Để đạt được mục tiêu và ý nghĩa của hoạt động đối ngoại, việctìm hiểu đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta cũng nhưnhững tồn tại, hạn chế trong hoạt động đối ngoại của
Trang 1Họ và tên học viên: Phạm Hoàng Oanh
Lớp: Cao cấp Chính trị khóa 37 Cần Thơ (A37)
Cần Thơ, tháng 8 năm 2015
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU 1
PHẦN NỘI DUNG I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ BỐI CẢNH TRONG NƯỚC HIỆN NAY 5
1 Đặc điểm tình hình thế giới 5
2 Những xu thế chủ yếu trong quan hệ quốc tế hiện nay 6
3 Bối cảnh trong nước 7
II ĐƯỜNG LỐI VÀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 7
1 Quá trình hình thành và hoàn thiện đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta 7
2 Nội dung chủ yếu của đường lối, chính sách đối ngoại đổi mới của Đảng và Nhà nước ta hiện nay 13
3 Thành tựu và phương hướng hoạt động đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta trong quá trình đổi mới công tác đối ngoại 16
3.1 Thành tựu 16
3.2 Phương hướng hoạt động đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta trong quá trình đổi mới công tác đối ngoại 18
III THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẦN THƠ 20
1 Đặc điểm tình hình kinh tế xã hội thành phố Cần Thơ 20
2 Đặc điểm tình hình hoạt động đối ngoại của thành phố Cần Thơ 21
3 Thực trạng công tác quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động đối ngoại của thành phố Cần Thơ trong thời gian qua 23
3.1 Kết quả đạt được 23
3.2 Tồn tại, hạn chế 29
4 Cơ sở pháp lý của Đề án 34
Trang 36 Cách thức tổ chức thực hiện Đề án 35
7 Điều kiện đảm bảo thực hiện Đề án 45
PHẦN KẾT LUẬN 49 PHỤ LỤC
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 4PHẦN MỞ ĐẦU
Cùng với dòng chảy của lịch sử dân tộc, ngoại giao Việt Nam đã trải quabiết bao thăng trầm Có thể nói, ở mỗi giai đoạn khác nhau thì hoàn cảnh lịch sửtrong và ngoài nước lại có những thay đổi nhất định Và chính sự thay đổi khôngngừng của không gian và thời gian lịch sử ấy đã chi phối trực tiếp để đưa đến sựcải biến trong đường lối, phương thức ngoại giao qua các thời kỳ lịch sử, trong
đó có nền ngoại giao Việt Nam Trong bối cảnh cả thế giới đang chuyển mìnhtheo xu thế khu vực hóa, toàn cầu hóa, khi mà mỗi nước điều có cơ hội tốt đểhội nhập và phát triển, đồng thời vừa phải đối mặt với rất nhiều thử thách, khókhăn, do vậy ngoại giao Việt Nam cần phải tìm ra một lối đi riêng phù hợp với
xu thế phát triển và hội nhập trên thế giới và đồng thời phải phù hợp với điềukiện, bối cảnh trong nước là một việc làm tất yếu khách quan Chính vì vậy màĐảng và Nhà nước ta không ngừng đề ra chính sách đối ngoại phù hợp, kịp thờinhằm vừa có thể phát huy tối đa nội lực dân tộc trước thử thách mới, vận hộimới vừa tranh thủ các nguồn lực để phát triển và hội nhập thành công
Là một nước trong cộng đồng thế giới và là một thành viên tích cực của tổchức khu vực ASEAN, Việt Nam sau ngày giải phóng, đặc biệt sau Đại hộiĐảng toàn quốc lần thứ IV (tháng 12/1986) đến nay đã và đang bước đầu khởiđộng lộ trình hội nhập sâu rộng vào đời sống quốc tế Với đường lối đối ngoạiđộc lập, tự chủ, mở rộng, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ hợp tác với cácnước trong khu vực và trên thế giới đã từng bước nâng cao vị thế Việt Nam trêntrường quốc tế, tạo môi trường thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đấtnước góp phần thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, ổn định về chính trị, tăngtrưởng về kinh tế, chủ động trong hội nhập, bảo vệ vững chắc độc lập, chủquyền đất nước và góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để hợp tác
và phát triển
Những thành tựu trong hoạt động đối ngoại và quá trình hội nhập quốc tế
đã đóng góp tích cực vào công cuộc đấu tranh, bảo vệ vững chắc độc lập, chủquyền, duy trì môi trường hòa bình, ổn định, tranh thủ các nguồn lực để pháttriển đất nước, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế Trong đónhiệm vụ đối ngoại trọng tâm của năm 2015 là đẩy mạnh hội nhập quốc tế toàndiện với trọng tâm là hội nhập kinh tế quốc tế; tiếp tục bảo vệ vững chắc độclập, chủ quyền đất nước đồng thời giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để
Trang 5phát triển; tiếp tục đưa quan hệ với các đối tác quan trọng đi vào chiều sâu, ổnđịnh và thực chất hơn nữa; đẩy mạnh công tác đối ngoại đa phương một cáchchủ động, tích cực.
1 Lý do chọn đề án
Việc nghiên cứu đường lối đối ngoại của Đảng ta (nhất là được nêu trongvăn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI) là rất cần thiết, mang ý nghĩakhoa học và thực tiễn nhất là trong giai đoạn hiện nay Mục tiêu của việc nghiêncứu này là để hiểu rõ hơn các định hướng của Đảng và Nhà nước ta trong hoạtđộng đối ngoại, nâng cao hơn nữa về nhận thức, tư tưởng và niềm tin vào sựlãnh đạo của Đảng trong việc thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới đi lên xãhội chủ nghĩa của nước ta và đồng thời tìm hiểu những cơ hội, thách thức và hạnchế của thành phố Cần Thơ trong công tác quản lý hoạt động đối ngoại trên địabàn để phục vụ tốt hơn cho nhiệm vụ chuyên môn, thực hiện tốt nhiệm vụ chínhtrị được giao trong giai đoạn hiện nay và trong thời gian tới
Với những kiến thức về mặt lý luận được truyền đạt trên lớp học vànhững kiến thức thực tiễn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn tại cơ
quan, tôi đã chọn đề tài Đề án là "Đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước
ta trong giai đoạn hiện nay và thực trạng công tác quản lý hoạt động đối ngoại trên địa bàn thành phố Cần Thơ" để nghiên cứu.
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của Đề án
Đề án này sẽ tập trung nghiên cứu các chủ trương, chính sách đối ngoạicủa Đảng và Nhà nước ta được xác định trong văn kiện Đại hội Đại biểu toànquốc lần thứ XI và một số hạn chế trong công tác quản lý hoạt động đối ngoạitại thành phố Cần Thơ để đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh công tácquản lý hoạt động đối ngoại của thành phố trong thời gian tới Do hạn chế vềmặt thời gian, Đề án chỉ tập trung tìm hiểu, phân tích những tồn tại hạn chếtrong công tác quản lý hoạt động đối ngoại liên quan đến lĩnh vực Ngoại giaonhà nước theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được Ủy ban nhân dân thànhphố giao Sở Ngoại vụ thực hiện
Thông qua việc tìm hiểu đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhànước ta trong giai đoạn hiện nay sẽ tìm hiểu, phân tích kết quả và nguyên nhâncác tồn tại, hạn chế trong hoạt động đối ngoại của thành phố Cần Thơ trong thờigian qua và đề ra kiến nghị, đề xuất cũng như giải pháp khắc phục tồn tại, hạnchế nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại của thành phố
Trang 63 Ý nghĩa của vấn đề lựa chọn
Hoạt động đối ngoại của mỗi tỉnh, thành phố ngày càng đóng vai trò quantrọng trong việc góp phần khai thác lợi thế từng vùng, từng địa phương và đồngthời tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài để cùng với cả nước xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc Để đạt được mục tiêu và ý nghĩa của hoạt động đối ngoại, việctìm hiểu đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta cũng nhưnhững tồn tại, hạn chế trong hoạt động đối ngoại của địa phương là rất cần thiết
để làm cơ sở đề ra các giải pháp khả thi, thiết thực và phù hợp với điều kiện củatừng địa phương nhằm thúc đẩy hoạt động đối ngoại ngày càng phát triển gópphần vào sự phát triển kinh tế xã hội của thành phố Cần Thơ nói riêng và của cảnước nói chung
4 Phạm vi nghiên cứu của Đề án:
- Đối tượng: Đề án sẽ nghiên cứu đề ra các giải pháp mang tính khả thi
và phù hợp với điều kiện thực tế của thành phố Cần Thơ nhằm nâng cao hiệuquả hoạt động đối ngoại trên địa bàn thành phố Cần Thơ
- Không gian: Đề án sẽ được nghiên cứu, thực hiện trên địa bàn toàn
thành phố Cần Thơ bao gồm 05 quận: Ninh Kiều, Bình Thủy, Ô Môn, ThốtNốt, Cái Răng và 04 huyện: Cờ Đỏ, Thới Lai, Vĩnh Thạnh và Phong Điền
- Thời gian: Đề án sẽ được nghiên cứu căn cứ trên số liệu hoạt động đối
ngoại giai đoạn 2011 - 2015 và đề ra phương hướng, giải pháp thực hiện giaiđoạn 2016 – 2020
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu của Đề án là kết hợp giữa phân tích và tổng hợp,giữa lý luận và thực tiễn, qua đó làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng và Nhà nước
ta trong việc đề ra các chủ trương, đường lối, chính sách đối ngoại phù hợp với
xu thế của thời đại Đồng thời, tìm hiểu, phân tích những tồn tại, hạn chế trongcông tác quản lý hoạt động đối ngoại của thành phố và đề xuất một số giải pháp
cụ thể, lộ trình thực hiện để khắc phục những hạn chế còn tồn tại nhằm góp phầnđưa hoạt động đối ngoại của thành phố nói riêng và của cả nước nói chung ngàycàng hiệu quả, đi vào chiều sâu
Nội dung bài viết Đề án gồm các thành phần như sau:
Phần mở đầu
Phần nội dung
I Đặc điểm tình hình thế giới và bối cảnh trong nước hiện nay
Trang 7II Đường lối và chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay
III Thực trạng công tác quản lý hoạt động đối ngoại trên địa bàn thành phố Cần Thơ
Phần kết luận
Qua Đề án tốt nghiệp này, tôi hy vọng sẽ đóng góp một nhỏ bé trong việcgiúp người đọc có cái nhìn khái quát về chính sách đối ngoại của Đảng và Nhànước ta trong giai đoạn hiện nay và xây dựng một nền tảng nghiên cứu mangtính chất định hướng phục vụ cho công tác chuyên môn tại cơ quan góp phầnvào sự phát triển của công tác đối ngoại nói riêng và sự phát triển kinh tế - xãhội nói chung của thành phố Cần Thơ
Trang 8chiến tranh lạnh chấm dứt, xu thế hòa bình, hợp tác cùng đối thoại để phát
triển lại trở thành xu thế chính yếu trong mọi mối quan hệ, chi phối sâu rộng đến đường lối đối ngoại của mỗi quốc gia, dân tộc Hơn thế nữa, trong nửa
cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI này, các thành tựu về khoa học công nghệ pháttriển như vũ bảo, đặc biệt là công nghệ thông tin Có thể nói, chính sự phát triểnnhanh chóng của những thành tựu công nghệ ấy đã góp phần đắc lực trong quátrình liên kết toàn cầu, kết nối mọi quốc gia, dân tộc trên thế giới với nhau, bấtluận khoảng cách địa lý hay sự khác biệt về thể chế chính trị, đặc trưng tôn giáo,tín ngưỡng… Trong bối cảnh chung đó, một mặt các quốc gia phải chủ độngtham gia vào quá trình giao lưu chính trị, kinh tế, văn hóa để cùng phát triển,mặt khác mỗi nước cũng phải nhận thấy rõ rằng quá trình toàn cầu hóa có thểlàm lộ rõ hơn những khác biệt về nhiều mặt giữa các quốc gia, dân tộc – mộttrong những căn nguyên dẫn đến các cuộc xung đột sắc tộc, tôn giáo… Do vậy
mà, hơn lúc nào hết, ngoại giao với tư cách là phương thức hòa bình sẽ ngàycàng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác và tháo gỡ những bấtđồng, mâu thuẫn tiềm tàng hiện tồn tại trong quan hệ quốc tế Đặc biệt, sự chútrọng hơn đến ngoại giao văn hóa và phát huy thế mạnh của nó trong việc xâydựng lòng tin, giúp làm sâu sắc và thắt chặt hơn nữa các mối quan hệ chính trị
và kinh tế đang là sự lựa chọn của hầu hết các nước trên thế giới hiện nay
Dự báo tình hình thế giới những năm sắp tới, văn kiện Đại hội Đảng lầnthứ XI nêu rõ: "Hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, nhưng sẽ cónhững diễn biến phức tạp mới, tiềm ẩn nhiều bất trắc khó lường Những căngthẳng, xung đột tôn giáo, sắc tộc, ly khai, chiến tranh cục bộ, bạo loạn chính trị,can thiệp, lật đổ, khủng bố vẫn sẽ diễn ra gay gắt; các yếu tố đe dọa an ninh phitruyền thống, tội phạm công nghệ cao trong các lĩnh vực tài chính – tiền tệ, điện
tử - viễn thông, sinh học, môi trường… còn tiếp tục gia tăng
Trang 9Cục diện thế giới thế giới đa cực ngày càng rõ hơn, xu thế dân chủ hóatrong quan hệ quốc tế tiếp tục phát triển nhưng các nước lớn vẫn sẽ chi pối cácquan hệ quốc tế Toàn cầu hóa và cách mạng khoa học – công nghệ phát triểnmạnh mẽ, thúc đẩy quá trình hình thành xã hội và kinh tế tri thức Kinh tế thếgiới mặc dù có dấu hiệu phục hồi sau khủng hoảng nhưng vẫn còn nhiều khókhăn, bất ổn; chủ nghĩa bảo hộ phát triển dưới nhiều hình thức; cơ cấu lại thểchế, các ngành, lĩnh vực kinh tế diễn ra mạnh mẽ ở các nước; tương quan sứcmạnh kinh tế giữa các nước, nhất là giữa các nước lớn có quan hệ ảnh hưởngnhiều với nước ta, có nhiều thay đổi Cạnh tranh về kinh tế - thương mại, tranhgiành các nguồn tài nguyên, năng lượng, thị trường, công nghệ, nguồn vốn,nguồn nhân lực chất lượng cao… giữa các nước ngày càng gay gắt Những vấn
đề toàn cầu như anh ninh tài chính, anh ninh năng lượng, an ninh lương thực,biến đổi khí hậu, nước biển dâng cao, thiên tai, dịch bệnh… Sẽ tiếp tục diễnbiến phức tạp Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước trên thế giới vì hòa bình,độc lập dân tộc, dân sinh, dân chủ và tiến bộ xã hội tiếp tục phát triển Cuộc đấutranh giai cấp và dân tộc vẫn diễn biến phức tạp
Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có khu vực Đông Nam Á,vẫn sẽ là khu vực phát triển năng động nhưng còn tồn tại nhiều nhân tố gây mất
ổn định; tranh chấp lãnh thổ, biển đảo ngày càng gay gắt Xuất hiện các hìnhthức tập hợp lực lượng và đan xen lợi ích mới ASEAN tuy còn nhiều khó khăn,thách thức nhưng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong khu vực."
2 Những xu thế chủ yếu trong quan hệ quốc tế hiện nay
- Hòa bình, ổn định và hợp tác để phát triển là xu thế chủ đạo trong quan
hệ quốc tế hiện nay Vì hòa bình, ổn định và hợp tác để phát triển ngày càng trởthành đòi hỏi bức xúc của các dân tộc và các quốc gia trên thế giới
- Các quốc gia lớn nhỏ tham gia ngày càng nhiều vào quá trình hợp tác vàliên kết khu vực, liên kết quốc tế về kinh tế, thương mại và nhiều lĩnh vực khác
- Các dân tộc nâng cao ý thức độc lập tự chủ, tự lực, tự cường, đấu tranhchống sự áp đặt và can thiệp của nước ngoài, bảo vệ độc lập chủ quyền và nềnvăn hóa dân tộc
- Các nước xã hội chủ nghĩa, các đảng cộng sản và công nhân, các lựclượng cách mạng, tiến bộ trên thế giới kiên trì đấu tranh cho hòa bình, độc lậpdân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội
Trang 10- Các nước có chế độ chính trị xã hội khác nhau, vừa hợp tác vừa đấutranh trong cùng tồn tại hòa bình Đây là xu thế mới, thể hiện rõ tính chất gay
go, phức tạp của cuộc đấu tranh giai cấp không phân tuyến giai đoạn hiện nay
3 Bối cảnh trong nước
Nếu như trước đây, khi nhắc đến chủ quyền, độc lập dân tộc "nhiều ngườinghĩ đến một chính sách khép kín về chính trị theo kiểu biệt lập, tự cấp tự túc vềkinh tế" thì ngày nay, quốc gia nào càng có mối quan hệ rộng mở, đa dạng hóa,
đa phương hóa trong quan hệ quốc tế thì lại càng có khả năng tăng cường thế "tựchủ" trong việc thực thi các chính sách, đường lối đối nội và đối ngoại
Bối cảnh mới đặt ra yêu cầu tất yếu cho nền ngoại giao Việt Nam là phảithay đổi tiêu chí phân loại các mối quan hệ ngoại giao Nếu như trước đây trênthế giới có sự phân tuyến giữa một bên là những nước tư bản chủ nghĩa và mộtbên là những nước đi theo con đường xã hội chủ nghĩa thì ngày nay, ranh giới ấy
đã bị phá vỡ trong xu thế toàn cầu hóa về mọi mặt Do vậy, đa phương hóa, đa
dạng hóa quan hệ quốc tế với phương châm vì hòa bình, độc lập và phát triển
đã trở thành nhu cầu bức thiết đối với nền ngoại giao Việt Nam
Những thành tựu, kinh nghiệm của gần 30 năm đổi mới đã tạo ra cho đấtnước lực và thế, sức mạnh tổng hợp lớn hơn nhiều so với trước Tuy nhiên, nước
ta đứng trước nhiều thử thách lớn, đan xen nhau, tác động tổng hợp và diễn biếnphức tạp, không thể xem nhẹ thách thức nào Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế
so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới vẫn còn tồn tại Tình trạng suythoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phân không nhỏ cán
bộ, đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí vẫn nghiêm trọng, làmgiảm sút niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước Các thế lực thù địch tiếptục thực hiện âm mưu "diễn biến hòa bình", gây bạo loạn lật đổ, sử dụng cácchiêu bài "dân chủ", "nhân quyền" hòng làm thay đổi chế độ chính trị ở nước ta.Trong nội bộ, những biểu hiện xa rời mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, "tự diễnbiến", "tự chuyển hóa" có những diễn biến phức tạp
II ĐƯỜNG LỐI VÀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
1 Quá trình hình thành và hoàn thiện đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta
Để đề ra đường lối đối ngoại đúng đắn và phù hợp như trong giai đoạnhiện nay, về lý luận, Đảng và Nhà nước ta trước hết là đã vận dụng một cách
Trang 11sáng tạo Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tưtưởng lý luận, kim chỉ nam cho hành động của Đảng, trong đó có công tác đốingoại nhằm khai thác tốt nhất nhân tố quốc tế phục vụ cho nhu cầu phát triển đấtnước, đồng thời mở rộng và phát huy ảnh hưởng của Đảng, đóng góp với cộngđồng quốc tế trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và pháttriển Về thực tiễn, Đảng ta đã kế thừa và phát huy truyền thống đối ngoại củadân tộc Việt Nam, của Đảng Cộng sản Việt Nam trong những giai đoạn trước,nhất là những bài học quý báu trong công tác đối ngoại thời kỳ đổi mới Đồngthời, Đảng ta đã tiến hành phân tích, nhận định đúng đắn tình hình thế giới,trong khu vực và những điều kiện trong nước giai đoạn hiện nay để đề ra đườnglối đối ngoại phù hợp.
Việc hình thành đường lối đối ngoại đổi mới của Đảng và Nhà nước ta làmột quá trình, bắt đầu từ khi Đảng ta ra đời cho đến nay nhưng rõ nhất là bắtđầu từ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI
1.1 Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (1986)
Đại hội VI và Nghị quyết 13 của Bộ Chính trị khóa VI của Đảng ta đã xácđịnh các chủ trương lớn trong quan hệ quốc tế đó là: Chủ trương thêm bạn bớtthù, tiến tới bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc và tiến tới bình thườnghóa quan hệ với Mỹ; tìm giải pháp chính trị cho Campuchia; xây dựng quan hệhữu nghị hợp tác với các nước Đông Nam Á; mở rộng hợp tác với tất cả cácnước trên nguyên tắc bình đẳng và phát triển
Có thể nói, Đại hội VI là đại hội khởi xướng công cuộc đổi mới đất nước
và là đại hội chuyển hướng và mở cửa cho quan hệ ngoại giao Việt Nam Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng được diễn ra từ ngày 15 -18/12/1986 tại Hà Nội Với tinh thần “nhìn thẳng vào sự thật, “nói rõ sự thật”,
“đổi mới tư duy”, Đảng đã đánh giá khách quan tình hình đất nước, thừa nhậnnhững sai lầm trong xây dựng và phát triển là “chủ quan, duy ý chí” và đề ra chủtrương đổi mới toàn diện
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng có những điểm đổi mới về
tư duy đối ngoại Trước hết là rút ra những bài học kinh nghiệm về sự cần thiếtphải đổi mới phương cách tập hợp lực lượng là “phải biết kết hợp sức mạnh dântộc với sức mạnh thời đại trong điều kiện mới”; nhận thức được xu thế mở rộngphân công, hợp tác giữa các nước, kể cả các nước có chế độ kinh tế, xã hội khácnhau cũng là những điều kiện rất quan trọng đối với công cuộc xây dựng chủ
Trang 12nghĩa xã hội Từ đó, Đảng ta chủ trương “sử dụng tốt mọi khả năng mở rộngquan hệ thương mại, hợp tác kinh tế và khoa học, kỹ thuật với bên ngoài để phục
vụ công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội”
Đại hội đã đề ra phương hướng nhiệm vụ xây dựng và củng cố quan hệsản xuất xã hội chủ nghĩa, sử dụng và cải tạo các thành phần kinh tế xã hội chủnghĩa; thành phần kinh tế phi xã hội chủ nghĩa; kinh tế tư bản tư nhân; kinh tế tựnhiên, tự cấp, tự túc Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, chính sách xã hội, kếhoạch hoá dân số và giải quyết việc làm cho người lao động Chăm lo đáp ứngcác nhu cầu giáo dục, văn hoá, bảo vệ và tăng cường sức khoẻ của nhân dân.Trên lĩnh vực đối ngoại nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước ta là ra sức kết hợp sứcmạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, phấn đấu giữ vững hoà bình ở ĐôngDương, góp phần tích cực giữ vững hoà bình ở Đông Nam Á và trên thế giới,tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác toàn diện với Liên Xô và các nướctrong cộng đồng xã hội chủ nghĩa, tranh thủ điều kiện quốc tế thuận lợi cho sựnghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời góp phần tíchcực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc,dân chủ và chủ nghĩa xã hội
Ngày 20/5/1988, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 13/NQ-TW “Về nhiệm vụ
và chính sách đối ngoại trong tình hình mới” Trong đó, mục tiêu đối ngoại đượcNghị quyết khẳng định “lợi ích cao nhất của Đảng và nhân dân ta là phải củng
cố và giữ vững hòa bình để tập trung sức xây dựng và phát triển kinh tế”
Sau Nghị quyết 13 của Bộ Chính trị, tháng 3/1990, Hội nghị lần thứ TámBan Chấp hành Trung ương Đảng khóa VI đã ban hành Nghị quyết số 8A “Vềtình hình các nước xã hội chủ nghĩa, sự phá hoại của chủ nghĩa đế quốc vànhiệm vụ cấp bách của Đảng ta” Theo đó, việc mở rộng quan hệ đối ngoại theo
phương châm “thêm bạn, bớt thù” được coi là một trong những nhiệm vụ cấp
bách; đồng thời, Nghị quyết xác định: Cách đóng góp tốt nhất và thiết thực nhấtlúc này vào cách mạng thế giới là thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới củaĐảng, làm cho Việt Nam ngày càng ổn định về chính trị, phát triển về kinh tế, xãhội, mạnh về quốc phòng và an ninh
1.2 Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (1991)
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII đã đề ra chủ trương trong hoạtđộng đối ngoại "Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước trong cộng đồng thếgiới, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển" Ngoài ra Đại hội VII của
Trang 13Đảng cũng đã nêu rõ đường lối đối ngoại đổi mới của Việt Nam là: Độc lập, tựchủ, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại và cũng chỉ rõ nhiệm vụ củacông tác đối ngoại là: "Giữ vững hòa bình, mở rộng quan hệ hữu nghị và hợptác, tạo điều kiện quốc tế thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình,độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội."
1.3 Hội nghị Trung ương lần 3 khóa VII (1992)
Đến cuối năm 1991, Chủ nghĩa xã hội đã sụp đổ hoàn toàn ở Đông Âu và
cả ở Liên Xô Phạm vi của Chủ nghĩa xã hội thế giới bị thu hẹp, Chủ nghĩa xãhội tạm thời lâm vào thoái trào và ở vào hoàn cảnh khó khăn nhất từ trước đếnnay
Hội nghị Trung ương 3 khóa VII xác định tư tưởng chỉ đạo của công tác
đối ngoại là: "Giữ vững nguyên tắc vì độc lập, thống nhất và chủ nghĩa xã hội, đồng thời rất sáng tạo, năng động, linh hoạt, phù hợp với vị trí, điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của nước ta cũng như những diễn biến của tình hình thế giới
và khu vực, phù hợp với từng đặc điểm, từng đối tượng ta có quan hệ."
Ngoài ra, Hội nghị cũng đã chỉ rõ 4 phương châm của công tác đối ngoạilà:
- Đảm bảo lợi ích dân tộc chân chính, kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩayêu nước và chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân
- Giữ vững độc lập tự chủ, tự lực, tự cường, đẩy mạnh đa dạng hóa, đaphương hóa quan hệ đối ngoại
- Nắm vững hai mặt hợp tác và đấu tranh trong quan hệ quốc tế Tránhhợp tác một chiều, tránh đấu tranh một chiều và tránh trực diện đối đầu trongquan hệ quốc tế hiện nay
- Tham gia hợp tác khu vực và mở rộng quan hệ với tất cả các nước trênthế giới
Hội nghị Trung ương 3 khóa VII là hội nghị tiếp tục và cụ thể hóa hơnnữa đường lối chính sách đối ngoại và có thể nói tại Hội nghị này đường lối đốingoại đổi mới của Đảng ta đã ngày càng được bổ sung, phát triển và hoàn thiện
1.4 Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng (1996)
Đại hội VIII xác định mục tiêu của công tác đối ngoại là: "Mở rộng quan
hệ đối ngoại, chủ động tham gia các tổ chức quốc tế và khu vực, củng cố vànâng cao vị thế của nước ta trên trường quốc tế." và đồng thời xác định nhiệm
Trang 14vụ của công tác đối ngoại trong thời gian tới là: "Củng cố môi trường hòa bình
và tạo điều kiện quốc tế thuận lợi hơn nữa để đẩy mạnh phát triển kinh tế - xãhội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc Góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới
vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội." Về phương hướng củacông tác đối ngoại, Đại hội nêu rõ: "Tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độclập tự chủ, rộng mở, đa phương hóa và đa dạng hóa các quan hệ đối ngoại vớitinh thần Việt Nam muốn là bạn của tất cả các nước trong cộng đồng thế giới,phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển."
Có thể nói, đường lối chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta doĐại hội VIII nêu ra là tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại đổi mới nhưng ởmức độ cao hơn Vì trong quan hệ quốc tế, ta đã có bề rộng, nay phải đi vàochiều sâu của công tác đối ngoại Ta đã có vị thế cao trên trường quốc tế thì nayphải chủ động, tích cực tham gia vào các tổ chức quốc tế và khu vực và phải cótrách nhiệm tham gia giải quyết những vấn đề có tính chất toàn cầu Đồng thờiphải tiếp tục mở rộng quan hệ với tất cả các nước, các khu vực và các vùng đấtcòn lại mà ta chưa có quan hệ trên thế giới
1.5 Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng (2001)
Đại hội lần thứ IX đã đề ra chủ trương thực hiện nhất quán đường lối đốingoại độc lập tự chủ, rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế.Việt Nam sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc
tế, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển
Có thể nói, từ khi đổi mới năm 1986, sau Nghị quyết 13 Đại hội VI của
Bộ Chính trị năm 1988, Nghị quyết Hội nghị lần thứ Tám Ban Chấp hành Trungương Đảng khóa IX là tài liệu thứ hai có tầm quan trọng chiến lược trong chínhsách đối ngoại của Việt Nam; đã xác định nguyên tắc và phương thức đối ngoạicủa Việt Nam với tất cả các nước trong khu vực và thế giới, không phân biệt chế
độ chính trị và trình độ phát triển
1.6 Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng (2006)
Tại Đại hội này, Đảng ta tiếp tục chủ trương thực hiện nhất quán đườnglối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, độc lập và phát triển; chính sách đốingoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế Chủ động vàtích cực hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trên các
Trang 15lĩnh vực khác Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồngquốc tế, tham gia tích cực vào tiến trình hợp tác quốc tế và khu vực.
Báo cáo chính trị trình bày tại Đại hội này đã nêu chủ trương lớn về mởrộng quan hệ đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế So vớiđường lối đối ngoại Đại hội IX, Đại hội X đã điều chỉnh, bổ sung một số nộidung như:
- Thứ nhất, khẳng định việc thực hiện đường lối đối ngoại độc lập tự chủ,hòa bình, hợp tác và phát triển (bổ sung cụm từ hòa bình, hợp tác và phát triển);
- Thứ hai, thực hiện chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đadạng hóa các quan hệ quốc tế (coi đa phương hóa, đa dạng hóa là đặc trưng củachính sách đối ngoại rộng mở);
- Thứ ba, nhấn mạnh yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế không chỉ với tinhthần “chủ động” mà còn phải “tích cực”, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trêncác lĩnh vực khác;
- Thứ tư, quan điểm của Đại hội X vừa tiếp tục khẳng định đường lối đốingoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế, vừa thể hiệnquyết tâm chính trị của Đảng đưa các quan hệ quốc tế đã được thiết lập đi vàochiều sâu, ổn định, bền vững
1.7 Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng (2011)
Chủ trương của Đảng ta tại Đại hội này là thực hiện nhất quán đường lốiđối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, bảo vệ vững chắc độclập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, nâng cao vị thế đất nước; gópphần tích cực vào cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ
xã hội trên thế giới; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động tích cực hộinhập quốc tế; là bạn, đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm trong cộngđồng quốc tế; vì lợi ích quốc gia, dân tộc, vì một nước Việt Nam xã hội chủnghĩa giàu mạnh
Tháng 1/2011, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng Cộng sản ViệtNam diễn ra tại Hà Nội Đại hội đề ra nhiệm vụ chủ yếu về đối ngoại từ năm
2011 - 2015 là “mở rộng, nâng cao hiệu quả các hoạt động đối ngoại, tích cực,chủ động hội nhập quốc tế” So với nhiệm vụ đối ngoại được xác định tại Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ X: “Chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốctế”, thì chủ trương đối ngoại trong Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
XI đã thể hiện bước phát triển mới về tư duy, chuyển từ “hội nhập kinh tế quốc
Trang 16tế” lên “hội nhập quốc tế” - hội nhập toàn diện, đồng bộ từ kinh tế đến chính trị,văn hóa, giáo dục, quốc phòng, an ninh Đây là bước ngoặt đổi mới về tư duy vàchính sách đối ngoại của Đảng ta, là kết quả bước chuyển từ tư duy đối ngoạithời kỳ chiến tranh lạnh sang đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, hộinhập kinh tế quốc tế đến hội nhập quốc tế trên tất cả các lĩnh vực
Tóm lại, quá trình phát triển đường lối đổi mới trong chính sách đối ngoạicủa Đảng và Nhà nước ta kể từ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IV (12/1982)
đã trải qua 02 giai đoạn:
- Giai đoạn 1986 – 1996: là giai đoạn xác lập đường lối đối ngoại độc lập,
tự chủ, mở rộng, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế
- Giai đoạn 1996 – nay: là giai đoạn bổ sung và phát triển đường lối đốingoại theo phương châm chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, hình thànhđường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, chính sáchđối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế
2 Nội dung chủ yếu của đường lối, chính sách đối ngoại đổi mới của Đảng
và Nhà nước ta hiện nay
Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng vàkim chỉ nam cho hành động của Đảng Cộng sản Việt Nam Trong hoạch địnhđường lối, chính sách đối ngoại và triển khai hoạt động đối ngoại thời kỳ đổimới, Đảng và Nhà nước ta luôn kiên định lập trường, quan điểm chủ nghĩa Mác– Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đây là vấn đề có tính nguyên tắc Những nộidung cách mạng triệt để về thời đại, về vấn đề dân tộc và quốc tế, về quan hệquốc tế và tình đoàn kết theo chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân trong họcthuyết Mác – Lênin luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam chú trọng, nghiên cứu,quán triệt và vận dung sáng tạo vào điều kiện Việt Nam
Nội dung cơ bản trong chính sách đối ngoại của Việt Nam hiện nay vớimục tiêu chính là giữ vững độc lập chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ, giữvững hòa bình và tạo lập môi trường quốc tế thuận lợi, tranh thủ sự ủng hộ vàgiúp đỡ của quốc tế, gây ảnh hưởng và nâng cao uy tín quốc tế của Việt Nam.Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sợi chỉ đỏ xuyên suốt cáchmạng Việt Nam, là con đường giải pháp đúng đắn, phù hợp với tiến trình pháttriển của xã hội Việt Nam và xu thế thời đại Tư tưởng độc lập dân tộc gắn liềnvới chủ nghĩa xã hội chỉ đạo nhận thức và hành động trong triển khai đường lốichính sách đối ngoại, ngoại giao của Việt Nam Độc lập tự chủ, tự cường đồng
Trang 17thời tăng cường đoàn kết quốc tế và mở rộng hợp tác quốc tế Độc lập tự chủđảm bảo lợi ích chính đáng của dân tộc là nguyên tắc và nhiệm vụ hàng đầu củangoại giao Việt Nam Sự giúp đỡ hợp tác quốc tế là quan trọng, độc lập tự chủ,
tự lực, tự cường không có nghĩa là biệt lập với bên ngoài, ngược lại trên cơ sởđộc lập, tự chủ cần phải mở rộng đoàn kết, hợp tác quốc tế, xử lý đúng đắn cácvấn đề liên quan giữa dân tộc, thời đại giữa Việt Nam và quốc tế Trong hoạtđộng đối ngoại chú ý vấn đề tập hợp lực lượng quốc tế, tạo thế và lực cho đấtnước Ngoài ra tiếp tục nhận được sự giúp đỡ quốc tế phải đi liền với làm nghĩa
vụ quốc tế Chính vì vậy, văn kiện Đại hội toàn quốc lần thứ XI đã xác định:
"Nhiệm vụ của công tác đối ngoại là giữ vững môi trường hòa bình, thuận lợi cho đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; nâng cao vị thế của đất nước; góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới."
Đại hội XI cũng nêu rõ một số nhiệm vụ cụ thể trong công tác đối ngoạinhư:
- Nâng cao hiệu quả các hoạt động đối ngoại, tiếp tục đưa các mối quan
hệ quốc tế vào chiều sâu toàn diện, ổn định, bền vững
- Chủ động ngăn ngừa và giảm thiểu tác động tiêu cực của quá trình hộinhập quốc tế
- Xúc tiến mạnh thương mại và đầu tư, mở rộng thị trường, khai thác hiệuquả các cơ chế hợp tác quốc tế, các nguồn lực về vốn, khoa học – công nghệ,trình độ quản lý tiên tiến
- Tham gia các cơ chế hợp tác chính trị, an ninh song phương và đaphương vì lợi ích quốc gia trên cơ sở tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của luậtpháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc
- Thực hiện tốt các công việc tại các tổ chức quốc tế, đặc biệt là Liên hợpquốc Tích cực hợp tác cùng các nước, các tổ chức khu vực và quốc tế đối phóvới những thách thức an ninh phi truyền thống, nhất là tình trạng biến đối khíhậu
- Chủ động, tăng cường hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh
- Sẵn sàng đối thoại với các nước, các tổ chức quốc tế và khu vực có liênquan về vấn đề dân chủ, nhân quyền; chủ động, kiên quyết làm thất bại mọi âmmưu, hành động can thiệp vào công việc nội bộ, xâm phạm độc lập, chủ quyền,
Trang 18thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia và ổn định chính trị của ViệtNam.
So với nội dung về chính sách đối ngoại được xác định trong văn kiện củacác Đại hội trước thì chính sách đối ngoại được thể hiện trong văn kiện Đại hội
XI có những bước phát triển mới như sau:
Thứ nhất, vấn đề lợi ích quốc gia, dân tộc được xác định vừa là mục tiêu,
vừa là một nhiệm vụ quan trọng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân mà ưutiên hàng đầu là bảo vệ chế độ, bảo vệ Đảng và bảo vệ thống nhất, toàn vẹn lãnhthổ Về mục tiêu đối ngoại, văn kiện Đại hội XI nêu: "vì lợi ích quốc gia, dântộc" Cùng với lợi ích, quốc gia dân tộc, Đại hội X cũng đặt mục tiêu đối ngoại
là "vì một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa giàu mạnh" Hai mục tiêu này thốngnhất với nhau Bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc là cơ sở cơ bản để xây dựngmột nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa Xây dựng một nước Việt Nam xã hội chủnghĩa giàu mạnh là phù hợp với lợi ích quốc gia dân tộc và là điều kiện cần đểthực hiện các lợi ích đó
Lần đầu tiên, mục tiêu đối ngoại "vì lợi ích quốc gia, dân tộc" được nêu rõtrong phần đối ngoại của Cương lĩnh và Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng Điềunày không có nghĩa là Đảng ta chưa từng xác định mục tiêu đối ngoại là vì lợiích quốc gia, dân tộc Từ khi Đảng ra đời, lợi ích quốc gia, dân tộc là mục tiêuphấn đấu xuyên suốt của Đảng ta Nghị quyết 13/NQ-TW của Bộ Chính trị khóa
VI về nhiệm vụ và chính sách đối ngoại trong tình hình mới đã khẳng định "Lợi ích cao nhất của Đảng và nhân dân ta là phải củng cố và giữ vững hòa bình để tập trung sức xây dựng và phát triển kinh tế" Có thể nói, từ khi đổi mới năm
1986, sau Nghị quyết số 13/NQ-TW của Bộ Chính trị năm 1988, Nghị quyết Hộinghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX là tài liệu thứ hai cótầm quan trọng chiến lược trong chính sách đối ngoại của Việt Nam, đã xác địnhnguyên tắc và phương thức đối ngoại của Việt Nam với tất cả các nước trongkhu vực và thế giới, không phân biệt chế độ chính trị và trình độ phát triển Nghịquyết Trung ương 8 khóa IX nhấn mạnh "bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc" làmột trong những mục tiêu then chốt của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Thứ hai, việc tích cực, chủ động hội nhập quốc tế, lấy hội nhập kinh tế
quốc tế là trọng tâm và được tiến hành trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xãhội, đặc biệt là mở rộng sang các lĩnh vực như chính trị, quốc phòng, an ninh,văn hóa – xã hội và ở mọi cấp độ song phương, khu vực, đa phương và toàn cầu
Trang 19Thứ ba, việc xác định và khẳng định Việt Nam là thành viên có trách
nhiệm trong cộng đồng quốc tế Đây là bước phát triển rõ nét từ chỗ Việt Nammuốn là bạn, sẵn sàng là bạn, là bạn và là đối tác tin cậy của cộng đồng quốc tếđến chỗ khẳng định vai trò và trách nhiệm của mình trong cộng đồng quốc tế
Thứ tư, việc xác định xây dựng cộng đồng ASEAN là một ưu tiên trong
chính sách của Đảng và Nhà nước ta, trước hết Việt Nam là một thành viên cótrách nhiệm của ASEAN và những gì Việt Nam và các nước khác đang làm làphấn đấu cho một cộng đồng ASEAN
Thứ năm, triển khai đường lối, chính sách đối ngoại một cách đồng bộ,
toàn diện và thống nhất trên tất cả các ngành, lĩnh vực
3 Thành tựu và phương hướng hoạt động đối ngoại của Đảng ta trong thời gian tới
3.1 Thành tựu
Từ Đại hội XI đến nay, thông qua việc xác định và triển khai thực hiệnđường lối, chính sách đối ngoại đổi mới, Việt Nam đã giành được những thànhtựu rất quan trọng Đó là:
- Việt Nam đã giữ vững và củng cố được môi trường hòa bình, ổn định,tạo thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trong bối cảnh tìnhhình khu vực và quốc tế có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, kinh tế thế giới
và kinh tế đất nước còn nhiều khó khăn, việc chúng ta tiếp tục duy trì được môitrường hòa bình, ổn định, từng bước ổn định kinh tế vĩ mô, có tăng trưởng khá,bảo đảm an sinh xã hội, huy động được đáng kể các nguồn tài trợ phát triểnchính thức (ODA), vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), mở rộng được thịtrường, tăng kim ngạch xuất khẩu là những thành tựu rất đáng khích lệ Kết quảnày đã khẳng định và làm nổi rõ hình ảnh của một nước Việt Nam hòa bình, ổnđịnh và đang phát triển – đối tác tin cậy của các nước và cộng đồng quốc tế
- Bên cạnh đó, Việt Nam đã tiếp tục giữ vững được độc lập, chủ quyền vàtoàn vẹn lãnh thổ, kịp thời giải quyết thỏa đáng các vấn đề nảy sinh trên biển
Đã hoàn thành toàn bộ công tác phân giới cắm mốc trên thực địa với Lào vàkhoảng 82,2% với Campuchia; tích cực đàm phán phân định vùng cửa Vịnh vàhợp tác trong lĩnh vực ít nhạy cảm với Trung Quốc, phân định vùng đặc quyềnkinh tế với Indonesia Đã giải quyết thành công nhiều vấn đề tồn tại với cácnước láng giềng trên cơ sở luật pháp quốc tế, các bên cùng chấp nhận, từngbước làm cho đường biên giới chung của nước ta với các nước thành biên giới
Trang 20hòa bình, hữu nghị và hợp tác Những khác biệt trong tranh chấp ở Biển Đôngtuy còn không ít trở ngại, song đang có xu hướng thu hẹp, đi vào đàm phán, đốithoại trên cả bình diện song phương và đa phương.
- Đã tranh thủ được sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi của bạn bè quốc tế.Quan hệ song phương và đa phương ngày càng được củng cố, phát triển và dầndần đi vào chiều sâu Các mối quan hệ đối tác chiến lược, đối tác toàn diện đượcxác lập giữa Việt Nam với một số nước, nhất là với các nước lớn, tạo ra bướcphát triển mới về chất trong hoạt động đối ngoại, tạo thuận lợi cho nhiệm vụ hộinhập quốc tế của nước ta trong giai đoạn mới Hiện nay, chúng ta có quan hệngoại giao với 177 nước và có quan hệ thương mại với 220 nước và vùng lãnhthổ, là thành viên chính thức của tất cả các tổ chức quốc tế lớn
- Đã thực sự phát huy được vai trò là thành viên tích cực của các thể chếkhu vực và toàn cầu Nước ta đã tham gia ngày càng sâu rộng vào quá trình liênkết khu vực Đông Nam Á và Châu Á – Thái Bình Dương thông qua các tổ chức
và diễn đàn ASEAN, diễn an ninh khu vực (ARF), Cộng đồng kinh tế Châu Á –Thái Bình Dương (APEC), diễn đàn cấp cao Đông Á (EAS), đã tham gia 08Hiệp định thương mại tự do song phương và khu vực và đang đàm phán 06 Hiệpđịnh khác, trong đó có 02 Hiệp định có phạm vi rộng lớn chưa từng có là Hiệpđịnh đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định Đối tác hợp tác kinh
tế khu vực (RCEP) Việt Nam đã cùng các nước thành viên đóng góp tích cựcvào quá trình xây dựng cộng đồng ASEAN và có vị trí, uy tín ngày càng caotrong cộng đồng khu vực Lần thứ hai, Việt Nam đã chính thức ứng cử làm Ủyviên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (nhiệm kỳ 2020 –2021); đăng cai tổ chức thành công Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giớiIPU lần thứ 132 (năm 2015); và cũng là lần thứ hai đứng ra đăng cai tổ chức Hộinghị cấp cao APEC (năm 2017) Gần đây nhất, nước ta đã được bầu vào Hộiđồng Thống đốc Tổ chức Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA), Ủy ban Di sảnthế giới của UNESCO và lần đầu tiên được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liênhợp quốc (nhiệm kỳ 2014 – 2016) với số phiếu rất cao Kết quả đó thể hiện uytín quốc tế của nước ta và lòng tin của Cộng đồng quốc tế dành cho Việt Nam
- Đã có những chuyển biến rõ rệt trong công tác vận động cộng đồngngười Việt Nam ở nước ngoài theo tinh thần Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày26/3/2004 của Bộ Chính trị về Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã và đang làm tốt nhiệm vụ bảo
Trang 21hộ công dân, thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy của cộng đồng người Việt sinhsống và làm việc ở nước ngoài và là cầu nối giữa các địa phương trong nước vớicác đối tác nước ngoài.
- Bên cạnh đó, Đảng và Nhà nước ta đã thực hiện tốt chủ trương tích cực
và chủ động hội nhập quốc tế thông qua việc tổ chức rất nhiều chuyến thăm vàlàm việc của các đoàn đại biểu cấp cao tại các nước trong khu vực và trên thếgiới Gần đây nhất là các chuyến công tác của đoàn đại biểu cấp cao của Đảng
và Nhà nước ta tại các nước như Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, Cộng hòa nhân dânTrung Hoa, Cộng hòa Séc, Cộng hòa Azerbaizan, Liên bang Nga…
- Các hoạt động ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại, công tác vềngười Việt Nam ở nước ngoài và bảo hộ công dân cũng có những thành tích hếtsức quan trọng Cụ thể là trong năm 2014, đã sơ tán thành công 1.700 công dânViệt Nam khỏi Lybia, đảm bảo an toàn cho cộng đồng người Việt Nam tạiUcraina, đã góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, củng cố niềm tin củanhân dân và kiều bào Việt Nam đối với các chính sách của Đảng, Nhà nước.Những thành tựu trong công tác văn hóa đối ngoại, thông tin đối ngoại đã gópphần nâng cao hình ảnh của đất nước trong mắt bạn bè quốc tế Và đặc biệt là đãđạt được thành tựu đáng kể trong cuộc đấu tranh ngoại giao bảo vệ chủ quyềnkhi Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 trong vùng thềm lụcđịa và đặc quyền kinh tế của Việt Nam
3.2 Phương hướng hoạt động đối ngoại trong thời gian tới
Trên cơ sở mục tiêu, nhiệm vụ, nguyên tắc và phương châm trong côngtác đối ngoại trong tình hình mới, Đại hội XI của Đảng đã đề ra những địnhhướng lớn cho công tác đối ngoại trong thời gian tới Trong đó, định hướng tổngthể, bao trùm là nâng cao hiệu quả các hoạt động đối ngoại, tiếp tục đưa các mốiquan hệ quốc tế vào chiều sâu Định hướng cụ thể như sau:
- Về công tác lãnh đạo: bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sựquản lý tập trung của Nhà nước đối với các hoạt động đối ngoại Phối hợp chặtchẽ hoạt động đối ngoại của Đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân;giữa ngoại giao chính trị với ngoại giao kinh tế và ngoại giao văn hóa; giữa đốingoại với quốc phòng, an ninh
- Về quan hệ song phương: tiếp tục thực hiện phương châm đa phươnghóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, Việt Nam sẽ ưu tiên phát triển quan hệ hợp
Trang 22tác và hữu nghị truyền thống với các nước láng giềng có chung biên giới, đồngthời nổ lực làm sâu sắc hơn nữa quan hệ với các đối tác chủ chốt.
- Về định hướng tham gia trong ASEAN: Việt Nam sẽ chủ động, tích cực
và có trách nhiệm cùng các nước xây dựng Cộng đồng ASEAN vững mạnh,tăng cường quan hệ với các đối tác, duy trì và cũng cố vai trò quan trọng củaASEAN trong các khuôn khổ hợp tác ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương
- Về ngoại giao đa phương: với phương châm là thành viên có tráchnhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẽ mở rộng tham gia và đóng góp ngàycàng tích cực, chủ động, trách nhiệm vào các cơ chế, tổ chức, diễn đàn khu vực,
đa phương và toàn cầu, đặc biệt là Liên Hợp quốc Việt Nam sẽ tích cực hợp tácvới các nước, các tổ chức quốc tế để ứng phó với các thách thức an ninh phitruyền thống, nhất là các vấn đề về biến đổi khí hậu - Về đối ngoại quốc phòng,
an ninh: tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh;tham gia các cơ chế hợp tác chính trị, an ninh song phương và đa phương vì lợiích quốc gia và trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, Hiếnchương Liên hợp quốc
- Về biên giới lãnh thổ: thúc đẩy giải quyết những vấn đề còn tồn tại vềbiên giới lãnh thổ, ranh giới biển và thềm lục địa với các nước liên quan, trên cơ
sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và nguyên tắc ứng xử của khuvực; làm tốt công tác quản lý biên giới, xây dựng đường biên giới hòa bình, hữunghị, hợp tác cùng phát triển
- Về triển khai các hoạt động đối ngoại: triển khai đồng bộ và toàn diệncác hoạt động đối ngoại trong tất cả các lĩnh vực ngoại giao chính trị, ngoại giaokinh tế, ngoại giao văn hóa, công tác thông tin đối ngoại, bảo hộ công dân; kếthợp chặt chẽ giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân,phục vụ phát triển đất nước, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trườngquốc tế
- Về các lĩnh vực khác: Việt Nam chủ trương phát triển quan hệ đối ngoạiĐảng với các Đảng cộng sản, công nhân, Đảng cánh tả, các Đảng cầm quyền vàcác Đảng khác, tiếp tục coi trọng và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhândân
Trang 23III THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẦN THƠ
1 Đặc điểm tình hình kinh tế xã hội của thành phố Cần Thơ
Cần Thơ là thành phố trực thuộc Trung ương, nằm ở vị trí trung tâm củavùng đồng bằng sông Cửu Long Vốn được mệnh danh là Tây Đô – Thủ phủ củamiền Tây Nam bộ từ hơn trăm năm trước, giờ đây Cần Thơ đã trở thành đô thịloại I và là một trong 4 tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm của vùng đồng bằngsông Cửu Long và là vùng kinh tế trọng điểm thứ tư của Việt Nam Thành phốCần Thơ nằm trong vùng trung – hạ lưu châu thổ sông Cửu Long, bên bờ Namsông Hậu trải dài gần 60km, trung tâm địa lý của vùng đồng bằng sông CửuLong, phía Bắc giáp với tỉnh An Giang, phía Đông giáp với tỉnh Đồng Tháp vàtỉnh Vĩnh Long, phía Nam giáp với tỉnh Hậu Giang
Thành phố Cần Thơ với số dân hơn 1,232 triệu người và có tổng diện tíchđất tự nhiện là 1.404,96km2, chiếm 3,49% diện tích đồng bằng sông Cửu Long,gồm 5 quận: Ninh Kiều, Bình Thủy, Ô Môn, Thốt Nốt, Cái Răng và 4 huyệngồm: Phong Điền, Cờ Đỏ, Thới Lai và Vĩnh Thạnh Tổng số đơn vị cấp phường– xã là 85 gồm 44 phường, 5 thị trấn và 36 xã
Tổng sản phẩm trên địa bàn (GDP- giá so sánh 2010) ước đạt 69.514,7 tỷđồng, tăng 12,05% so với năm 2013, đạt kế hoạch đề ra Cơ cấu kinh tế tiếp tụcchuyển dịch đúng hướng tăng dần tỷ trọng Khu vực II và III chiếm 92,73%;giảm dần tỷ trọng tỷ trọng Khu vực I chiếm 7,27% trong cơ cấu kinh tế thànhphố, đặc biệt chất lượng được nâng lên khi cả ba khu vực đều tăng trưởng so vớicùng kỳ 1 Nhờ duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế đã làm tăng thu nhập, cảithiện và nâng cao mức sống của người dân thành phố Ước thực hiện tổng sảnphẩm bình quân đầu người đạt 70,2 triệu đồng, tăng 7,1 triệu đồng so với năm
2012, đạt kế hoạch đề ra (KH 70-70,5 triệu đồng); quy USD là 3.298 USD, tăng
Trang 24toả trong vùng đã và đang triển khai, nhằm đưa Cần Thơ phát triển ngang tầmmột thành phố trung tâm của cả nước Những khó khăn về giao thông đang đượcgiải quyết bằng các dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A, mở thêm tuyến đườngnối miền Tây với miền Đông Nam Bộ và nhiều con đường nối liền các tỉnhtrong khu vực; cầu Cần Thơ đã hoàn thành nối đôi bờ sông Hậu; sân bay CầnThơ đang được nâng cấp trở thành cảng hàng không quốc tế; luồng Định An sẽđược cải tạo để tiếp nhận tàu có trọng tải lớn vào cảng Cần Thơ Sự thiếu hụt vềnguồn nhân lực đã được giải quyết bằng nhiều chủ trương, giải pháp phát triểnnguồn nhân lực qua việc nâng cấp và mở thêm các trường đại học, cao đẳngchuyên ngành… Có thể nói, thành phố Cần Thơ đã hội đủ các yếu tố cần thiết đểtrở thành một trong những trung tâm kinh tế lớn của cả nước, có khả năng hợptác, chủ động hội nhập kinh tế với khu vực và quốc tế.
2 Đặc điểm tình hình hoạt động đối ngoại của thành phố Cần Thơ
Nhìn chung, hoạt động đối ngoại của thành phố Cần Thơ bước đầu có sựphát triển đáng kể và đạt được những kết quả đáng khích lệ Thành phố Cần Thơ
đã thực hiện nhiều giải pháp đổi mới trong công tác đối ngoại theo hướng chủđộng, tích cực, quan tâm đến hiệu quả và sự phối hợp chặt chẽ hoạt động đốingoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân Đặc biệt, thànhphố Cần Thơ ngày càng chú trọng vào 03 trụ cột của công tác ngoại giao chínhtrị, ngoại giao văn hóa và ngoại giao kinh tế để nhằm tranh thủ tối đa ngoại lực
và đồng thời phát huy nội lực cho sự phát triển chung của thành phố trên tất cảcác lĩnh vực của đời sống xã hội, xứng đáng là thành phố động lực của vùngđồng bằng sông Cửu Long Ngoài ra, thành phố rất quan tâm và xem trọng côngtác đối ngoại quốc phòng và an ninh nhằm góp phần vào việc giữ vững môitrường hòa bình, hợp tác và phát triển cho thành phố Cần Thơ nói riêng và cho
cả nước nói chung Xác định việc xây dựng và phát triển nhanh, toàn diện thànhphố Cần Thơ có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của các tỉnh trong vùngđồng bằng sông Cửu Long và cả nước như Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 17tháng 02 năm 2005 của Ban Bí thư về xây dựng và phát triển thành phố Cần Thơtrong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng bộ, Chính quyền vàNhân dân thành phố Cần Thơ luôn nổ lực phấn đấu không ngừng trên tất cả cáclĩnh vực, trong đó có lĩnh vực hoạt động đối ngoại – một trong những lĩnh vựcngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn hòa bình, độc lập dân tộc
Trang 25và phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn hội nhập quốc tế sâu rộng như hiệnnay.
Trong lĩnh vực ngoại giao chính trị, bên cạnh duy trì mối quan hệ hữunghị truyền thống với các địa phương các nước láng giềng, thành phố khôngngừng thiết lập và phát triển thêm nhiều mối quan hệ hợp tác hữu nghị mới vớicác tổ chức, địa phương các nước, phát triển mối quan hệ đối tác đặc biệt vớinhiều cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự các nước và các tổ chức quốc
tế tại Việt Nam Thành phố Cần Thơ luôn và sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợicho các đoàn khách quốc tế đến tham quan, học tập, tìm hiểu, hợp tác và đầu tưtại thành phố
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục gặp nhiều khó khăn, hoạt độngngoại giao kinh tế của thành phố tiếp tục thể hiện tính chủ động, sáng tạo khichuyển từ thụ động tiếp cận các dự án sang chủ động tìm kiếm các cơ hội hợptác phù hợp với nhu cầu và thực trạng của địa phương Thành phố Cần Thơ đã
đề ra nhiều biện pháp nhằm tăng cường công tác ngoại giao kinh tế để thực hiệntốt tinh thần Chỉ thị số 41-CT/TW ngày 15 tháng 4 năm 2010 của Ban Bí thư vềtăng cường công tác ngoại giao kinh tế trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước Chẳng hạn như hàng năm, thành phố đã tổ chức và phốihợp tổ chức nhiều đoàn đi tìm hiểu, xúc tiến và kêu gọi đầu tư nước ngoài vàothành phố Nhờ đó, thành phố đã đạt được một số kết quả trong việc thu hút vốnFDI, ODA, viện trợ phi chính phủ nước ngoài (NGO) và kiều hối
Công tác thông tin đối ngoại và ngoại giao văn hóa ngày càng được chútrọng và đẩy mạnh thông qua nhiều hoạt động lễ hội, các sự kiện văn hóa, thểdục thể thao mang tầm khu vực và quốc tế được thành phố đăng cai tổ chức.Qua đó đã giới thiệu được hình ảnh về vùng đất và con người thành phố CầnThơ đến bạn bè quốc tế, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau
Xác định nhiệm vụ của công tác đối ngoại do Nghị quyết Đại hội Đảnglần thứ XI đã đề ra, thành phố Cần Thơ luôn củng cố và làm sâu sắc thêm mốiquan hệ với các tổ chức quốc tế, địa phương các nước của các quốc gia trên thếgiới và qua đó khẳng định vị trí, vai trò của thành phố Cần Thơ trong việc gópphần vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước cũng như góp phần vào việcgìn giữ môi trường hòa bình, hợp tác và phát triển của thế giới Trong hoạt độngđối ngoại, thành phố luôn thực hiện nhất quán quan điểm tích cực và chủ động
Trang 26hội nhập quốc tế theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 10tháng 4 năm 2013 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế Để làm sâu sắc hơn cácmối quan hệ sẵn có và không ngừng phát triển thêm các mối quan hệ mới, thànhphố Cần Thơ chỉ đạo các cơ quan, hữu quan thành phố quan tâm, theo dõi vàđịnh hướng các chương trình hợp tác ngắn, trung và dài hạn và chủ động thườngxuyên liên hệ, trao đổi để xúc tiến các hoạt động cụ thể để có thể vừa duy trì mốiquan hệ hữu nghị, hợp tác vừa đẩy mạnh các hoạt động giao lưu, hợp tác trênnhiều lĩnh vực góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, đưa hoạt độngđối ngoại ngày càng có chiều sâu.
3 Thực trạng công tác quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động đối ngoại của thành phố Cần Thơ trong thời gian qua
3.1 Kết quả đạt được
Thành phố đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật cũng như cácvăn bản chỉ đạo, định hướng trong hoạt động đối ngoại để các cơ quan, hữuquan của thành phố làm cơ sở, căn cứ thực hiện công tác quản lý các hoạt độngđối ngoại trên địa bàn được chặt chẽ, nhịp nhàng và phù hợp với tình hình thực
tế cũng như xu thế của thời đại hiện nay Cụ thể là Thành ủy đã ban hành Côngvăn số 473-CV/TU ngày 09/3/2012 về việc chỉ đạo tăng cường quan hệ đốingoại của Đảng trong tình hình mới, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hànhQuyết định số 08/2014/QĐ-UBND ngày 23/9/2014 thay thế Quyết định số22/QĐ-UBND ngày 19/8/2011 về ban hành Quy định quản lý, tổ chức, thực hiệncác hoạt động đối ngoại trên địa bàn thành phố Cần Thơ, Quyết định số1621/QĐ-UBND ngày 12/6/2014 về Chương trình hành động thực hiện chiếnlược phát triển thông tin đối ngoại trên địa bàn thành phố Cần Thơ giai đoạn
2014 – 2020, Kế hoạch số 59/KH-UBND ngày 16/6/2014 về việc triển khaichiến lược Ngoại giao văn hóa năm 2014 – 2015 của thành phố Cần Thơ
Hoạt động đối ngoại trên địa bàn thành phố ngày càng được quan tâm vàchú trọng hơn, đặc biệt là các ngành, các cấp có sự quan tâm, phối hợp nhịpnhàng hơn với cơ quan quản lý hoạt động đối ngoại ở cấp thành phố Đặc biệt làcác thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động đối ngoại ngày càng được đơngiản hóa, như các thủ tục về cấp Giấy chứng nhận đầu tư nước ngoài, cấp phéphoạt động kinh doanh cho các công ty, tổ chức nước ngoài, cấp phép hoạt độngphi chính phủ nước ngoài, tiếp nhận viện trợ phi chính phủ nước ngoài, và cácthủ tục hành chính có liên quan khác luôn được lãnh đạo và các Sở, ban, ngành
Trang 27thành phố hỗ trợ và tạo điều kiện thực hiện nhằm tạo sự thông thoáng trong việcthực hiện thủ tục hành chính Một số thủ tục hành chính liên quan đến hoạt độngđối ngoại được thành phố đưa vào thực hiện theo cơ chế một cửa, một cửa liênthông như thủ tục cấp phép đầu tư vào các khu công nghiệp và chế xuất, thủ tụccấp giấy chứng nhận đầu tư nước ngoài ngoài các khu công nghiệp và chế xuất.
Trong những năm qua, với cơ chế thông thoáng trong quản lý nên hoạtđộng đối ngoại của thành phố Cần Thơ ngày càng khởi sắc và đạt được nhữngkết quả rất đáng khích lệ như có nhiều đoàn khách quốc tế đến thăm và làm việcvới lãnh đạo và các cơ quan hữu quan của thành phố (đoàn đến), tổ chức nhiềuđoàn công tác của thành phố đến các nước để học tập, bồi dưỡng, đào tạo, xúctiến đầu tư, tham dự hội thảo, tham gia diễn đàn kinh tế (đoàn ra), công tác vậnđộng viện trợ phi chính phủ nước ngoài có nhiều khởi sắc, đã vận động đượcngày càng nhiều tổ chức phi chính phủ đến thực hiện dự án trên địa bàn thànhphố Số lượng dự án phi chính phủ nước ngoài được thực hiện tăng lên theohàng năm với số liệu cụ thể như sau:
6 tháng đầu năm 2015
Số dự án
được phê
duyệt
Ngoài ra, thành phố đã tổ chức thành công Lễ đón nhận Huân chương Tự
do “Huân chương Ít-Sa-La” Hạng nhì của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Làotrao tặng cho 04 tập thể gồm Thành ủy Cần Thơ, Ủy ban nhân dân thành phốCần Thơ, Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam thành phố Cần Thơ, Sở Ngoại vụ;
02 cá nhân là Bí thư Thành ủy và Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ;
01 Huy chương Hữu nghị cho Trường Đại học Cần Thơ
Cụ thể:
- Trong Công tác quản lý đoàn ra:
- Thành phố quản lý tốt các đoàn cán bộ, công chức, viên chức ra nướcngoài công tác và tham quan du lịch… và hỗ trợ cho các đoàn của Lãnh đạothành phố và doanh nghiệp xin visa nhập cảnh các nước đi ký kết hợp tác, tìmhiểu cơ hội đầu tư, kêu gọi đầu tư…
Trang 28- Giải quyết nhanh chóng cho các cán bộ công chức của thành phố trongcông tác ngoại vụ như đề nghị cấp Hộ chiếu Ngoại giao, Công vụ, công hàm xinvisa nhập cảnh các nước.
- Đồng thời nhằm tại điều kiện thuận lợi cho các doanh nhân của cácdoanh nghiệp trên địa bàn thành phố đi nước ngoài tìm hiểu thị trường, xúc tiếnđầu tư… Ủy ban nhân dân thành phố ban hành nhiều Quyết định cho các doanhnghiệp trên địa bàn thành phố được phép sử dụng thẻ doanh nhân APEC (còngọi là thẻ ABTC)
- Trong công tác quản lý đoàn vào:
- Trong thời gian qua, thành phố đã đón tiếp nhiều đoàn nước khách quốc
tế đến thăm và làm việc tại thành phố Trong đó có các đoàn đến tham dự các sựkiện lớn của thành phố như: Năm Du lịch Quốc gia “Miệt vườn sông nước CửuLong” Mekong - Cần Thơ 2008; giải Bóng chuyền nữ quốc tế Cúp VTV 2008;Hội nghị Xúc tiến Đầu tư, Thương mại, Du lịch 2009; “Những ngày Du lịch –văn hóa Mekong – Nhật Bản năm 2009”; khánh thành cầu Cần Thơ và FestivalThủy sản Việt Nam – Cần Thơ 2010; Lễ Kỷ niệm 35 năm giải phóng MiềnNam, Hội nghị Đầu tư và Phát triển Đồng bằng Sông Cửu Long 2010; “Hộithảo ASEM” và “Ngày nước Thế giới” năm 2013; Giải vô địch Karatedo ĐôngNam Á lần III và Giải bóng đá U21 quốc tế Báo Thanh niên năm 2014…
- Phối hợp với các cơ quan chức năng có liên quan hỗ trợ và quản lý hoạtđộng của nhiều Đoàn thông tấn, báo chí nước ngoài đến hoạt động tại địaphương; Ủy ban nhân dân thành phố cho phép và quản lý các cơ quan đơn vị tổchức nhiều cuộc Hội nghị, hội thảo quốc tế diễn ra trên địa bàn theo đúng quyđịnh với số lượng các cuộc hội nghị, hội thảo quốc tế tăng dần theo từng năm Cụ thể như sau:
6 tháng đầu năm 2015
Số cuộc
HT, HT QT
- Trong công tác Hợp tác quốc tế:
+ Về quản lý hoạt động hợp tác đầu tư nước ngoài:
- Thành phố đón tiếp và làm việc thành công với các đoàn, tập đoàn, lãnhđạo cấp cao các tỉnh, vùng lãnh thổ nước ngoài đến làm việc, tìm hiểu bàn kếhoạch hợp tác, mở rộng hợp tác đầu tư với thành phố Cần Thơ Trong đó có các
Trang 29đoàn cơ quan nước ngoài và tập đoàn lớn như: đoàn Nghị sĩ hữu nghị Pháp –Việt ; nhà đầu tư Nhật Bản (Công ty P&I) ; Công ty DOT.VN ; INC (HITEK);Thương vụ Ý; Tập đoàn Meketa (Hoa Kỳ) ; Tập đoàn TEAM Group (TháiLan) ; đoàn Bộ trưởng Giáo dục kiêm Chủ tịch Cơ quan đầu tư Brunei; Chủ tịch
tổ chức ISET; đoàn Phó Đại sứ và tập đoàn doanh nghiệp Hàn Quốc; đoàn Việnnghiên cứu nông nghiệp và ứng dụng tỉnh Jeollannam – Do (Hàn Quốc), công tyUNA Infinity (Hoa Kỳ), Trưởng đại diện tập đoàn Daewoo (Hàn Quốc), đoàndoanh nghiệp phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (JCCI – Nhật Bản),đoàn Tỉnh Đông Flanders (VQ Bỉ), Tổng Lãnh sự Hà Lan cùng đoàn doanhnghiệp, đoàn Phó chủ tịch tập đoàn Microsoft Châu Á; đoàn Chính phủ vàDoanh nghiệp về môi trường Hiroshima, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản,Tổng Giám đốc UNDP
- Thực hiện vai trò cầu nối với các cơ quan đại diện ngoại giao nướcngoài với thành phố trong việc thực hiện các Kế hoạch tổ chức kỷ niệm các nămchẳn thiết lập quan hệ hữu nghị, quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam với các nướcnhư Pháp, Australia, Anh, Singapore, Canada, Hà Lan, Campuchia, Lào, HànQuốc, Nhật, Indonesia…
- Đối với việc hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đào tạo, thành phố cấp họcbổng bậc Đại học và Tiến sĩ cho các thanh niên Lào, Campuchia Hiện tại có 05sinh viên Campuchia, 05 sinh viên Việt kiều Campuchia và 08 sinh viên Làođang theo học tại trường Đại học Cần Thơ
+ Về ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế:
- Trong thời gian qua, thành phố Cần Thơ đã tích cực thiết lập và pháttriển các mối quan hệ hợp tác, hữu nghị với nhiều địa phương một số nước cótiềm năng và có đặc điểm văn hóa, kinh tế, xã hội tương đồng để cùng nhau hợptác phát triển trên cơ sở tự nguyện, đôi bên cùng có lợi Cụ thể, tính đến thờiđiểm hiện nay thành phố ký kết 18 Bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác nướcngoài, bao gồm Champasak (Lào), Savannakhet (Lào), Nice (Pháp), Đại sứ quánPháp tại VN, thủ đô Phnôm Pênh; tỉnh Battambang (Campuchia); Thành phốSán Đầu (Trung Quốc); tỉnh Moravian (Cộng hòa Séc); tỉnh Pilsen (Cộng hòaSéc); Cơ quan Đầu tư Brunei (Brunei), tỉnh Jeollanamdo (Hàn Quốc), tập đoànSIMAYOF, Bộ Ngoại giao Đan Mạch, tập đoàn Hill International Development,
tổ chức ISET, Tp Riverside (Hoa Kỳ), Tập đoàn phát triển Ý – Thái; tỉnh
Trang 30Chachoengsao (Thái Lan) trên các lĩnh vực nông nghiệp, du lịch – khách sạn,thương mại, giáo dục, đầu tư, y tế, môi trường…
- Hiện tại đang thực hiện ký kết thỏa thuận khung với Đảo Corse – Cộnghòa Pháp
- Giai đoạn 2015 – 2020, dự kiến thành phố ký kết hợp tác với tỉnh Chiba(Nhật Bản); thiết lập quan hệ hợp tác với thành phố Cheongju (Hàn Quốc);Singapore; Mazadaran (Iran); thành phố Ruse (Bungari) trong 6 tháng cuối năm2015; tăng cường hợp tác với các tỉnh/ thành phố các nước Campuchia, Lào,Hoa Kỳ, Pháp, Bỉ Nhật Bản, Hàn Quốc, Myanmar, các nước khu vực TrungĐông, các nước Châu Phi
- Trong công tác thông tin đối ngoại:
- Cổng thông tin điện tử thành phố và các cổng thông tin thành phần ngàycàng được củng cố về cả nội dung lẫn hình thức, đăng tải kịp thời chủ trương,chính sách của Đảng và Nhà nước, những thành tựu phát triển kinh tế, văn hóa,
xã hội và hội nhập quốc tế của thành phố
- Các cơ quan, đơn vị trên địa bàn đã tổ chức tuyên truyền về thông tinđối ngoại, phản ánh kịp thời chủ trương, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhànước, những thành tựu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và hội nhập quốc tếcủa thành phố đến toàn thể công chức, viên chức, người lao động để nhận thứcđúng được vai trò, ý nghĩa của công tác thông tin đối ngoại nhằm cung cấp cácthông tin đúng, đủ để quảng bá văn hóa, lịch sử, thế mạnh của thành phố; tăngcường quảng bá hình ảnh của thành phố trên cổng thông tin điện tử của cơ quan,đơn vị đồng thời thường xuyên đưa tin về các hoạt động diễn ra trên thế giới đếncán bộ, công chức, viên chức, người dân trên địa bàn
- Đài Phát thanh và Truyền hình Cần Thơ đã thực hiện thông tin, truyềnthông về thông tin đối ngoại trong các chương trình thời sự cũng như chuyên đềhàng ngày trên sóng truyền hình thực hiện 01 bản tin tiếng Anh (thời lượng 10phút), 01 bản tin thế giới (thời lượng 10 phút), 02 phần tin thế giới phát trongchương trình lúc 11 giờ và 18 giờ 30 Trên sóng phát thanh FM, duy trì bản tintiếng Pháp, tiếng Anh (thời lượng 5 phút) và bản tin tiếng Khmer (thời lượng 10phút) Nội dung phản ánh các sự kiện thời sự chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hộiliên quan đến con người, vùng đất Cần Thơ, đồng bằng sông Cửu Long và cảnước nói chung; tuyên truyền, phản bác các luận điệu xuyên tạc sai sự thật, trái
Trang 31với chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, phá hoại sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của các thế lực thù địch.
- Tham gia giới thiệu về thành phố Cần Thơ trên nhiều báo đài tạp chí:Đầu tư nước ngoài, Kinh tế và Dự báo, Việt Nam Business Forum, Doanhnghiệp và Trang trại, Mỹ-Latin, Đối ngoại… phối hợp với Báo Đối ngoại VENthực hiện chuyên đề thông tin đặc biệt “Việt Nam – Điểm đến lý tưởng của dukhách và nhà đầu tư du lịch Quốc tế”; nâng cao chất lượng hoạt động phátthanh, truyền hình của Đài Phát thanh và Truyền hình thành phố Cần Thơ; thànhphố đã gửi bài viết “Cần Thơ: Rất cần sự hợp tác và đầu tư của Nhật Bản” đăngtrên Đặc san của Báo Thế giới và Việt Nam (với chủ đề “Việt Nam – Nhật bản:Đối tác chiến lược” nhân kỷ niệm 40 năm quan hệ Việt – Nhật)
- Thực hiện in ấn, xuất bản 500 quyển Ấn phẩm thông tin đối ngoại (sốđầu tiên) của thành phố Cần Thơ; xây dựng phim khoa học công nghệ về “Cácthành tựu khoa học công nghệ nổi bật của ngành khoa học công nghệ thành phốCần Thơ”; ấn phẩm xúc tiến…
- Trong công tác ngoại giao văn hóa:
- Chủ trì tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố hằng năm tổ chức thànhcông buổi Họp mặt “Mừng Năm mới” cho các chuyên gia nước ngoài đang côngtác, học tập, sinh sống, kinh doanh và đầu tư tại Cần Thơ Qua buổi họp mặtgiúp cho các bạn nước ngoài biết được tình hình kinh tế - xã hội, sự đóng gópcủa các bạn nước ngoài vào những thành quả chung của thành phố Số lượngngười nước ngoài đến tham dự buổi họp mặt tăng theo từng năm
- Thành phố gửi điện mừng nhân các dịp Lễ quốc khánh các nước, cácTân Đại sứ – Tổng Lãnh sự nhận nhiệm vụ mới tại Việt Nam gửi đến các cơquan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự các nước tại Việt Nam và nhân dịpQuốc khánh và kỷ niệm năm tròn, năm chẵn ngày thiết lập quan hệ ngoại giaogiữa Việt Nam và các nước; đồng thời đã gửi Điện chia buồn khi đất nước bạn
có hữu sự
- Tạo điều kiện cho các cá nhân, tổ chức, các cơ quan đại ngoại diện ngoạigiao nước ngoài tổ chức ngày hội giao lưu văn hóa tại thành phố, tổ chức chiếuphim, hội thảo giới thiệu về đất nước con người nét văn hóa của nước bạn vàthành phố Cần Thơ, cụ thể biểu diễn múa hiện đại của Đoàn múa Ấn Độ, tổchức hoạt động giao lưu văn hóa với sứ giả văn hóa Hoa Kỳ, biểu diễn múa HipHop của Hoa Kỳ, Ngày hội văn hóa Indonesia …