Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến cây saphia và ứng dụng trong thiết kế cảnh quan nội thất

Tránh đặt những cây lá nhọn, có gaiở những vị trí nhiều người qua lại.Mọi người đều biết rằng thực vật cần ánh sáng để tồn tại và phát triển, nhất là đối với cây nội thất là loại cây trồ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng đây là đề tài nghiên cứu của riêng tôi Số liệu và kết quả nghiên cứu trong đề tài này là hoàn toàn trung thực và chưa từng được công bố hoặc sử dụng trong bất kì công trình nào khác.

Tác giả đề tài

Nguyễn Khánh Linh

LỜI CÁM ƠN

Để hoàn thành tốt đề tài khóa luận này ngoài sự cố gắng, nỗ lực của bản thân tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo cùng sự giúp đỡ nhiệt tình của các bạn trong lớp.

Trước tiên Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và kính trọng sự giúp đỡ nhiệt tình của thầy giáo – ThS Bùi Ngọc Tấn – Giảng viên Bộ môn Rau – Hoa - Quả - Khoa Nông học - Trường Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã dành nhiều thời gian tâm huyết, tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ tôi về mọi mặt để tôi hoàn thành tốt khóa luận này.

Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy giáo, cô giáo cùng toàn thể cán bộ nhân viên trong Bộ môn Rau - Hoa - Quả - Khoa Nông học đã quan tâm giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài khóa luận.

Tôi xin chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy,

cô trong khoa Nông học.

Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đối với gia đình, các bạn trong lớp K57-RHQ và bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành báo cáo tốt nghiệp này.

Tác giả đề tài

Nguyễn Khánh Linh

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CÁM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT v

DANH MỤC BẢNG vi

DANH MỤC HÌNH vii

DANH MỤC ĐỒ THỊ viii

Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.3 Yêu cầu 2

Phần II TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3

2.1 Nguồn gốc, phân loại, vai trò, tác dụng của cây saphia sử dụng trong nội thất 3

2.1.1 Cây saphia 3

2.2 Tình hình nghiên cứu, xu hướng thiết kế cây xanh trong và ngoài nước 3

2.2.1 Nghiên cứu về ánh sáng đối với cây nội thất 3

2.2.2 Xu hướng thiết kế cây xanh nội thất trong nước 6

2.2.3 Xu hướng thiết kế cây xanh nội thất ngoài nước 8

Phần III VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 10

3.1 Vật liệu nghiên cứu 10

3.2 Địa điểm, thời gian nghiên cứu 10

3.3 Nội dung nghiên cứu và bố trí thí nghiệm 10

3.3.1 Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến cây saphia 10

3.3.2 Ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng đến sinh trưởng và phát triển của cây nội thất 12

3.5 Phương pháp khảo sát hiện trạng 13

Phần IV KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 14

I Kết quả nghiên cứu bố trí thí nghiệm 14

4.1 Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến sự phát triển của cây saphia 14

4.1.1 Động thái một số chỉ tiêu phát triển thân của cây saphia: 14

4.1.2 Động thái một số chỉ tiêu phát triển bộ lá của cây saphia 16

4.2 Ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng đến sự phát triển của cây saphia 20

4.2.1 Động thái một số chỉ tiêu phát triển thân của cây saphia 20

4.2.2 Động thái một số chỉ tiêu phát triển bộ lá của cây saphia 21

II Ứng dụng một số loại cây thiết kế trong nội thất 25

4.3 Phân tích hiện trạng 25

4.4 Ý tưởng thiết kế 26

Phần V KÊT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 31

5.1 Kết luận 31

5.2 Đề nghị 31

TÀI LIỆU THAM KHẢO 32

PHỤ LỤC 34

DANH MỤC BẢNG

Bảng 4.1 Ảnh hưởng của chế độ chiều sáng đến phát triển chiều cao cây và

đường kính thân 14

Bảng 4.2 Ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến động thái ra lá trên thân chính 16

Bảng 4.3 Ảnh hưởng cường độ ánh sáng đến kích thước lá 17

Bảng 4.4 Ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến số cành cấp 1 trên cây 18

Bảng 4.5 Ảnh hưởng màu sắc ánh sáng đến chiều cao và đường kính thân 20

Bảng 4.6 Ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng đến số cành cấp 1 21

Bảng 4.7 Ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng đến động thái ra lá trên thân chính 22

Bảng 4.8 Ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng đến phát triển kích thước lá 23

DANH MỤC HÌNH

Hình 1 Phòng khách tầng 1 25

Hình 2 Phòng khách tầng 2 25

Hình 3 Phòng khách tầng 3 25

Hình 4 Phòng nghỉ ngơi tầng 4 25

Hình 5 Hiện trạng tầng 4 26

Hình 6 Mặt bằng tổng thể 27

Hình 7 Phối cảnh chi tiết 29

Hình 8 Bản vẽ thiết kế khung treo 30

Hình 9 Mặt cắt khung treo 30

DANH MỤC ĐỒ THỊ

Đồ thị 4.1 Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến chỉ số spad 19

Đồ thị 4.2 Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến đường kính tán 19

Đồ thị 4.3 Ảnh hưởng màu sắc ánh sáng đến đường kính tá 24

Đồ thị 4.4 Ảnh hưởng màu sắc ánh sáng đến chỉ số spad 24

Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay, nhu cầu được sống trong một không gian thoải mái, gần gũi với thiên nhiên của con người ngày một tăng cao Không chỉ là những nơi như sân vườn biệt thự, nhà vườn, khu trung cư cao cấp, khu đô thị mà cảnh quan nội thất đang được quan tâm nhiều hơn Và xu hướng trang trí nội thất bằng cây xanh đang ngày càng trở nên phổ biến khi mà nhà ở đô thị chật chội, thiếu không gian xanh như hiện nay Không gian nhà sẽ trở nên sáng sủa, rực rỡ hơn với những chiếc cây treo tường, chậu để bàn, giá treo hoa Không cần phải đầu tư những loại cây cảnh đắt tiền mà khéo léo trang trí màu sắc cho những chiếc cây nhỏ xinh để làm đẹp không gian nhà ở Cây xanh trong thiết kế nội thất thường được

sử dụng như một yếu tố trang trí, giúp không gian trở nên sinh động hơn Năm

1989, NASA đã làm một nghiên cứu để xác định các cây cảnh gia đình tốt nhất

để thanh lọc không khí Nghiên cứu của NASA đã cho thấy, không khí trong nhà

có chứa một số lượng lớn các hóa chất độc hại, như benzene, trichloroethylene, ammonia, Nhưng các nhà khoa học NASA cho rằng các cây cảnh trong nhà thông thường có thể là vũ khí có giá trị trong cuộc chiến chống lại mức độ gia tăng ô nhiễm không khí trong nhà Một trong số chúng có thể hấp thụ lên đến 85% lượng khí có hại, làm sạch không khí trong nhà, không gian công cộng trong các tòa nhà văn phòng.

Những chủng loại thông dụng nhất là vạn niên thanh, trầu bà, phát tài bách hợp, thuỷ trúc Nhật, chuối lá trắng, dạ lan, ngũ gia bì, tiểu hồng môn, kim phát tài, xương rồng Các loại cây này thường được trồng trong chậu, đặt dưới đất, treo lủng lẳng ở khung cửa sổ, trong vườn hoặc bày trên bàn, kệ, bệ Màu sắc, kiểu dáng loại cây và chậu trồng không đối chọi với kiến trúc nhà cũng như với đồ nội thất Vị trí cây phải tự nhiên, không gượng ép, gần nguồn sáng tự

phải có giới hạn tầm nhìn của một góc, một hướng nhìn thì thích hợp hơn là để che chắn một chỗ khiếm khuyết nào đó trong nhà Những góc màu sẫm thì nên chọn các loại cây có lá màu sáng hoặc tươi Tránh đặt những cây lá nhọn, có gai

ở những vị trí nhiều người qua lại.Mọi người đều biết rằng thực vật cần ánh sáng

để tồn tại và phát triển, nhất là đối với cây nội thất là loại cây trồng trong nhà thì điều kiện ánh sáng cần chú trọng hơn Thời gian sống của cây ở trong nhà tùy thuộc vào đặc điểm của cây và điều kiện trồng, chăm sóc sau đó Tuy nhiên không phải ai cũng biết rằng có sự khác biệt trong các loại và các nguồn ánh sáng Các cây trồng cũng cần phải được coi như những đồ đạc dễ hư hỏng.Nếu cây trồng được trồng đúng kỹ thuật, đặt để ở những vị trí thích hợp và có kế hoạch chăm sóc, duy trì đúng cách thì chúng sẽ phát huy hết các khả năng đúng theo giá trị.

Do vậy, tôi chọn đề tài : “Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến cây saphia và ứng dụng trong thiết kế cảnh quan nội thất” để tìm hiểu

cường độ ánh sáng, màu sắc ánh sáng ảnh hưởng như thế nào đến sự sinh trưởng

và phát triển của cây saphia nhằm rút ra kết luận có tính ứng dụng vào chăm sóc cây và thiết kế cảnh quan nội thất.

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá khả năng sinh trưởng và phát triển của cây trồng dưới tác động của chế độ chiếu sáng khác nhau.

- Ứng dụng trong thiết kế và vị trí sắp đặt cây trong nội thất

1.3 Yêu cầu

- Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng, màu sắc ánh sáng đối với

sự phát triển của cây trồng

- Xác định được, đánh giá được sự ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến cây trồng

Phần II TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 Nguồn gốc, phân loại, vai trò, tác dụng của cây saphia sử dụng trong nội thất

2.1.1 Cây saphia

Cây Saphia hay còn gọi là Hồng Diệp Môn thuộc bộ Alismatales (Bộ Trạch tả).Phần lớn các họ là các loài cây thân thảo, hay được tìm thấy trong các môi trường nước Hoa của chúng thường được sắp xếp thành cụm hoa và các hạt chín thiếu nội nhũ Họ: Araceae (họ Ráy hay họ Môn hoặc họ Chân bê):là một

họ thực vật một lá mầm, trong đó hoa của chúng được sinh ra theo một kiểu cụm hoa được gọi là bông mo Các bông mo thông thường được kèm theo (đôi khi được che phủ một phần) một mo hay áo trùm tương tự như lá Thuộc chi: Philodendron và có tên khoa học là Philodendron erubescens.

Cây saphia có xuất xứ từ Trung Quốc, là loại cây leo bám do rễ trên thân rất nhiều và dài Cây saphia là một loại cây có bản lá to, hình trái tim, cuống màu đỏ với lá xanh màu mỡ Cây sống tôt trong điều kiện thiếu sáng, hấp thụ khí độc cực tốt Thân mập, gần dẹt, có đốt thưa, mềm Lá hình tim ở gốc, thuôn dài ở đỉnh, lúc non hẹp như lá rau muống, sau rộng dần, mặt trên lá xanh bóng, mặt dưới lá màu hồng hay pha đồng, gân nổi rõ màu đỏ Cuống lá màu xanh hay hồng đỏ.Cây cảnh mọc khoẻ, chịu được bóng, ưa ẩm làm cây trang trí nội thất rất thích hợp Cây saphia được trồng với chất đất tốt (được trộn từ xơ dừa, mùn cưa, chấu tươi, đất thịt và phân tổng hợp) Đây là loại đất rất tốt giúp cây phát triển khỏe mạnh và sống bền (Phạm Hoàng Hộ,1999).

2.2 Tình hình nghiên cứu, xu hướng thiết kế cây xanh trong và ngoài nước

2.2.1 Nghiên cứu về ánh sáng đối với cây nội thất

Ánh sáng là một dạng bức xạ điện từ có thể thấy bằng mắt thường.Các bức xạ mà chúng ta cảm nhận như ánh sáng mặt trời, hoặc quang phổ nhìn thấy

sáng xanh ở khoảng 380 nm (nanomet) là ngắn nhất , bước sóng mà con người

có thể cảm nhận được một lượng đáng kể, và ánh sáng đỏ bước sóng khoảng

720 nm là dài nhất Bức xạ mặt trời bao gồm một quang phổ rộng lớn của bước sóng điện từ ở những cường độ khác nhau Ánh sáng nhìn thấy từ mặt trời xuất hiện màu trắng do sự pha trộn của các bước sóng mà mắt chúng ta thấy được.( Argus Control Systems Ltd, 2010)

Năm 1959 Hendriks, Borthwick và Parker đã chứng minh quá trình sinh trưởng của cây phụ thuộc vào sự hấp thu tia sáng có bước sóng dài 660nm Dưới tác động của tia sáng này sẽ kích thích sinh trưởng Nhưng khi hấp thu tia sáng có bước sóng 730nm thì hiệu quả kích thích bị mất đi Họ cho rằng có một loại sắc tố nào đó đã gây phản ứng quang thuận nghịch khi hấp thu ánh sáng đỏ (660nm) và cuối đỏ (730nm) mà sau này người ta tìm ra sắc tố đó là

phytocrôm và chúng được biến đổi như sau:

Sắc tố khử+A<==660nm/730nm==>Sắc tố oxy hóa + AH2

Ánh sáng là một trong những nhân tố sinh tồn đối với sinh trưởng và phát triển của thực vật Ánh sáng không những có tác dụng trực tiếp đến quang hợp

mà còn có tác dụng đến quá trình thoát hơi nước, quá trình hô hấp Vì thế ánh sáng có ảnh hưởng nhiều mặt đến toàn bộ đời sống của thực vật từ khi hạt nảy mầm, cây ra hoa kết quảcho đến khi chết Tuy nhiên,các loài cây khác nhau có tính thích ứng sinh thái khác nhau đối với điều kiện chiếu sáng, ngoài ra nhu cầu ánh sáng cũng phụ thuộc vào từng giai đoạn phát triển của thực vật.

Nhờ đặc điểm đặc thù của chất diệp lục (là sắc tố ở trong lá và thân cành non) các cây cảnh có khả năng sử dụng năng lượng của ánh sáng mặt trời để tổng hợp các chất dinh dưỡng giàu năng lượng để nuôi cây lớn và phát triển, tạo sinh khối cho cây Vì vậy ánh sáng được coi là nguồn năng lượng và có vai trò rất quan trọng trong việc điều hòa sự sinh trưởng phát triển của cây cảnh, nếu thiếu cây sẽ sinh trưởng không cân đối, yếu và phát triển chậm, nhu cầu về ánh sáng của cây cảnh rất khác nhau do sự phong phú của chúng về giống, loài thực

vật và được thể hiện trên các mặt về cường độ ánh sáng, độ dài chiếu sáng và chất lượng của ánh sáng.

Về cường độ ánh sáng, rất nhiều cây cảnh có nhu cầu cường độ chiếu sáng cao hoặc thích nghi rất tốt với điều kiện chiếu sáng mạng, thuộc nhóm cây này bao gồm chủ yếu các cây cảnh có nguồn gốc nhiệt đới, các cây cảnh kiểu

thực vật sa mạc ( Erik Runkle, 2015) Song cũng có rất nhiều cây cảnh chỉ sinh

trưởng, phát triển bình thường trong điều kiện chiếu sáng yếu với cường độ ánh sáng không mạnh, thuộc nhóm này là những cây cảnh như Thiết Mộc Lan, Trúc Nhật Bản… là những cây được đặt để trong phòng hay nội thất Đối với chúng nếu cường độ chiếu sáng mạnh có thể làm cây sinh trưởng cằn cỗi hoặc bị cháy

lá Tuy nhiên, cũng cần phân biệt những loài, những giống cây cảnh chịu được cường độ ánh sáng yếu trong thời gian ngắn khác nhau Nhìn chung các cây cảnh cũng như thực vật xanh sinh trưởng tốt trong điều kiện chiếu sáng tán xạ và bản thân chúng đã hình thành hàng loạt các cơ chế để bảo vệ khi thừa ánh sáng như sự thay đổi màu sắc của lá chẳng hạn.( Christopher S Brown và cộng sự,1995).

Tùy thuộc vào nhu cầu thời gian chiếu sáng trong một ngày đêm để sinh trưởng và phát triển người ta chia cây cảnh ra những nhóm cây ngày ngắn có nhu cầu chiếu sáng 10-12 giờ trong ngày đêm, nhóm cây dài ngày có nhu cầu chiếu sáng trên 14 giờ trong ngày và nhóm cây trùng tính là nhóm có thể đặt để trong thời gian chiếu sáng khác nhau, tối thiểu từ 8-10 ngày mà không ảnh hưởng rõ rệt đến sự sinh trưởng và phát triển (Pedro J Aphalo, 2006) Nhìn chung độ dài chiếu sáng trong một ngày đêm không phù hợp với nhu cầu của cây cảnh thì cây cảnh mất sự cân đối giữa quá trình sinh trưởng và phát triển của cây, biểu hiện ở sự mất cân đối giữa sự ra cành, ra lá với sự ra hoa, giữa sự lớn lên của toàn cây với khả năng phát dục của nó và vì vậy cần đặc biệt chú ý đối với các cây cảnh mà vẻ đẹp của nó đối với người chơi là hoa, quả và các cây

của ánh sáng là các nhân tố điều hòa sự sinh trưởng phát triển của cây Nếu cây cảnh được đặt để ở nơi có cường độ ánh sáng cao trực xạ và có nhiều các tia sáng cực tím (có bước sóng nhỏ) thì sự sinh trưởng của cây bị hạn chế nhiều về tầm vóc, kích thước của lá và sự phân ra các cành nhánh Ngược lại nếu đặt để cây cảnh ở nơi có điều kiện ánh sáng với cường độ thấp, ánh sáng phản xạ có nhiều tia hồng ngoại (có bước sóng ánh sáng dài) thì cây có xu thế vươn cao, cành nhánh dài và sự phân nhánh kém ( Siddha Pimputkar,2009) Cây cảnh sinh trưởng có thể phản ứng bằng cách sinh trưởng mạnh hoặc uốn cong về phía nguồn ánh sáng kích thích và được gọi là tính hướng quang của cây Sự sinh trưởng định hướng gây ra bởi ánh sáng cũng được sử dụng để điều chỉnh sự sinh trưởng, tạo uốn dạng hình tán cũng như kiểu thế của cây cảnh nhất là các cây cảnh đặt trong nội thất, nơi mà có sự khác nhau về độ chiếu sáng Về mặt này người ta cũng ghi nhận được rằng các ánh sáng xanh và ánh sáng màu tím có hiệu quả cao hơn trong việc gây ra tính hướng quang của cây so với các loại ánh sáng màu khác.

Các cây cảnh hiện đang được trồng phần lớn là các cây nguyên sản của Việt Nam, tuy nhiên cũng có nhiều loại, giống cây cảnh nhập nội đem về trồng

từ các vùng, miền có điều kiện chiếu sáng rất khác với chúng ta do vậy, đối với các cây này người trồng cần phải chú ý đến nhu cầu về ánh sáng của chúng mà đặt để hoặc trồng ở những nơi cho phù hợp để đảm bảo sự sinh trưởng phát triển bình thường của chúng.( Hoàng Minh Tấn và cộng sự, 2003)

2.2.2 Xu hướng thiết kế cây xanh nội thất trong nước

Vườn đứng :

Ngày nay khi xã hội ngày càng phát triển nhu cầu làm đẹp của con người ngày càng tăng cao và một trong những mong muốn của những thiết kế nhà vườn như hiện nay là đẹp mà lại gần gũi thân thiện với thiên nhiên.Chính vì lẽ

đó mà vườn đứng nội thất trong nhà đã ra đời Vườn trên tường trong nhà không những giúp trang trí nội thất cho ngôi nhà thêm đẹp lại vừa có tác dụng mang

thiên nhiên vào trong ngôi nhà là một lá phổi xanh trong nhà Vườn đứng trong nhà giúp thanh lọc không khí hút những khí độc thải ra khí O2 giúp ngôi nhà tràn ngập bầu không khí sạch giúp đầu óc thoải mái thư giãn hơn sau mỗi ngày làm việc vất vả.

Ở Việt Nam hiện nay, mô hình khu vườn thẳng đứng đang ngày càng được ưa chuộng bởi sự tiện ích của nó, vừa không tiêu tốn quá nhiều không gian lại vừa tạo được thẩm mỹ về thị giác Các phương thức phổ biến của mô hình này gồm có: sử dụng các hộp mô-đun có sẵn kết hợp thành từng khối để trang trí trên tường; trồng cây trong những khung sắt cố định, hay tạo một hàng rào đứng bằng gỗ để đặt các chậu hoa.

Khu vườn thẳng đứng thích hợp trồng các loại hoa cỏ, thảo mộc có trọng lượng nhẹ, khả năng sinh tồn cao, ít thay lá, chẳng hạn như hồng môn, thanh tú, cẩm tú cầu, lan ý, thu hải đường, dương xỉ lá thông, cỏ bạch chỉ hay các loại rau gia vị như tía tô, rau húng, cải xoăn.Ưu điểm của mô hình này là không bị hạn chế về kích thước, độ cao hay đất trồng mà chỉ chú trọng đến 3 yếu tố: nước, khoáng chất và ánh sáng Vì vậy, ngoài việc lựa chọn loại cây trồng trong nhà phù hợp, bạn phải bố trí hệ thống chiếu sáng, tưới nước tự động cũng như hệ thống dinh dưỡng thủy canh để cây có thể phát triển tốt và sử dụng được lâu dài.

Bày trí cây xanh nội thất:

Căn nhà tại của người Việt thường gắn kết và hài hòa với thiên nhiên Việc sử dụng mảng xanh để tạo ra khoảng không giải trí, thoải mái cho nhà ngày càng được ưa thích Vậy mà để đạt tốt thẩm mỹ cao và có chức năng về mặt phong thủy, cần chú ý tới các qui định nhất quyết như lựa cây trong phòng , sảnh lớn hoặc nơi ăn uống vào dịp lễ tiệc thường xếp các cây có dáng bằng phẳng, bề thế tại vì khi mang cây trồng vào chỗ ở đều có sự cân nhắc về mặt ý nghĩa của chúng Cây trong bếp có thể điều chỉnh các cây bé gọn, không để vướng víu và có công dụng khử mùi, giảm khói như dương xỉ đối với khoảng

như hoa lá đỏ Không để cây khô héo nên chọn lựa cây hợp và chú ý coi ngó, theo dõi nếu cây bị héo úa tốt kém tăng trưởng thì tức thị nội khí không tốt nên đổi thay chủng loại cây hoặc kiểm tra lại môi trường xung quanh để chỉnh đốn thiet ke noi that cho thích hợp Khi trồng cây trong căn nhà cần lưu ý một nhân

tố khá quan trọng bởi vì cây cối là thước đo trường khí từng khoảng không ngôi nhà ở.Chú ý đến dạng hình của cây, những cây có gai sắc như xương rồng chỉ nên trồng ngoài chỗ ở Những giỏ cây treo đưa đến sự mềm mại Cây có lá bự bản hoặc hình tròn thường tốt hơn các cây lá nhọn và cứng Sử dụng các cây có

lá tròn, mềm sẽ khiến tạo ra bầu không khí lặng yên.Vị trí xếp cây rất nhiều quan trọng Sử dụng 1 khóm gồm 3 cây có hoa, đặc biệt là hoa màu đỏ ở lối đi vào cửa trước căn nhà sẽ xúc tiến sự thịnh trị Cây cao không bao giờ được đặt giữa căn nhà Để cây xanh ngay tại phía Đông hoặc Đông Nam của phòng đưa lại vận may Xếp một cây lớn ngay ở lối đi giữa cửa trước và cửa phía sau giúp gia tăng cường sức khỏe và tiết kiếm tiền bạc (cây có tác dụng làm hạn chế luồng khí luân chuyển) Điều quan trọng cần hướng tới là khoảng không thiên nhiên khiến loài người khoan khoái và gia tăng sự gắn bó giữa những thành viên trong gia đình Cần để ý tính hài hoà giữa màu chủ đạo, hình trạng của cây, hoa

và không gian trong phòng Lựa cây cỏ nên là các loại cây trồng hiệu quả, nhiều mầm lộc hạp với môi trường sống ít ánh sáng trực tiếp và chịu bóng râm, nên tránh những loại cây thô nhám, sần, hóc búa.

2.2.3 Xu hướng thiết kế cây xanh nội thất ngoài nước

Xu hướng thiết kế vườn thẳng đứng

Vườn đứng hay còn gọi là tường cây Các loại cây trồng sử dụng ở đây là những loài cây có trọng lượng nhẹ, có khả năng thích nghi và sinh tồn cao, có khả năng sống trong chậu hoặc không cần đất và chịu được ánh sáng chiếu vào Các loài cây thường được sử dụng là các loại đây leo như cẩm tú leo, Chi Trinh đẳng… các loài cây đặc tính thủy sinh, bán thủy sinh có nguồn gốc địa phương như: rêu, dương xỉ, trầu bà, vạn niên thanh và một số loài cây bụi nhỏ khác.

Mặt của tường đứng rất quan trọng về hướng chíu sáng, căn cứ vào đấy

mà chọn cây cho phù hợp, hướng tây nam nắng gắt, hướng đông nắng sớm và có gió lạnh… Mặt hướng đông cây phát triển mạnh hơn mặt ở hướng tây.

Với vườn đứng trồng trong nhà thì cần có hệ thống đèn chiếu sáng nhân tạo như những bóng đèn halogen, jebo…

Những mảng xanh tự nhiên không nằm trên mặt phẳng ngang như thường thấy mà “bò” trên tường, trên các công trình chọc trời… sẽ là xu hướng phổ biến trong tương lai, đặc biệt khi đất chật, người đông.

Patrick Blank, một người từng làm việc tại các viện bảo tàng ở Paris, Istanbul, Madrid và bảo tàng Nghệ thuật đương đại thế kỷ 21 tại Kanazawa đã tạo dựng một khu vườn thẳng đứng rất đẹp Khu vườn có rất nhiều loại cây len lỏi vào không gian nội thất và tường bao Patrick không chỉ đơn giản là thêm thắt màu xanh trên tường, ông đã nghiên cứu rất nhiều phương cách để cây có thể thích nghi với điều kiện rất đặc biệt này tại Trung tâm nghiên cứu khoa học của Pháp CNRS, từ năm 1982 Sau đó, ông từng bao phủ nội thất của cửa hàng Girbaud tại Paris với rêu và dương xỉ, và thiết kế cho những công ty như Samsung và Hypo Vereinsbank Ông cũng đã từng đóng góp cho nhà thiết kế Jean Paul Gaultier bộ trang phục cưới đầy màu xanh tại fashion show của Gaultier năm 2002 với nhiều loại cây leo quanh những đường cong của người mẫu Để hoàn thành một tác phẩm này, các chuyên gia sẽ sử dụng phương pháp

ẩn dấu, tường nhà khi đó sẽ gồm ba phần: một khung sắt, một lớp nhựa PVC và vải nỉ Khung sắt được treo trên tường hoặc có thể tự đứng được Nó cung cấp một lớp không khí đóng vai trò là một hệ thống cách nhiệt và âm hiệu quả.

Lớp nhựa PVC dày 1 cm được đóng lên khung sắt Lớp nhựa này mang lại độ cứng chắc cho toàn bộ hệ thống và chống nước Sau đó, lớp vải nỉ sẽ được tiếp tục gắn lên lớp PVC Lớp nỉ này chống lại sự ăn mòn và khả năng dẫn nước cao, sẽ phân phối lượng nước một cách đồng đều Rễ cây sẽ phát triển lên lớp nỉ

Phần III VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Vật liệu nghiên cứu

- Thực hiện nghiên cứu trên cây nội thất: cây saphia (Philodendron erubescens)

- Sử dụng bóng đèn tuýp 40W

- Sử dụng bóng đèn màu đỏ, xanh, trắng

- Hai giá thí nghiệm:

Giá gỗ 3 tầng : cao 2m, rộng 67cm, dài 2,56m, mỗi tầng cách nhau 62cm Giá sắt 3 tầng: cao 1m7, rộng 51cm, dài 2m, mỗi tầng cách nhau 51 cm.

- Ứng dụng thiết kế hai loại cây trên vào cảnh quan nội thất

3.2 Địa điểm, thời gian nghiên cứu

Địa điểm: Bộ môn Rau Hoa quả - Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Thời gian: Từ 18/1/2016 đến 30/6/2016

3.3 Nội dung nghiên cứu và bố trí thí nghiệm

- Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng và màu sắc ánh sáng đến

sự phát triển của cây nội thất saphia qua các chỉ tiêu như số lá, chiều cao cây, kích thước lá, màu sắc lá…

- Ứng dụng của việc nghiên cứu vào thực tiễn thiết kế cảnh quan nội thất: thiết kế

 Thí nghiệm

Chuẩn bị đất trồng: 1 đất: 1 cát: 1 trấu hun + phân NPK đầu trâu (15:15:15) trộn với giá thể theo tỷ lệ 1/200

Chuẩn bị cây trồng : Mỗi cây cắt còn lại 3 lá trên thân, sau đó nhúng phần

rễ cây vào dung dịch kích thích ra rễ Bimix super (pha tỷ lệ 4ml dung dịch với 5l nước) trong 2 phút và trồng vào cốc nhựa.

Chăm sóc: tưới nước 2 ngày/1 lần

3.3.1 Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến cây saphia

- Thực hiện trên cây saphia

- Công thức thí nghiệm:

CT1: điều kiện ánh sáng tự nhiên ( ĐC)

CT2: sử dụng 1 bóng đèn 40W

CT3: sử dụng 2 bóng đèn 40W

CT4: điều kiện không có ánh sáng

- Trồng cây trong cốc nhựa 500ml, mỗi cốc 1 cây

- Giá gỗ 3 tầng : cao 2m, rộng 67cm, dài 2,56m, mỗi tầng cách nhau 62cm.

- Giá sắt 3 tầng: cao 1m7, rộng 51cm, dài 2m, mỗi tầng cách nhau 51 cm.

- Thí nghiệm bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn toàn, nhắc lại 3 lần, mỗi lần 10 cây => 30 cây/ CT/ loại cây => 120 cây/ 1 loại.

CT4

NL1 NL2 NL3

CT3

NL1 NL2 NL3

CT2

NL1 NL2 NL3

3.3.2.Ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng đến sinh trưởng và phát triển của cây nội thất

- Trồng trong cốc nhựa 500ml, mỗi cốc 1 cây

- Giá gỗ 3 tầng : cao 2m, rộng 67cm, dài 2,56m, mỗi tầng cách nhau 62cm.

- Giá sắt 3 tầng: cao 1m7, rộng 51cm, dài 2m, mỗi tầng cách nhau 51 cm.

- Thí nghiệm bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên đầy đủ RCB, nhắc lại 3 lần, mỗi lần 5 cây => 15 cây/ CT/ loại cây => 60 cây/ 1 loại

 Sơ đồ bố trí thí nghiệm:

CT4

NL1 NL2 NL3

CT2

NL1 NL2 NL3

CT3

NL1 NL2 NL3

NL3 C11 C12 C13 C14 C15 3.4 Phương pháp theo dõi

+ Chiều dài thân chính (cm): đo từ gốc cây đến chóp lá, 7 ngày/1 lần + Số lá trên thân chính/tuần: đếm tổng số lá trên thân chính, đếm 30 ngày/ lần + Chiều dài lá mới ra (cm): đo từ gốc lá đến chóp lá, 7 ngày/ 1 lần

+ Chiều rộng lá mới ra (cm): đo phần ngang rộng nhất trên phiến lá, 7 ngày/1 lần

+ Số cành cấp 1: Đếm số cành mọc ra từ thân chính, đếm 7 ngày/1 lần + Thời gian tồn tại của lá ( ngày) : tính thời gian từ khi lá trưởng thành đến khi lá héo

+ Đường kính gốc: đo 7 ngày/1 lần

+ Chỉ số spad ( đo bằng máy spad 502 Đo trên tất cả các lá trưởng thành):

30 ngày/ 1 lần.

- Xử lý số liệu: sử dụng phần mềm irristat 4.0 xử lý số liệu, lập bảng tổng hợp số liệu thu được và xử lý số liệu bằng phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh Vẽ biểu đồ các chỉ tiêu.

3.5.Phương pháp khảo sát hiện trạng

- Khảo sát, thu thập những dữ liệu cần thiết (khí hậu, độ ẩm, địa hình, địa chất, )

- Tiến hành đo đạc hiện trạng

- Chụp ảnh hiện trạng và cảnh quan xung quanh khu vực thiết kế.

- Xác định về cảnh quan thiết kế; nhu cầu, công năng và mục đích?

- Đưa ra các ý kiến sơ bộ về công trình, cảnh quan.

- Phác thảo tay ý tưởng sơ bộ

Phần IV KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

I Kết quả nghiên cứu bố trí thí nghiệm

4.1 Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến sự phát triển của cây saphia

4.1.1 Động thái một số chỉ tiêu phát triển thân của cây saphia:

Đối với cây nội thất trồng chậu thì chiều cao cây, đường kính thân, là những chỉ tiêu quan trọng quyết định tính chống đổ và tính thẩm mỹ của cây Chiều cao cây đánh giá mức độ tăng trưởng của cây Đường kính thân càng tăng chứng tỏ mức độ phát triển tăng, làm cơ sở cho thấy cây khỏe mạnh.

Mỗi cường độ ánh sáng khác nhau sẽ ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây Kết quả được thể hiện ở bảng 4.4.

Bảng 4.1: Ảnh hưởng của chế độ chiều sáng đến phát triển chiều cao cây và

công thức đều tăng chậm do thời kỳ mới trồng vào cuối đông đầu hè, thời tiết thay đổi liên tục khiến cây phải thích nghi với sự thay đổi môi trường độ ẩm, nhiệt độ…Giai đoạn từ 63-77 ngày kết thúc theo dõi, các công thức đã có sự khác nhau rõ rệt, càng về sau cây các tăng trưởng nhanh do lúc này bộ rễ đã tương đối hoàn thiện nên khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng tốt

Đường kính thân: Trong các công thức, CT3 có đường kính thân cao nhất

là 0,92 cm, tiếp đến CT2 đạt 0.77cm, CT1 là 0.7 cm và thấp nhất là CT4 0.58

cm Giữa các công thức sự chênh lệch có ý nghĩa ở mức 5% Cây không mấy thay đổi ở tất cả các công thức tại giai đoạn đầu 7- 21 ngày sau trồng Từ sau 35- 77 ngày đường kính gốc cây tăng nhanh, có sự chênh lệch đáng kể ở các công thức.

Ánh sáng là nhân tố quan trọng nhất để cho cây quang hợp và cường độ ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến quang hợp, cường độ ánh sáng yếu thì quang hợp không xảy ra Nghĩa là CT4 không có ánh sáng nên cây trồng không quang hợp, quá trình trao đổi chất và năng lượng cùng với nhiều quá trình sinh lý khác của cơ thể sống phát triển rất chậm Do đó CT4 có cây trồng phát triển kém nhất

Các cây nội thất là loại cây trồng trong nhà nên yêu cầu cường độ ánh sáng không cao Ở CT1 cường độ ánh sáng tự nhiên cây vẫn phát triển nhưng chậm và không thay đổi nhiều CT2 và CT3 có khoảng cường độ 700-1000 lux cây phát triển nhanh, giúp kích thích tăng trưởng cây trồng So sánh giữa các công thức ta thấy CT1 có cường độ ánh sáng cao nhất nhưng cây không phát triển tốt bằng CT2 và CT3 Do đó CT1 ánh sáng cao hơn nhu cầu sử dụng của cây nội thất.

Như vậy, CT3 dùng 2 bóng đèn 40w cho kết quả tốt nhất đối với sự phát triển của cây saphia.

4.1.2 Động thái một số chỉ tiêu phát triển bộ lá của cây saphia

Bộ lá giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của cây Lá là cơ quan quang hợp, là nơi tổng hợp và tích lũy các chất hữu cơ tham gia vào các cấu trúc cơ thể, là nơi biểu hiện các sinh lý rõ rệt nhất Cây saphia có lá hình tim

ở gốc, thuôn dài ở đỉnh, lúc non hẹp như lá rau muống, sau rộng dần, mặt trên lá xanh bóng, mặt dưới lá màu hồng hay pha đồng, gân nổi rõ màu đỏ Cuống lá màu xanh hay hồng đỏ Bộ lá đẹp, dày bóng mượt Tốc độ ra lá bị ảnh hưởng nhiều của điều kiện ngoại cảnh, chế độ chăm sóc, môi trường sống của cây

Kết quả bảng 4.2 cho thấy giữa các công thức có sự khác nhau có ý nghĩa

ở mức 5%, trong đó CT3 có số lá nhiều nhất 6,9 lá/ cây, tiếp đến CT2 là 5,2 lá/cây, CT1 đạt 4,17 lá/cây và thấp nhất ở CT4 là 3,7 lá/cây Điều đó cho thấy cường độ ánh sáng có ảnh hưởng đến phát triển bộ lá của cây trồng

Khi trồng trong điều kiện đầy đủ ánh sáng với cường độ ánh sáng thích hợp cây phát tiển bộ lá với hình dạng phiến lá nhỏ, thon dài, màu xanh mượt, cây điều tiết thoát hơi nước linh hoạt hơn giúp cho quá trình trao đổi chất được thúc đẩy Vì thế ở CT4 không có ánh sáng khiến cây chậm ra lá mới, bộ lá của cây không phát triển đều.

Tốc độ ra lá của các công thức cũng khác nhau ở các thời kỳ sinh trưởng khác nhau Tốc độ ra lá chậm và không có sự khác biệt giữa các công thức trong giai đoạn đầu 28 – 56 ngày sau trồng, thời kỳ này khả năng hút chất dinh dưỡng

của cây còn kém Đến giai đoạn sau 70 – 98 ngày CT3 có tốc độ ra lá cao nhất, lớn hơn hẳn các công thức còn lại Càng về sau khi bộ rễ phát triển, cây ổn định

và phát triển mạnh bộ lá tăng nhanh.

Qua kết quả cho thấy điều kiện ánh sáng trong khoảng cường độ ở CT3 dùng 2 bóng đèn 40W tốc độ ra lá của cây là tốt nhất.

Cây nội thất là loại cây thường chơi lá nên sự kết hợp hài hòa giữa chỉ tiêu dài lá và rộng lá tạo ra hình dạng lá đẹp phù hợp với nhu cầu thị hiếu của người chơi Cây saphia được sử dụng trong nội thất vì cây có bộ lá đẹp , cành lá sum xuê, màu lá xanh mướt bóng mượt Cường độ ánh sáng ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển bộ lá của cây

Bảng 4.3: Ảnh hưởng cường độ ánh sáng đến kích thước lá

Qua bảng 4.3, Trong các công thức thì CT3 có chiều dài và chiều rộng lá lớn nhất ( dài 10,41 cm; rộng 5,07 cm) và CT4 có kích thước lá nhỏ nhất ( 7,85cm và 2,63 cm) Sự khác nhau có ý nghĩa ở mức 5% Cây có bộ lá khỏe mạnh tăng khả năng quang hợp, hô hấp giúp cây phát triển mạnh.

Số cành nhiều hay ít phụ thuộc vào điều kiện ngoại cảnh cũng như điều kiện chăm sóc, môi trường sống Số cành là một trong những chỉ tiêu liên quan đến bộ tán của cây, quyết định giá trị thẩm mỹ của cây khi hoàn thiện Với những cây dùng trong nội thất cần có bộ tán đều và lớn , điều đó cần thiết khi khả năng đẻ nhánh của cây cao.

Bảng 4.4: Ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến số cành cấp 1 trên cây Công

Qua bảng 4.4, số cành cấp 1 lớn nhất ở CT3 là 5 cành/cây và thấp nhất ở CT4 là 3,17 cành/cây Sự sai khác có ý nghĩa ở mức 5% Trên các cường độ ánh sáng khác nhau thì cây đẻ nhánh khác nhau Ánh sáng cần cho sự phát triển của cây về mọi mặt,để bộ lá phát triển thúc đẩy quang hợp thì số nhánh cũng tăng Như vậy cây đẻ nhánh nhiều nhất ở CT3 dùng 2 bóng 40w.

 Chỉ số spad và đường kính tán:

Ngoài ra để thấy rõ CT3 dùng 2 bóng 40w phù hợp với sự phát triển của cây saphia còn thấy qua chỉ tiêu spad và đường kính tán ở đồ thị 4.1 và đồ thị 4.2.Từ đồ thị ta thấy chỉ tiêu spad ở CT3 cao nhất là 58.40 và đường kính tán cũng cao nhất là 29,60 cm.

Đồ thị 4.1: Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến chỉ số spad

Đồ thị 4.2: Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến đường kính tán

4.2 Ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng đến sự phát triển của cây saphia 4.2.1 Động thái một số chỉ tiêu phát triển thân của cây saphia

Ánh sáng đơn sắc bao gồm các bước sóng có lợi cho quá trình quang hợp,

từ đó ảnh hưởng đến quá trình phát sinh hình thái và sinh tổng hợp của cây.

Bảng 4.5: Ảnh hưởng màu sắc ánh sáng đến chiều cao và đường kính thân

Đường kính thân: các công thức có sự sai khác nhau có ý nghĩa ở mức 5% CT2 có đường kính thân lớn nhất đạt 1,11 cm, tiếp đến CT3 là 0,74 cm, CT1 là 0,64 cm và thấp nhất ở CT4 là 0,53cm

Sở dĩ có sự khác biệt này là do ánh sáng tương tác với những quá trình sinh học qua nhiều hình thức khác nhau Ánh sáng là điều kiện tiên quyết cho quá trình quang hợp xảy ra giúp cây tổng hợp glucose và phóng thích oxygen từ carbon dioxide và nước Các bước sóng được sử dụng trong quá trình quang hợp chỉ là một phần nhỏ của toàn bộ quang phổ điện tử.Và ở thực vật, ánh sáng đỏ,

xanh điều khiển quá trình quang hợp hiệu quả nhất Những màu này nằm trong vùng ánh sáng khả kiến có bước sóng trong khoảng từ 380-750 nm Do đó CT2

và CT3 sử dụng ánh sáng đỏ, xanh cho thấy sự tăng trưởng cây về chiều cao và đường kính thân lớn hơn CT4 khi dùng ánh sáng màu trắng CT1 sử dụng ánh sáng tự nhiên đem lại hiệu quả thấp hơn ánh sáng đơn sắc màu đỏ, xanh.

Tốc độ tăng trưởng của cây là không giống nhau ở các giai đoạn, thấy chiều cao cây không thay đổi nhiều trong khoảng thời gian từ 7-49 ngày sau trồng, cây chưa lấy được nhiều chất dinh dưỡng nên tốc độ tăng trưởng chiều cao cây chậm Giai đoạn từ sau 49 ngày bộ rễ dần đi vào hoàn chỉnh nên cây tăng nhanh về chiều cao ở CT2 là rõ rệt nhất Đường kính thân ở CT2 là tăng nhanh hơn các công thức còn lại và lớn nhất ở giai đoạn 49 -77 ngày sau trồng.Các công thức còn lại tăng đều nhưng không nhanh Như vậy dưới ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng cho kết quả màu đỏ ở CT2 cây phát triển mạnh nhất.

4.2.2.Động thái một số chỉ tiêu phát triển bộ lá của cây saphia

Số cành cấp 1 là yếu tố quan trọng giúp quyết định bộ khung tán của cây.

Số cành càng nhiều cây càng sum xuê, số lá mọc càng nhiều cho cây tán đẹp, tăng tính thẩm mỹ.

Qua bảng 4.6 cho kết quả các công thức khác nhau có ảnh hưởng đến sự

đẻ nhánh của cây.

Cây saphia là loại cây có khả năng phân nhánh cao.Khả năng phân nhánh

là chỉ tiêu quan trọng thể hiện sự phát triển của cây nên ảnh hưởng trực tiếp đến tính thẩm mỹ khi dùng trang trí Kết quả theo dõi sau 77 ngày trồng cho thấy màu đỏ tại CT2 cho số nhánh cao nhất 6,8 cành /cây và thấp nhất ở CT4 là 4,6 cành/cây Sự sai biệt giữa hai công thức có ý nghĩa ở mức 5%, các công thức còn lại chênh lệch không đáng kể.

Sau trồng từ 7 – 49 ngày số nhánh không tăng nhiều mà ở giai đoạn sau khi cây bắt đầu ổn định tập trung vào phát triển nhánh và lá phụ thì số nhánh cây tăng mạnh, cao hơn lúc bắt đầu trồng 3,93 cành/cây.

Vậy CT2 sử dụng ánh sáng màu đỏ cho cây phát triển tốt nhất.

Tốc độ ra lá của các công thức cũng khác nhau ở các thời kỳ sinh trưởng khác nhau Tốc độ ra lá chậm và không có sự khác biệt giữa các công thức trong

giai đoạn đầu 28 – 56 ngày sau trồng, thời kỳ này khả năng hút chất dinh dưỡng của cây còn kém Đến giai đoạn sau 70 – 98 ngày CT3 có tốc độ ra lá cao nhất, lớn hơn hẳn các công thức còn lại Càng về sau khi bộ rễ phát triển, cây ổn định

và phát triển mạnh bộ lá tăng nhanh.

Qua kết quả cho thấy khi trồng trong điều kiện ánh sáng màu đỏ ở CT2 tốc độ ra lá của cây là tốt nhất.

Lá là bộ phận quan trọng của cây, vừa tạo tính thẩm mỹ cho cây mà còn làm nhiệm vụ quang hợp tạo sinh khối cho cây, nhờ lượng sinh khối này mà cây lớn lên, tích lũy vật chất hữu cơ cho quá trình sinh trưởng phát triển của cây

Khi bộ lá khỏe mạnh thì cây mới quang hợp, tích lũy đủ năng lượng cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển Cây có bộ lá phát triển mạnh làm tăng khả năng quang hợp , tăng đường kính tán và chỉ số spad Điều đó giải thích cho đường kính tán và chỉ số spad ở CT2 là lớn nhất Chỉ số spad ở CT2 là 54,6 cao hơn các công thức còn lại và đường kính tán là 29,9 cm.

0.00 5.00 10.00 15.00 20.00 25.00 30.00 35.00

7 ngày 35 ngày 63 ngày 91 ngày

Đồ thị 4.3: Ảnh hưởng màu sắc ánh sáng đến đường kính tá

0.00 10.00 20.00 30.00 40.00 50.00 60.00

28 ngày 56 ngày 84 ngày

CT1 CT2 CT3 CT4

Đồ thị 4.4: Ảnh hưởng màu sắc ánh sáng đến chỉ số spad