MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Mỗi một bộ môn có vai trò và vị trí riêng trong việc giáo dục học sinh nhằm phát triển toàn diện người học để đáp ứng mục tiêu giáo dục hiện nay là đào tạo thế hệ trẻ. Bộ môn Lịch sử cũng có ưu thế đặc biệt trong việc giáo dục người học. Chính vì vậy nhà văn Nga Tsecnưsepxki đã viết : “Có thể không biết, không cảm thấy say mê học tập môn Toán, tiếng Hy Lạp hoặc Latinh, hóa học; có thể không biết hàng nghìn khoa học khác nhưng dù sao đã là người có giáo dục mà không yêu thích lịch sử thì chỉ có thể là một con người phát triển không đầy đủ về trí tuệ” 77;9. Câu nói trên thể hiện sự quan tâm đặc biệt tới môn Lịch sử của nhà văn và đồng thời là của các nhà giáo dục. Chương trình lịch sử Việt Nam trong đó có nội dung được học tập ở lớp 7 trung học cơ sở phản ánh một giai đoạn quan trọng của lịch sử dân tộc – giai đoạn từ thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XIX có nhiều biến động to lớn về mọi mặt với những sự kiện, biến cố lịch sử quan trọng, nhân vật lịch sử tiêu biểu mà học sinh cần ghi nhớ và nắm vững. Các nhân vật này có một vị trí không thể thiếu đối với những sự kiện và tiến trình lịch sử của dân tộc. Việc hiểu rõ và hiểu đúng những kiến thức về nhân vật lịch sử đó còn góp phần giáo dục tư tưởng, tình cảm, đạo đức, lòng tự hào và định hướng cho các em có ý thức trân trọng những cống hiến to lớn của các thế hệ đi trước. Về thực tiễn dạy học hiện nay, giáo dục nói chung và DHLS nói riêng cũng đã và đang được tiến hành đổi mới theo định hướng năng lực của người học. Để giảng dạy tốt môn Lịch sử, ngoài sử dụng SGK, giáo viên còn phải cung cấp cho học sinh những nguồn tư liệu bên ngoài, giúp các em nhớ lâu, hiểu sâu kiến thức, làm phong phú tri thức và tăng sự hấp dẫn cho bài giảng. Một trong những nguồn tài liệu quan trọng đó chính là kiến thức về nhân vật lịch sử. Với nguồn kiến thức này, giáo viên không chỉ giúp học sinh nắm vững các kiến thức cơ bản của bài, ghi nhớ các sự kiện lịch sử một cách dễ dàng, mà còn giúp các em có những biểu tượng chân thực về sự kiện, hiện tượng lịch sử, về mối quan hệ giữa các sự kiện với nhau, lịch sử hiện lên sống động với những nhân vật cụ thể. Tuy nhiên, kết quả các kì thi tuyển sinh vào Đại học, Cao đẳng những năm gần đây cho thấy không ít học sinh nhầm lẫn giữa nhân vật lịch sử này với nhân vật lịch sử kia hoặc nhất là nhầm lẫn về thời đại của các nhân vật lịch sử đó. Về phía giáo viên, nhiều thầy cô chưa cập nhật về kiến thức về nhân vật lịch sử, không biết hoặc không quan tâm đến sự thay đổi của những quan điểm lịch sử mới. Bởi lẽ, khi học tập hoặc giảng dạy lịch sử, giáo viên thường chỉ quan tâm đến vấn đề sự kiện hiện tượng đó diễn ra như thế nào và kết quả ra sao, ít khi nghĩ đến việc tìm hiểu trong đó có những nhân vật lịch sử nào và đánh giá hiện nay với họ. Điều này đã làm giảm đi giá trị giáo dục tư tưởng, tình cảm cho học sinh qua bài học lịch sử. Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng dạy học hiện nay cần có những kiến thức lịch sử về nhân vật lịch sử và nhất là nhân vật lịch sử địa phương để làm phong phú cho lịch sử của dân tộc. Bên cạnh đó, cùng với việc nghiên cứu để đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy lịch sử, các nhà giáo dục nói chung vào giáo dục lịch sử nói riêng cũng cần phải nghiên cứu tìm hiểu và ứng dụng những phương pháp mới, nhằm nâng cao hiệu quả bài học lịch sử. Trong đó, việc tiến hành tổ chức các hoạt động ngoại khóa tìm hiểu về nhân vật địa phương trong DHLS đây là một yêu cầu cấp bách. Thái Bình là vùng đất ven biển thuộc đồng bằng châu thổ sông Hồng nổi tiếng với khí hậu ôn hòa, đất đai phì nhiêu được mệnh danh là “bờ xôi ruộng mật”. Tuy chỉ mới xuất hiện với tư cách là đơn vị hành chính cấp tỉnh vào thế kỉ XIX (năm 1890) nhưng đất và người nơi đây đã trải qua quá trình hình thành và phát triển lâu dài gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân. Chính mảnh đất này bất kì thời nào cũng sản sinh ra những anh hùng, danh nhân tiêu biểu với những đức tính tính cần cù, chăm chỉ, thông minh hiếu học và tinh thần bất khuất, kiên cường của địa phương. Vì vậy, việc tìm hiểu các nhân vật lịch sử địa phương Thái Bình trong dạy học LSVN thông qua hoạt động ngoại khóa không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả DHLS ở Thái Bình mà góp phần làm sáng tỏ những đóng góp của người dân Thái Bình vào công cuộc dựng nước và giữ nước. Thông qua đó, giúp các em có tình cảm và có trách nhiệm với gia đình, quê hương và tiếp tục học tập cũng như rèn luyện tốt hơn để lập thân, lập nghiệp và xây dựng quê hương giàu đẹp. Với những lý do trên, chúng tôi chọn vấn đề “Tổ chức hoạt động ngoại khóa về nhân vật lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử lớp 7 Trung học cơ sở tỉnh Thái Bình” làm đề tài luận văn Thạc sĩ khoa học giáo dục, chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học môn Lịch sử. 2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2.1 Tài liệu nước ngoài 2.1.1 Tài liệu tâm lý học, giáo dục học 2.1.2 Tài liệu giáo dục lịch sử 2.2 Tài liệu trong nước 2.2.1 Tài liệu tâm lý học, giáo dục học
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
BÙI THỊ THẢO
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA VỀ NHÂN VẬT LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ LỚP 7 - TRUNG HỌC CƠ SỞ TỈNH THÁI BÌNH
Chuyên ngành: Lí luận và PPDH bộ môn Lịch sử
Mã số: 60.14.01.11
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Mạnh Hưởng
HÀ NỘI, NĂM 2015
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Mỗi một bộ môn có vai trò và vị trí riêng trong việc giáo dục học sinh nhằm phát triển toàn diện người học để đáp ứng mục tiêu giáo dục hiện nay là đào tạo thế
hệ trẻ Bộ môn Lịch sử cũng có ưu thế đặc biệt trong việc giáo dục người học Chính
vì vậy nhà văn Nga Tsec-nư-sep-xki đã viết : “Có thể không biết, không cảm thấy say
mê học tập môn Toán, tiếng Hy Lạp hoặc La-tinh, hóa học; có thể không biết hàng nghìn khoa học khác nhưng dù sao đã là người có giáo dục mà không yêu thích lịch
sử thì chỉ có thể là một con người phát triển không đầy đủ về trí tuệ” [77;9] Câu nói
trên thể hiện sự quan tâm đặc biệt tới môn Lịch sử của nhà văn và đồng thời là của các nhà giáo dục
Chương trình lịch sử Việt Nam trong đó có nội dung được học tập ở lớp 7 trung học cơ sở phản ánh một giai đoạn quan trọng của lịch sử dân tộc – giai đoạn từ thế kỉ
X đến nửa đầu thế kỉ XIX có nhiều biến động to lớn về mọi mặt với những sự kiện, biến cố lịch sử quan trọng, nhân vật lịch sử tiêu biểu mà học sinh cần ghi nhớ và nắm vững Các nhân vật này có một vị trí không thể thiếu đối với những sự kiện và tiến trình lịch sử của dân tộc Việc hiểu rõ và hiểu đúng những kiến thức về nhân vật lịch
sử đó còn góp phần giáo dục tư tưởng, tình cảm, đạo đức, lòng tự hào và định hướng cho các em có ý thức trân trọng những cống hiến to lớn của các thế hệ đi trước
Về thực tiễn dạy học hiện nay, giáo dục nói chung và DHLS nói riêng cũng đã
và đang được tiến hành đổi mới theo định hướng năng lực của người học Để giảng dạy tốt môn Lịch sử, ngoài sử dụng SGK, giáo viên còn phải cung cấp cho học sinh những nguồn tư liệu bên ngoài, giúp các em nhớ lâu, hiểu sâu kiến thức, làm phong phú tri thức và tăng sự hấp dẫn cho bài giảng Một trong những nguồn tài liệu quan trọng đó chính là kiến thức về nhân vật lịch sử Với nguồn kiến thức này, giáo viên không chỉ giúp học sinh nắm vững các kiến thức cơ bản của bài, ghi nhớ các sự kiện lịch sử một cách dễ dàng, mà còn giúp các em có những biểu tượng chân thực về sự kiện, hiện tượng lịch sử, về mối quan hệ giữa các sự kiện với nhau, lịch sử hiện lên
Trang 3sống động với những nhân vật cụ thể Tuy nhiên, kết quả các kì thi tuyển sinh vào Đại học, Cao đẳng những năm gần đây cho thấy không ít học sinh nhầm lẫn giữa nhân vật lịch sử này với nhân vật lịch sử kia hoặc nhất là nhầm lẫn về thời đại của các nhân vật lịch sử đó Về phía giáo viên, nhiều thầy cô chưa cập nhật về kiến thức về nhân vật lịch sử, không biết hoặc không quan tâm đến sự thay đổi của những quan điểm lịch sử mới Bởi lẽ, khi học tập hoặc giảng dạy lịch sử, giáo viên thường chỉ quan tâm đến vấn đề sự kiện - hiện tượng đó diễn ra như thế nào và kết quả ra sao, ít khi nghĩ đến việc tìm hiểu trong đó có những nhân vật lịch sử nào và đánh giá hiện nay với họ Điều này đã làm giảm đi giá trị giáo dục tư tưởng, tình cảm cho học sinh qua bài học lịch sử Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng dạy học hiện nay cần có những kiến thức lịch sử về nhân vật lịch sử và nhất là nhân vật lịch sử địa phương để làm phong phú cho lịch sử của dân tộc Bên cạnh đó, cùng với việc nghiên cứu để đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy lịch sử, các nhà giáo dục nói chung vào giáo dục lịch sử nói riêng cũng cần phải nghiên cứu tìm hiểu và ứng dụng những phương pháp mới, nhằm nâng cao hiệu quả bài học lịch sử Trong đó, việc tiến hành tổ chức các hoạt động ngoại khóa tìm hiểu về nhân vật địa phương trong DHLS đây là một yêu cầu cấp bách
Thái Bình là vùng đất ven biển thuộc đồng bằng châu thổ sông Hồng nổi tiếng với khí hậu ôn hòa, đất đai phì nhiêu được mệnh danh là “bờ xôi ruộng mật” Tuy chỉ mới xuất hiện với tư cách là đơn vị hành chính cấp tỉnh vào thế kỉ XIX (năm 1890) nhưng đất và người nơi đây đã trải qua quá trình hình thành và phát triển lâu dài gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân Chính mảnh đất này bất kì thời nào cũng sản sinh ra những anh hùng, danh nhân tiêu biểu với những đức tính tính cần cù, chăm chỉ, thông minh hiếu học và tinh thần bất khuất, kiên cường của địa phương Vì vậy, việc tìm hiểu các nhân vật lịch sử địa phương Thái Bình trong dạy học LSVN thông qua hoạt động ngoại khóa không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả DHLS ở Thái Bình mà góp phần làm sáng tỏ những đóng góp của người dân Thái Bình vào công cuộc dựng nước và giữ nước Thông qua đó, giúp các em có tình cảm và có trách nhiệm với gia đình, quê hương và tiếp tục học tập cũng như rèn luyện tốt hơn để lập thân, lập nghiệp và xây dựng quê hương giàu đẹp
Trang 4Với những lý do trên, chúng tôi chọn vấn đề “Tổ chức hoạt động ngoại khóa về
nhân vật lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử lớp 7 - Trung học cơ sở tỉnh Thái Bình” làm đề tài luận văn Thạc sĩ khoa học giáo dục, chuyên ngành Lý luận và
Phương pháp dạy học môn Lịch sử
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
2.1 Tài liệu nước ngoài
2.1.1 Tài liệu tâm lý học, giáo dục học
2.1.2 Tài liệu giáo dục lịch sử
2.2 Tài liệu trong nước
2.2.1 Tài liệu tâm lý học, giáo dục học
Tài liệu giáo dục lịch sử
Từ việc tìm hiểu trên đã đặt ra nhiều vấn đề mà trong phạm vi của đề tài chúng tôi cần phải giải quyết như:
Thứ nhất, tiếp thu và phát triển những công trình nghiên cứu của việc sử dụng
tài liệu về nhân vật lịch sử để tổ chức hoạt động ngoại khóa cho học sinh Luận văn
kế thừa các vấn đề lý luận của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa cho học sinh về nhân vật lịch sử địa phương Từ khái niệm đến vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa đến đến các hình thức tổ chức điều này giúp chúng tôi đi sâu tìm hiểu và đề xuất những biện pháp phù hợp để tổ chức hoạt động ngoại khóa lịch sử
Thứ hai, nghiên cứu chương trình SGK lịch sử lớp 7 – THCS, xác định những
nhân vật lịch sử địa phương Thái Bình tiêu biểu để tổ chức các hoạt động ngoại khóa Đồng thời đề xuất những biện pháp thực hiện với những phương pháp dạy học hiện đại, tích cực
Thứ ba, tiến hành khảo sát và thực nghiệm sư phạm để khảo sát và kiểm chứng
tính khả thi của đề tài
3 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài
3.1 Mục đích
Trên cơ sở khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa
về nhân vật lịch sử trong dạy học lịch sử, luận văn chú ý đề cập đến nội dung nhân
Trang 5vật lịch sử địa phương thông qua hoạt động ngoại khóa Bên cạnh đó, đề xuất các biện pháp sử dụng để tổ chức hoạt động đó hiệu quả trong dạy học LSVN trong chương trình Lịch sử lớp 7 – THCS tỉnh Thái Bình
3.2 Nhiệm vụ
Từ mục đích đặt ra, đòi hỏi đề tài phải giải quyết các nhiệm vụ sau:
- Tìm hiểu cơ sở lý luận và thực trạng tổ chức hoạt động ngoại khóa về nhân vật lịch sử trong DHLS Việt Nam nói chung và lịch sử địa phương nói riêng ở các trường trên địa bàn tỉnh Thái Bình
- Tìm hiểu nội dung chương trình LSVN và xác định những nội dung về nhân vật lịch sử cần khai thác để DHLS Việt Nam trong chương trình lớp 7 – THCS
- Đề xuất những biện pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa về nhân vật địa phương
trong DHLSVN lớp 7 - THCS tỉnh Thái Bình
- Thực nghiệm sư phạm làm cơ sở thực tiễn của đề tài và khẳng định tính khả thi thông qua việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa tại địa phương
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quá trình tổ chức hoạt động ngoại khóa về nhân vật lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 7 - THCS tỉnh Thái Bình
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nội dung: Việc tổ chức hoạt động ngoại khóa cho HS bao gồm nhiều nội dung như về địa danh lịch sử, sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử khá đa dạng và phong phú Tuy nhiên, do trình độ nhận thức của tác giả còn hạn chế nên bước đầu nghiên cứu về một số nhân vật tiêu biểu ở Thái Bình khi dạy học LSDT lớp 7 chương trình THCS trong bài học ngoại khóa
Phạm vi không gian: Tác giả tiến hành điều tra nghiên cứu thực tiễn tại địa phương Thái Bình và thực nghiệm sư phạm tại trường THCS Phạm Huy Quang (tại thị trấn Đông Hưng – Thái Bình)
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Trang 65.1 Phương pháp luận
Đề tài này dựa vào cơ sở lí luận của các tác gia kinh điển của chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các văn kiện, tài liệu của Đảng và Nhà nước về công tác giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ
Ngoài ra, đề tài còn dựa trên cơ sở lí luận về Phương pháp dạy học lịch sử, Giáo dục học, Tâm lí học của các nhà khoa học giáo dục… có liên quan
5.2 Phương pháp nghiên cứu
* Nghiên cứu lý thuyết
Tác giả nghiên cứu thông qua các tài liệu về giáo dục học, giáo dục lịch sử, tâm
lý học, các văn kiện và tài liệu của Đảng, Nhà nước, của Bộ giáo dục – đào tạo
Sử dụng nội dung chương trình sách giáo khoa lịch sử THCS, các tài liệu về LSĐP tỉnh Thái Bình và những tài liệu liên quan đến nội dung cần đề tài cần khai thác để tương ứng với việc giảng dạy LSDT
* Nghiên cứu thực tiễn
Sử dụng phương pháp điều tra, dự giờ, phỏng vấn, kiểm tra đánh giá học sinh để
có cơ sở kết luận chính xác về thực trạng việc tổ chức hoạt động ngoại khóa về nhân vật lịch sử tại địa phương
* Sử dụng toán học thống kê
Trên cơ sở lập bảng tính và so sánh lớp đối chứng với lớp thực nghiệm để chúng tôi đánh giá được hiệu quả của các PPDH đã đề xuất
* Thực nghiệm sư phạm
Sử dụng phương pháp quan sát và thực nghiệm sư phạm: tổ chức thực nghiệm
sư phạm dưới hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa tại trường THCS Phạm Huy Quang Điều tra, khảo sát sự nhận thức, thái độ của học sinh sau khi tiến hành tổ chức hoạt động ngoại khóa để khẳng định kết quả thực tiễn của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa lịch sử ở trường THCS
6 Ý nghĩa của đề tài
6.1 Ý nghĩa khoa học
Hoàn thành việc nghiên cứu của đề tài góp phần làm phong phú lý luận dạy học
bộ môn về việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa nói chung và về nhân vật trong dạy học LSDT ở trường THCS nói riêng
Trang 76.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn giúp bản thân tác giả có kiến thức và tổ chức cũng như tổ chức hoạt động tốt hơn về nhân vật lịch sử địa phương trong DHLS Bên cạnh đó, đây còn có thể là tài liệu tham khảo cho các giáo viên giảng dạy bộ môn lịch
sử cả nước nói chung và trên địa bàn các trường THCS tỉnh Thái Bình nói riêng vận dụng góp phần nâng cao chất lượng bộ môn và đáp ứng yêu cầu mục tiêu giáo dục đào tạo thế hệ trẻ
7 Đóng góp của đề tài
- Đề tài tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động ngoại
khóa cho học sinh về nhân vật địa phương trong DHLS nói chung và ở tỉnh Thái Bình nói riêng
- Thông qua những nội dung cụ thể, tác giả đề xuất những biện pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa về nhân vật địa phương trong DHLS ở tỉnh Thái Bình
8 Giả thuyết khoa học của đề tài
Có thể góp phần nâng cao chất lượng bộ môn trong DHLSVN ở trường THCS trên địa bàn tỉnh Thái Bình thông qua những biện pháp mà luận văn đề xuất phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường và khả năng nhận thức của học sinh
9 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn gồm 2 chương với nội dung như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa về nhân vật lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử ở trường THCS
Chương 2: Phương pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa về nhân vật lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử lớp 7 - THCS tỉnh Thái Bình.
Trang 8NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA VỀ NHÂN VẬT LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THCS
1.1 Cơ sở lý luận và xuất phát của đề tài
1.1.1 Một số khái niệm, thuật ngữ cơ bản sử dụng trong đề tài
- Hoạt động ngoại khóa
- Tổ chức hoạt động ngoại khóa
- Nhân vật lịch sử địa phương
1.1.2 Mục tiêu bộ môn Lịch sử
Mục tiêu của bộ môn Lịch sử nói riêng và các bộ môn khác ở trường THCS nói riêng đều được xây dựng trên cơ sở lý luận và thực tiễn, nhằm cụ thể hóa mục tiêu giáo dục nói chung của Đảng và nhà nước ta Nó thể hiện thông qua chức năng, nhiệm vụ, đặc trưng, nội dung của môn học và tình hình nhiệm vụ cụ thể của đất nước trong hoàn cảnh, điều kiện lịch sử cụ thể
1.1.3 Đặc trưng của việc dạy học lịch sử ở trường phổ thông
1.1.4 Đặc điểm tâm lí học sinh đối với việc tổ chức hoạt động ngoại khóa trong DHLS ở trường THCS
Trong dạy học lịch sử nói chung và dạy học về các nhân vật lịch sử nói riêng,
GV cũng cần chú ý đến những phương pháp giảng dạy phù hợp với học sinh trung học cơ sở Một trong những phương pháp đạt hiệu quả trong phát huy tính tích cực học sinh là hình thức hoạt động ngoại khóa lịch sử với những phương pháp đa dạng như đọc sách lịch sử, kể chuyện lịch sử, thi tìm hiểu và triển lãm hình ảnh lịch sử, dạ hội lịch sử… Bên cạnh những kiến thức lịch sử, HS còn được rèn luyện những kĩ năng trong tư duy nhận thức, năng lực cá nhân, khả năng làm việc nhóm, bồi dưỡng tư tưởng tình cảm… Như vậy, tổ chức hoạt động ngoại khóa là cần thiết giúp các em có những kiến thức phong phú, tăng vốn hiểu biết và nhận thức phù hợp với lứa tuổi của các em
Trang 91.1.5 Mối quan hệ giữa hoạt động nội khóa với hoạt động ngoại khóa trong DHLS ở trường THCS
Trong dạy học lịch sử và trong dạy học nói chung, hình thức nội khóa là hình thức dạy học cơ bản, phổ biến Tuy nhiên, đây không phải là hình thức duy nhất, mà cần nhiều hình thức hỗ trợ khác như hoạt động ngoại khóa Chúng có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau trong việc đào tạo thế hệ trẻ
1.1.6 Vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa trong DHLS ở trường THCS
1.1.6.1 Vai trò
Đối với giáo viên:
Đối với học sinh
1.1.6.2 Ý nghĩa
Về kiến thức
Về thái độ :
Về kĩ năng
1.1.7 Yêu cầu của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa về nhân vật lịch sử địa phương trong DHLS ở trường THCS
1.1.7.1 Yêu cầu khi xác định mục tiêu tổ chức
Như vậy, qua việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa lịch sử cũng đã góp phần giáo dục đạo đức, phát triển năng lực, bồi dưỡng năng khiếu, phát huy tính tích cực,
tự giác, chủ động của học sinh Hoạt động ngoại khóa đóng một vai trò quan trọng trong việc bổ trợ kiến thức, bổ sung các kỹ năng và kinh nghiệm sống cho học sinh, giúp học sinh trở thành những con người toàn diện Chính vì vậy, cần có sự khuyến khích các trường đa dạng hóa các hoạt động ngoài giờ để tạo ra các tiết học sinh động, gắn liền với thực tế, giúp học sinh có thêm niềm vui, hứng thú khi đến trường
1.1.7.2 Yêu cầu khi xác định nội dung kiến thức
Đảm bảo tính chính xác, khoa học
Nội dung xây dựng chủ đề là những vấn đề cơ bản, tiêu biểu tránh “hiện đại hóa lịch sử”
Không được tách rời các yếu tố không gian, thời gian, địa danh
Trang 10Nội dung chủ đề theo chính sách của Đảng, Nhà nước, Bộ giáo dục và điều kiện trường học
Cần xây dựng chủ đề theo mức độ biết, hiểu, vận dụng
Tránh tình trạng tham kiến thức dẫn đến quá tải
Phải quan tâm đến phát huy tính tích cực, độc lập của học sinh
1.1.7.3 Yêu cầu khi lựa chọn hình thức và phương pháp tổ chức
Cần phong phú, đa dạng, mang tính cụ thể, hình ảnh và trực quan về
Cần thực hiện có hiệu quả
Cần phát huy tính tích cực, độc lập của HS
Linh động sáng tạo trong hoàn cảnh cụ thể
1.1.7.4 Yêu cầu về sự tâm huyết của giáo viên
1.2 Cơ sở thực tiễn
1.2.1 Thực trạng của việc dạy và học lịch sử ở trường THCS
Những năm gần đây, bộ môn lịch sử cũng đang được quan tâm hơn trước biểu hiện đó là những cuộc thi tìm hiểu lịch sử cho giáo viên và học sinh, những cuộc thi học sinh giỏi, giáo viên giỏi… Ở một số nơi việc truyên truyền xã hội học tập lịch sử
đã được phát huy và đạt hiệu quả nhất là khi có sự tham gia của công nghệ thông tin
1.2.2 Thực trạng của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa nhân vật lịch sử địa phương ở trường THCS
1.2.2.1 Thực trạng của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa
Hoạt động ngoại khóa đã và đang được tiến hành Đây là một hình thức dạy học đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển toàn diện nhân cách của HS Để làm sáng tỏ vấn đề này và có cơ sở để đánh giá khách quan, chúng tôi đã tiến hành điều tra, khảo sát thực tiễn ở trường THCS trên địa bàn tỉnh Thái Bình để làm cơ sở cho những kết luận và định hướng cho các biện pháp sư phạm trong đề tài nghiên cứu của mình
1.2.2.2 Thực trạng của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa về nhân vật lịch sử địa phương