Vẫn biết rằng: Thư bất tận ngôn, ngôn bất tận ý và âu chi cái chuyện văn nữa ấy mà, nhưng bỏ qua tất cả sẽ còn lại Tình-Mẫu-Tử cao thẳm vời vợi mà đã sinh ra làm người thì không ai dám
Trang 1Mỗi lần về nhà, nhìn thấy Mẹ già càng ngày càng thêm nhiều nép nhăn nheo trên da thịt, lòng ngùi ngùi xót xa Với chữ HƯ to tướng, chẳng biết làm gì hơn, xin mượn bút nghiên nói hộ khối lòng con nhỏ với Mẹ hiền Vẫn biết rằng: Thư bất tận ngôn, ngôn bất tận ý và âu chi cái chuyện văn nữa
ấy mà, nhưng bỏ qua tất cả sẽ còn lại Tình-Mẫu-Tử cao thẳm vời vợi mà đã sinh ra làm người thì
không ai dám phủ nhận cả
“Cha con, con hãy hết lòng tôn kính, và đừng quên
ơn mẹ đã mang nặng đẻ đau
Hãy luôn nhớ công ơn dưỡng dục sinh thành, công ơn ấy, con sẽ lấy chi đáp đền cho cân xứng ?”
“With all your heart honour your father, never forget the birthpangs of your mother
Remember that you owe your birth to them; how can you repay them for what they have done for you ?”
Huấn ca 7,27-28
Trang 2Lãng Tử
Trang 3THƯ GỞI CHO MẸ
Chào Mẹ kính yêu,
Không biết thư này Mẹ sẽ được đọc khi nào hay mãi mãi chỉ là dòng chữ của đứa con hư, bất hiếu ?
Đời người, khi cất bước xa nhà, con càng thấm thía Mẹ và anh chị Con càng thấm thía hơn với sự thật: Mồ côi cực lắm ai ơi ! Đói cơm không ai đỡ lỡ lời chẳng ai nâng Cái cơ cực không chỉ đối với kẻ mồ côi mà còn đối với đấng sinh thành đã bơ vơ trống vắng nuôi đàn con thơ dại
Vẫn còn đó những ca dao, tục ngữ nói về nỗi bất hạnh của người con mồ côi, cách riêng mồ côi cha và đó
Trang 4cũng là nỗi nhọc nhằn cho người vợ mất chồng Chẳng hạn:
“Còn cha, gót đỏ như son,
Đến khi cha chết, gót con đen sì”,
“Con có cha như nhà có nóc,
Con không cha như nòng nọc đứt đuôi”,
“Còn cha nhiều kẻ yêu vì,
Một mai cha thác, ai thì yêu con !”
…
Khi còn nhỏ đúng là quá nhỏ để cảm nhận nỗi cơ cực của Mẹ, khi lớn lên có lông có cánh một chút thì đã vội vỗ cánh bay xa tổ ấm thì sao con có thể thấu cảm được cảnh cùng cực của Mẹ và anh chị
Trang 5Đời con quả là êm đềm trong vòng tay yêu thương của Mẹ và anh chị,
vì quá được ấm êm mà con tưởng chừng như không biết chi ngoài hình bóng người Mẹ già lam lũ ở quê nhà
Thưa Mẹ, con thật hư, thật bất hiếu, vì mỗi bước chân con xa nhà, xa Mẹ là từng vết cắt, vết xăm lên con tim Mẹ già vốn đã tan nát vì thời cuộc và gia cảnh
Quá xót xa Mẹ ơi, khi con thấy vết hằn của cơ cực đã làm cho Mẹ lụ khụ đi Vì thật ra, với những người đồng tuổi với mẹ con chỉ gọi bằng chị, bằng cô là cùng
Con mồ côi, nhưng có người Mẹ
vì đàn con như Mẹ thì con vẫn hân hạnh
Trang 6và tự hào với đời và đội ơn Trời còn xót thương cho kẻ chẳng có gì đáng thương ngoài cái hư đốn
Về lại nhà lần này con có dịp nhìn lại kỹ dáng Mẹ yêu Con ra đi mà lòng ngặn ngào lệ trào dâng trong khoé mắt Mẹ có biết lòng đứa con hư này không ? Chắt Mẹ buồn nhiều lắm ! Con biết Mẹ đã phải khô lệ vì con, vì anh em con Nuôi con bằng đoạn trường năm tháng, để rồi đến lúc lủi thủi một mình
mơ bóng con xa Con chưa một lần, một giờ, một khắc ở bên Mẹ lo lắng chăm sóc cho Mẹ theo đúng nghĩa phụng dưỡng cha mẹ Khi đã ở phương xa con thầm thỉ; Mẹ ơi ! Con thương Mẹ nhiều lắm
Trang 7Nói về Mẹ, con không thần tượng hoá dưới ngoài bút, mà thật sự con cũng chẳng có khả năng đó, để rồi Mẹ chỉ là Mẹ nơi giấy trắng mực đen Con cũng không dám tỉm mỉ chi li sợ xúc phạm đến tình-thương-yêu-vì-con-cái của Mẹ Con chỉ mong với đôi dòng tâm sự trong thư này Mẹ sẽ bớt đau khổ khô héo, ngược lại tìm được chút hơi nóng sưởi ấm cõi lòng Mẹ
Thưa Mẹ, xin Mẹ tha cho con cái tội hư đốn, bất hiếu
Ra đời, ngoài tên họ của Mẹ thì con chẳng còn biết gì nữa hết Ngày tháng năm sinh của Mẹ khi cần con phải lật sổ thì mới ghi được Gia tộc của Mẹ ? Mây thay, còn biết ông cậu, bà mợ và
Trang 8mấy ông anh bà chị Nhưng cậu thì đi về thế giới bên kia đã lâu mà hình như con chỉ mới không hơn một lần về hương đèn trên mộ cậu Cậu thấy không, thằng cháu của cậu đến thế là cùng Ở dưới suối vàng xin cậu đừng đút lót thiên lôi giáng búa trên đầu con cậu nhé Để con còn có thời giờ mà lo sửa chữa Cũng là một chút để tưởng nhớ cậu Còn phần mợ và các con của mợ, khi nhỏ lên lên xuống xuống nên còn man mán nhớ, không biết lâu lắm rồi gặp lại có còn nhận ra nhau nữa không…
Làm con mà chẳng biết cội nguồi thì gọi là gì nhỉ ?
Con trăm lần không có ý trách Mẹ không chỉ bảo Tại con mọi đàng
Trang 9Mẹ ơi ! Khi còn ở nhà Mẹ vẫn luôn nhắc bảo con về ông về bà (kể cả phía bên nội nữa) nhưng có mấy lần con nghe mà
đi, vì ham vui mà cũng có phần vì ghét tiệc tùng, đám đông
Khi nhỏ tính con vốn nhút nhát, trầm mặc Ưa lúc nào cũng khép kín trong lâu đài của riêng mình Cũng có phần mặc cảm với cái nghèo cái thua kém thiên hạ Con còn nhớ thường con chỉ chơi với bạn bè đồng cảnh ngộ thôi, ngại vô cùng khi đặt chân đến hà bạn bè khá giả, mặc dù rất tử tế Cực chẳng đã con mới tới thôi Mẹ ạ ! Vì thế nhà bạn bè hồi phổ thông của con, con chẳng biết được là bao Còn nhiều kỷ niệm khác nữa nhưng e Mẹ già chữ nghĩa vốn
Trang 10chẳng tới đâu lại đọc văn tự của đứa con đã nghèo mà vừa hư vừa dốt thì càng tổ cho Mẹ thêm khổ
Thôi cứ xem là tuổi thơ có thể bỏ qua được Nhưng lớn lên, ngày ông ngày bà, tết nhứt thiếu điều Mẹ xách cây rượt con về nội về ngoại Hết đàng biện hộ cho cái tội hư, tội bất hiếu nữa rồi
Nói đến cảnh Mẹ xách cây rượt con, con mới ngậm ngùi làm sao, chắc giờ đây Mẹ muốn xách thì chẳng xách nổi nữa rồi phải không Mẹ Cái cơ cực đã vét hết sức Mẹ rồi còn đâu Nhớ khi còn nhỏ Mẹ đánh con, con đau lắm nhưng có khi khóc mà cũng lắm lúc con trân trân người ra đó Có lần Mẹ phải
Trang 11bảo anh trói con bỏ ngoài ao Sen, gần hồ hai ông Thánh, dưới chân Đồi Bửu Châu Có lẽ những hư đốn, ương ngạnh của con cũng góp phần làm cho Mẹ chóng đi bằng 3 chưn
Làm sao một người mẹ thương con thật sự lại đứng nhìn con mình hư đón mà chẳng răn bảo sửa dạy Một khi đã sửa dạy nhiều mà con vẫn còn hư thì chắc lòng Mẹ sẽ đau khổ vô cùng không sai Làm con đã không phụng dưỡng Cha Mẹ lấy một tí mà còn làm cho Mẹ sớm gần đất xa trời vì buồn rầu thì đúng là không phải bất hiếu nữa rồi ! Bởi vì dùng từ bất hiếu thì chưa xứng với cái tội này Cái tên gọi xin nhờ người khác đặt cho
Trang 12Nghĩ cho cùng, người Việt Nam mình vẫn còn theo nền nếp của người Á Đông Nên trong 3 tội bất hiếu thì “vô hậu vi đại” Thế mà con lại chọn ngay đời hoạn quan Hiển nhiên phạm tội bất hiếu trên mọi tội bất hiếu khác Song con xin dập đầu cám ơn Mẹ, Mẹ đã không than vãn cấm cách mà còn lại thầm mong con Mẹ được trọn vẹn với lý tưởng của mình Con biết chắc là như thế Nhưng Mẹ ơi, Mẹ đâu có ngờ biết rằng thằng con hư của Mẹ hắn vứt lý tưởng đó lúc nào chẳng hay Âu chi cũng còn là ý Trời nữa Xin Mẹ cứ cầu Trởi phù hộ, may ra con còn lập được một công, hạ xuống chỉ còn là đứa con
hư bất hiếu Con vẫn biết Mẹ mong con đạt được ý nguyện không vì gì hơn ngoài
Trang 13muốn con được hạnh phúc trong cuộc đời
Làm cha, làm mẹ, ai mà chả lo bồi đắp vun trồng tương lai cho con cái Mong con sau này công thành danh toại để còn hy vọng hưởng chút tuổi già thong dong Con xin tạ tội với Mẹ, xin Mẹ đừng đặt hy vọng quá lớn đó vào con để rồi thêm đau khổ thôi Lý tưởng con đã chọn, đời con cũng đã quyết:
“tiền tài danh lơi ví tựa bèo” Con nói vậy chứ con vẫn hiểu Mẹ đâu cần con phải như vậy Mẹ chỉ mong con ngoan và hạnh phúc với lý tưởng đời con thế là đủ Và con cũng không mong gì hơn đâu Mẹ
ạ Có lẽ nói như vậy có người bảo; có muốn cũng chẳng được đâu đồ đứa hư
Trang 14Hư thì làm gì nên chuyện Nhưng dù sao làm con ai cũng phải lo cho cha mẹ được ấm áo no lòng tuổi già, đó là một nhiệm vụ nhất định phải thi hành Nhưng con hiện nay, phần mình lo chưa xong, còn lẽo đẽo ăn bám Mẹ già và gia đình thì biết làm sao được đây !
Nói đến đây, con xin Mẹ nhắn lại với các anh chị con Chớ gì anh chị gánh vác Mẹ già dùm em, coi như một sự thoái thác không lý do Phần em chỉ cố gắng sống tốt, đừng để làm ố danh Mẹ và gia đình Đây cũng là một ước mơ không biết đến khi nào mới dám nói là thành sự thật rồi ! Xin anh chị cũng đừng cố chấp làm chi thằng em hư đốn này
Trang 15Thưa mẹ, con lại trở về với nền nếp nho giáo, con nghe người ta bảo Khổng Tử có dạy rằng: “Phụ mẫu tồn tử bất viễn du”, cha mẹ còn thì con không được đi xa Đúng là bất hạnh cho Mẹ khi có đứa con như con, không những Mẹ còn đó mà lại Mẹ già nữa chớ Thế mà lớn lên một chút con ở bên Mẹ có là bao Thương quá Mẹ già của con ! Đã goá chồng thủ tiết sống vậy nuôi con, giờ con lại thẳng cánh bay đi đâu Đại dương nào lớn đủ để ví với lòng Mẹ đây
Vì dẫu vậy Mẹ vẫn hằng một lòng yêu thương con Xin tạ ơn Mẹ, xin được tạ ơn Mẹ Xin đội ơn Trời, xin được đội ơn Trời đã cho cho con được người Mẹ như thế
Trang 16Không biết tương lai mình sẽ như thế nào Nhưng với dòng đời ngược suôi, con đau lòng khi thấy có những đứa con đành đạn bôi tro trắc trấu lên mặt không chỉ của nó mà còn cả cha mẹ nó nữa Làm cho cha mẹ ra đàng không dám ngước mặt nhìn thiên hạ Chuyện tưởng như dụ ngôn răn dạy, nhưng ngày nay không thiếu đâu Mẹ ạ Con nói truyện này là vì muốn xin Mẹ một ân huệ Dù con có hư đốn bất hiếu đến đâu chăng nữa thì xin Mẹ cũng đừng bỏ mặc con Con vẫn luôn cần Mẹ, con càng đi xa con càng thấy cần Mẹ hơn Xin Mẹ hãy tiếp tục kiên nhẫn răn dạy trị bảo con để
ít ra mặt con thì thế nào cũng được nhưng mặt Mẹ thì xin đừng Vì bao nhiêu nỗi cơ cực hằn sâu che phủ gương mặt
Trang 17Mẹ, Mẹ đã không ngước mặt lên nổi rồi Xin đừng bôi thêm sự sỉ nhục lên mặt Mẹ, ngược lại hãy làm cho mặt Mẹ được sáng sủa thanh tao như đời Mẹ đã sống Hãy làm cho mặt Mẹ được sáng sáng sủa bằng đứa con mà Mẹ đã dày công kiên nhẫn uốn nắn thành chồi non mơn mởn với hy vọng sẽ góp phần làm cho đời trong lành và tươi mát !
Mẹ ạ ! Đó chỉ là ước mơ Mà ước
mơ thì muôn đời vẫn là ước mơ nếu như nó không thành hiện thực Vậy Mẹ hãy giúp con cùng với nỗ lực cố gắng cũng như kết hợp với Ơn Trên, con hy vọng con sẽ thành người gần với người nhất Được vậy là quý nhất đối với con, con chẳng mơ gì hơn đâu !
Trang 18Con không mơ làm cho Mẹ được vẻ vang vì công danh sự nghiệp của con Nhưng chỉ mong sống làm sao làm cho gương mặt của Mẹ dẫu cho vết hằn theo năm tháng của cơ cực làm lu mờ thì vẫn giữ được viên ngọc quý óng ánh sáng toả lên từ dưới lớp mờ mờ đục đục kia Con lại hư nữa rồi đấy
Lại nói về chuyện hư, con nhớ Cụ Vương Hồng Sển sống quá cái tuổi thất thập cổ lai hy đã tự nhận “hơn nửa đời
hư” Phần con mới khoảng nửa đời người mà đã hư hết trọi rồi, còn sợ thâm nữa kia Mẹ khổ tâm Con cũng bứt rứt khôn nguôi Thú thực với Mẹ, con đâu muốn con hư đâu Không biết con có nên trách trời tạo chi ra cái hư với cái nên, cái tốt
Trang 19với xấu ? Tại sao ổng không tạo ra chỉ toàn cái nên, cái tốt ? Đời đã là vậy, không dám trách cứ chi ai Chỉ thấy trên đời này còn đó cả khối người nên, người tốt Tại mình hư lại đi tìm lý lẽ để biện minh Thẹn với lòng mình quá chừng quá đổi !
Thưa Mẹ, khuya lắm rồi, gần 2 giờ sáng rồi Con muốn viết thêm nhưng sợ mai rồi lại hư ngủ dậy không nổi Con chỉ xin xác tín dù con có hư bất hiếu đến đâu chăng nữa thì con vẫn là con của Mẹ Và dù Mẹ có cơ cực nghèo nàn như thế nào chăng nữa thì Mẹ vẫn là Mẹ của con Con kính cẩn chào Mẹ
Con của Mẹ Jos Trương Văn Thơm
Trang 20Ca Dao – Tục Ngữ
Chiều chiều ngó ngược, ngó xuôi Ngó không thấy mẹ, ngùi ngùi nhớ thương Có cha có mẹ thì hơn,
Không cha không mẹ như đờn không dây Có con phải khổ vì con,
Có chồng phải gánh giang sơn nhà chồng Chiều chiều ra đứng ngõ sau,
Ngó về quê mẹ, ruột đau chín chiều
Đi đâu mà bỏ mẹ già,
Gối nghiêng ai sửa, chén trà ai nâng Vẳng nghe chim vịt kêu chiều, Bâng khuâng nhớ mẹ, chín chiều ruột đau Mẹ nuôi con biển hồ lai láng,
Con nuôi mẹ kể tháng kể ngày