Việc kết hôn muộn và không kết hôn ở nhật bản

Vi c k ệ ế t hôn mu n và không k t hôn ộ ế ở

Theo suy ngh c a ngĩ ủ ười Nh t B n hi n nay, hôn nhân ch n thu n là m t s l a ch n trong ậ ả ệ ỉđơ ầ ộ ự ự ọ nhi u s l a ch n Vì th , k t hôn hay không là v n ề ự ự ọ ế ế ấ đề ự t do cá nhân c a m i ngủ ỗ ười Trung tâm nghiên c JGSS ứ Đại h c Thọ ươn g nghi p Osaka ã ti n hành kh o sát quan i m c a m i ngệ đ ế ả đ ể ủ ọ ườ ớ i v i

ý ki n “Nói th nào thì h nh phúc c a nam gi i c ng trong hôn nhân” n u ngế ế ạ ủ ớ ũ ở ế ườ đượi c h i là nam ỏ hay “Nói th nào thì h nh phúc c a n gi i c ng trong hôn nhân” trong trế ạ ủ ữ ớ ũ ở ườn g h p ngợ ườ đượi c

h i là n Theo k t qu c a cu c i u tra này, c nam và n , có n 40% s ngỏ ữ ế ả ủ ộ đ ề ở ả ữ đế ố ườ ả ời tr l i không

n g ý v i quan i m “Ch có hôn nhân m i h nh phúc” Nh v y, có th th y r ng quan ni m v

đồ ớ đ ể ỉ ớ ạ ư ậ ể ấ ằ ệ ề hôn nhân c a ngủ ười Nh t B n a ng d n thay i ậ ả đ ầ đổ

Hôn nhân th h Dankai sedai là duy trì s phân chia vai trò theo gi i, ngh là “Ch ng ra ngoài ở ế ệ ự ớ ĩ ồ làm vi c, v ch m lo vi c nhà” Nam gi i là tr c t gia ình, có trách nhi m nuôi s ng v con và ệ ợ ă ệ ớ ụ ộ đ ệ ố ợ

ngượ ạc l i, tuy không c n ph i làm vi c ki m ti n nh ng n gi i có trách nhi m ch m lo vi c nhà, ầ ả ệ ế ề ư ữ ớ ệ ă ệ con cái Ph n l n n gi i th i kì y ầ ớ ữ ớ ờ ấ đều ngh làm vi c sau khi h k t hôn hay mu n nh t c ng là sauỉ ệ ọ ế ộ ấ ũ khi sinh con Tuy nhiên, t th p niên 70, cùng v i s nâng cao c a trình ừ ậ ớ ự ủ độ ọ h c v n, ph n b t ấ ụ ữ ắ đầu

ti n thân vào trong xã h i[6] Và nh th , m c dù k t hôn hôn nh ng không ph thu c vào ch ng ế ộ ư ế ặ ế ư ụ ộ ồ

mà hoàn toàn độ ậc l p v m t kinh t Ngề ặ ế ười ph n t ch b bu c ch t trong vi c nhà, con cái v i ụ ữ ừ ỗ ị ộ ặ ệ ớ

m c ích duy nh t là l a ch n m t ngụ đ ấ ự ọ ộ ườ đi àn ông v i m c thu nh p cao làm ớ ứ ậ đố ượi t ng k t hôn, ã ế đ chuy n sang giai o n t l p v kinh t , nâng cao a v xã h i, và thoát kh i tình tr ng “Không k t ể đ ạ ự ậ ề ế đị ị ộ ỏ ạ ế

hôn s không th t n t i” H n n a, do suy thoái kinh t , nhi u gia ình riêng m t mình ngẽ ể ồ ạ ơ ữ ế ề đ ộ ười ch ngồ làm vi c s không th gánh vác n i kinh t gia ình, vì v y ngệ ẽ ể ổ ế đ ậ ườ ợi v không ch nhà lo n i tr , ỉ ở ộ ợ

c ng ph i ra ngoài xã h i xin vi c, i làm V a ph i i làm, l i v a ph i ch m lo vi c nhà, con cái ã ũ ả ộ ệ đ ừ ả đ ạ ừ ả ă ệ đ

t o cho ngạ ười ph n nhi u áp l c Và nh th , i m l i c a hôn nhân ụ ữ ề ự ư ế đ ể ợ ủ đố ới v i ph n ã không cònụ ữ đ

nh trư ước

Không ch n gi i, mà quan i m c a nam gi i ỉ ữ ớ đ ể ủ ớ đố ới v i hôn nhân c ng ang thay ũ đ đổi N u nh ế ư không k t hôn s thoát kh i áp l c ph i ph thu c vào ngế ẽ ỏ ự ả ụ ộ ười ch ng v kinh t nh trồ ề ế ư ướ đc ây, thì đố i

v i nam gi i không k t hôn là s gi i thoát kh i trách nhi m ớ ớ ế ự ả ỏ ệ đố ới v i gia ình Trđ ước kia, để ố n i dõi tông đường,duy trì dòng gi ng, nam gi i b t bu c ph i sinh con trai, thì nay ý ngh a c a vi c sinh ố ớ ắ ộ ả ĩ ủ ệ con trai c ng không còn quan tr ng ũ ọ đố ớ ải v i c nh ng ngữ ười nam gi i ã k t hôn Chính vì v y, tráchớ đ ế ậ nhi m duy trì gia ình dòng gi ng ch t n t i trong quá kh , tính u vi t duy nh t mà k t hôn mang ệ đ ố ỉ ồ ạ ứ ư ệ ấ ế

l i cho h là ni m vui Tuy nhiên, nh ã trình bày trên, ạ ọ ề ư đ ở đố ới v i quan i m “H nh phúc ch có trongđ ể ạ ỉ hôn nhân”, s ngố ườ đồi ng ý c nam và n ở ả ữ đề đu ang gi m i u này có ngh a, u i m c a k t ả Đ ề ĩ ư đ ể ủ ế hôn ang ít h n so v i nhđ ơ ớ ượ đ ểc i m, d n ẫ đế ến k t hôn s tr nên không quá c n thi t n a.ẽ ở ầ ế ữ

Nh v y, ư ậ đố ới v i quan i m trong hôn nhân, suy ngh c a ngđ ể ĩ ủ ười Nh t ã khác trậ đ ướ ấc r t nhi u ề

Trướ đc ây, h b trói bu c b i quan ni m xã h i v i nh ng suy ngh nh “K t hôn m i trọ ị ộ ở ệ ộ ớ ữ ĩ ư ế ớ ưởng thành” hay “K t hôn là t t y u”, “ ã là con ngế ấ ế đ ười thì ai c ng ph i k t hôn” ã tr thành l c h u K t hôn hay ũ ả ế đ ở ạ ậ ế không? không còn là v n ấ đề quan tr ng n a Trong xã h i phát tri n, quy n dân ch c a m i cá ọ ữ ộ ể ề ủ ủ ỗ nhân d ề được coi tr ng, thì v n ọ ấ đề ế k t hôn hay không k t hôn ch là m t trong nhi u l a ch n khác ế ỉ ộ ề ự ọ nhau Dù có k t hôn hay không c ng ế ũ đề đượu c xã h i công nh n Có ngh a là, nh ng quy ph m xã ộ ậ ĩ ữ ạ

h i trong hôn nhân ã d n m m d o hóa, i ộ đ ầ ề ẻ đ đến xu hương tôn tr ng t do cá nhân h n Trong i m ọ ự ơ đ ể này, Vi t Nam khác Nh t B n Trong xã h i giai hôn c a Vi t Nam, k t hôn không ch là ni m vui mà ệ ậ ả ộ ủ ệ ế ỉ ề còn là trách nhi m v i gia ình, dòng h K t hôn và sinh con ệ ớ đ ọ ế được xem là “cu c s ng mang tính ộ ố con người”, không k t hôn và sinh con m i thành ngo i l Có ngh a là, nh ng quy ph m xã h i ế ớ ạ ệ ĩ ữ ạ ộ trong hôn nhân t i Vi t Nam không thay ạ ệ đổi nhi u so v i trề ớ ướ đc ây Sinh con c ng v y, trong th i kì ũ ậ ờ

n n kinh t phát tri n cao ề ế ể độ, m i gia ình Nh t B n ỗ đ ậ ả đều sinh 2 đến 3 con Nh ng hi n nay sinh ư ệ

c ng ũ được, không sinh c ng không b xã h i phê phán, không b gia ình, h hàng và nh ng ngũ ị ộ ị đ ọ ữ ười xung quanh thúc gi c Trong b i c nh con ngụ ố ả ười không còn b trói bu c trong các quan ni m v hôn ị ộ ệ ề nhân thì nh ng ngữ ười ngh r ng k t hôn không có nhi u i m t t, hay k t hôn thì nh t nh ph i sinhĩ ằ ế ề đ ể ố ế ấ đị ả con, ho c sinh con thì nh t nh ph i k t hôn… Chính vì th , s ngặ ấ đị ả ế ế ố ười duy trì l i s ng ố ố độc thân, không k t hôn ngày càng t ng.ế ă

Nh ã trình bày trên, có r t nhi u ý ki n c a các nhà xã h i h c Nh t B n cho r ng ba y u t : ư đ ở ấ ề ế ủ ộ ọ ậ ả ằ ế ố Suy thoái kinh t , thay ế đổ ơ ấi c c u lao động, chính sách xã h i c a Chính ph ch là nh ng y u t ộ ủ ủ ỉ ữ ế ố mang tính khách quan, tác động nh t th i ấ ờ đến khuynh hướng k t hôn mu n và không k t hôn ế ộ ế ở

Nh t B n hi n nay Dù kinh t ph c h i, chính sách gia ình c a chính ph có hoàn thi n h n thì có ậ ả ệ ế ụ ồ đ ủ ủ ệ ơ

th kh ng nh xã h i Nh t B n s tr l i nh trể ẳ đị ộ ậ ả ẽ ở ạ ư ước, là m t xã h i mà h u h t m i ngộ ộ ầ ế ọ ườ đềi u k t ế hôn hay không? Nh v y c n ph i xem xét s thay ư ậ ầ ả ự đổi trong quan ni m v hôn nhân Nh t B n ệ ề ở ậ ả

hi n nay M t khi ý ngh k t hôn là chuy n c n ph i làm m t i thì dù cho n n kinh t có phát tri n ệ ộ ĩ ế ệ ầ ả ấ đ ề ế ể theo khuynh hướng nào i ch ng n a, s ngđ ă ữ ố ườ ếi k t hôn c ng s không t ng.ũ ẽ ă

Tóm l i: Cho ạ đế ận t n th k 16, 17, thì t p quán k t hôn m i bám r vào trong xã h i Nh t B n và ế ỷ ậ ế ớ ễ ộ ậ ả

nó được hình thành m t cách chính th c vào gi a th i kì Minh Tr Tuy nhiên, trong kho ng h n 40 ộ ứ ữ ờ ị ả ơ

n m tr l i ây, t l k t hôn t i Nh t gi m rõ r t, không ch d ng l i k t hôn mu n mà còn có ă ở ạ đ ỷ ệ ế ạ ậ ả ệ ỉ ừ ạ ở ế ộ nguy c không k t hôn So v i quá trình hình thành, thì t c ơ ế ớ ố độ ụ đổ ủ s p c a xã h i k t hôn Nh t B nộ ế ở ậ ả

l i di n ra nhanh h n Có nhi u nguyên nhân d n ạ ễ ơ ề ẫ đế khuynh hướng này Nh t B n, nh : Suy thoáiở ậ ả ư kinh t , thay ế đổ ơ ấi c c u lao động, chính sách xã h i c a Chính ph , và s thay ộ ủ ủ ự đổi quan ni m v ệ ề hôn nhân N u nh , trong xã h i c , nh ng ngế ư ộ ũ ữ ười nông dân hay t ng l p ngầ ớ ườ ưới d i không th k t ể ế hôn vì h s ng ph thu c vào ngọ ố ụ ộ ười khác nên không có quy n k t hôn Trái l i, hi n nay, dề ế ạ ệ ướ ềi n n

t ng c a ch ngh a dân ch , k t hôn ả ủ ủ ĩ ủ ế được coi là m t trong nh ng quy n l i c b n nh t c a con ộ ữ ề ợ ơ ả ấ ủ

người thì người dân Nh t B n l i ang ti n t i xã h i không k t hôn N u nh k t hôn mu n và ậ ả ạ đ ế ớ ộ ế ế ư ế ộ không k t hôn di n ra tr m tr ng h n thì trong tế ễ ầ ọ ơ ương lai, xã h i giai hôn m t ộ ấ đến h n 3 th k m i ơ ế ỷ ớ

có th ể được hình thành s có nguy c b s p ẽ ơ ị ụ đổ hoàn toàn K t hôn và sinh s n là hai m t có m i ế ả ặ ố quan h ch t ch v i nhau, vì th n u t l k t hôn gi m m nh thì trong tệ ặ ẽ ớ ế ế ỷ ệ ế ả ạ ương lai không xa, t l ỷ ệ sinh s gi m t i dẽ ả ớ ưới m c t i thi u ứ ố ể để duy trì cân b ng dân s Và ây s là m t m i nguy l n ằ ố đ ẽ ộ ố ớ đối

v i xã h i Nh t B n hi n nay.ớ ộ ậ ả ệ