QLDA với các nhà thầu và chính quyền địa phương trong quá trình thực hiện dự án
Sơ đồ 1.1 Chủ đầu tư thuê tổ chức tư vấn quản lý dự án
*) Chủ đầu tư sử dụng bộ máy chuyên môn trực thuộc có đủ điều kiện năng lực để quản lý thực hiện dự án cải tạo, sửa chữa quy mô nhỏ, dự án có sự tham gia
Quản lý
Trình
Người
có thẩm quyền quyết định đầu tư Phê duyệt
Trang 26của cộng đồng và dự án có tổng mức đầu tư dưới 2 (hai) tỷ đồng do UBND cấp xã làm chủ đầu tư
Cá nhân tham gia QLDA làm việc theo chế độ kiêm nhiệm và phải có chuyên môn nghiệp vụ phù hợp với công việc đảm nhận Chủ đầu tư được thuê tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực để giám sát thi công và tham gia nghiệm thu hạng mục, công trình hoàn thành Chi phí thực hiện dự án phải được hạch toán riêng theo quy định của pháp luật
Sơ đồ 1.2 Hình thức CĐT trực tiếp quản lý thực hiện dự án
- Các mô hình tổ chức quản lý dự án
- Mô hình tổ chức QLDA theo các bộ phận chức năng: Là mô hình trong đó
chủ đầu tư không thành lập ra Ban QLDA chuyên trách mà thành viên của Ban QLDA là các cán bộ từ các phòng ban chức năng làm việc kiêm nhiệm; hoặc chức năng QLDA được giao cho một phòng chức năng nào đó đảm nhiệm
- Mô hình tổ chức QLDA có Ban QLDA chuyên trách: Chủ đầu tư thành lập ra
Ban QLDA chuyên trách, chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện toàn bộ các công việc của dự án Mô hình này thường được áp dụng đối với các dự án đơn lẻ, đơn vị chủ đầu tư có ít dự án, các dự án không có mối liên hệ với nhau
- Mô hình tổ chức QLDA theo ma trận: là mô hình trong đó thành viên của
nhóm dự án được tập hợp từ các cán bộ của các bộ phận chức năng khác nhau dưới
CHỦ ĐẦU TƯ
kế, đấu thầu, giám sát, nghiệm thu Thực hiện
Hợp
đồng
Trang 27sự điều hành của nhóm trưởng còn gọi là giám đốc (chủ nhiệm) dự án Mỗi cán bộ
có thể tham gia cùng lúc vào hai hoặc nhiều dự án khác nhau và chịu sự chỉ huy đồng thời của cả trưởng nhóm dự án và trưởng bộ phận chức năng Mô hình tổ chức theo dạng ma trận là tổng hợp của hai dạng mô hình tổ chức theo bộ phận chức năng và theo BanQLDA chuyên trách
Tùy thuộc vào quy mô, tính chất và mục đích của dự án mà đơn vị chủ đầu tư
sẽ lựa chọn mô hình quản lý phù hợp nhất với dự án của mình
1.1.3 Ban quản lý dự án
Để QLDA, chủ đầu tư có thể trực tiếp quản lý hoặc thuê đơn vị tư vấn để QLDA của mình Trường hợp chủ đầu tư trực tiếp QLDA thì chủ đầu tư thành lập Ban QLDA để giúp chủ đầu tư làm đầu mối QLDA Ban QLDA là một thành phần quan trọng của dự án xây dựng, đó là một cá nhân hoặc một tổ chức do Chủ đầu tư thành lập, có nhiệm vụ điều hành, QLDA trong suốt quá trình thực hiện dự án Ban QLDA phải có năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ QLDA theo yêu cầu của chủ đầu tư Ban QLDA có thể thuê tư vấn quản lý, giám sát một số phần việc mà Ban QLDA không có đủ điều kiện, năng lực để thực hiện nhưng phải được sự đồng ý của chủ đầu tư
1.1.4 Năng lực quản lý của Ban QLDA
Năng lực quản lý của Ban QLDA là khả năng thực hiện các nội dung quản lý dựán của Ban QLDA dựa vào các nguồn lực nội tại hoặc huy động từ bên ngoài nằm trong tầm kiểm soát của Ban Các nguồn lực này bao gồm nguồn lực về tài chính, nguồn lực về cơ sở vật chấtmáy móc thiết bị và nguồn nhân lực Trong đó, nguồn lực về con người là yếu tố quan trọng nhất và chi phối các nguồn lực còn lại của tổ chức
Năng lực quản lý được đánh giá thông qua quá trình thực hiện công việc và kết quả đạt được Năng lực đó được thể hiện trong quá trình QLDA đầu tư từ khâu chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và vận hành kết quả đầu tư
Trang 28Năng lực quản lý của Ban QLDA phụ thuộc vào cả yếu tố chủ quan và khách quan Nếu năng lực tốt thì khả năng đạt được mục tiêu công việc là cao, cũng có thể năng lực tốt nhưng vì các lí do khách quan nên kết quả đạtđược vẫn không như mongđợi
Ngoài ra, Ban QLDA, tư vấn QLDA phải có đủ điều kiện năng lực theo quy định tại Điều 152 của Luật Xây dựng 2014
1.1.4.1 Các loại năng lực quản lý của Ban QLDA
- Nguồn nhân lực:
Nguồn nhân lực QLDA:
Con người là yếu tố quan trọng nhất quyết định hiệu quả QLDA bởi các yếu tố khác đều được thực hiện bởi chính con người Do vậy, để đạt hiệu quả quản lý, đội ngũ cán bộ của Ban QLDA cần phải có năng lực chuyên môn cao, thể hiện ở tri thức (kiến thức), kỹ năng và thái độ tốt
Hoạt động của đội ngũ nhân sự dự án phải đảm bảo việc tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát nguồn lực cho dự án để đáp ứng điều kiện thời gian và yêu cầu kỹ thuật của dự án, kể cả việc phối hợp với các đối tác để đảm bảo mọi yêu cầu cho thực thi
dự án Để nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ QLDA, cần bắt đầu từ khâu tuyển dụng, lựa chọn, thuyên chuyển cán bộ của chủ đầu tư, tiếp đến là khâu quy hoạch cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực với các chương trình, hình thức đa dạng và hiệu quả
Đội ngũ lãnh đạo, quản lý (Ban Giám đốc):
Trong Ban QLDA, có một vị trí rất quan trọng đó là Giám đốc điều hành dự
án (Project Manager), hay Giám đốc dự án Đây phải là một người có trình độ học vấn và kinh nghiệm trong lĩnh vực QLDA; có bản lĩnh cá nhân vững vàng, kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng làm việc theo nhóm, và phải biết ngoại ngữ nếu dự án có sự hợp tác với các đổi tác nước ngoài Giám đốc điều hành dự án có thể là một kiến trúc sư, một kỹ sư xây dựng, haymột chuyên gia kinh tế xây dựng và phải có đủ điều kiện
Trang 29năng lực theo Điều 54 Nghị định 59 Giám đốc dự án là người hiểu rõ chủ trương, ý
đồ của chủ đầu tư, đồng thời hiểu cặn kẽ mọi khía cạnh của dự án, để từ đó truyền đạt lại cho các thành viên khác và phải đưa ra những quyết định chính xác, hợp lý
và khách quan trong quá trình quản lý, nhằm đạt được những mục tiêu của dự án đã
đề ra Giám đốc dự án sẽ hoạt động liên tục trong suốt quá trình của dự án, từ giai đoạn chuẩn bị dự án, giai đoạn thực hiện dự án cho đến giai đoạn kết thúc xây dựng đưa vào khai thác sử dụng
- Nguồn tài chính:
Nguồn tài chính chi tiêu nội bộ:
Ban QLDA cần có một nguồn tài chính nội bộ và xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ chặt chẽ, rõ ràng để phù hợp với quá trình hoạt động của Ban Quỹ tài chính của Ban một mặt dùng để giải quyết các công việc chi tiêu nội bộ trong Ban như: Lương, thưởng, các chế độ phúc lợi cho Ban Giám đốc và cán bộ nhân viên, một mặt dùng để đầu tư đối ngoại, công việc như đi công tác, tiếp khách, liên hệ công việc, quyết toán dự án hoàn thành…
Quỹ tài chính của Ban được lấy từ các nguồn như: Ngân sách nhà nước hàng năm trong biên chế, quỹ hỗ trợ và đóng góp từ các nhà thầu, lợi nhuận từ công việc của cán bộ nhân viên Ban QLDA (những công việc Ban có đủ năng lực thực hiện
mà không cần thuê tư vấn)…
Nguồn tài chính dự án:
Trong suốt thời gian thực hiện dự án, Ban QLDA cần đảm bảo nguồn vốn cấp kịp thời cho các hạng mục của dự án Chi phí cho các gói thầu thực tế luôn phải thấp hơn chi phí dự toán đã được duyệt Nếu chi phí gói thầu vượt dự toán thì cần
có giải trình hợp lý với chủ đầu tư để chủ đầu tư cân nhắc có chi thêm dự toán bổ sung hay không
Việc lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình phải đảm bảo mục tiêu, hiệu quả đầu tư, đồng thời phải đảm bảo tính khả thi của dự án đầu tư xây dựng công trình, đảm bảo tính đúng, tính đủ, hợp lý, phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu khách quan của cơ chế thị trường và được quản lý theo Nghị định số
Trang 3032/2015/NĐ-CP ngày 25/03/2015 của Chính phủ về Quản lý chi phí đầu tư xây dựng, Thông tư số 01/2015/TT-BXD ngày 20/03/2015 của Bộ Xây dựng hướng dẫn xác định đơn giá nhân công trong quản lý chi phí đầu tư xây dựng, Thông tư số 04/2010/TT-BXD ngày 26/05/2010 của Bộ Xây dựng hướng dẫn lập và quản lý chi phí đầu tư và xây dựng, Thông tư số 06/2010/TT-BXD ngày 26/05/2010 của Bộ Xây dựng hướng dẫn phương pháp xác định giá ca máy thiết bị thi công xây dựng
công trình
Quản lý chi phí dự án là quá trình quản lý tổng mức đầu tư, tổng dự toán (dự toán); quản lý định mức dự toán và đơn giá xây dựng; quản lý thanh toán chi phí đầu tư xây dựng công trình; hay nói cách khác, quản lý chi phí dựán là quản lý chi phí, giá thành dự án nhằm đảm bảo hoàn thành dự án mà không vượt tổng mức đầu
tư Nó bao gồm việc bố trí nguồn lực, dự tính giá thành và khống chế chi phí.Ban QLDA phải luôn nắm rõ khoản chi phí dự toán cho từng hạng mục, từng kết cấu công trình
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị:
Ban QLDA cần được trang bị nhữngmáy móc, thiết bị,phần mềm riêng để có thể thực hiện các chức năng QLDA Trong từng khâu của dự án, cần những máy móc, thiết bị phục vụ công tác đo đạc, kiểm tra chất lượng hay những phần mềm để lên kế hoạch thực hiện, dự tính chi phí thực hiện dự án xây dựng công trình VD: Phần mềm dự toán dùng trong lập dự toán công trình; phần mềm lập tiến độ thi công trong lập bảng tiến độ thi công; phần mềm kế toán trong tính toán, tổng hợp, chi phí, thanh quyết toáncông trình; thiết bị đo chiều dày và kiểm tra chất lượng bê tông để kiểm tra độdày của các kết cấu, thành phần kết cấu; thiết bị đo độ lún công trình để đo độ lún công trình, độ chịu lực của móng công trình; thiết bị siêu âm để kiểm tra chất lượng bên trong kết cấu; máy kinh vĩ để kiểm tra hướng, mốc tọa độ; máythủy bình để kiểm tra cao độ…
Năng lực về cơ sở vật chất phụ thuộc vào sự đầu tư, quan tâm của chủ đầu tư, kinh phí cho QLDA Nó tùy thuộc vào quy mô dự án và nguồn lực của chủ đầu tư Nếu Ban QLDA không có đủ trang thiết bị phục vụ QLDA thì có thể thuê của đơn
Trang 31vị bên ngoài để phục vụ cho các hoạt động quản lý của mình Những trang thiết bị, máy móc thiết yếu cần có của một Ban QLDA theo Bảng dưới đây:
STT Thiết bị, phần mềm Mục đích sử dụng
2 Phần mềm lập tiến độ thi công Lập bảng tiến độ thi công
3 Phần mềm kế toán Tính toán, tổng hợp, chi phí, thanh quyết
toán công trình
4 Thiết bị đo chiều dày và kiểm
tra chất lượng bê tông
Kiển tra độ dày của các kết cấu, thành phần kết cấu
5 Thiết bị đo độ lún công trình Đo độ lún công trình, độ chịu lực của
móng công trình
6 Thiết bị siêu âm Kiểm tra chất lượng bên trong kết cấu
9 Thiết bị kiểm tra, giám sát chất
Bảng 1.1 Trang thiết bị, phần mềm cần thiết phục vụ QLDA
1.1.4.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của Ban QLDA
Các nhân tố khách quan
Dựa vào những yếu tố môi trường bên ngoài bao gồm môi trường tự nhiên (thời tiết, khí hậu ), môi trường chính trị - pháp luật, môi trường văn hóa - xã hội, môi trường kinh tế, môi trường công nghệ ảnh hưởng đến dự án trong suốt giai đoạn lập kế hoạch cho vòng đời dự án, ảnh hưởng đến thành quả dự án điều kiện tự nhiên, môi trường chính trị, môi trường xã hội, môi trường kinh tế, môi trường công nghệ và môi trường pháp luật có thể thấy: Môi trường bên ngoài dự án càng ổn định thì thành quả dự án càng trở nên tốt hơn
- Môi trường tự nhiên (thời tiết, khí hậu ):
Trong quá trình xây dựng công trình không thể không chú trọng đến các điều kiện tự nhiên trên địa bàn thực hiện dự án Bởi vì trên thực tế, các dự án đầu tư xây dựng tại đây đều chịu ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên Nếu các điều kiện tự nhiên như thời tiết, khí hậu… không thuận lợi sẽ ảnh hưởng đến tiến độ thi công và chi
Trang 32phí thực hiện dự án, gây ra rủi ro cho dự án về chi phí, nhân công và khả năng thất thoát, lãng phí vốn là rất lớn
- Môi trường chính trị - pháp luật, chính sách Nhà nước:
Dự án đầu tư xây dựng nào cũng chịu sự chi phối từ các yếu tố về chính trị hoặc chính sách của Nhà nước Bởi vậy, trong suốt quá trình thực hiện dự án đều phải bám sát theo những chủ trương và sự hướng dẫn của Nhà nước thông qua các văn bản quy phạm pháp luật và chủ trương chính sách của Nhà nước về thực hiện công cuộc đổi mới và mở cửa xem như đó là nhân tố đầu tư dài hạn của chủ đầu tư
Hệ thống văn bản quy định của Nhà nước, cụ thể là hệ thống văn bản của Nhà nước quy định hoạt động đầu tư, xây dựng, các văn bản liên quan đến hoạt động quản lý công trình xây dựng, hoạt động đấu thầu, quản lý chất lượng dự án, quản lý chi phí… hiện nay chịu tác động của nhiều văn bản như: Luật Đầu tư số 67/2014/QH13 ngày 26/11/2014; Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/06/2014; Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013; Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/06/2015 của Chính phủ về QLDA đầu tư xây dựng; Nghị định số 46/2015/NĐ-CP ngày 12/05/2015 về Quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng; Nghị định số 32/2015/NĐ-CP ngày 25/03/2015 của Chính phủ về Quản lý chi phí đầu tư xây dựng…
Trong hệ thống văn bản pháp luật đều có những quy định về công tác QLDA đầu tư, yêu cầu Ban QLDA đầu tư bắt buộc phải nắm vững để vận dụng trong quá trình quản lý các dự án đầu tư, đồng thời trong đó cũng có những yêu cầu cụ thể về năng lực những người thuộc Ban QLDA đầu tư Để có đủ điều kiện hoạt động trong BQLDA theo đúng yêu cầu của pháp luật,tất cả các cán bộ, nhân viên QLDA phải tìm mọi cách để nâng cao năng lực QLDA
Ngoài ra, sự quan tâm của các cấp chính quyền, sự hỗ trợ của các nhà quản lý cấp cao và sự hỗ trợ của chính quyền địa phương nơi xây dựng công trình cũng ảnh hưởng đến năng lực của các ban QLDA Các chuyên gia làm việc lâu năm trong lĩnh vực QLDA cho rằng các tổ chức bên ngoài có liên quan đến Ban QLDA có ảnh hưởng đáng kể đến năng lực của Ban QLDA Cụ thể như các cơ quan chính quyền
Trang 33địa phương hỗ trợ công tác đền bù đất đai, giải phóng mặt bằng thi công cho công trình giúp đẩy nhanh tiến độ thi công thực hiện dự án, các đơn vị chức năng trên địa bàn dự án cũng hỗ trợ trong công tác giải quyết các thủ tục liên quan khi triển khai thực hiện dự án
- Môi trường văn hóa - xã hội:
Khía cạnh văn hóa xã hội từ lâu có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến các
dự án đầu tư xây dựng công trình Chẳng hạn như dự án có được phê duyệt hay không phụ thuộc vào sự phù hợp với phong tục, tập quán văn hóa của địa phương nơi thực hiện dự án hay không, các điều lệ và quy định xã hội có chấp nhận nó hay không Đây là một yếu tố khá quan trọng, ảnh hưởng nhiều và lâu dài đến dự án Ngoài ra, các yếu tố như sự ổn định môi trường bên ngoài; nguồn nhân lực; công tác giải phóng mặt bằng; năng lực kinh nghiệm của các tổ chức tham gia dự án như Chủ đầu tư, đơn vị tư vấn thiết kế, đơn vị tư vấn giám sát, nhà thầu xây lắp, nhà thầu cung cấp vật tư thiết bị; năng lực tài chính, nhân sự, máy móc, thiết bị của nhà thầu thi công; sự quan liêu, tham nhũng trong thực hiện dự án là những nhân tố tác động trực tiếp và gián tiếp đến quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng và QLDA, từ đó ảnh hưởng đến năng lực QLDA xây dựng công trình
- Môi trường kinh tế:
Những nhân tố kinh tế có ảnh hưởng đến dự án bao gồm: khả năng tăng trưởng GDP – GNP trong khu vực thực hiện dự án; tình trạng lạm phát; tiền lương bình quân; tỷ giá hối đoái; những lợi thế so sánh của khu vực so với những nơi khác; biến động thị trường, giá cả vật tư xây dựng Sự thay đổi của một trong những nhân tố này dù ít hay nhiều cũng tác động đến dự án Do đó trước lúc quyết định đầu tư, chủ đầu tư phải đánh giá một cách tỉ mỉ những yếu tố này để đảm bảo chức năng sinh lời và bảo toàn vốn của dự án
Ngoài ra, khả năng tài chính của chủ đầu tư cũng là một yếu tố tác động trực tiếp đến hiệu quả đầu tư dự án Năng lực tài chính mạnh ảnh hưởng đến vốn, nguyên vật liệu, máy móc… cấp cho dự án và do đó ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng của dự án
Trang 34- Môi trường công nghệ:
Các dự án đầu tư cụ thể là đầu tư xây dựng công trình đều phải đi theo xu hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế Do đó sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật có thể tạo ra nhiều thuận lợi cho quá trình thực hiện và vận hành dự án Trình
độ khoa học công nghệ ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ công trình xây dựng
Cụ thể ở đây nếu Ban QLDA được trang bị nhữngmáy móc, thiết bị,phần mềm hiện đại để phục vụ công việc, kiểm tra chất lượng công trình, thì năng lực QLDA của Ban rõ ràng sẽ được nâng cao hơn Nếu Ban QLDA có thể lựa chọn được những nhà thầu thi công xây lắp hoặc nhà thầu cung cấp thiết bị ở Việt Nam có thể cập nhật được xu thế của thời đại, ứng dụng được các tiến bộ của khoa học – kỹ thuật vào quá trình thi công xây lắp và sử dụng các thiết bị hiện đại, tối tân nhất trên thế giới thì rõ ràng công trình xây dựng đó sẽ hơn hẳn về công nghệ so với các công trình khác, góp phần tăng giá trị đầu tư lâu dài cho công trình xây dựng
Các nhân tố chủ quan
Các nhân tố chủ quan ảnh hưởng đến năng lực quản lý của Ban QLDA là các nhân tố có nguồn gốc từ nguồn lực bên trong Ban tác động trực tiếp đếnhiệu quả hoạt động quản lý của Ban QLDA Nó bao gồm các nhân tố về cơ cấu nguồn nhân lực, về tài chính, điều kiện cơsở vật chất phục vụ hoạt động QLDA
- Việc kiện toàn Ban QLDA:
Việc kiện toàn Ban QLDA bao gồm công tác lựa chọn, tuyển dụng cán bộ, nhân viên Ban QLDA, tiêu chuẩn hóa, bổ nhiệm, quy chế hoạt động, phân định trách nhiệm, phối kết hợp trong lãnh đạo, điều hành…Thường xuyên củng cố bộ máy, nâng cao năng lực, trình độ nghiệp vụ chuyên môn của Ban QLDA theo đúng quy định tại các văn bản pháp luật
Vấn đề cán bộ và chất lượng cán bộ của Ban QLDA là vấn đề hết sức quan trọng, nó có ảnh hưởng trực tiếp đến tất cả các hoạt động của Ban Quản lý bởi con người là chủ thể của tổ chức Vì vậy, việc kiện toàn Ban QLDA đóng vai trò quan trọng trong tuyển dụng, trong bố trí sử dụng cán bộ, quy chế làm việc, hoạt động, phân công nhiệm vụ, phối kết hợp hoạt động giữa các thành viên trong Ban QLDA
Trang 35- Các yếu tố ảnh hưởng đến nguồn nhân lực của Ban:
Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý của Ban GĐ
Công tác lãnh đạo, bổ nhiệm và quản lý của những người lãnh đạo BQL dự án ảnh hưởng lớn đến công tác quy hoạch cán bộ, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý cho BanGiám đốc, đến tạo môi trường để giữ chân người tài, tạo động lực cho cán bộ
Thực tiễn chỉ ra rằng, Giám đốc của BQL dự án nào quan tâm đến công tác quy hoạch cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng và tạo môi trường, tạo động lực tốt tăng cường đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật thì năng lực của đội ngũ cán bộ, nhân viên ở
đó được nâng cao và năng lực quản lý của Ban QLDA cũng được phát huy
Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý của cán bộ nhân viên của Ban QLDA
Mỗi ngành nghề, lĩnh vực có những đặc trưng riêng bởi tính chất riêng biệt và mối quan hệ khác nhau của mỗi công việc QLDA đầu tư xây dựng lại càng có nhiều đặc trưng, khác biệt do nó tổng hợp các kiến thức của các lĩnh vực xây dựng, đầu tư, quản lý kinh tế,… Vì vậy, đòi hỏi người làm công tác QLDA đầu tư phải có kiến thức rộng, chuyên môn cao,…để đáp ứng được yêu cầu công việc
Công tác tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý của Ban giám đốc và cán bộ, nhân viên của ban QLDA cần được chú trọng Thường xuyên tổ chức và cử nhân viên tham gia các lớp đào tạo, hướng dẫn để nâng cao trình độ chuyên môn Đối với nhân viên Ban QLDA, cần được đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu liên quan đến các lĩnh vực Lập dự án đầu tư, QLDA, quản lý đấu thầu, tư vấn giám sát, quản lý thi công,… Đây là những nội dung cơ bản nhất trong hoạt động QLDA đầu tư
Ban Giám đốc cũng cần tham gia cá khóa đào tạo để cập nhật những kiến thức mới trong lĩnh vự QLDA, tham gia các cuộc hội thảo, cập nhật các văn bản pháp luật mới để phổ biến tới các thành viên của Ban Tầm nhìn và phong cách làm việc của Giám đốc Ban có ảnh hưởng lớn tới hiệu quả làm việc của nhân viên cũng như hiệu quả hoạt động của Ban QLDA
Trang 36 Công tác tạo lập môi trường, điều kiện làm việc
Công tác tạo lập môi trường, điều kiện làm việc tốt sẽ tạo động lực để cán bộ, nhân viên của ban QLDA làm việc,phát huy năng lực.Nó là một trong những yếu tố tạo nên hiệu quả làm việc, trong thái độ làm việc của cán bộ nhân viên và ở những chuyển biến vĩ mô khác, thể hiện ở những sự lớn mạnh không ngừng của tổ chức.Khi họ có một môi trường thoải mái, thân thiện, an toàn thì họ mới có thể yên tâm làm việc, nâng cao hiệu quả công việc
Một môi trường làm việc tốt là môi trường làm việc văn minh, chuyên nghiệp: không gian làm việc thoải mái; đầy đủ trang thiết bị phục vụ công việc và hoạt động
cá nhân; hòa đồng, thân thiện giữa các thành viên trong tổ chức; những hỗ trợ ngoài công việc cho nhân viên; sự thẳng thắn thoái mái giữ lãnh đạo với nhân viên,… Một môi trường làm việc tốt giúp nhân viên có một tinh thần thoải mái, yên tâm khi làm việc; sự giao lưu tương tác giữa các nhân viên làm họ hiểu và thân thiết với nhau hơn Điều đó có thể sẽ làm gia tăng hiệu quả hoạt động nhóm Một môi trường làm việc thân thiện giữa cá thành viên, giữa nhân viên và ban lãnh đạo tạo cho họ không khí giống như một gia đình Khi đó họ sẽ đối xử và làm việc giống như đối với các thành viên trong gia đình mình
- Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý nguồn tài chính:
Các chế độ chi tiêu nội bộ, lương, thưởng, phúc lợi cho CBNV
Các chế độ lương, thưởng cho nhân viên là một hình thức thể hiện sự ghi nhận những đóng góp của các thành viên đối với tổ chức Mức lương đối với nhân viên Ban QLDA phải đảm bảo cuộc sống cơ bản của khu vực sinh sống để đáp ứng được nhu cầu cơ bản của mỗi con người là ăn, ở, nghỉ ngơi, sức khỏe, vui chơi giải trí Tùy mức sống và chi phí sinh hoạt ở mỗi khu vực mà mức lương này cũng khác nhau Nếu ngay cả mức sống cơ bản cũng không đáp ứng được thì nhân viên không
có đủ sức khỏe cho công việc Thông qua các hình thức lương thưởng để khuyến khích nhân viên làm việc Khi họ biết rằng những nỗ lực làm việc của mình sẽ được đơn vị công nhận và có sự đền bù xứng đáng thì họ sẽ nhiệt tình, cống hiến hết mình để hoàn thành tốt nhất công việc được giao
Trang 37Ngoài tiền lương chính thức, chế độ thưởng có tác động đến hiệu quả làm việc cao hay thấp của nhân viên Tiền lương là khoản tiền cố định mà họ sẽ nhận được
dù kết quả làm việc có tốt hay không nên nó chỉ có tác dụng giữ nhân viên ở lại với Ban quản lý mà không có tác dụng khuyến khích họ làm việc hết mình Nhưng đối với thưởng lại có ý nghĩa khác Thưởng là thứ mà thành viên của tổ chức nhận được khi họ hoàn thành tốt hơn so với yêu cầu công việc Khoản thưởng này có thể là thưởng tiền mặt hoặc các món quà về vật chất và tinh thần (chuyến du lịch với gia đình, nghỉ phép hưởng nguyên lương,…) Chế độ thưởng có tác dụng khuyến khích người lao động làm việc hết mình để đạt được kết quả cao nhất co thể
Lĩnh vực xây dựng là lĩnh vực có vốn đầu tư lớn, rủi ro cao Chính vì vậy mà lợi nhuận từ hoạt động đầu tư có thể rất lớn Nếu như lương và thưởng không đủ đáp ứng được những nhu cầu cơ bản của nhân viên dư án thì khả năng cao họ sẽ nảy sinh những suy nghĩ và việc làm tiêu cực để có thêm thu nhập ngoài thu nhập chính thức Những tiêu cực này chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng xấu đến chất lượng công trình và hiệu quả của vốn đầu tư
Quản lý chi phí dự án
Quản lý chi phí dự án là quá trình quản lý tổng mức đầu tư, tổng dự toán (dự toán); quản lý định mức dự toán và đơn giá xây dựng; quản lý thanh toán chi phí đầu tư xây dựng công trình; hay nói cách khác, quản lý chi phí dựán là quản lý chi phí, giá thành dự án nhằm đảm bảo hoàn thành dự án mà không vượt tổng mức đầu
tư Nó bao gồm việc bố trí nguồn lực, dự tính giá thành và khống chế chi phí.Ban QLDA phải luôn nắm rõ khoản chi phí dự toán cho từng hạng mục, từng kết cấu công trình
- Tình trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ QLDA:
Năng lực về cơ sở vật chất, trang thiết bị của Ban QLDA phụ thuộc vào sự đầu tư, quan tâm của chủ đầu tư, kinh phí cho QLDA, tùy thuộc vào quy mô dự án
và nguồn lực của chủ đầu tư Nếu nguồn nhân lực của Ban QLDA tốt, chuyên môn cao nhưng thiếu các trang thiết bị và cơ sở vật chất – tức công cụ để QLDA thì cũng
sẽ bị hạn chế nhiều về năng lực quản lý.Trường hợp phải đi thuê đơn vị khác kiểm
Trang 38tra, giám sát, thẩm định sẽ gây lãng phí và phức tạp trong công tác quản lý chất lượng
1.1.4.3 Sự cần thiết phải nâng cao năng lực quản lý của Ban QLDA
QLDA là hoạt động vô cùng quan trọng và không thể thiếu trong suốt quá trình đầu tư một dự án QLDA giúp giám sát, điều tiết các hoạt động, yếu tố của đầu
tư, quyết định đến thành công và hiệu quả đầu tư Chính vì vậy, đối với bất kỳ hoạt động đầu tư nào thì quản lý luôn là vấn đề cần được quan tâm đúng mức
Năng lực quản lý của Ban QLDA là yếu tố chính quyết định đến hiệu quả quản lý, hay nói cách khác là quyết định đến kết quả đầu tư Một dự án dù có một
bộ máy quản lý lớn, hùng hậu được đầu tư nhưng nếu không có năng lực quản lý thì cũng không mang lại kết quả gì Thực tế đã cho thấy, nhiều Ban Quản lý hiện nay hoạt động không hiệu quả dẫn đến những thất thoát lớn cho dự án, vốn đầu tư không được sử dụng đúng mục đích, chất lượng công trình kém, xuống cấp nhanh chóng, đặc biệt là vấn đề về quản lý vốn đầu tư và chất lượng công trình xây dựng
Có những công trình khi hoàn thành thì chi phí bị đội lên gấp nhiều lần so với dự toán và chất lượng công trình xây dựng vừa đưa vào sử dụng hoặc chưa hết thời hạn bảo hành đã bị xuống cấp Vì vậy, việc nâng cao năng lực quản lý của Ban QLDA cần phải được quan tâm theo đúng tầm quan trọng của nó
1.1.4.4 Các tiêu chí đánh giá năng lực quản lý của Ban QLDA
- Tiêu chí đánh giá nguồn nhân lực:
Cán bộ nhân viên QLDA:
Trong quá trình tuyển dụng, người cán bộ nhân viên QLDA được đánh giá lựa
chọn dựa trên những tiêu chí như bằng cấp chuyên môn (phải đạt trình độ đại học trở lên các chuyên ngành phù hợp với các lĩnh vực trong quá trình thực hiện dự ánnhư: xây dựng, kiến trúc, kế toán, tài chính, kinh tế, kinh tế xây dựng,…), có đầy
đủ các văn bằng chứng chỉ bắt buộc về từng lĩnh vực tuyển dụng để QLDA như: văn bằng ngoại ngữ - tin học văn phòng, chứng chỉ QLDA, đấu thầu, giám sát công trình, định giá xây dựng,…
Trang 39Trong quá trình làm việc tại Ban
QLDA, các tiêu chí để đánh giá năng
lực quản lý thể hiện qua hiệu quả công
việc có thực hiện đúng thời gian tiến độ
được giao không, khả năng quản lý,
giao tiếp, lãnh đạo, khả năng nhận
thức, sự hiệu quả và tính chuyên
nghiệp trong quá trình thực hiện dự án
được thể hiện trong các báo cáo định
Kỹ năng giao tiếp, kết nối
Khả năng chủ động công việc
Khả năng nhận thức, học hỏi
Tính chuyên nghiệp
Sự hiệu quả trong
CV
Bảng 1.2: Bảngxếp loại năng lực quản lý của từng cá nhân Ban QLDA
Bảng xếp loại NLQL của từng cá nhân trong Ban QLDA sẽ được thực hiện 06 tháng/lần do Ban GĐ thực hiện công khai và cùng với bảng lương và bảng chấm công làm cơ sở xếp loại nhân viên, tính lương QLDA, thưởng, các chế độ phúc lợi của Ban Các chế độ cũng như các báo cáo, đánh giá đều được Giám đốc Ban quyết định trên cơ sở đã báo cáo và được cấp trên có thẩm quyền phê duyệt hoặc thông qua
Trang 40Trình độ chuyên môn Văn bằng, chứng chỉ
Chuẩn bị
đầu tư
Tốt nghiệp đại học trở lên khối
kỹ thuật
Tin học, ngoại ngữ chứng chỉ đấu thầu, QLDA
Xây dựng được các Báo cáo đầu tư, Báo cáo khả thi Thu hút vốn đầu tư
06 tháng một lần, thành tích nổi bật, khen thưởng kỷ luật
Thực thiện
dự án
Tốt nghiệp đại học trở lên khối
kỹ thuật, chuyên ngành xây dựng, kiến trúc
Tin học, ngoại ngữ chứng chỉ đấu thầu, QLDA, giám sát công trình, định giá, dự toán
Thực hiện giám sát, nghiệm thu, giám sát tiến độ thực hiện dự
án, theo dõi khối lượng công việc
06 tháng một lần, thành tích nổi bật, khen thưởng kỷ luật
Tài chính
dự án
Tốt nghiệp đại học trở lên khối kinh tế, quản trị kinh doanh, kế toán tài chính
Tin học, ngoại ngữ chứng chỉ đấu thầu, QLDA định giá, dự toán
Theo dõi hợp đồng, thanh quyết toán dự
án, nguồn tài chính trong và ngoài Ban
06 tháng một lần, thành tích nổi bật, khen thưởng kỷ luật
Bảng 1.3: Các tiêu chí đánh giá năng lực quản lý của từng cá nhân Ban QLDA
Đội ngũ lãnh đạo, quản lý (Ban Giám đốc):
Ban Giám đốc sẽ chịu trách nhiệm cao nhất trong dự án và phải là người:
Có trình độ chuyên môn liên quan đến dự án Căn cứ đánh giá: kinh nghiệm
đã có, các bằng cấp liên quan, các đóng góp trong công tác tư vấn, đào tạo, kết quả giải quyết các vấn đề cụ thể
Có năng lực quản lý nguồn lực Căn cứ đánh giá: kinh nghiệm liên quan, hiệu quả trong công tác quản lý, kết quả thực hiện các kế hoạch, mục tiêu đặt ra
Có năng lực điều phối, xử lý vấn đề, có kiến thức về quản trị dự án Căn cứ đánh giá: kinh nghiệm liên quan, kỹ năng trình bày vấn đề, tính nhạy bén, nhanh chóng trong xử lý các tình huống, hiểu biết về năng lực chuyên môn của đồng nghiệp