VNEN trong sáng kiến kinh nghiệm vật lí lớp 6

PHẦN I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Đảng ta đã xác định: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội”. Những năm gần đây, toàn ngành Giáo dục nước ta nói chung và giáo dục tiểu học tại huyện Trà Bồng nói riêng đã thực hiện nhiều dự án về sư phạm, mỗi một dự án đều có nét riêng, hiệu quả riêng của nó nhưng chung quy lại thì các Dự án đều tập trung cho mục tiêu đổi mới chương trình giáo dục, trong đó việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông là một trong những nhiệm vụ quan trọng được đặt lên hàng đầu. Mục tiêu của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông là xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phù hợp với thực tiễn và truyền thống Việt Nam; tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nước phát triển trong khu vực và thế giới. Trong đó đổi mới phương pháp giáo dục nói chung và phương pháp dạy học nói riêng theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của người học được xác định là một nhiệm vụ quan trọng, mang tính đột phá của các nhà trường, các giáo viên. Và Dự án mô hình trường học mới (VNEN) đã được lựa chọn là Dự án về sư phạm với trọng tâm đổi mới phương pháp, tổ chức lớp học và đánh giá học sinh theo xu hướng của giáo dục hiện đại. Mô hình VNEN là mô hình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo nguyên tắc lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên là người đóng vai trò tổ chức hoạt động, hướng dẫn các em hoạt động để thu nhận kiến thức. Giáo viên không trực tiếp cung cấp kiến thức có sẵn trong sách. Học sinh tự thảo luận theo nhóm, phân công nhiệm vụ cho nhau và khi gặp

PHẦN I

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đảng ta đã xác định: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sựnghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư pháttriển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xãhội”

Những năm gần đây, toàn ngành Giáo dục nước ta nói chung và giáo dụctiểu học tại huyện Trà Bồng nói riêng đã thực hiện nhiều dự án về sư phạm, mỗimột dự án đều có nét riêng, hiệu quả riêng của nó nhưng chung quy lại thì các Dự

án đều tập trung cho mục tiêu đổi mới chương trình giáo dục, trong đó việc đổimới chương trình giáo dục phổ thông là một trong những nhiệm vụ quan trọngđược đặt lên hàng đầu

Mục tiêu của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông là xây dựng nộidung chương trình, phương pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mới nhằmnâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triểnnguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phù hợp với thựctiễn và truyền thống Việt Nam; tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nướcphát triển trong khu vực và thế giới Trong đó đổi mới phương pháp giáo dục nóichung và phương pháp dạy học nói riêng theo hướng phát huy tính tích cực, tựgiác, chủ động của người học được xác định là một nhiệm vụ quan trọng, mangtính đột phá của các nhà trường, các giáo viên

Và Dự án mô hình trường học mới (VNEN) đã được lựa chọn là Dự án về sưphạm với trọng tâm đổi mới phương pháp, tổ chức lớp học và đánh giá học sinhtheo xu hướng của giáo dục hiện đại

Mô hình VNEN là mô hình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theonguyên tắc lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên là người đóng vai trò tổ chức hoạtđộng, hướng dẫn các em hoạt động để thu nhận kiến thức Giáo viên không trựctiếp cung cấp kiến thức có sẵn trong sách Học sinh tự thảo luận theo nhóm, phâncông nhiệm vụ cho nhau và khi gặp vấn đề khó không giải đáp được mới yêu cầu

sự trợ giúp của giáo viên bằng thẻ cứu trợ

Mô hình này vừa kế thừa những mặt tích cực của mô hình trường họctruyền thống, vừa có sự đổi mới căn bản về mục tiêu đào tạo, tài liệu học tập,phương pháp dạy học, cách đánh giá, cách tổ chức quản lí lớp học, cơ sở vật chấtphục vụ cho dạy học…

Dạy học theo Mô hình VNEN là cách tổ chức lớp học theo nhóm, mỗi nhóm

có 4 - 6 học sinh Lớp học sẽ có Hội đồng tự quản và các ban, phụ trách từngnhiệm vụ riêng Mỗi nhóm sẽ có một nhóm trưởng phụ trách triển khai các hoạtđộng khi được giáo viên yêu cầu Nhóm trưởng sẽ giúp giáo viên theo sát các bạntrong nhóm, phân công nhiệm vụ cho từng bạn ở đầu tiết học, hướng dẫn hỗ trợcho các bạn trong học tập

Với mô hình này, học sinh sẽ có nhiều cơ hội thể hiện mình, chủ động hơntrong mọi hoạt động học tập cũng như sinh hoạt, trên tinh thần hợp tác cùng nhau.Học sinh hình thành thói quen làm việc theo 10 bước học tập của mô hình, biếtcách tự quản lớp học, rèn luyện cho các em thói quen tự học, tự khám phá và lĩnhhội kiến thức Ngoài ra, học sinh được tiếp thu với nhiều ý kiến trong nhóm, đượctranh luận, giải đáp, bày tỏ những suy nghĩ của mình với các thành viên; phát triểncho các em kĩ năng tự tin trong giao tiếp, mạnh dạn đề xuất ý kiến và làm chủ đượccác hoạt động ngoại khóa của lớp, của nhóm… Trong kiểm tra đánh giá, coi trọng

cả đánh giá trong quá trình dạy học với đánh giá kết quả thực hiện học tập của họcsinh theo tinh thần vì sự tiến bộ của học trò Chính việc kiểm tra đánh giá trongquá trình dạy học đó giúp giáo viên phát hiện những nhân tố tích cực, những cốgắng, tiến bộ của học sinh để động viên, tạo hứng thú học tập, đồng thời phát hiệnnhững khó khăn mà học sinh có thể không vượt qua được để hướng dẫn các emkhắc phục

Đặc biệt, ở mô hình này các em sẽ được học 2 buổi trên ngày và học theomột chương trình sách giáo khoa riêng (Tài liệu hướng dẫn học tập) Tài liệuhướng dẫn học tập (TLHDHT) được thiết kế theo kiểu 3 trong 1, nghĩa làTLHDHT dùng cho học sinh, giáo viên và phụ huynh

Với nhiều ưu điểm nổi trội của chương trình, qua ba năm thực hiện mô hìnhVNEN đơn vị chúng tôi đã nhận được sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo ngành,lãnh đạo địa phương, sự ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh học sinh Đặc biệt là sựnhiệt huyết của Ban Giám hiệu và đội ngũ giáo viên trong nhà trường Hầu hếtgiáo viên VNEN đã thực hiện thành công việc chuyển đổi từ vai trò giảng giải,truyền thụ kiến thức sang tổ chức, hướng dẫn học sinh cách học, theo dõi kiểm soáthọc sinh tự học; đa số giáo viên VNEN đã tập trung vào nghiên cứu nội dung bàihọc, hoạt động học trong tài liệu hướng dẫn học để điều chỉnh , dự kiến tình huống

sư phạm, chuẩn bị đồ dùng dạy học… nhằm đạt được hiệu quả bài học cao nhất

Sau thời gian thực hiện và phát huy hiệu quả của Mô hình trường học mớitại đơn vị, bản thân đã mạnh dạn viết lại những kinh nghiệm, những sáng kiến đãđược trải nghiệm mong được chia sẻ cùng đồng nghiệp Đồng thời với mong muốnlàm thế nào để có thể duy trì và phát huy hiệu quả của mô hình trường học mớitrong thời gian tới vì năm học 2014-2015 này là năm cuối cùng trong lộ trình thựchiện thí điểm mô hình trường học mới (VNEN) tại Trường Tiểu học và THCS Trà

Hiệp chúng tôi Đó chính là lý do bản thân chọn đề tài: “Giải pháp để duy trì và

nâng cao hiệu quả Mô hình trường học mới (VNEN) nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường”

PHẦN II NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận:

Dự án Mô hình trường học mới tại Việt Nam (Dự án GPE-VNEN, GlobalPartnership for Education – Viet Nam Escuela Nueva) là một Dự án về sư phạmnhằm xây dựng và nhân rộng một kiểu mô hình nhà trường tiên tiến, hiện đại, phùhợp với mục tiêu phát triển và đặc điểm của giáo dục Việt Nam

Mô hình trường học mới khởi nguồn từ Côlômbia từ những năm 1995-2000

để dạy học trong những lớp ghép ở vùng miền núi khó khăn, theo nguyên tắc lấyhọc sinh làm trung tâm Từ năm 2012, Dự án Mô hình trường học mới đã triểnkhai áp dụng mô hình VNEN trong 3 năm học liên tiếp, gây dựng được niềm tincho giáo viên, cha mẹ học sinh, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nềngiáo dục Việt Nam

So với mô hình truyền thống nặng về truyền thụ kiến thức có tính áp đặt, môhình VNEN khắc phục được nhược điểm này, đảm bảo sự hài hòa giữa dạy chữ vàdạy làm người Có thể thấy sự khác biệt trên nhiều phương diện Thứ nhất, tài liệudạy và học trong mô hình VNEN không phải sách giáo khoa mà là tài liệu “hướngdẫn học” dùng chung cho giáo viên, học sinh và phụ huynh Thứ hai, mô hìnhVNEN lấy “hoạt động học” làm trung tâm, giáo viên không giảng giải, khôngtruyền thụ kiến thức một chiều cho cả lớp nghe, mà tập trung theo dõi, hướng dẫnhọc sinh tự học và hỗ trợ kịp thời từng nhóm học sinh khi gặp khó khăn Thứ ba, tổchức lớp học thay đổi căn bản, các em ngồi học theo nhóm, có nhóm trưởng luânphiên điều hành Bên cạnh đó, mô hình này chú trọng hoạt động tự giáo dục củahọc sinh, bao gồm tự quản, tự học, tự đánh giá

2 Thực trạng ban đầu:

Trà Hiệp là một trong bảy xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăncủa huyện Trà Bồng với dân số hơn 90% dân số là người đồng bào dân tộc Kor.Công việc chính của người dân nơi đây là làm nông nghiệp, thu nhập bình quânđầu người hàng năm khá thấp, do mức thu nhập thấp nên đời sống của nhân dâncòn rất nhiều khó khăn, thiếu thốn, cũng vì cuộc sống khó khăn mà sự quan tâm,chăm lo của các bậc cha mẹ đối với việc học tập của con em mình chưa được quantâm đúng mức; đa số, học sinh chưa được trang bị đầy đủ các điều kiện, đồ dùnghọc tập cần thiết, phần nào đã ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh

Điều kiện kinh tế - xã hội chậm phát triển đã ảnh hưởng, tác động và kéotheo các điều kiện để quan tâm, đầu tư phát triển sự nghiệp giáo dục của địaphương cũng khó khăn Dự án Mô hình trường học mới được triển khai thí điểmtại Trường TH&THCS Trà Hiệp bắt đầu từ năm học 2012-2013, lúc bấy giờ chỉmới áp dụng đối với khối lớp 2 và lớp 3 (97 học sinh/6 lớp tham gia học chươngtrình VNEN)

Thời gian đầu, khi mới triển khai mô hình chúng tôi cũng đã gặp phảikhông ít khó khăn như:, mọi cái đều mới lạ, bỡ ngỡ đối với học sinh Giáo viênlúng túng trong việc tổ chức lớp học, cảm xúc hồi hộp, lo lâu và có đôi chút áingại Bởi lẽ, giáo viên đã quen thuộc với phương pháp dạy học trước đây, giờ mọithứ dường như thay đổi, liệu có đạt được những thành công? Hơn nữa, học sinhlớp 2, 3 còn nhỏ, khả năng đọc hiểu còn hạn chế, trình độ nhận thức của học sinhkhông đồng đều Đa số học sinh tiếp thu chậm, ghi nhớ kém, nhút nhát, tự ti,….Việc bầu chọn Hội đồng tự quản, các ban trong lớp và các nhóm trưởng cũng nhưviệc thực hiện nhiệm vụ của các thành viên này là cực kỳ khó khăn, bởi các emchưa có kỹ năng điều hành nhóm, kỹ năng tổ chức trò chơi, chưa biết hợp tác tronghọc tập, chưa mạnh dạn trình bày ý kiến của mình Không khí lớp học nặng nề,căng thẳng Phần ứng dụng học tập ở nhà học sinh không tự giải quyết được vìkhông có sự hướng dẫn của phụ huynh Đa số phụ huynh học sinh thiếu quan tâmđến con em, còn phó mặc cho nhà trường Cơ sở vật chất thiếu thốn, một số phònghọc không đảm bảo diện tích, chật chội; bàn ghế ở một số lớp chưa đúng quy định;thiếu đồ dùng dạy học,…

Xuất phát từ thực trạng đáng lo ngại trên, Ban Giám hiệu đã triệu tập cuộchọp cùng với các tổ trưởng chuyên môn trong nhà trường đề ra một số giải phápnhằm từng bước tháo gỡ những khó khăn để thực hiện thành công mô hình này

3 Biện pháp thực hiện:

Là cán bộ quản lý, lãnh đạo đơn vị nhiều năm, dày dạn kinh nghiệm songbản thân vẫn không thoát khỏi những lo lắng, lúng túng khi mới đầu được PhòngGiáo dục và Đào tạo chọn và giao nhiệm vụ: là đơn vị thực hiện thí điểm mô hìnhtrường học mới Vừa vui mừng xen lẫn cái cảm giác lo âu, mặc dù biết rằng môhình này đã được áp dụng thành công ở các nước trên thế giới

Ngay sau khi nhận nhiệm vụ, là người đứng đầu đơn vị chịu trách nhiệmtrước cơ quan quản lý cấp trên (Phòng Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân xã TràHiệp) về mọi hoạt động giáo dục của nhà trường, bản thân đã xác định: phải cốgắng bằng mọi giá để thực hiện thành mô hình trường học mới

Kiên định và quyết đoán, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm, đó làphương châm sống, làm việc của tôi Tôi bắt đầu nghiên cứu, tìm hiểu, đọc tài liệu

để sớm tiếp cận với mô hình, dần từng bước áp dụng mô hình vào thực tiễn côngtác, phù hợp với đặc trưng, điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương, đơn vị.Trong quá trình nghiên cứu và tổ chức triển khai thực hiện, tôi vừa làm – vừa học,chỗ nào không hiểu, tôi không ngại hỏi đồng nghiệp, chuyên viên phụ trách Giáodục Tiểu học của Phòng Giáo dục và Đào tạo; Đồng thời, mỗi lần có cán bộ Sở,Phòng Giáo dục và Đào tạo về kiểm tra, tôi không ngại bộc bạch những lo lắng,trăn trở và tâm sự, cách thức giải quyết vấn đề, định hướng của nhà trường trongthời gian đến để nhận được sự góp ý từ các đồng chí có chuyên môn, kinh nghiệmtrong công tác quản lý

Bám sát các dấu hiệu đặc trưng của mô hình trường học mới, mạnh dạn tổchức lớp học theo mô hình trường học mới, hướng dẫn, giúp đỡ giáo viên để các

đồng chí nắm chắc nhiệm vụ, phối hợp tổ chức triển khai thực hiện Và sau đây làcác biện pháp đã được triển khai thực hiện có hiệu quả tại Trường Tiểu học vàTHCS Trà Hiệp từ khi áp dụng mô hình trường học mới:

3.1 Quán triệt, nêu cao tinh thần trách nhiệm trong Hội đồng sư phạm từ Ban Giám hiệu đến Tổ Chuyên môn và từng giáo viên trong nhà trường:

Mục tiêu của biện pháp này là nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên;giúp giáo viên có hiểu biết sâu về mô hình trường học mới – VNEN để cán bộ,giáo viên không ngại khó, ngại khổ khi tiếp nhận công việc mới; tự tin để thể hiệnmình và vui vẻ, trách nhiệm cao khi được giao nhiệm vụ; Qua đó, Ban Giám hiệuphân công nhiệm vụ cụ thể đến từng đối tượng trong Hội đồng sư phạm nhàtrường

* Đối với Ban Giám hiệu:

Ngay vào đầu năm học, nhà trường tổ chức cuộc họp với chính quyền địaphương, BĐDCMHS và toàn thể phụ huynh học sinh của các lớp tham gia thí điểm

mô hình trường học mới (VNEN) để triển khai nội dung và cách thức thực hiệnchương trình Từ đó, mọi người đã nắm bắt và đồng tình ủng hộ

- Quan tâm, chỉ đạo sát sao việc tổ chức tập huấn và bồi dưỡng chuyên môn

- Tăng cường dự giờ, tư vấn, rút kinh nghiệm

- Tổ chức sinh hoạt các chuyên đề, sinh hoạt chuyên môn dựa trên giờ dạycho toàn giáo viên trong đơn vị tham gia, thảo luận rút kinh nghiệm về phươngpháp dạy học, kỹ năng điều hành lớp của Chủ tịch Hội đồng Tự quản, của nhómtrưởng, …vào các ngày thứ 7 hằng tuần

- Lên thời khóa biểu phù hợp, đảm bảo tính sư phạm

- Khuyến khích giáo viên linh hoạt, sáng tạo trong dạy học

- Triển khai cho mỗi lớp đều phải thành lập “Nhóm bạn học ở nhà và gọinhau đi học ở trường” để cùng làm bài tập ứng dụng và rủ nhau đi học để duy trì tỷ

lệ chuyên cần; mỗi giáo viên phải viết nhật kí giảng dạy những vấn đề bất cập vềsách, những khó khăn của học sinh, những giải pháp thực hiện đạt hiệu quả, nhật

ký đánh giá học sinh

- Chỉ đạo cho giáo viên Tổng phụ trách Đội nghiên cứu, triển khai tổ chứccác hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, các trò chơi trong sinh hoạt tập thể, tronggiờ học thể dục, các trò chơi dân gian, để làm phong phú các hoạt động trongnhà trường, tạo không khí vui tươi, thoải mái cho các em vào học kiến thức và đểmỗi học sinh thực sự cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”

- Thường xuyên kiểm tra giáo viên về: Sổ nhật kí giảng dạy và nhật ký đánhgiá học sinh để tư vấn điều chỉnh kịp thời

- Đăc biệt, đầu năm học Ban Giám hiệu kiểm tra chất lượng học tập, nắmchắc tên từng em, số lượng học sinh đọc chưa thông, viết chưa thạo của từng lớp,rồi phân đều cho mỗi giáo viên đứng lớp chịu trách nhiệm hướng dẫn, kèm cặp bao

nhiêu em cụ thể, hằng tháng BGH phối hợp với các tổ trưởng chuyên môn dự giờkiểm tra đánh giá sự tiến bộ của những em này và đưa vào đánh giá giáo viên.

- Tổ chức tăng cường tiếng Việt trong hè cho học sinh học hết lớp 1 chuẩn bịvào học lớp 2 chương trình VNEN

* Đối với Tổ chuyên môn:

- Chủ động lên kế hoạch sinh hoạt chuyên môn trong tổ, nội dung sinh hoạt

đi vào chiều sâu và có chất lượng, mỗi lần sinh hoạt nêu lên được những tồn tại,khó khăn bất cập, những vướng mắc gặp phải trong quá trình dạy học Tổ chứcthảo luận và thống nhất trong tổ những điều chỉnh, những giải pháp khắc phục tồntại trong thời gian đến

- Tăng cường dự giờ, tư vấn cho giáo viên trong tổ để trao đổi thống nhất vềphương pháp, cách thức tổ chức lớp học, cách điều hành của nhóm trưởng cũngnhư việc học sinh có thực sự tự học, tự giác, tích cực trong giờ học và thực hiệnđúng 10 bước lên lớp hay hoàn thành các hoạt động theo yêu cầu của bài học Bêncạnh còn chú trọng về sự giúp đỡ lẫn nhau của các bạn trong nhóm, của giáo viênvới học sinh yếu, câu lệnh cùng những ngữ điệu của giáo viên trên lớp …

Ảnh: 10 bước học tập theo mô hình trường học mới (VNEN)

- Ngoài ra, còn tổ chức các chuyên đề ở các môn học, hoạt động giáo dục màgiáo viên còn lúng túng (Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục, Đạo đức, Thủ công (Kỹthuật)) rút kinh nghiệm trong tổ để có phương pháp giảng dạy tốt.

- Thường xuyên kiểm tra Sổ nhật kí giảng dạy và nhật ký đánh giá học sinhcủa giáo viên để tư vấn điều chỉnh kịp thời Đồng thời đề xuất với nhà trườngnhững khó khăn bất cập và xin ý kiến chỉ đạo để triển khai điều chỉnh nhằm giúpgiáo viên trong tổ thực hiện tốt hơn sổ nhật kí dạy học

* Đối với giáo viên:

- Nghiên cứu kĩ bài dạy (mục tiêu cần đạt, câu lệnh, lôgô ) để trao đổi vớicác giáo viên trong khối, điều chỉnh cho phù hợp; nắm chắc 5 bước giảng dạy và

10 bước học tập để tổ chức dạy học trên lớp đạt hiệu quả

- Thời gian đầu khi học sinh chưa quen cách học, trước khi tổ chức cho họcsinh trải nghiệm, phân tích khám phá, rút ra kiến thức mới, giáo viên cần linh hoạtkết hợp tính kế thừa của phương pháp dạy học truyền thống để giao nhiệm vụ rõràng cho các nhóm thực hiện

- Cập nhật vào nhật kí giảng dạy và nhật ký đánh giá học sinh những khókhăn, những giải pháp thực hiện đạt hiệu quả trong quá trình giảng dạy

- Hướng dẫn học sinh lựa chọn và bình bầu những bạn mạnh dạn, nhanhnhẹn, học lực khá, giỏi vào Hội đồng tự quản và làm nhóm trưởng

- Tập huấn cho nhóm trưởng và Hội đồng tự quản kỹ năng điều hành nhómhọc tập cũng như tổ chức các hoạt động vui chơi khi khởi động

- Mỗi lớp đều phải thành lập “Nhóm bạn học ở nhà và gọi nhau đi học ởtrường” để cùng làm bài tập ứng dụng và rủ nhau đi học để duy trì tỷ lệ chuyêncần

- Tăng cường kiểm tra bài tập ứng dụng Tăng cường (phần đọc và viết) vàođầu buổi học

- Phân nhóm nhiều đối tượng để học sinh hỗ trợ nhau trong học tập

- GV quan tâm, giúp đỡ nhiều hơn đối với những học sinh yếu, nhẹ nhàng,tôn trọng, gần gũi, giải thích từ từ, lôgic các kiến thức có liên quan để học sinhhiểu ra vấn đề, không nổi nóng, quát tháo học sinh Thường xuyên động viên,khuyến khích khi các em có tiến bộ

- Trong dạy học phải bao quát lớp, quy định các kí hiệu để học sinh thựchiện theo lệnh và kiểm tra giám sát, giúp đỡ các nhóm kịp thời Nhất thiết phải tổchức bước khởi động để tạo hứng thú cho học sinh trước khi bước vào tiết học

- Đối với những bài có kênh hình và kênh chữ không phù hợp hoặc quá trừutượng với học sinh, giáo viên mạnh dạn điều chỉnh và giảng giải, phân tích để họcsinh hiểu

- Phân loại đối tượng học sinh để giao việc phù hợp và bồi dưỡng, phụ đạocho các em…

3.2 Tổ chức các đợt tập huấn, sinh hoạt chuyên môn nhằm nâng cao năng lực cho giáo viên:

Ảnh: Trong một tiết sinh hoạt chuyên môn

Một trong những đổi mới căn bản về bồi dưỡng giáo viên của mô hìnhVNEN là tổ chức bồi dưỡng, tập huấn Đây là việc làm hết sức cần thiết để giáoviên tự tin khi áp dụng phương pháp dạy học VNEN nhằm mục đích:

- Giúp giáo viên có hiểu biết sâu và mô hình trường học mới – VNEN

- Từng bước đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới sư phạm một cách vữngchắc đáp ứng yêu cầu của mô hình trường học mới – VNEN

- Trên cơ sở bồi dưỡng nghiệp vụ, chuyên môn nhằm giải quyết những vấn

đề mới và khó, những tình huống sư phạm nhằm thực hiện tốt chương trình và đạthiệu quả cao ở mô hình trường học mới – VNEN

Tất cả những nội dung tập huấn, bồi dưỡng trên đều tập trung và xoay quanhnhững vấn đề liên quan tới hoạt động học của học sinh

Cụ thể, hoạt động tập huấn, bồi dưỡng đã được tổ chức tại đơn vị dưới nhiềuhình thức: Tổ chức sinh hoạt các chuyên đề, sinh hoạt chuyên môn dựa trên giờdạy cho toàn giáo viên trong đơn vị tham gia, thảo luận rút kinh nghiệm về phươngpháp dạy học, kỹ năng điều hành lớp của Chủ tịch Hội đồng tự quản, của nhómtrưởng, …vào các ngày thứ 7 hằng tuần

Vấn đề lựa chọn phương án hợp lý khi sử dụng tài liệu Hướng dẫn học ở môhình VNEN là một trong những nội dung chính trong sinh hoạt chuyên môn tạitrường và đi tới thống nhất việc lựa chọn phương án hợp lý khi sử dụng tài liệuHướng dẫn học (điều chỉnh tài liệu) nhằm giúp mỗi giáo viên có kế hoạch bài dạytốt nhất trước khi lên lớp để tổ chức dạy học

Ví dụ: Lựa chọn phương án hợp lý (điều chỉnh) khi sử dụng tài liệu Hướngdẫn học Tiếng Việt, lớp 2, tập 1A

Ở Bài 1A, trang 6, HĐ1 yêu cầu:

Căn cứ câu lệnh này, học sinh sẽ bắt đầu thao tác nhìn từ câu trả lời (a) bên

B sau đó đối chiếu theo câu hỏi bên A để chọn, kết quả học sinh sẽ rất khó xácđịnh câu hỏi bên A cho phù hợp Đối với những học sinh hạn chế đọc hiểu tiếngViệt sẽ khó hoàn thành mục tiêu này

Để theo đúng quy trình các bước của hoạt động này, giáo viên có thể điều chỉnh lại câu lệnh như sau: Đọc câu hỏi ở bên A và chọn câu trả lời ở bên B cho phù hợp.

Phương án (Điều chỉnh) cho phù hợp

Đọc câu hỏi ởbên A và chọncâu trả lời ở bên

B cho phù hợp

Việc lựa chọn phương án hợp lý khi sử dụng tài liệu Hướng dẫn học ở môhình VNEN (điều chỉnh tài liệu Hướng dẫn học) dựa trên cơ sở đảm bảo nguyêntắc chung, giúp giáo viên không chủ quan, tránh tùy tiện trong quá trình thảo luận,tìm phương án hợp lý (điều chỉnh tài liệu) khi sử dụng tài liệu Hướng dẫn học Giữvững nguyên tắc, thực chất là làm cho Chuẩn kiến thức và kỹ năng các môn học,lớp học không những được thực hiện đồng đều trong toàn trường mà còn phát huytối đa các khả năng, điều kiện sư phạm của giáo viên

3.3 Làm tốt công tác tham mưu cho lãnh đạo địa phương, cơ quan quản

lý giáo dục cấp trên; Tăng cường và sử dụng hợp lý, hiệu quả cơ sở vật chất để phục vụ các hoạt động giáo dục trong nhà trường:

Mục tiêu của biện pháp là làm thế nào để huy động mọi nguồn lực nhằmtăng cường nguồn CSVC trong nhà trường, làm thế nào để sử dụng hợp lý, có hiệuquả nguồn CSVC hiện có của nhà trường chính là mục tiêu của biện pháp này.

Nội dung và cách thức thực hiện:

- Dần từng bước mua sắm, đầu tư, tăng cường CSVC, trang thiết bị phục vụcho các hoạt động giáo dục trong nhà trường Hiệu trưởng cùng với kế toán chủđộng xây dựng kế hoạch kinh phí hàng năm, sử dụng có hiệu quả, tiết kiệm, hợp lýnguồn ngân sách được phân bổ để có thể dành một phần kinh phí cho mua sắm,đầu tư, tăng cường CSVC, trang thiết bị phục vụ việc dạy – học; Xây dựng kếhoạch hàng năm, dài hạn về tăng cường CSVC gửi về Phòng GD&ĐT để mongnhận được sự quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện của Phòng GD&ĐT trong vấn đề bổsung, phân bổ kinh phí cho hoạt động mua sắm, tăng cường CSVC cho nhà trường

- Khuyến khích giáo viên khai thác, sử dụng hiệu quả CSVC hiện có

- Khuyến khích học sinh tìm tòi, tự tạo ra những vật dụng, đồ dùng phục vụcho việc trang trí lớp học, hoạt động học tập (xây dựng góc học tập, góc thư viện,góc cộng đồng,…) phù hợp với điều kiện, khả năng của lớp, tận dụng được nhữngvật liệu sẵn có ở địa phương

Ví dụ: Học sinh tự tìm và xây dựng góc học tập từ các vật dụng phục vụcuộc sống, đồ dùng do học sinh tự làm như: cái bát, cái đĩa, cái chổi, máy bay giấy,các bài kiểm tra đạt điểm tốt, các bài vẽ, các sản phẩm cắt dán,…

- Phân công một nhân viên phụ trách, thống nhất quy định, lề lối, thời gianmượn, trả các thiết bị để tránh thất thoát, hỏng hóc Hàng năm phải tổ chức rà soát,kiểm kê lại số lượng, chất lượng của các trang thiết bị hiện có

- Kêu gọi các doanh nghiệp thi công xây dựng trên địa bàn, các bậc cha mẹhọc sinh có tâm huyết với sự nghiệp giáo dục ủng hộ về tinh thần, vật chất cho nhàtrường trong những hoạt động giáo dục Tuy đời sống của đại bộ phận người dân ởđây còn rất nhiều khó khăn, thiếu thốn, nhưng nhân dân địa phương luôn ủng hộnhà trường trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục, sự ủng hộ đó không hoàntoàn là vật chất mà đơn thuần chỉ là những lời động viên, khích lệ về tinh thần, nhàtrường luôn trân trọng những đóng góp, hỗ trợ của nhân dân địa phương, các bậccha mẹ học sinh dù là nhỏ nhất

- Khi đã được cung cấp nguồn tài chính, BGH lên kế hoạch cụ thể cho việcđầu tư sân chơi, bãi tập, mua sắm trang thiết bị phù hợp với mục đích sử dụng nhưđầu tư cho thư viện nhà trường, mua sắm bàn ghế, máy vi tính, máy chiếu, micro,

âm li, loa đài, cho các lớp học, tránh việc mua sắm những trang thiết bị lãng phíkhông thiết thực trong dạy – học

- Chủ động tích cực tham mưu với lãnh đạo các cấp, tuy nhiên việc thammưu cũng phải có kế hoạch, không tham mưu lặt vặt theo vụ việc, mỗi lần được bốtrí làm việc phải chuẩn bị kỹ nội dung để trình bày một cách toàn diện, trọng tâm.Sau khi được lãnh đạo chấp thuận, nhà trường tổ chức thực hiện và kịp thời báo