Cảnh báo về các loại ma tuý mới: Tem giấy, muối tắm và cỏ Mỹ

MA TÚY: PHÂN LOẠIMa túy được chia làm 2 nhóm theo tác động trên hệ thần kinh: - Nhóm gây ức chế trầm dịu: Nhựa thuốc phiện/Morphin là thànhphần chính và gây hoạt tính trong nhựa thuốc ph

3) Sử dụng có xu hướng tăng liều.

4) Là chất bị cấm bởi luật pháp nước sở tại.

MA TÚY: PHÂN LOẠI

Ma túy được chia làm 2 nhóm theo tác động trên hệ thần kinh:

- Nhóm gây ức chế trầm dịu: Nhựa thuốc phiện/Morphin (là thànhphần chính và gây hoạt tính trong nhựa thuốc phiện) và Heroin

(diacetyl morphine) Các thuốc giảm đau được dùng hạn chế với

mục đích y học như: Pethidine (dolargan), Fentanyl (durogesic)…

- Nhóm gây kích thích thần kinh: gồm tất cả các nhóm còn lại:

+ Amphetamine và các dẫn xuất như: methamphetamine, MDMA, MDEA, MMDA, DOM… (thuốc lắc)

+ Cocain: chiết xuất từ lá cây Erythroxylon coca

+ Các thuốc gây ảo giác như: LSD, Mescaline, PCP…

+ Cần sa và cần sa mới (cỏ Mỹ)

+ Muối tắm (mephedrone, cathinone) chiết xuất từ lá cây khat

- Sử dụng lâu ngày gây có thể gây biến đổi nhân cách.

- Tiêu tốn nhiều tiền và mất khả năng học tập, làm việc.

- Trộm cướp để có tiền thỏa mãn cơn nghiện.

Tem giấy/Bùa lưỡi (LSD)

TEM GIẤY/BÙA LƯỠI

- Hiện được bán dưới hình thức những miếng giấy nhỏ như con tem và có giá khá rẻ

- Được sử dụng bằng cách le lưỡi liếm như dán tem hoặc ngậmđầu lưỡi

- Thực chất là miếng giấy được tẩm chất gây ảo giác LSD (lysergic acid diethylamide)

- LSD được tổng hợp tại Thụy Sĩ vào năm 1938 từ ergotamine bởiAlbert Hofmann

- LSD tái xuất hiện trong thời gian gần đây sau 1 thời gian dài (từcuối thập niên 1970s) thế giới ngầm đã ngưng sản xuất Là chấtgây ảo giác mạnh nhất được biết, chỉ vài chục mcg là có thể gây ảogiác và được xem là 1 trong 2 chất ma túy nguy hiểm nhất

TEM GIẤY/BÙA LƯỠI (TT)

- Cơ chế tác động của LSD khá phức tạp và được cho là tác độngtrên tất cả phân nhóm của thụ thể dopamine (mạnh nhất trên D2)

và cả nor/adrenaline, có tác động yếu hơn trên các thụ thể

serotonine (5HT2A và 5HT2C) [Marona-Lewicka D, Thisted RA,

Nichols DE -Psychopharmacology 2005].

- Ngoài ra LSD còn gây tăng phóng thích glutamate trong vỏ não

[Nichols DE- Pharmacology & Therapeutics 2004].

- Thời gian bán hủy của LSD là 5 giờ nhưng thời gian gây tác độngkéo dài đến 12 giờ và nếu dùng liều >1mcg/kg thì các triệu

chứng loạn thần có thể kéo dài đến vài ngày [Papac DI, Foltz

RL-Journal of Analytical Toxicology /June 1990].

Cây Khat (chiết xuất ra mephedrone

và cathinone)

Cây ma hoang (chiết xuất ra ephedrine/tiền chất của

amphetamine)

Đá (methamphetamine)

Muối tắm (bath salt)

Muối tắm (MgSO4)

MUỐI TẮM

- Muối tắm (bath salts) là tên lóng của một loại ma túy có tên hóahọc là mephedrone hoặc cathinone hoặc hỗn hợp của cả 2 chấttrên Cách sử dụng tương tự như đá (đốt hít)

- Được đặt tên trùng với sản phẩm thông thường là bath salts

(MgSO4) để qua mặt các cơ quan chức năng Trên sản phẩm luôn

có dòng chữ “not for human consumption” (không dùng cho con người) Được chiết xuất của lá cây Khat tên khoa hoc là Catha

edulis, là 1 loại cây dại mọc nhiều tại vùng Trung Đông, bán đảo Ả Rập và vùng Sừng Châu Phi

- Chất hóa học là mephedrone hoặc cathinone, có cấu trúc hóa họcgần giống methamphetamine và cho hiệu ứng giống

methamphetamine nhưng yếu hơn

(1929)

Cathinone (1920)

Methamphetamine

(1920)

Amphetamine

(1887)

MUỐI TẮM

- Tên lóng: Cat, Hagigat, meo meo, muối tắm (bath salts) Mô hình phân tử cho thấy mức độ tan trong nước giảm dần

cathinone > mephedrone >metamphetamine → khả năng

vượt qua hàng rào máu-não tăng dần → hiệu lực ↑ dần.

- Cơ chế hoạt động được cho là tác động lên các chất vận

chuyển của các monoamines như dopamine,

norepinephrine và serotonine và thông qua việc tăng phóng thích và ức chế tái hấp thu của 3 chất này Cơ chế hoạt động này tương tự như methamphetamine và giải thích các triệu chứng loạn thần có thể gặp ở người sử dụng “muối tắm”

giống như methamphetamine.

Cần Sa Cỏ Mỹ/K2/Spice

CỎ MỸ

- Còn được gọi là cỏ Úc, cỏ Canada; là một từ lóng để chỉ một loại cần sa mới dù xuất xứ có thể là từ Trung Quốc hay vùng Tam giác vàng Được bán trên thị trường như là một hỗn

hợp lá của nhiều loại thực vật và được tẩm các hoạt chất

kích thích thần kinh và trên bao bì cũng ghi “ not for human consumption ” (không dùng cho con người) Trên bao bì

thường ghi là K2/spice.

- Tương tự như muối tắm, K2/spice trước đây cũng được bán trong các cửa hàng tiện lợi và tại các trạm xăng tại Mỹ và

Châu Âu Hiện nay muối tắm và K2/spice bị đưa vào danh

mục cấm của hầu hết các quốc gia Tại Mỹ, muối tắm và

K2/spice bị đưa vào bảng 1 và đặt dưới sự kiểm soát của DEA

CÁC HOẠT CHẤT CÓ TRONG CỎ MỸ

• Nếu như thành phần của muối tắm khá thuần nhất với

cathinone, mephedrone hoặc hỗn hợp của 2 chất này thì cỏ

Mỹ có thành phần đa dạng và phức tạp hơn rất nhiều

Thành phần sẽ thay đổi tùy thuộc vào thị trường mà nhà

sản xuất muốn nhắm đến Nếu thị trường là 1 quốc gia nào

đó ngăn cấm cần sa thì thảo mộc được thay thế bằng 1 loại

lá khác (thường là lá Khat) hoặc 1 loại thực vật nào đó và

được tẩm các dẫn xuất của THC (Tetrahydrocannabinol) hay

1 chất giống THC (cannabidiol like) được gọi chung là cần

sa tổng hợp sao cho người sử dụng sản phẩm của họ không dương tính với que thử cần sa hay que thử

methamphetamine hiện có (que thử 4 chân)

CÁC HOẠT CHẤT CÓ TRONG CỎ MỸ

• Có thể xem cỏ Mỹ là hỗn hợp ma túy và có tác động dược lý giốngcần sa (nhưng mạnh hơn) cộng với tác động giống hàng đá

(methamphetamine) do đó là một loại ma túy mới rất nguy hiểm

• Điều đặc biệt nguy hiểm và các chất giống cần sa: 018,

JWH-073, JWH-250, MDPV, XLR-11… và chất giống hàng đá :

mephedrone, cathinone đều không làm dương tính các test thửnhanh phát hiện chất ma túy hiện có Điều này gây bối rối cho các

cơ quan chức năng và gây khó khăn cho công tác phòng chống

ma túy hiện nay

• Trong các chất giống cần sa (cannabidiol like), XLR-11 được cho

là gây hiệu ứng (ảo giác, hoang tưởng) mạnh nhất

CÁC HOẠT CHẤT CÓ TRONG CỎ MỸ

- Các chất thuộc nhóm cần sa tổng hợp được cho là đồng vận

với thụ thể cannabinoid nhưng gây ra một hiệu ứng mạnh hơnTetrahydrocannabinol (THC) là hoạt chất có trong cây cần sa [1]

- Trong 1 nghiên cứu được tiến hành tại Đại học Freiburg-Đứcvào năm 2009 trên 7 mẫu K2/spice đã cho kết quả hoàn toànkhác nhau và có đến 4 chất cần sa tổng hợp khác nhau [2]

- Trong 1 thử nghiệm khác được tiến hành tại New Zealand trên

41 mẫu K2/spice và được báo cáo vào tháng 7/2011 đã tìmthấy 11 loại cần sa tổng hợp [3]

(1)European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction: Understanding the “spice” phenomenon

(2)"Modedroge "Spice" ist verboten!”(in German) Bmg.bund.de March 10, 2009.

(3) 'Herbal High' synthetic Cannabinoid composition, released by ESR July 2011

CÁC HOẠT CHẤT CÓ TRONG CỎ MỸ

Tetrahydrocannabiol

XLR-11(1- (5 Fluoro-pentyl) -1 H -indole-3-yl)

(2,2,3,3-tetramethylcyclopropyl) methanone

JWH-018 1-pentyl-3-(1-naphthoyl) indole JWH-073 (1-butyl-3-(1-naphthoyl) indole)

JWH-250 1-pentyl-3 -(2-methoxyphenylacetyl) indole

MDPV (Methylenedioxypyrovalerone)

TÌNH TRẠNG PHÁP LÝ

• Tại Việt Nam, một nghị định của Thủ tướng Chính phủ (82/2013/NĐ-CP) ban hành ngày 19/07/2013 có hiệu lực từ 15/09/2013 trong đó muối tắm (mephedrone và cathinone) đã bị đưa vào danh mục chất ma túy.

• Nghị định số 126/2015/ NĐ-CP ban hành ngày

09/12/2015 có hiệu lực từ 01/02/2016, bổ sung nghị định 82/2013/NĐ-CP đã liệt kê các hoạt chất có trong

cỏ Mỹ vào danh mục chất ma túy.

CÁC QUE THỬ MA TÚY MỚI

Test mephedrone: 16,12 €/10 kit Test K2/spice: 9,47USD/kit

Các kit thử này hiện chưa có tại Việt Nam

Nutt, D.; King, L A.; Saulsbury, W.; Blakemore, C.(2007) "Development of a rational scale to assess the harm of drugs of potential misuse" The Lancet 369 (9566):

1047–1053 doi:10.1016/S0140-6736(07)60464-4 PMID 17382831

"Quantifying the RR of harm to self and others from substance misuse: results from

a survey of clinical experts across Scotland" BMJ Open 2 (4): e000774–

e000774 doi:10.1136/bmjopen-2011-000774 Retrieved 8 October 2015

KẾT LUẬN

- Thế giới ngầm luôn đi trước luật pháp và các nhà quản lý một

bước, họ luôn tìm cách lách luật một cách khôn ngoan Khi luật

pháp cấm chất này họ sẽ tìm ra chất khác thay thế chưa bị luật

pháp phát hiện và ngăn cấm Muối tắm và cỏ Mỹ (K2/spice) đã

xuất hiện trên thế giới từ đầu những năm 2000 nhưng phải đếnhơn mười năm sau thì mới bị đặt ra ngoài vòng pháp luật

- Hiện nay đã có thêm 2 chất ma túy mới ngoài 3 chất trên nhưngchưa thấy xuất hiện tại Việt Nam là Benzylpiperazine (BZP-mộtdẫn xuất từ thuốc xổ giun piperazine trước đây và hiện không còn

sử dụng) và Gama hydroxyl-butyric (GHB) nhưng có lẽ do 2 chấtnày có tác động yếu hơn các chất kể trên nên mức độ lan rộng kémhơn

KẾT LUẬN

Do các loại ma túy mới này không làm dương tính với các test nhanh phát hiện chất ma túy hiện có tại Việt Nam (muối tắm với test methamphetamine và cỏ Mỹ với test THC) nên các loại ma túy mới này sẽ là một thách thức

đối với công tác phòng chống ma túy hiện nay Có thể

nói: một hiểm họa ma túy mới đã bắt đầu lộ diện và

chúng ta chỉ còn cách giáo dục cho thế hệ trẻ nhận biết

để tránh xa những cuộc chơi mang tính nghiện ngập vì

hầu hết các tình trạng nghiện ngập đều bắt đầu từ những cuộc chơi và sự rủ rê, cộng với bản tính tò mò “thử cho

biết” của tuổi mới lớn Cuộc chiến với ma túy còn dài và

có lẽ sẽ không hồi kết.

CÁM ƠN QUÝ VỊ ĐÃ LẮNG NGHE !