Tiểu luận môn kế toán quốc tế quá trình phát triển và phân tích nội dung của IAS 27 separate financial statement

Những năm vừa qua, hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế đang có nhiều thay đổi để hướng đến sự hài hòa trong chuẩn mực kế toán của các quốc gia, chính vì vậy Hội Đồng chuẩn mực kế toán Quố

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TPHCM VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC KHOA KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN

Đề tài:

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN TÍCH NỘI DUNG

CỦA IAS 27 – SEPARATE FINANCIAL STATEMENTS

Mã số sinh viên: 7701250496A Lớp: Kế toán tối thứ 7

TP Hồ Chí Minh – 08/2016

MỤC LỤC

Chương 1: CHƯƠNG MỞ ĐẦU 3

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 3

1.2 Mục tiêu nghiên cứu: 3

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 4

1.4 Phương pháp nghiên cứu 4

1.5 Ý nghĩa của đề tài 4

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 6

2.1 Khái quát quá trình phát triển liên quan đến Báo cáo tài chính riêng theo văn bản của quốc tế – IAS 27 6

2.1.1 Lịch sử hình thành và quá trình phát triển chuẩn mực 6

2.1.2 Mục tiêu 8

2.1.3 Phạm vi chuẩn mực 8

2.2 Một số khái niệm được dùng trong IAS 27 8

CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH NỘI DUNG CỦA IAS 27 – BÁO CÁO TÀI CHÍNH RIÊNG 10

3.1 Yêu cầu của Báo cáo tài chính riêng 10

3.2 Đo lường giá trị 11

3.3 Ghi nhận giá trị 12

3.3.1 Ghi nhận giá trị ban đầu 12

3.3.2 Sau khi ghi nhận giá trị 14

3.3.3 Ghi nhận cổ tức 15

3.4 Tái cấu trúc lại nhóm 15

3.5 Trình bày và công bố 15

3.5 Ngày áp dụng 17

3.6 Tài liệu tham khảo đến IFRS 9 17

3.7 Thu hồi IAS 27 (2008) 17

CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

CHƯƠNG 1

CHƯƠNG MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Đầu tư và mở rộng thị trường trong các công ty đang ngày càng gia tăng, không chỉ mở rộng công ty trong nước, việc phát triển và mở rộng thị trường ra nước ngoài đang là xu thế hiện nay Chính vì vậy việc cung cấp thông tin minh bạch về tình hình hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp và nền kinh tế thông qua hoạt động kế toán ngày càng trở nên quan trọng hơn

Những năm vừa qua, hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế đang có nhiều thay đổi để hướng đến sự hài hòa trong chuẩn mực kế toán của các quốc gia, chính vì vậy Hội Đồng chuẩn mực kế toán Quốc tế (IASB) mà tiền thân là Ủy ban chuẩn mực kế toán quốc tế (IASC) đã phát triển các chuẩn mực kế toán quốc tế (IASs) nhằm thiết lập một hệ thống các chuẩn mực tương đồng giữa các nước, tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi sổ sách của kế toán đối với những công ty có chi nhánh hoạt động nước ngoài, giải quyết vấn đề sử dụng và phân tích báo cáo tài chính của các nhà quản trị để ra các quyết định đầu tư đúng đắn

Hơn nữa việc liên doanh, liên kết, thành lập công ty mẹ - con đang ngày càng phổ biến hơn đối với nhiều công ty Việc ban hành chuẩn mực kế toán về Báo cáo tài chính riêng nhằm giảm thiểu sự thay đổi lựa chọn các phương pháp kế toán và hướng dẫn, quy định cụ thể về kế toán cho các khoản đầu vào công ty con, công ty liên doanh, liên kết

Việc chọn đề tài “QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN TÍCH NỘI

DUNG CỦA IAS 27 – SEPARATE FINANCIAL STATEMENT (BÁO CÁO TÀI CHÍNH RIÊNG)” có ý nghĩa về mặt lý thuyết lẫn thực tiễn góp phần hoàn thiện

chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 27 nhằm đáp ứng xu thế hội nhập quốc tế

1.2 Mục tiêu nghiên cứu:

Mục tiêu chính:

- Trình bày quy trình phát triển và phân tích nội dung của IAS 27 – Separate Financial Statement (Báo cáo tài chính riêng)

- Làm rõ những quy định và hướng dẫn những nguyên tắc, cách ghi nhận, công

bố và trình bày của chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 27 cho “Báo cáo tài chinh riêng” Ngoài ra, cũng chỉ rõ cách thức ghi nhận cổ tức và cách trình bày chúng trên “Báo cáo tài chinh riêng”

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

+Đối tượng nghiên cứu:

-Chuẩn mực kế toán quốc tế này sẽ được áp dụng trong kế toán cho các khoản đầu tư và công ty con, công ty liên doanh, liên kết khi doanh nghiệp chọn lựa, hoặc được yêu cầu theo quy định phải trình bày báo cáo tại địa phương đó về “Báo cáo tài chính riêng”

+Phạm vi nghiên cứu:

Chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 27– Báo cáo tài chính riêng

Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS 10 – Consolidated Financial Statements (Hợp nhất Báo cáo tài chính)

Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS 9 –Financial instruments (Công

cụ tài chính)

Chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 28 – Investments in Associates and Joint Ventures (Đầu tư vào công ty liên kết, liên doanh)

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phương pháp nghiên cứu văn bản Từ nội dung nghiên cứu được, tiến hành phân tích các tiêu chí và sử dụng phương pháp tự luận để đưa ra các kết luận thích hợp cho IAS 27

1.5 Ý nghĩa của đề tài

Đề tài này củng cố lại lý thuyết về việc ghi nhận và trình bày nội dung liên quan đến Báo cáo tài chính riêng theo chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 27 – Báo cáo tài chính riêng Ngoài ra cũng căn cứ vào IAS 28, IFRS 10, IFRS 9 để làm rõ hơn về quy trình chuyển đổi IAS 27 cũng như cách ghi nhận cổ tức Đề tài này có thể là tiền

đề, là nền tảng cơ bản cho những nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo Ngoài ra, kết quả

phân tích của đề tài có thể là nguồn tham khảo cho các đối tượng chuyên ngành kế toán, cũng như các đối tượng khác muốn tìm hiểu cách ghi nhận của chuẩn mực vừa được đề cập trên

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN

2.1 Khái quát quá trình phát triển liên quan đến Báo cáo tài chính riêng theo văn bản của quốc tế – IAS 27

2.1.1 Lịch sử hình thành và quá trình phát triển chuẩn mực

Tháng 04/2001 Hội đồng chuẩn mực kế toán quốc tế (IASB) thừa nhận IAS

27 Hợp nhất Báo cáo tài chính và Kế toán cho khoản đầu tư vào công ty con, bản chính được ban hành bởi Ủy Ban Chuẩn mực kế toán quốc tế (IASC) vào năm 1989 Chuẩn mực này thay thế cho IAS 3 Hợp nhất Báo cáo tài chính (ban hành tháng 06/1976), ngoại trừ phần liên quan đến kế toán vào công ty liên kết

Tháng 12/2003, IASB ban hành chỉnh sửa IAS 27 với tiêu đề mới – Hợp nhất

và Báo cáo tài chính riêng được ban hành Việc sửa đổi IAS 27 là một phần của chương trình ban đầu của các dự án kỹ thuật Những sửa đổi của IAS 27 cũng kết hợp các hướng dẫn từ hai cách giải thích có liên quan (SIC-12 Hợp nhất – Đối tượng có mục đích đặc biệt và SIC-33 – Hợp nhất và phương pháp vốn chủ - Quyền biểu quyết tiềm năng và Phân bổ quyền sở hữu)

IASB sửa đổi IAS 27 vào tháng 01/2008 để giải quyết các vấn đề về kế toán cho lợi ích của cổ đông không kiểm soát và không kiểm soát công ty con như là một phần của dự án kết hợp kinh doanh của mình

Tháng 5/2011 IASB ban hành sửa đổi IAS 27 với tiêu đề - Báo cáo tài chính riêng IFRS 10 Hợp nhất Báo cáo tài chính giải quyết nguyên tắc kiểm soát và những yêu cầu liên quan đến việc trình bày Hợp nhất báo cáo tài chính

Các IFRS khác cũng được sửa đổi từ IAS 27, liên quan đến các vấn đề của thực thể đầu tư (Sửa đổi đối với IFRS 10, IFRS 12 và IAS 27) ban hành vào tháng 10/2012

Cụ thể:

09/1987 Bản nháp của dự thảo tiếp xúc E30 về Hợp nhất

Báo cáo tài chính và kế toán cho khoản đầu tư vào công ty con

04/1989 IAS 27 Hợp nhất Báo cáo tài chính và Kế toán

cho khoản đầu tư vào công ty con được ban hành

Có hiệu lực ngày 01/01/1990

1994 IAS 27 định dạng lại

12/1998 Sửa đổi bởi IAS 39 Công cụ tài chính: Ghi nhận

và Đo lường

Có hiệu lực ngày 01/01/1990

18/12/200

3

IAS 27 Hợp nhất và Báo cáo tài chính riêng được ban hành

Có hiệu lực cho kỳ hằng năm bắt đầu hoặc sau ngày 01/01/2005

25/06/200

5

Dự thảo tiếp xúc đề nghị sửa đổi bổ sung IFRS 3

và IAS 27 10/01/200

8

IAS 27 Hợp nhất và Báo cáo tài chính riêng (2008) được ban hành

Có hiệu lực cho kỳ hằng năm bắt đầu hoặc sau ngày 01/07/2009

22/05/200

8

Sửa đổi bởi Chi phí của công ty con trong Báo cáo tài chính riêng của công ty mẹ thông qua IFRSs

Có hiệu lực cho kỳ hằng năm bắt đầu hoặc sau ngày 01/01/2009

22/05/200

8

Sửa đổi bởi Cải tiến hằng năm của IFRSs (đầu tư vào công ty con để bán)

Có hiệu lực cho kỳ hằng năm bắt đầu hoặc sau ngày 01/01/2009

06/05/201

0

Sửa đổi bởi Cải tiến hằng năm của IFRSs 2010 (yêu cầu chuyển tiếp)

Có hiệu lực cho kỳ hằng năm bắt đầu hoặc sau ngày 01/07/2010

12/05/201

1

Ban hành lại IAS 27 Báo cáo tài chính riêng (sửa đổi năm 2011) Một phần của IAS 27 về Hợp nhất (2008) đã sửa đổi và thể hiện trong IFRS 10 Hợp nhất về Báo cáo tài chính

Có hiệu lực cho kỳ hằng năm bắt đầu hoặc sau ngày 01/01/2013

31/12/201 Sửa đổi bởi Thực thể đầu tư (sửa đổi đối với Có hiệu lực cho kỳ hằng

2 IFRS 10, IFRS 12 và IAS 27) năm bắt đầu hoặc sau

ngày 01/01/2014 12/08/201

4

Sửa đổi bởi Phương pháp vốn chủ trong Báo cáo tài chính riêng (Sửa đổi đối với IAS 27)

Có hiệu lực cho kỳ hằng năm bắt đầu hoặc sau ngày 01/01/2016, đối với các văn bản trước ngày này vẫn được thừa nhận

2.1.2 Mục tiêu

Mục tiêu của chuẩn mực này là hướng dẫn các nguyên tắc ghi nhận, đo lường

và cách trình bày các khoản đầu tư vào công ty con, công ty liên doanh và liên kết khi doanh nghiệp lập Báo cáo tài chính riêng

2.1.3 Phạm vi chuẩn mực

Chuẩn mực được áp dụng trong kế toán cho các khoản đầu tư vào công ty con, công ty liên kết khi một thực thể quyết định hoặc được yêu cầu bởi các quy định của địa phương cho việc trình bày Báo cáo tài chính riêng

Chuẩn mực này áp dụng khi một thực thể ban hành Báo cáo tài chính riêng nhưng tuân thủ theo Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế

Chuẩn mực này thay thế cho IAS 27 Hợp nhất và Báo cáo tài chính riêng được ban hành năm 2008

2.2 Một số khái niệm được dùng trong IAS 27

-Báo cáo tài chính hợp nhất là Báo cáo tài chính riêng của một nhóm trong đó

các tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, thu nhập, chi phí và dòng tiền của công ty mẹ

và công ty con sẽ được trình bày như một thực thể kinh tế duy nhất [IAS 27 (2011).4]

[IFRS 10 Appendix A]

-Báo cáo tài chính riêng được trình bày bởi công ty mẹ (nhà đầu tư có kiểm

soát của công ty con) hoặc một nhà đầu tư tham gia quyền kiểm soát hoặc có ảnh hưởng đáng kể, người được nhận đầu tư, trong đó các khoản đầu tư sẽ được hạch toán

theo giá gốc hoặc phù hợp với IFRS 9 Công cụ tài chính [IAS 27 (2011).4]

-Liên kết là một thực thể mà trong đó nhà đầu tư có ảnh hưởng đáng kể.(IAS 28.3)

-Kiểm soát của nhà đầu tư là quyền chi phối các chính sách tài chính và hoạt

động của doanh nghiệp nhằm thu được lợi ích kinh tế từ hoạt động của doanh nghiệp

đó (IFRS 10 Appendix A)

-Nhóm bao gồm mẹ và các công ty con (IFRS 10 Appendix A)

-Thực thể đầu tư là một thực thể:

(a) Thu được tiền từ một hoặc nhiều nhà đầu tư cho mục đích cung cấp những dịch vụ quản lý đầu tư từ những nhà đầu tư

(b) Cam kết đầu tư mà mục đích kinh doanh là để đầu tư nhằm tăng lợi nhuận, tăng vốn, thu nhập đầu tư hoặc cả hai

(c) Đo lường và đánh giá hiệu suất của tất cả các khoản đầu tư trên cơ sở

giá trị hợp lý (IFRS 10 Appendix A)

-Quyền kiểm soát chung là sự thỏa thuận về hợp đồng kiểm soát, chỉ tồn tại

khi các quyết định về những hoạt động có liên quan yêu cầu được sự đồng ý của các

bên kiểm soát (IAS 28.3)

-Liên doanh là một sự thỏa thuận trong đó các bên có quyền kiểm soát chung,

chịu trách nhiệm trong phạm vi phần tài sản ròng mà mỗi bên đóng góp (IAS 28.3)

-Hợp doanh là một bên tham gia liên doanh có quyền kiểm soát chung về phần

liên doanh góp vốn của mình (IAS 28.3)

-Công ty mẹ là một thực thể có quyền kiểm soát một hoặc nhiều hơn các thực

thể khác (IFRS 10 Appendix A)

-Có ảnh hưởng đáng kể thể hiện ở quyền tham gia vào các quyết định chính

sách tài chính và hoạt động của bên nhận đầu tư nhưng không được kiểm soát hoặc

đồng kiểm soát những chính sách đó (IAS 28.3)

-Công ty con là một thực thể được kiểm soát bởi một thực thể khác (IFRS 10

Appendix A)

CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH NỘI DUNG CỦA IAS 27 – BÁO CÁO TÀI CHÍNH RIÊNG

3.1 Yêu cầu của Báo cáo tài chính riêng

IAS 27 không ủy quyền mà các thực thể lập Báo cáo tài chính riêng phù hợp cho mục đích sử dụng Chuẩn mực kế toán quốc tế này được áp dụng khi một thực thể lập Báo cáo tài chính riêng được thực hiện theo Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế

[IAS 27 (2011).3]

Báo cáo tài chính riêng được trình bày thêm vào hợp nhất báo cáo tài chính hoặc bổ sung cho báo cáo tài chính, trong đó các khoản đầu tư vào công ty liên kết hoặc liên doanh được hạch toán theo phương pháp vốn chủ sở hữu

Phương pháp vốn chủ sở hữu được áp dụng trong báo cáo tài chính thì không tách rời báo cáo tài chính Tương tự như vậy, các báo cáo tài chính của một tổ chức không phải là công ty con, công ty liên kết hoặc liên doanh trong liên kết thì cũng

không tách rời báo cáo tài chính [IAS 27 (2011).7]

Một thực thể được miễn theo khoản 4 (a) của IFRS 10 từ hợp nhất hoặc đoạn

17 của IAS 28 (được sửa đổi năm 2011) từ việc áp dụng phương pháp vốn chủ sở hữu

thì có thể trình bày báo cáo tài chính riêng biệt như là báo cáo tài chính riêng của nó [IAS 27 (2011).8]

+Cụ thể IAS 28 đã yêu cầu tất cả khoản đầu tư vào công ty liên kết cho việc hợp nhất thì sử dụng phương pháp vốn chủ sở hữu, ngoại trừ trường hợp đầu tư được coi là “giữ để bán” theo IFRS 5 và phải hạch toán theo IFRS 5 Một nhà đầu tư được miễn áp dụng phương pháp vốn chủ nếu:

 Công ty mẹ không lập báo cáo tài chính hợp nhất theo IAS 27

 Ngoài ra, tất cả những trường hợp dưới đây đều phải áp dụng:

+Nhà đầu tư sở hữu toàn bộ hoặc một phần của các thực thể khác và các chủ sở hữu khác, gồm những người không có quyền biểu quyết, chủ đầu

tư không áp dụng phương pháp vốn chủ

+Chứng khoán của nhà đầu tư không được giao dịch công khai

+Không phải trong quá trình phát hành chứng khoán trên thị trường chứng khoán đại chúng

+Công ty mẹ cần tuân thủ các Chuẩn mực Báo cáo tài chính hợp nhất +Khi nhà đầu tư không còn ảnh hưởng đáng kể nữa thì không được áp dụng phương pháp vốn chủ sở hữu nữa Lúc này, nhà đầu tư sẽ sử dụng công cụ kế toán cho

đầu tư để phù hợp với IFRS 9 Công cụ tài chính Giá trị ghi sổ của khoản đầu tư tại ngày đó được ghi nhận là giá gốc như một tài sản tài chính theo IFRS 9

Trong suốt thời kỳ hiện tại và những thời kỳ so sánh được trình bày, cần chú ý những trường hợp ngoại lệ để hợp nhất cho tất cả các công ty con mà nó phù hợp với đoạn 31 của IFRS 10 trình bày Báo cáo tài chính riêng biệt được xem là Báo cáo tài

chính duy nhất của nó.[IAS 27 (2011).8A] Cụ thể như sau:

+Trừ trường hợp thực thể đầu tư có công ty con cung cấp cung cấp các dịch vụ liên quan đến hoạt động đầu tư của tổ chức (như đầu tư dịch vụ tư vấn, quản lý đầu tư,

hỗ trợ đầu tư…) hoặc trực tiếp thông qua công ty con, các bên thứ ba cũng như các nhà đầu tư của mình thì sẽ hợp nhất công ty con theo đoạn 19->26 của IFRS 10 và áp dụng các yêu cầu của IFRS 3 đến việc mua lại của bất kỳ công ty con nào đó; thì một thực thể đầu tư không hợp nhất công ty con hoặc áp dụng IFRS 3 khi nó nắm quyền kiểm soát của thực thể khác Mà thay vào đó nó sẽ được đo lường sự đầu tư vào công

ty con theo giá trị hợp lý thông qua lợi nhuận hoặc lỗ thông qua IFRS 9.2

3.2 Đo lường giá trị

Báo cáo tài chính riêng được lập thì phù hợp với tất cả các IFRS đang áp dụng,

trừ những trường hợp được quy định tại điều 10 của IAS 27 [IAS 27 (2011).9-10].Cụ

thể như sau:

+Khi một thực thể lập báo cáo tài chính riêng, hạch toán cho các khoản đầu tư

vào công ty con, công ty liên doanh, liên kết theo: giá gốc hoặc phù hợp với IFRS 9 hoặc sử dụng theo phương pháp vốn chủ mô tả cụ thể trong IAS 28 – Đầu tư vào các bên liên doanh, liên kết Những thực thể sẽ áp dụng chế độ kế toán tương tự cho mỗi mục đầu tư Khoản đầu tư hạch toán theo giá gốc phù hợp với IFRS 5 Tài sản dài hạn nắm giữ để bán và Ngừng hoạt động khi chúng được phân loại như giữ để

bán (hoặc bao gồm trong một nhóm xử lý được phân loại để bán) Đầu tư theo giá gốc nên được đo lường thấp hơn giá trị ghi sổ và giá trị hợp lý trừ đi các chi phí để bán Việc đo lường của những khoản đầu tư mà nó phù hợp với IFRS 9 thì không thay đổi trong những hoàn cảnh như vậy

Nếu một thực thể chọn lựa phù hợp với điều 18 của IAS 28 (được sửa đổi năm

2011), được đo lường theo các khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết theo giá