Vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “công dân với các vấn đề chính trị xã hội” ở trường THPT thuận châu huyện thuận châu tỉnh sơn la

Vì vậy, để góp phần nâng cao hiệu quả việc dạy học trong phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu em đã chọn đề tài Vận dụng phương p

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khoá XI (Nghị quyết số 29 - NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã có quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục và đào tạo: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội”

Để cụ thể hoá quan điểm trên Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề ra mục tiêu chiến lược của giáo dục Việt Nam đến năm 2020 là đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa,

xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, từng bước hình thành xã hội học tập

Đổi mới là đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy học, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo Đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, đây là vấn đề then chốt của ngành giáo dục hiện nay Dạy học lấy người học làm trung tâm, người dạy là người tổ chức điều khiển nhằm giúp người học tiếp thu tri thức một cách tích cực, chủ động, sáng tạo Những kiến thức học sinh lĩnh hội được phải do chính học sinh đó tự vận động, tư duy, sáng tạo chứ không phải do thuộc lòng những kiến thức mà người dạy truyền đạt

Là một môn khoa học xã hội, môn GDCD ở trường phổ thông trang bị cho người học những hiểu biết cơ bản về thế giới quan, nhân sinh quan, hệ thống các giá trị đạo đức, pháp luật, những phương hướng phát triển kinh té - xã hội, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tiến hành các cuộc hội thảo nhằm đổi mới mở rộng nội dung môn GDCD Kết quả sự đổi mới đó là nâng cao vị trí, vai trò của môn học này như các môn học khác Bên cạnh sự đổi mới về nội dung cũng đã có

sự đổi mới về phương pháp dạy học của môn GDCD nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong quá trình dạy học của môn học này, đặc biệt là những học phần có nội dung khó như phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” Trên thực tế đã có nhiều tác giả nghiên cứu và vận dụng các phương pháp dạy học tích cực trong dạy học trong đó

có phương pháp nêu ván đề Tuy nhiên do các điều kiện khách quan khác nhau nên việc vận dụng

phương pháp nêu vấn đề trong dạy học đặc biệt là trong phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” vẫn chưa mang lại nhiều hiệu quả Vì vậy, để góp phần nâng cao hiệu quả việc dạy học trong phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị -

xã hội” ở trường THPT Thuận Châu em đã chọn đề tài Vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu - huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khoá XI (Nghị quyết số 29 - NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã có quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục và đào tạo: Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

Để cụ thể hoá quan điểm trên, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề ra mục tiêu chiến lược của giáo dục Việt Nam đến năm 2020 là đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, từng bước hình thành xã hội học tập

Đổi mới là đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy học, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo Đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, đây là vấn đề then chốt của ngành giáo dục hiện nay Dạy học lấy người học làm trung tâm, người dạy là người tổ chức điều khiển nhằm giúp người học tiếp thu tri thức một cách tích cực, chủ động, sáng tạo Những kiến thức học sinh lĩnh hội được phải do chính học sinh đó tự vận động, tư duy, sáng tạo chứ không phải do thuộc lòng những kiến thức mà người dạy truyền đạt

Là một môn khoa học xã hội, môn GDCD ở trường phổ thông trang bị cho người học những hiểu biết cơ bản về thế giới quan, nhân sinh quan, hệ thống các giá trị đạo đức, pháp luật, những phương hướng phát triển kinh té - xã hội, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tiến hành các cuộc hội thảo nhằm đổi mới mở rộng nội dung môn GDCD Kết quả sự đổi mới đó là nâng cao vị trí, vai trò của môn học này như các môn học khác Bên cạnh sự đổi mới về nội dung cũng đã có

sự đổi mới về phương pháp dạy học của môn GDCD nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong quá trình dạy học của môn học này, đặc biệt là những học phần có nội dung khó như phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” Trên thực tế đã có nhiều tác giả nghiên cứu và vận dụng các phương pháp dạy học tích cực trong dạy học trong đó

có phương pháp nêu ván đề Tuy nhiên do các điều kiện khách quan khác nhau nên việc vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy học đặc biệt là trong phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” vẫn chưa mang lại nhiều hiệu quả Vì vậy, để góp phần nâng cao hiệu quả việc dạy học trong phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị -

xã hội” ở trường THPT Thuận Châu em đã chọn đề tài Vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu - huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Phương pháp dạy học nêu vấn đề hay còn gọi là phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề là nhằm nâng cao hiệu quả quá trình dạy và học Trong lịch sử phương pháp này đã được nhiều nhà nghiên cứu, nhà giáo dục quan tâm Khổng Tử (551 - 479 TCN) đề xuất cải cách giáo dục kiểu khơi gợi, ông nói: “Vật có bốn góc bảo cho biết một góc mà không suy ra ba góc kia thì không dạy nữa” Socrate (469 - 339 TCN) người thầy vĩ đại của triết học Hi Lạp cổ đại, ông đề ra phương pháp “trợ sản” nhằm phát hiện ra chân lý bằng cách đặt ra câu hỏi gợi mở kết luận mà ông muốn dẫn người học tới

Vào những năm 70 của thế kỉ XIX, phương pháp này đã được nhiều nhà khoa học nghiên cứu như A Ja Ghecđơ, B E Raicôp các nhà khoa học này đã nêu lên phương án tìm tòi, phát kiến trong dạy học nhằm hình thành năng lực nhận thức của học sinh bằng cách đưa học sinh vào các hoạt động tìm kiếm ra tri thức, học sinh là chủ thể của hoạt động học, là người sáng tạo ra hoạt động học Đây có thể là một trong những cơ sở lí luận của phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề Vào những năm 50 của thế kỉ XX, xã hội bắt đầu phát triển mạnh, đôi lúc xuất hiện mâu thuẫn trong giáo dục đó là mâu thuẫn giữa yêu cầu giáo dục ngày càng cao, khả năng sáng tạo của học sinh ngày càng tăng với tổ chức dạy học còn lạc hậu Chính vì vậy, phương pháp “dạy học nêu vấn đề” hay còn gọi là “ Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề” chính thức ra đời Phương pháp này đặc biệt được chú trọng ở Ba Lan V Okon - nhà giáo dục học Ba Lan đã làm sáng tỏ phương pháp này thật sự là một phương pháp dạy học tích cực, tuy nhiên những nghiên cứu này chỉ dừng ở việc ghi lại những thực nghiệm thu được từ việc sử dụng phương pháp này chứ chưa đưa ra đầy đủ cơ sở lí luận cho phương pháp này

Machiuskin với tác phẩm “Các tình huống có vấn đề trong tư duy và trong dạy học” năm

1972, đây là công trình nghiên cứu lý luận tương đối hoàn chỉnh về dạy học nêu vấn đề

Tác giả I La Lecne đã đưa ra những tổng kết lý luận, những nhận định và các ví dụ thực tiễn về dạy học nêu vấn đề trong cuốn Dạy học nêu vấn đề

Năm 1977 một số nhà nghiên cứu cũng đã tiến hành nghiên cứu về phương pháp nêu vấn

đề, điển hình là M I Makhơnutôp với cuốn Lý luận và thực hành dạy và học nêu vấn đề và I Fkharlamôp với cuốn Phát huy tính tích cực học tập của học sinh như thế nào

Ở Việt Nam, người đầu tiên đưa phương pháp dạy học nêu vấn đề vào Việt Nam là dịch giả Phan Tất Đắc Về sau, phương pháp này đã được nhiều nhà khoa học nghiên cứu như Lê Khánh Bằng, Vũ Văn Tảo, Nguyễn Bá Kim… Trong công cuộc đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp này là một trong những phương pháp chủ đạo được sử dụng trong nhà trường nói chung và được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm như: PGS TS Nguyễn Ngọc Bảo với cuốn Phát huy tính tích cưc, tính tự học của học sinh trong quá trình dạy học Năm 2008 tác giả Phùng Văn Bộ cho ra đời cuốn Lý luận dạy học môn giáo dục công dân ở trường phổ thông trung học

Năm 2010 ThS Võ Đình Dũng đã nghiên cứu thành công luận văn vận dụng phương pháp dạy học nêu vấn đề nhằm phát huy tính tích cực học tập của sinh viên trong quá trình dạy học môn Giáo dục học ở trường đại học, cao đẳng

Năm 2013 tác giả Đinh Thị Quyền đã nghiên cứu thành công đề tài vận dụng phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề trong dạy học môn Giáo dục học tại trường Đại học Thể dục Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh

Còn tại trường Đại học Tây Bắc, cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu về phương pháp dạy học nêu vấn đề Điển hình là:

Khóa luận tốt nghiệp Vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 10 – phần “Công dân với đạo đức” của tác giả Nguyễn Thị Hải Yến vào năm 2010 Năm 2015 tác giả Vừ Thị Công đã hoàn thành khóa luận tôt nghiệp Vận dụng phương pháp nêu vấn đề nhằm nâng cao hiệu quả dạy học môn GDCD lớp 11 ở trường THPT Yên Châu, tỉnh Sơn La

Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một công trình nghiên cứu một cách có hệ thống việc vận dụng phương pháp nêu vấn đề vào trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu - huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La Vì vậy để góp phần nâng cao hiệu quả dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề

Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu - huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La, tôi tiếp tục đi sâu nghiên cứu vấn đề này

3 Mục đích nghiên cứu

Đề tài tiếp tục đi sâu tìm hiểu nội dung, ý nghĩa của phương pháp dạy học nêu vấn đề nói chung và vận dụng phương pháp dạy học nêu vấn đề trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11

“Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu - huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La nói riêng nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận liên qua tới khoá luận

- Khảo sát thực trạng dạy và học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu - huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La

- Tiến hành dạy thực nghiệm tiết 29 bài 13 Chính sách giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ, văn hóa và tiết 30 bài 14 Chính sách quốc phòng và an ninh trong phần II môn GDCD lớp 11 “Công

dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” bằng phương pháp dạy học nêu vấn đề

- Xác lập quy trình thiết kế bài soạn thực hiện bằng phương pháp dạy học nêu vấn đề

- Đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học phần II môn GDCD lớp 11

“Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu - huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La

5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

5.1 Khách thể nghiên cứu

Nghiên cứu quá trình dạy và học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu – huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn La

5.2 Đối tượng nghiên cứu

Vận dụng phương pháp nêu vấn đề vào trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu – huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn

La

6 Phạm vi nghiên cứu

Do điều kiện về trình độ và thời gian có hạn nên khoá luận chỉ tìm hiểu lý luận chung, phân tích làm rõ nội dung của phương pháp dạy học nêu vấn đề và vận dụng phương pháp nêu vấn đề

và trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu – huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn La

7 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và phân tích một số tài liệu liên quan tới phương pháp nêu vấn đề

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tiến hành dạy thực nghiệm một số tiết học của phần

II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu – huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn La

- Phuong pháp quan sát: Theo dói qua trình học tập của học sinh trên lớp

- Phương pháp điều tra viết: Sử dụng Ankét để điều tra học sinh nhằm tìm hiểu tính tích cực của học sinh khi học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu – huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn La

- Phương pháp toán thống kê: Sử dụng toán thống kê để phân tích kết quả điều tra

8 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được kết cấu thành 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy

học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT

Thuận Châu - huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La

Chương 2: Thực trạng của việc vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy học phần II

môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu -

huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La

Chương 3: Quy trình và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc vận dụng phương pháp nêu vấn

đề trong dạy học môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu - huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP NÊU VẤN

ĐỀ TRONG DẠY HỌC PHẦN II MÔN GDCD LỚP 11 “CÔNG DÂN VỚI CÁC VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI” Ở TRƯỜNG THPT THUẬN CHÂU - HUYỆN THUẬN CHÂU -

TỈNH SƠN LA 1.1 Cơ sở lý luận của việc vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy học phần II môn GDCD “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu - huyện Thuận Châu - tỉnh Sơn La

1.1.1 Quan niệm về phương pháp

Phương pháp là cách thức đạt tói mục tiêu, là hoạt động được sắp xếp theo một trật tự nhất định, phương pháp gắn bó chặt chẽ với lý luận, mỗi lĩnh vực khoa học có một số phương pháp riêng nhất định

1.1.2 Quan niệm về phương pháp dạy học

1.1.3 Phương pháp dạy học nêu vấn đề

Phương pháp dạy học nêu vấn đề là phương pháp dạy học đặt học sinh trước một nhiệm vụ nhận thức thông qua những tình huống có vấn đề do giáo viên đặt ra, học sinh ý thức được vấn đề

đó và kích thích ở họ tính tích cực, chủ động, tự lực giải quyết sáng tạo dưới sự hướng dẫn, giúp

đỡ của giáo viên, qua đó lĩnh hội tri thức, phát triển kĩ năng và đạt được mục đích dạy học khác nhau

1.1.2.1 Các kiểu dạy học nêu vấn đề

- Trình bày nêu vấn đề

Thực chất của kiểu dạy học trình bày nêu vấn đề là: Sau khi tạo ra tình huống có vấn đề, giáo viên làm xuất hiện những mâu thuẫn, lệch lạc ngay chính trong vấn đề đó, chỉ ra nguồn gốc phát sinh của những mâu thuẫn, lệch lạc đó Từ đó giáo viên từng bước hướng dẫn học sinh tìm ra lời giải cuối cùng

- Nêu vấn đề một phần

Như vậy thức chất của kiểu học nêu vấn đề một phần là giáo viên lập kế hoạch các bước giải, lập kế hoạch cho quá trình đi đến lời giải hay làm cho quá trinh đó trở nên dễ dàng hơn còn học sinh

tự lực giải quyết một phần của vấn đề mà thôi

- Nêu vấn đề toàn phần

Ở hình thức này giáo viên đưa ra vấn đề cùng hệ thống các câu hỏi chính, câu hỏi phụ, câu hỏi gợi mở… để dẫn dắt học sinh độc lập giải quyết vấn đề và rút ra kết luận Về thực chất giáo viên tổ chức cho học sinh nghiên cứu nội dung khoa học của bài học một cách sáng tạo

- Nêu vấn đề có tính giả thuyết

Nêu vấn đề có tính giả thuyết là giáo viên đưa vào bài học một số quan điểm, giả thuyết có tính trái ngược với nội dung đang nghiên cứu nhằm xây dựng tình huống có vấn đề thuộc loại giả thuyết Kiểu dạy học này đòi hỏi học sinh phải lựa chọn quan điểm nào đúng và phải có lập luận vững chắc cho lựa chọn của mình, đồng thời có phê phán chính xác, khach quan cho quan điểm sai, phản khoa học

1.1.2.2 Quy trình nêu và giải quyết vấn đề

Quy trình dạy học nêu vấn đề được thực hiện qua ba bước như sau:

Bước một: Đặt vấn đề

Bước hai: Giải quyết vấn đề

Bước ba: Kết luận vấn đề

1.1.2.3 Ưu và nhược điểm của phương pháp dạy học nêu vấn đề

- Ưu điểm

- Nhược điểm

1.1.2.4 Mối quan hệ giữa phương pháp nêu vấn đề với các phương pháp khác

* Phương pháp nêu vấn đề với phương pháp đàm thoại

* Phương pháp nêu vấn đề với phương pháp thảo luận nhóm

* Phương pháp nêu vấn đề với phương pháp thuyết trình

1.2 Cơ sở thực tiễn của việc vận dụng phương pháp nêu vấn đề vào trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu – huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn La

1.2.1 Đặc điểm của phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” nói riêng

Nội dung chương trình môn GDCD lớp 11 gồm hai phần chính

Phần I: Công dân với kinh tế

Gồm 7 bài với thời lượng phân phối như sau:

Bài 1 (2 tiết): Công dân với sự phát triển kinh tế

Bài 2 (3 tiết): Hàng hóa – tiền tệ - thị trường

Bài 3 (2 tiết): Quy luật giá trị trong sản xuất và lưu thông hàng hóa

Bài 4 (1 tiết): Cạnh tranh trong sản xuất và lưu thông hàng hóa

Bài 5 (1 tiết): Cung – cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hóa

Bài 6 (2 tiết): Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Bài 7 (1 tiết): Thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần và tăng cường vai trò quản lí kinh tế của nhà nước

Phần II: Công dân với các vấn đề chính trị xã hội

Gồm 8 bài với thời lượng phân phối như sau:

Bài 8 (1 tiết): Chủ nghĩa xã hội

Bài 9 (2 tiết): Nhà nước xã hội chủ nghĩa

Bài 10 (2 tiết): Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

Bài 11 (1 tiết): Chính sách dân số và giải quyết việc làm

Bài 12 (1 tiết): Chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường

Bài 13 (3 tiết): Chính sách giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, văn hóa

Bài 14 (1 tiết): Chính sách quốc phòng và an ninh

Bài 15 (2 tiết): Chính sách đối ngoại

1.2.2 Thực trạng của việc vận dụng phương pháp nêu vấn đề vào trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” ở trường THPT Thuận Châu – huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn La

* Đội ngữ giáo viên GDCD ở trường THPT Thuận Châu – huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn

La

Cho đến thời điểm ngày 02/ 4/ 2016 trường THPT Thuận Châu có tổng số 3 giáo viên dạy môn GDCD đều có trình độ đại học trong đó có 2 giáo viên là đảng viên, 1 giáo viên được đào tạo

chính quy, 2 giáo viên dạy kiêm nhiệm

* Nhận thức của giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của môn GDCD

Về cơ bản giáo viên trực tiếp giảng dạy môn GDCD ở trường THPT Thuận Châu đều nhận thức đúng về tầm quan trọng về vị trí, vai trò và nhiệm vụ của môn GDCD Tuy nhiên vấn còn một số giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục, cũng như học sinh không nhận thức được đậy đủ ý nghĩa cũng như tầm quan trọng của môn GDCD, họ vẫn cho rằng môn GDCD là môn phụ, ai cũng có thể dạy được từ đó thiếu sự quan tâm, chỉ đạo, thiếu sự đầu tư đề nâng cao chất lượng dạy

và học môn học này

*Nhận thức của học sinh đối với môn GDCD

Qua nghiên cứu, tìm hiểu cho thấy kết quả học tập môn GDCD nói chung và học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” nói riêng của học sinh trường THPT Thuận Châu là chưa cao, đa số học sinh đạt điểm trung bình, số lượng học sinh đạt điểm khá giỏi thấp, thậm chí vấn có một số đặt điểm yếu khi học phần này

*Nguyên nhân dẫn đến thực trạng dạy và học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hôi”

+ Nguyên nhân khách quan

+ Nguyên nhân chủ quan

CHƯƠNG II THỰC NGHIỆM PHƯƠNG PHÁP NÊU VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC PHẦN II MÔN DGCD LỚP 11 “CÔNG DÂN VỚI CÁC VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI” Ở TRƯỜNG

THPT THUẬN CHÂU – HUYỆN THUẬN CHÂU – TỈNH SƠN LA

2.1 Kế hoạch thực nghiệm

2.2.1 Mục đích thực nghiệm

Thực nghiệm được thực hiện để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của việc vận dụng phương pháp nêu vấn đề vào trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị

- xã hội” ở trường THPT Thuận Châu – huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn La

2.2.2 Đối tượng thực nghiệm

Được sự giúp đỡ của giáo viên đang giảng dạy môn giáo dục công dân tại trường THPT Thuận Châu, tôi tiến hành thực nghiệm sư phạm đối với đối tượng thực nghiệm là học sinh lớp 11

trường THPT Thuận Châu có học lực khác nhau (giỏi, khá, trung bình, yếu)

2.2.3 Nội dung thực nghiệm

Tiến hành soạn giáo án tiết 30 bài 14 “Chính sách quốc phòng và an ninh” tương ứng với

một tiết dạy thử, đúng theo phận phối chương trình

2.2.4 Tiến hành thực nghiệm

Tiến hành thực nghiệm tôi đã chọn nhóm thực nghiệm(gồm 4 lớp), 2 lớp đối chứng, 2 lớp thực nghiệm Lớp thực nghiệm tiến hành dạy bằng phương pháp nêu vấn đề tôi đã đề xuất, lớp đối chứng dạy học bằng phương pháp truyền thống, sau mỗi tiết thực nghiệm tôi sẽ cho học sinh lớp thực nghiệm và học sinh lớp đối chứng tiến hành kiểm tra

Quy trình thực nghiệm được tiến hành như sau:

Bước 1: Giáo viên tìm hiểu nội dung thực nghiệm, nghiên cứu tài liệu và thống nhất giáo án Bươc 2: Tiến hành thực nghiệm trên lớp

GIÁO ÁN THỰC NGHIỆM

(Theo sách giáo khoa Giáo dục công dân lớp 11, của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nxb Giáo dục)

Phần hai

CÔNG DÂN VỚI CÁC VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI

Bài thực nghiệm số 1:

Tiết 29 bài 13: Chính sách giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, văn hóa

Bài thực nghiệm số 2

Tiết 30 bài 14: Chính sách quốc phòng và an ninh

2.2 Đánh giá về quá trinh thực nghiệp

2.2.1 Tiêu chí đánh giá

Để đánh giá hiệu quả việc vận dụng phương pháp nêu vấn đề vào trong dạy học phần II môn GDCD lớp 11 “Công dân với các vấn đề Chính trị - xã hội” tại trường THPT Thuận Châu – huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn La Bằng các tiết dạy thực nghiêm, tôi dựa trên các kết quả được ghi nhận theo định tính và định lượng để đưa ra kết luận về đổi mới và sử dụng phương pháp nêu vấn đề