Để việc tính hợp giáo dục BVMT vào trong từng bài giảng có liên quan đến môi trường đạt được hiệu quả cao nhất thì theo tôi, ngay từ lớp 7 là một trong những lớp đầu cấp học mà các em mớ
Trang 1SKKN : “PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP BVMT TRONG GIẢNG DẠY VẬT LÍ 7
ĐẠT HIỆU QUẢ”
1 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến.
Vấn đề môi trường sống hiện nay đã vượt ra ngoài phạm vi sinh thái học thông thường mà nó đã trở thành một vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội của toàn cầu Bảo vệ môi trường trở thành nhiệm vụ cấp bách đối với mọi người, mọi dân tộc, mọi quốc gia trên trái đất
Trong số các môn học ở trường THCS thì môn Vật lí là một trong những môn học thực nghiệm, nó cung cấp cho học sinh rất nhiều các kiến thức cơ bản về thế giới tự nhiên nói chung và về môi trường xung quanh Để việc tính hợp giáo dục BVMT vào trong từng bài giảng có liên quan đến môi trường đạt được hiệu quả cao nhất thì theo tôi, ngay
từ lớp 7 là một trong những lớp đầu cấp học mà các em mới được làm quen với môn Vật
lí chúng ta cần phải làm sao để không những gây được sự hứng thú học tập cho các em về môn học này, mà chúng ta còn có thể lồng ghép kiến thức về môi trường và vấn đề BVMT để rồi từ đó xây dựng ý thức BVMT cho các em
Là một GV dạy bộ môn vật lí 7, tôi luôn trăn trở về vấn đề làm thế nào vừa dạy học sinh nắm bắt những kiến thức cơ bản của bộ môn, vừa lồng ghép những đơn vị kiến thức
về BVMT cho học sinh Trên cơ sở đó, tôi quyết định viết sáng kiến “ Phương pháp tích hợp bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật lí 7 đạt hiệu quả” để chia sẽ với các đồng nghiệp tham khảo
2 Phạm vi triển khai thực hiện.
Phạm vi trong các trường THCS
3 Mô tả sáng kiến
3.1 Thuận lợi
- Trước khi thực nghiệm sáng kiến này tôi luôn trăn trở về việc cá nhân mình có thể thực hiện sáng kiến này có hiệu quả hay không, nhưng được sự giúp đở của nhà trường từ việc cung cấp trang thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy, thường xuyên dự giờ đóng góp ý
Trang 2kiến, các đồng nghiệp dự giờ góp ý, hộ trợ các thông tin cần thiết cho việc giảng dạy, bên cạnh đó sự hợp tác của học sinh củng là nhân tố rất quan trọng
- Sự hổ trợ của sách báo, đặc biệt là trên internet, thường xuyên trao đổi kiến thức với các đồng nghiệp thông qua internet, tham khảo các bài giảng thông qua các trang cá nhân( trang voilet.vn), thường xuyên cập nhật chủ trương chính sách của bộ giáo dục về việc đưa BVMT vào trong giảng dạy
- Ngoài ra sự hợp tác của phụ huynh trong việc thuờng xuyên nhắc nhở các em ở nhà, của địa phương trong việc tổ chức các buổi tổ chức lao động dọn dẹp vệ sinh ở các khu chợ, khu dân cư
3.2 Khó khăn
- Là mỗi học sinh lớp 7 đang ngồi trên ghế nhà trường tuy các em đang còn rất nhỏ, nhiều lúc nhận thức về môi trường cũng còn rất hạn chế, nhưng có rất nhiều việc làm để các em có thể góp một phần nhỏ bé của mình vào phong trào BVMT đang được thực hiện
ở khắp mọi nơi trên toàn thế giới
- Hơn nữa, khái niệm môi trường là một khái niệm rất rộng mà trình độ hiểu biết của các em lớp 7 còn rất hạn chế , trong khi đó thời gian của mỗi tiết học chỉ có 45 phút Mặt khác đồ dùng thí nghiệm còn thiếu rất nhiều, phòng học thực hành chưa có máy quay dùng để thu thập tư liệu, tranh ảnh và các tư liệu về môi trường và BVMT hoàn toàn không có, việc tiếp cận với internet còn rất hạn chế Bên cạnh đó ý thức bảo vệ môi trường của các em học sinh cũng như của các bậc phụ huynh còn rất hạn chế
- Sự am hiểu về môi trường để của một số gia đình còn hạn chế
3.3 Nội dung và biện pháp thực hiện
3.3.1 Nội dung thực hiện : Sáng kiến “ Phương pháp tích hợp bảo vệ môi trường vào
giảng dạy môn Vật lí 7 đạt hiệu quả” là sáng kiến nhằm góp phần đưa việc giáo dục học sinh có ý thức tốt hơn đối với môi trường sống, bên cạnh đó làm tăng tính hứng thú cho môn học
3.3.2 Biện pháp thực hiện :
Trang 3Để giảng dạy các tiết có tích hợp BVMT đạt hiệu quả trước hết GV phải nắm chắc chắn chuẩn kiến thức, kỹ năng của bài đó, kết hợp tìm tư liệu có liên quan(tranh, ảnh, đọan phim…) đến kiến thức BVMT của bài học đó qua báo đài hoặc internet…, xác định được mục tiêu khi lồng ghép các kiến thức đó, những đơn vị kiến thức đó phải dễ hiểu, và
sự vật hiện tượng mà giáo viên giới thiệu phải nằm trong tầm hiểu biết của học sinh, tránh trường hợp nó trở thành kiến thức trừu tượng, khó hình dung, rất dễ gây sự nhàm chán cho học sinh, bằng phương pháp giảng dạy đưa những kiến thức BVMT đơn giản,
cụ thể gắn liền với cuộc sống, với địa phương, kết hợp nhắc nhở của giáo viên sẽ là một trong những yếu tố góp phần cho sự thành công cho tiết dạy có tích hợp BVMT, cần tổ chức những buổi ngoại khóa để học sinh có điều kiện tìm hiểu về vấn đề môi trường ở địa phương, để từ đó các em có biện pháp và hành động cụ thể bảo vệ môi trường, thường xuyên liên hệ với môi trường ở trường học, ở gia đình, ở địa phương Người giáo viên phải là một tấm guơng trong vấn đề BVMT
Để cụ thể vấn đề trên , Tôi có xây dựng phương pháp giảng dạy các kiến thức cho một
số bài có tích hợp BVMT môn vật lí 7 - THCS
1 Bài 1 : NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG – NGUỒN SÁNG VÀ VẬT SÁNG
a Địa chỉ tích hợp: Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta.
b Phương pháp tích hợp : Sử dụng thí nghiệm để hình thành kiến thức làm thế nào để nhìn thấy một vật(hình 1.2 a), Gv kết hợp đặt ra các câu hỏi.
2 Bài 3 : ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG CỦA ÁNH SÁNG
a Địa chỉ tích hợp: Bóng tối nằm phía sau vật cản, không nhận được ánh sáng từ
nguồn sáng truyền tới
b Phương pháp tích hợp: Làm thí nghiệm H3.1-sgk vl7, H 3.2-sgk vl7để hình thành kiến thức bống tối, sau đó kết hợp giáo dục BVMT cho học sinh(có sử dụng hình ảnh minh họa)
3 Bài 5 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG
a Địa chỉ tích hợp:
Trang 4b Phương pháp tích hợp: Hình thành kiến thức tính chất ảnh tạo bởi gương phẳng( có
sử dụng thí nghiệm H5.2- SGKVL7), cho học sinh nêu ví dụ thực tế, kết hợp sử dụng hình ảnh vể sự ô nhiễm của nguồn nước, các hành động để bảo vệ môi trường nước.
4 Bài 12 : GƯƠNG CẦU LÕM
a Địa chỉ tích hợp: Gương cầu lõm có tác dụng biến một chùm tia sáng song song thành
một chùm tia phản xạ hội tụ vào một điểm và ngược lại, biến đổi một chùm tia tới phân
kì thích hợp thành một chùm tia phản xạ song song
b Phương pháp tích hợp: Làm thí nghiệm( H 8.2 – sgk vl7), kết hợp sử dụnh hình ảnh về lợi ích của việc dùng gương cầu lõm trong đời sống hằng ngày, đặt các câu hỏi có liên quan, giáo viên nhấn mạnh kiến thức BVMT.
5 Bài 15 : CHỐNG Ô NHIỄM TIẾNG ỒN
a Địa chỉ tích hợp:
Ô nhiễm tiếng ồn xảy ra khi tiếng ồn to, kéo dài, không những gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và hoạt động bình thường của con người mà nó còn ảnh hưởng đến tập tính cũng như môi trường sống của một số loài động vật trên thế giới
b Phương pháp tích hợp: sử dụng hình ảnh về ô nhiễm tiếng ồn, nêu các ví dụ thực tế ở địa phương, giáo viên nêu các biện pháp để học sinh hiểu rõ việc chống ô nhiễm tiếng ồn.
6 Bài 17 : SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ SÁT
a Địa chỉ tích hợp:
Có thể làm nhiễm điện vật bằng cách cọ sát
b Phương pháp tích hợp: Làm các thí nghiệm của bài để hình thành kiến thức có thể làm nhiễm điện vật bằng cách cọ sát, sử dụng hình ảnh về tác hại của sét và biện pháp làm giảm sét, kết hợp lấy ví dụ thực tế.
7 Bài 29 AN TOÀN KHI SỬ DỤNG ĐIỆN
a Địa chỉ tích hợp:
Phải thực hiện các quy tắc an toàn khi sử dụng điện
Trang 5b Phương pháp tích hợp: Tiến hành thí nghiệm H29.1, 29.2 – sgk vl7, để nêu những tác hại của dòng điện đối với con người, liên hệ thực tế, hình ảnh sự cố chập điện….
4 Kết quả mang lại
a Năm học 2009 - 2010:
- 8/2009 khảo sát lần 1: tỉ lệ số học sinh có ý thức bảo vệ môi trường là: 86,1 %
- Từ 9/2009 - 5/2010 dạy thử nghiệm lần 1 Tháng 5/2010 khảo sát lần 2: tỉ lệ học sinh có ý thức bảo vệ môi trường đạt 100 %
b Năm học 2010 - 2011
- Từ 9/2010 - 03/2011 dạy thử nghiệm lần 2 Tháng 02/2011 khảo sát lần 3: tỉ lệ học sinh có ý thức bảo vệ môi trường đạt 100 %
c Năm học 2012 - 2013:
- 11/2012 tổ chức nước sạch cùng nhà trường có phát động ngày học sinh và giáo viên
vì môi trường, kết quả ở 5 lớp (7A4, 7A5,7A6,7A7,7A8) tất cả học sinh( đạt 100 % ) tham gia hưởng ứng
5 Đánh giá về phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến
Thông qua thực tế, khi tôi tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào trong từng bài học này tôi thấy rằng, tuy thời gian để tôi tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong mỗi đơn vị kiến thức có liên quan đến môi trường là rất ngắn nhưng học sinh thảo luận rất sôi nổi, và về nhà các em cũng đã vận dụng rất thành công những kiến thức đó vào trong cuộc sống hàng ngày, đôi khi các em còn đưa ra nhiều ý kiến rất hay trong vấn đề bảo vệ môi trường Ngoài ra, tôi còn thấy các em còn là những tuyên truyền viên rất tích cực về bảo vệ môi trường tại gia đình và địa phương
6 Kiến nghị, đề xuất:
Hội đồng cấp cơ sở xem xét thẩm định sáng kiến với nội dung đã trình bày trên./
Trần Phán, ngày 04 tháng 03 năm 2013
Ý kiến xác nhận Người viết sáng kiến
Của Thủ trưởng đơn vị