Trong cơ thể TV có nhiều loại mô nhưng mô phân sinh chiếm vai trò cùng quan trọng vì các tế bào của mô phân sinh sẽ phân hóa cho ra tất cả các mô khác gọi là những mô vĩnh viễn.. Trừ 1 s
Trang 1TRƯỜNG THCS LÊ DUẨN NĂM HỌC: 2014-2015
Ngày soạn: 17/9/2014
Ngày dạy 19/9/2014 26/9/2014 03/10/2014
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
GV yêu cầu HS n/c thông tin và trả lời:
1 Sự lớn lên của các cơ quan của TV là
nhờ những quá trình nào ?
2 Mô phân sinh có quan hệ với các loại
mô khác như thế nào ?
3.Vì sao quá trình hút nước và muối
khoáng luôn quan hệ mật thiết với nhau?
4 Sự giống và khác nhau giữa tế bào
TV với tế bào lông hút là gì ?
5.Tại sao khi chiết cành Sau một t/gian
ta thấy mép vỏ ở phía trên chỗ cắt phình
to ra, mép vỏ ở phía dưới không phình
to ra?
6 Vì sao nói hô hấp và QH là 2 quá
trình trái ngược nhau nhưng vẫn có quan
HS n/c thông tin và nêu được:
1 Sự lớn lên của các cơ quan TV là do 2 quá trình phân chia tb và
sự lớn lên của tế bào
- tb mô phân sinh của rễ, thân, lá phân chia tb non
- tb non lớn lên tb trưởng thành
2 Trong cơ thể TV có nhiều loại mô nhưng mô phân sinh chiếm vai trò cùng quan trọng vì các tế bào của mô phân sinh sẽ phân hóa cho
ra tất cả các mô khác gọi là những mô vĩnh viễn
3 Qúa trình hút nước và muối khoáng quan hệ mật thiết với nhau vì: muối khoáng được hấp thụ vào rễ và vận chuyển trong cây là nhờ tan trong nước Nước và muối khoáng hòa tan trong đất được lông hút ở rễ hấp thụ chuyển qua vỏ tới mạch gỗ
4 Mỗi lông hút là một tb vì nó có đủ các thành phần của tb như: vách, chất tb, nhân Tế bào lông hút là tb biểu bì kéo dài Lông hút không tồn tại mãi, khi già nó sẽ rụng đi Tế bào lông hút có không bào lớn, lông hút mọc dài ra đến đâu thì nhân di chuyển đến đó nên
vị trí của nhân luôn nằm ở gần đầu của lông hút Tế bào lông hút không có lục lạp
5 Đó là do chất hữu cơ chuyển đến chỗ bị cắt thì tắc lại do mạch rây
đã bị bóc đi cùng với khoang vỏ Vì vậy các chất hữu cơ vận chuyển qua mạch rây bị ứ lại ở mép trên lâu ngày sẽ làm cho mép trên phình
to ra
6 Hô hấp và QH là 2 quá trình trái ngược nhau vì sản phẩm của QH (chất hữu cơ và oxi) là nguyên liệu của hô hấp và ngược lại sản phẩm của hô hấp (hơi nước và CO2) là nguyên liệu của QH Tuy nhiên, hô hấp và QH có quan hệ chặt chẽ với nhau vì hô hấp cần chất hữu cơ do QH chế tạo, QH lại cần NL do hô hấp cung cấp
Cây hấp thụ O 2 , phân giải chất h.cơ tạo NL, thải
CO 2 và nước.
Rễ hút nước vào cây phần lớn được thải ra ngoài qua lá
t/gian Ban ngày Cả ngày và đêm Chủ yếu ngày
Vai trò Tạo c.h.cơ nuôi bản
than; là tă cho người
và ĐV; Cung cấp O 2
cho SV khác.
Tạo NL cho h/động sống;
tăng khí CO 2
trong không khí.
Lá ko bị đốt nóng Tạo sức hút giúp cây v/c nướcrễ Thu nhận CO 2 lỗ khí.
ảh của đk
As, CO 2 , nhiệt độ, nước
Trang 2TRƯỜNG THCS LÊ DUẨN NĂM HỌC: 2014-2015
8 Chiết cành khác với giâm cành ở
điểm nào ?
9 Vì sao cây xanh phân bố rộng rãi trên
Trái Đất ?
10.Nước, không khí, nhiệt độ có vai trò
như thế nào đối với sự nảy mầm của
hạt?
11 CSKH của 1 số biện pháp kĩ thuật
sau là gì ?
+ Sau khi gieo hạt gặp trời mưa to, nếu
đất bị úng thì phải tháo hết nước ngay
+ Phải làm đất thật tươi xốp trước khi
gieo hạt
+ Khi trời rét phải phủ rơm, rạ cho hạt
đã gieo
+ Phải gieo hạt đúng thời vụ
+ Phải bảo quản tốt hạt giống
12 Sự thống nhất trong cơ thể TV và sự
thống nhất giữa cơ thể TV với môi
trường thể hiện ở những điểm nào ?
- Tưới nước thường xuyên để rễ đâm ra
- Tách cành khỏi cây mẹ và đem trồng
Chiết cành thường dùng cho cây ăn quả
Cắt một đoạn cành có
đủ mắt/chồi rồi đem cắm xuống đất ẩm cho cành đó bén rễ, phát triển thành cây mới.VD: Đ/v mía, sắn, dây tằm hay khoai lang
9 Cây xanh phân bố rộng rãi trên TĐ nhờ có quả và hạt Qủa và hạt sau khi già rụng xuống đất quanh gốc cây hoặc được phát tán theo nhiều cách tới những chỗ khác
10.Khi hạt già, lượng nước trong hạt giảm xuống đến mức thấp nhất, phôi trong hạt chỉ sống được ở mức độ cầm chừng Khi có đủ độ ẩm, nước được hút vào hạt tham gia vào sự biến đổi các chất bên trong
tb của hạt làm cho phôi hạt chuyển sang trạng thái hoạt động hạt mới nảy mầm được
Khi hạt nảy mầm, phôi hô hấp rất mạnh nên hạt cần rất nhiều oxi Nếu thiếu oxi cây mầm sẽ bị ngạt tình trạng ngạt kéo dài cây mầm sẽ chết Điều này liên quan đến yếu tố nước, nếu quá nhiều nước hạt bị ngập, dễ bị ngạt vì thiếu oxi để hô hấp Trừ 1 số cây đã thích nghi với môi trường nước hạt của nó có khả năng lấy được oxi hòa tan trong nước nên có thể nảy mầm được trong đk ngập nước
Các chất dự trữ của hạt bị biến đổi cung cấp cho quá trình nảy mầm Sự biến đổi đó cần có nhiệt độ thích hợp Bên cạnh đó, các tb của cây mầm ở mỗi loài chỉ sống và hoạt động ở nhiệt độ nhất định, nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp đều ảnh hưởng xấu đến quá trình biến đổi của các chất và sự phát triển của cây mầm
11 + Sau khi gieo hạt gặp trời mưa to, nếu đất bị úng thì phải
tháo hết nước ngay Đảm bảo cho hạt đủ ko khí để hô hấp, hạt mới
ra bị thối chết
+ Phải làm đất thật tươi xốp trước khi gieo hạt Nhằm mục đích
làm cho đất thoáng, khi gieo hạt xuống đủ ko khí để hô háp mới nảy mầm tốt
+ Khi trời rét phải phủ rơm, rạ cho hạt đã gieo Nhằm tránh nhiệt
độ thấp gây bất lợi, đồng thời tạo được đk nhiệt độ thuận lợi cho sự chuyển hóa các chất giúp hạt nảy mầm
+ Phải gieo hạt đúng thời vụ Giúp hạt gặp được đk thời tiết phù
hợp nhất như nhiệt đọ, độ ẩm, độ thoáng của đất phù hợp, hạt sẽ nảy mầm tốt hơn
+ Phải bảo quản tốt hạt giống Để đảm bảo cho hạt ko bị mối mọt,
nấm mốc phá hoại hạt mới có sức nảy mầm cao
12.- Sự phù hợp giữa đ2 cấu tạo và chức năng của từng bộ phận, cơ quan
- Sự phù hợp giữa cấu tạo giữa các bộ phận của mỗi cơ quan, cùng thực hiện chức năng chính của cơ quan
- Sự phù hợp giữa các cơ quan này có liên quan ảnh hưởng đến cơ quan kia, cùng thực hiện chức năng dinh dưỡng và sinh sản của cây
Trang 3TRƯỜNG THCS LÊ DUẨN NĂM HỌC: 2014-2015
13 Mối liên quan giữa các bộ phận, cơ
quan của cây được thể hiện ở những
điểm nào ?
14 Cây sống trong môi trường nước,
cạn có đặc điểm hình thái, cấu tạo và
tính chất sinh lí phù hợp với môi trường
đó như thế nào ?
15 Đặc điểm chính các nhóm lớn trong
giới thực vật ?/ Các nhóm lớn trong giới
TV khác nhau ở những đặc điểm cơ bản
và cành thực hiện chức năng QH thay lá nên có cấu tạo biến đổi) Nếu thiếu CQSS (hoa) thì cây ko thể tạo thành quả, hạt và cây ko duy trì phát triển được nòi giống Tuy nhiên, một số cây có khả năng sinh sản sinh dưỡng từ rễ, thân, lá nhưng ko phải là tất cả; Ngay đ/v những cây có sinh sản sinh dưỡng thuận lợi và chủ yếu, nhưng sau một t/gian nhất định vẫn có sự ra hoa kết quả
14
M/trường Đặc điểm m/trường Đặc điểm của cây
Nước Thừa nước, thiếu
oxi; sức cản và sức nâng đỡ lớn
- Thân, cuôngá lá mềm xốp, dự trữ khí (bèo)
- Lá trải rộng trên mặt nước (súng) hoặc chia thành những phiến nhỏ (chìm trong nước-Rong đuôi chó)
- Rễ không có lông hút
Đồi trống Khô, nóng, nắng
gió nhiều
- Thân thấp, phân nhiều cành
- Lá thường có long hoặc lớp sáp dày phủ ngoài hạn chế bớt sự thoát hơi nước
- Rễ ăn sâu hoặc lan rộng
Rừng/thung lũng
ẩm , râm mát - Thân vươn cao, cành tập trung
ở ngọn để hứng nhiều ánh sáng
- Lá thường dày và có màu thẩm hơn lá ở ngoài sáng (diệp lục nhiều)
- Rễ phát triển bình thường15
Dạng cây, có
rễ gia chưa có mạch dẫn
Rễ thật, có mạch dẫn
Rễ thật;
dạng cây thân gỗ
Có mạch dẫn hoàn thiện Thân lá rễ đa dạng
Hình thức ss
Ss = btử btử hình thành sau thụ tinh (hữu tính), phát triển thành cây mới
ss= btử; btử hình thành trước thụ tinh (vô tính) phát triển thành nguyên tản
Ss bằng hạt nằm
lộ trên lá noãn hở
Ss bằng hạt hạt được bọc kín trong vỏ
Cq ss Túi tinh, túi
noãn đa bào (cây trưởng thành)
Túi tinh và túi noãn đa bào (nằm trên nguyên tản)
16 – Cải biến đặc tính di truyền của cây thông qua đk trồng
- Chọn lọc những cây có biến đổi phù hợp với nhu cầu sử dụng
- Nhân giống cây được chọn lọc
- Chăm sóc cây, tạo đk cho cây phát triển tốt ( tưới nước, bón phân, bắt sâu)
Trang 4TRƯỜNG THCS LÊ DUẨN NĂM HỌC: 2014-2015
17 TV Hạt kín xuất hiện trong đk nào?
Đặc điểm gì giúp chúng thích nghi với
đk đó ?
18 Nguyên nhân nào dẫn tới sự thay đổi
và tiến hóa của TV?
19.TV ở cạn xuất hiện trong đk nào ?
Cơ thể của chúng có gì khác so với TV
ở nước ?
20 Qúa trình phát triển của giới TV ?
17 Hạt kín xuất hiện và chiếm ưu thế trong đk khí hậu tiếp tục khô
và nắng nhiều
- Xuất hiện hoa quả bảo vệ cho noãn và hạt, đảm bảo tránh những đk bất lợi bên ngoài
- Cqsd và cqss cấu tạo đa dạng, phù hợp với mọi đk sống khác nhau
cây Hạt kín phân bố rộng rãi khắp nơi và chiếm ưu thế
18 ĐK sống thay đổi là ng/nhân dẫn tới sự thay đổi và tiến hóa của
TV Giữa cơ thể và mtrường có quan hệ chặt chẽ với nhau khi đk sống thay đổi, những TV không thích nghi sẽ bị tiêu diệt và thay thế bằng những dạng thích nghi hơn và do đó tiến hóa hơn
19 TV ở cạn xuất hiện trong đk:
- Các lục địa mới xuất hiện, diện tích đất liền mở rộng
- Khí hậu còn nóng và ẩm
- Khí hậu trở nên khô và lạnh hơn
Cơ thể phân hóa thành các cơ quan và mô khác nhau (đặc biệt là
mô dẫn) thực hiện các chức năng phù hợp với môi trường cạn
cơ thể sống đầu tiên
Đại dương chiếm ưu thế
Tảo đơn bào nguyên thủy; Tảo hiện nay
Cơ thể đơn giản; không phân biệt thân, lá rễ, ko
có mạch dẫn, nước và chất dinh dưỡng ngấm trực tiếp vào cơ thể
2 Các
TV ở cạn lần lượt xuất hiện
Các lục địa mới xuất hiện, diện tích đất liền
mở rộng;
Khí hậu nóng và ẩm; Khí hậu trở nên khô
và lạnh hơn
QuyếtRêu
Quyết cổ đại
Quyết ngày nay
Hạt trầnHạt trần ngày nay
Cơ thể phân hóa thành các cơ quan và mô khác nhau (đặc biệt là mô dẫn) thực hiện các chức năng phù hợp với môi trường cạn
- CQSD có cấu tạo phức tạp dần
- Trong quá trình sinh sản xuất hiện phôi (trừ Hạt trần) phôi được bảo vệ trong hạt
3 Xuất hiện và chiếm ưu thế của
TV hạt kín
Khí hậu tiếp tục khô và năng nhiều
Hạt kín - Xuất hiện hoa quả bảo
vệ cho noãn và hạt, đảm bảo tránh những đk bất lợi bên ngoài
- Cqsd và cqss cấu tạo đa dạng, phù hợp với mọi đk sống khác nhau
cây Hạt kín phân bố rộng rãi khắp nơi và chiếm ưu thế
Trang 5TRƯỜNG THCS LÊ DUẨN NĂM HỌC: 2014-2015
21 TV góp phần hạn chế ngập lụt, hạn
hán vào bảo vệ nguồn nước ngầm như
thế nào ?/ TV có vai trò gì đối với
nguồn nước ?
22 Thế nào là TV quý hiếm ?
23 Nhờ đâu mà hàm lượng khí CO2 và
O2 trong không khí được ổn định ?
24 Nguyên nhân gì khiến cho sự đa
dạng TV ở VN bị giảm sút ? Vì sao cần
phải tích cực trồng cây, gây rừng ?
25 TV trong thiên nhiên giúp ổn định
lượng khí CO2 và O2 trong không khí
như thế nào ?
26 TV làm giảm ô nhiễm môi trường
như thế nào ?
27 Tính đa dạng của TV đang bị suy
giảm về nguyên nhân và hậu quả ?
28 Vi khuẩn dinh dưỡng như thế nào ?
Thế nào là vi khuẩn kí sinh, vi khuẩn
hoại sinh ?
21.Ở những nơi không có rừng, sau khi mưa lớn đất bị xói mòn theo nước mưa trôi xuống làm tắt dòng chảy lấp dần lòng sông, lòng hồ: nước không thoát kịp, tràn lên các vùng thấp gây ngập lụt mặt khác lại gây hạn hán tại chỗ vì đất không giữ được nước Nước mưa rơi xuống rừng sẽ giữ lại một phần và thấm dần xuống các lớp dưới tạo thành dòng chảy ngầm, rồi sau đó chảy vào các chỗ trũng tạo thành suối, sôg Đó là nguồn nước quan trọng cung cấp cho sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp
22.TV quý hiếm là những loài TV có giá trị về mặt này hay mặt khác và có xu hướng ngày càng ít đi do bị khai thác quá mức
23 Trong quá trình QH , TV lấy vào khí CO2 và nhả ra khí O2 Nhưng trong quá trình HH thì ngược lại Vì vậy, nhờ quá trình QH
và HH của TV mà hàm lượng các khí này trong không khí được ổn định
24 Đa dạng TV ở VN bị giảm sút do nhiều loài cây có giá trị kinh tế
đã bị khai thác bừa bãi, cùng với sự tàn phá tràn lan của các khu rừng để phục vụ nhu cầu cuộc sống Nhiều loài cây bị giảm đáng kể
về số lượng, môi trường sống của chúng bị thu hẹp hoặc mất đi, nhiều loài trở nên hiếm, một số loài có nguy cơ bị tiêu diệt
Cần phải tích cực trồng cây, gây rừng để bảo vệ môi trường sống của chính chúng ta Các sản phẩm từ TV là nguồn cung cấp chất hữu
cơ cho các SV khác trên TĐ
25 QH của TV và hô háp của các SV là 2 quá trình trong đó có sự TĐK trái ngược nhau Như vậy nếu không có TV nghĩa là không có
QH mà chỉ có HH của các SV khác, thì lượng O2 giảm đi và lượng CO2 không ngừng tăng lên, đó là chưa kể đến hoạt động SX và sinh hoạt của con người cũng luôn thải vào bầu khí quyển một lượng CO2 đáng kể Nhưng nhờ sự có mặt củaTV, quá trình QH luôn diễn ra đã hấp thụ bớt CO2 và bổ sung O2 nên hàm lượng hai khí này giữ được
ổn định
26 Lá cây có thể ngăn bụi và hấp thụ khí thải độc do hoạt động sản xuất và GTVT gây ra Một số cây có khả năng tiết các chất có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh Do đó, ở những nơi có nhiều cây xanh, không khí thường trong lành hơn Để tránh ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe của con người, cần phải trồng cây gây rừng
27 Nguyên nhân: Do khai thác quá mức các loài cây có giá trị và
do phá rừng lấy đất phục vụ các mục đích sử dụng khác (canh tác,
đô thị hóa ….)
Hậu quả: Số lượng loài và số lượng cá thể của loài bị giảm sút,
môi trường sống của TV bị thu hẹp hoặc bị mất đi, nhiều loài bị đe dọa nguy hiểm ở mức độ khác nhau và trở thành quý hiếm (là những loài có giá trị về mặt này hay mặt khác và có xu hướng ngày càng ít
đi do bị khai thác hoặc bị mất
28 Hầu hết vi khuẩn không màu và không có chất diệp lục như ở
TV nên những VK này không tự chế tạo được chất hữu cơ, chúng phải sống bằng các chất hữu cơ có sẵn trong xác động thực vật đa dạng phân hủy (hoại sinh), hoặc sống nhờ trên cơ thể sống khác (kí sinh) Cả 2 cách dinh dưỡng như vậy gọi là dị dưỡng Một số ít vi khuẩn cũng có khả năng tự dưỡng
Trang 6TRƯỜNG THCS LÊ DUẨN NĂM HỌC: 2014-2015
29 Hình dạng, cấu tạo của mốc rượu,
mốc tương và mốc xanh như thế nào ?
Môi trường phát triển của mốc trắng,
mốc tương và mốc xanh là ở đâu ?
30 Tại sao không thể coi rong mơ như 1
Mốc tương và mốc xanh: Sợi mốc có các vành ngăn giữa các tb (đa bào) và các bào tử không nằm trong túi như mốc trắng mà xếp thành dãy ở đầu một cuống dài nhưng cách sắp xếp các dãy này cũng khác nhau
Môi trường phát triển của mốc trắng, mốc tương và mốc xanh nhiều khi chung nhau, thường là các môi trường tinh bột như: Cơm, xôi, bánh mì… cũng có thể là trên các vỏ cam, bưởi…
30 Vì rễ, thân, lá của chúng đều là quả, các bộ phận đó chưa phân biệt các loại mô, đặc biệt chưa có mô dẫn(do đó nó phải sống ở dưới nước); bộ phận giống quả chỉ là những phao nổi, bên trong chứa khí, giúp rong mơ có thể đứng thẳng trong nước
32 HS tiến hành thực hành dưới sự hướng dẫn của GV
+ Nắm sơ bộ các bộ phận và tác dụng của từng bộ phận của kính lúp
và kính hiển vi
+ HS tiến hành làm tiêu bản
+ HS tiến hành các bước giâm cành, ghép cành và chiết cành
Trang 7TRƯỜNG THCS LÊ DUẨN NĂM HỌC: 2014-2015
Ngày soạn: 04/10/2014
Ngày dạy 06/10/201
4 13/10/2014
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin
trong SGK Sinh 7 và trả lời câu hỏi:
1.Đặc điểm nào giúp chim cánh cụt thích
nghi được với khí hậu giá lạng ở vùng
cực?
2 Nguyên nhân nào khiến ĐV vùng nhiệt
đới đa dạng và phong phú hơn ĐV vùng
ôn đới và Nam cực
3 ĐV vào xuất hiện sớm nhất trên hành
tinh ? Chúng phân bố ở những nơi nào ?
4 Hãy trình bày thứ tự hoạt động bắt mồi
và tiêu hóa mồi của trùng biến hình ?
5 Thế giới ĐV đa dạng và phong phú như
thế nào ?
6 Phân biệt thành phần tế bào ở lớp ngoài
và lớp trong thành cơ thể thủy tức và chức
năng từng loại tế bào này ?
- HS nghiên cứu thông tin trong SGK Sinh 7 và nêu được:
1 Chim cánh cụt nhờ tích lũy mỡ dày, lông rậm và tập tính chăm sóc trứng và con non rất chu đáo nên chúng thích nghi được với khí hậu giá lạnh ở vùng cực để trở thành nhóm chim đa dạng và phong phú
2 Nguyên nhân khiến ĐV nhiệt đới đa dạng và phong phú là: nhiệt độ ấm áp, thức ăn phong phú, môi trường sống đa dạng
ĐV nước ta rất đa dạng và phong phú vì có các đk như nhiệt
độ ấm áp, thức ăn phong phú, môi trường sống đa dạng them nữa tài nguyên rừng và tài nguyên biển nước ta chiếm 1 tỉ lệ rất lớn
so với diện tích lãnh thổ
3 ĐVNS là những ĐV có cấu tạo chỉ gồm 1 tb xuất hiện sớm nhất trên hành tinh (đại nguyên sinh) nhưng khoa học lại phát hiện chúng tương đối muộn Mãi đến thế kỉ XVIII, nhờ sáng chế
ra kính hiển vi, Lơvenhuc (người Hà Lan) là người đầu tiên nhìn thấy ĐVNS Chúng phân bố ở khắp nơi: đất, nước ngọt, nước mặn, kể cả trong cơ thể SV khác
4 H/động bắt mồi và tiêu hóa mồi diễn ra như sau:
- Khi 1 chân giả tiếp cận mồi (tảo, VK, vụn hữu cơ…)
- Lập tức hình thành chân giả thứ 2 vây lấy mồi
- Hai chân giả kéo dài nuốt mồi vào trong chất nguyên sinh
- Không bào tiêu hóa tạo thành bao lấy mồi, tiêu hóa nhờ dịch tiêu hóa
5 Về số lượng: ĐV vô cùng đa dạng, phong phú với khoảng 1,5 triệu loài đã được phát hiện, bao gồm cả những ĐV đơ bào có
KT hiển vi và các ĐV có KT rất lớn Có những loài có số lượng
cá thể rất lớn tới hàng triệu con VD hồng hạc ở châu Phi gồm hơn 1 triệu con
Về m/trường sống: Thích nghi cao với mtrường sống, ĐV phân
bố ở khắp nơi trên hành tinh, kể cả cực Bắc và Nam chúng phân
bố từ đỉnh Everet cao 8000m đến vực sâu 11000m dưới đáy đại dương, ở cả mtrường nước ngọt, nước mặn
6 Lớp trong cơ thể thủy tức gồm chủ yếu là tb mô cơ tiêu hóa đóng góp vào chức năng tiêu hóa của ruột Còn lớp ngoài có nhiều tb phân hóa lớn hơn như: tb mô bì cơ, tb thần kinh, tb gai,
tb sinh sản có các chức năng che chở, bảo vệ, giúp cơ thể di chuyển, bắt mồi, tự vệ và sinh snả để duy trì nòi giống
Trang 8TRƯỜNG THCS LÊ DUẨN NĂM HỌC: 2014-2015
7 Vì sao trâu, bò nước ta mắc bệnh sán lá
gan nhiều ?
8 Hãy nêu đặc điểm chung của ngành
Giun dẹp ?
9 Tìm hệ cơ quan mới bắt đầu xuất hiện ở
giun đất ? Vì sao mưa nhiều, giun đất lại
chui lên mặt đất ? Cuốc phải giun đất thấy
có chất lỏng màu đỏ chảy ra Đó là chất gì
và tại sao lại có màu đỏ ?
10 Để mở vỏ trai q/s bên trong cơ thể,
phải làm thế nào ? Tại sao khi trai chết thì
vỏ thường mở ? Mài mặt ngoài vỏ trai
ngửi thấy có mùi khét, vì sao?
11 Hãy nêu đặc điểm chung của thân
mềm ?
12 Mực săn mồi bằng cách nào? Mực
phun chất lỏng có màu đen để săn mồi
hay vệ ? Hỏa mù mực che mắt ĐV khác
nhưng bản thân mực có thể nhìn rõ để
chạy trốn không ?
13 Tôm đực, tôm cái khác nhau ntn? Tại
sao trong quá trình lớn lên, ấu trùng tôm
lột xác nhiều lần? Tập tính ôm trứng của
tôm mẹ có ý nghĩa gì?
7 Vì chúng làm việc trong mtrường đất ngập nước Trong mtrường đó có nhiều ốc nhỏ là vật chủ trung gian thích hợp với
ấu trùng sán lá gan Thêm nữa trâu bò nước ta thường uống nước
và ăn các cây cỏ từ thiên nhiên, kén sán bám vào rất nhiều
8 Dù sống tự do hay kí sinh đều có chung những đặc điểm sau:
- Cơ thể dẹp, đối xứng 2 bên và phân biệt đầu đuôi, lưng bụng, ruột phân nhiều nhánh
- Chưa có ruột sau và hậu môn
- Số lớn giun dẹp kí sinh còn có thêm: giác bám, cơ quan sinh sản phát triển, ấu trùng phát triển qua các vật chủ trung gian.9.- Giun đốt bắt đầu xuất hiện hệ tuần hoàn và hệ tk dạng chuỗi hạch
- Mưa nhiều giun đất lại chui lên mặt đất vì nước ngập cơ thể làm chúng ngạt thở (do hô hấp bằng da)
- Cuốc phải giun đất thấy có chất lỏng màu đỏ chảy ra đó là máu của giun Vì giun đất, bắt đầu có hệ tuần hoàn kín, máu mang sắc
tố sắt nên có màu đỏ
10 – Để mở vỏ trai q/s bên trong phải luồn lưỡi dao vào khe để cắt lớp cơ khép vỏ trước và cơ khép vỏ sau ở trai.Cơ khép vỏ bị cắt, lập tức vỏ trai sẽ mở ra Điều đó chứng tỏ sự mở ra là do tính tự động của trai (do dây chằng bản lề trai có tính đàn hồi cao) Chính vì thế khi trai chết, vỏ thường mở
- Mài mặt ngoài vỏ trai thấy có mùi khét vì phía ngoài là lớp sừng có thành phần giống tổ chức sừng ở các ĐV khác nên khi mài nóng cháy chúng có mùi khét
11 - Thân mền, không phân đốt, có vỏ đá vôi, có khoang áo
- Hệ tiêu hóa phân hóa
- Cq di chuyển thường đơn giản
- Riêng mực, bạch tuộc thích nghi với lối săn mồi và di chuyển tích cực nên vỏ tiêu giảm và cơ quan di chuyển phát triển Trừ 1
số thân mềm có hại, còn hầu hết chúng đều có lợi về nhiều mặt
12 – Mực săn mồi theo cách rình mồi ở 1 chổ, thường ẩn náu ở nơi nhiều rong rêu Sắc tố trên cơ thể của mực làm cho chúng có màu giống mtrường Khi mồi vô tình đến gần, mực vươn hai tua dài ra bắt mồi co về dung 8 tua ngắn đưa vào miệng
- Tuyến mực phun ra mực để tự vệ là chính Hỏa mù của mực làm tối đen cả một vùng nước, tạm thời che mắt kẻ thù giúp cho mực có thời gian chạy trốn Mắt mực có số lượng tb thị giác rất lớn nên có thể nhìn rõ được phương hướng để chạy trốn an toàn
13 - Tôm đực có KT lớn và đôi kìm (đôi chân ngực 1) rất to và dài
- Ấu trùng phải lột xác nhiều lần vì lớp vỏ cứng rắn bao bọc không lớn theo cơ thể được Lớp vỏ cơ thể chân khớp có khả năng đàn hồi kém Vì thế, để lớn lên, chân khớp nói chung, giáp xác nói riêng phải kèm theo hiện tượng lột xác Khi lột xác trong lúc lớp vỏ mới chưa kịp cứng rắn lại (thường là tôm bấy), cơ thể tôm lớn lên 1 cách nhanh chóng Trong biến thái và quá trình lớn lên, cơ thể tôm cũng như chân khớp khác thường lột xác nhiều lần
- Tập tính ôm trứng của tôm mẹ có ý nghĩa bảo vệ cho trưgs khỏi
Trang 9TRƯỜNG THCS LÊ DUẨN NĂM HỌC: 2014-2015
14.Tại sao tập tính ở sâu bọ rất phát triển?
15 Điểm đặc trưng trong cấu tạo của ĐV
thuộc ngành Chân khớp là gì ?
16 Đặc điểm chung của Nhện và lớp
Hình nhện là gì ?
17 Vì sao hệ tuần hoàn ở sâu bọ lại đơn
giản đi khi hệ thống ống khí phát triển ?
18 Nêu đặc điểm giúp nhận dạng châu
chấu nói riêng và sâu bọ nói chung?
19 Hệ tiêu hóa và bài tiết của châu chấu
có quan hệ với nhau như thế nào? Cách
dinh dưỡng của châu chấu như thế nào?
- Về TK: não sâu bọ phát triển có 3 phần: não trước, não giữa và sau Ở não trước của sâu bọ sống thành XH có thể nấm phát triển Đây là cơ sở TK của các tập tính và hoạt động bản năng của chúng
15 Có vỏ kitin phủ ngoài cơ thể để che chở Đồng thời lớp vỏ cũng làm chỗ dựa cho các bó cơ bám vào để cùng với vỏ cơ thể tham gia các cử động Vì thế, vỏ các ĐV thuộc ngành Chân khớp còn có ý nghĩa như 1 bộ xương ngoài Riêng các ĐV thuộc lớp Giáp xác, vỏ kitin còn ngấm thêm canxi làm cho lớp vỏ trở nên cứng rắn Dưới lớp vỏ đó có lớp sắc tố khiến cơ thể tôm có màu sắc của mtrường Khi tôm sống, sắc tố đó là cyancrítalin Nhưng khi tôm chết, dưới ảnh hưởng của nhiệt độ (phơi hoặc rang) sắc
tố đó biến đổi thành chất zooerythin có màu hồng
16 Nhện là đại diện lớp Hình nhện Cơ thể có 2 phần đầu, ngực
và bụng, thường có 4 đôi chân bò Chúng h/động chủ yếu về ban đêm, có các tập tính thích hợp với săn bắt mồi sống Trừ 1 số đại diện có hại (như ái ghẻ, ve bò…), còn đa số đều có lợi vì chúng săn bắt sâu bọ có hại…
17 Hệ tuần hoàn thường có hai chức năng chính:
- Phân phối chất dinh dưỡng đến các tb
- Cung cấp oxi cho các tb
Ở sâu bọ, việc cung cấp oxi do hệ thống ống khí đảm nhiệm Vì thế hệ tuần hoàn trở nên rất đơn giản, chri gồm một dãy tim lưng hình ống, có nhiều ngăn để đẩy máu đem chất dinh dưỡng đi nuôi cơ thể
18 - Cơ thể có 3 phần rõ rệt: Đầu, ngực và bụng
- Đầu có 1 đôi râu, ngực có 3 đôi chân, thường có 2 đôi cánh
- Thở bằng ống khí (đây là đặc điểm để nhận dạng biết sâu bọ trong thiên nhiên
19 Hệ tiêu hóa và hệ bài tiết của châu chấu có quan hệ với nhau
ở chỗ: các ống bài tiết (manpighi) lọc chất thải đổ vào cuối ruột giữa và đầu ruột sau, để chất bài tiết theo phân cùng đổ ra ngoài dễ
-Nhờ cơ quan miệng khỏe, sắc, châu chấu gặm chồi và ăn lá cây T/ăn được tẩm nước bọt rồi tập trung ở diều, được nghiền nhỏ ở
dạ dày cơ, rồi tiêu hóa nhờ enzim do ruột tịt tiết ra Khi châu chấu sống, bụng chúng luôn phập phồng Đó là động tác hô hấp, hít và thải không khí qua lỗ thở ở mặt bụng
20 HS TH dưới sự HD của GV+ Mổ giun đất
+ Mổ tôm song+ Mổ mực, ốc
Trang 10TRƯỜNG THCS LÊ DUẨN NĂM HỌC: 2014-2015
Ngày soạn: 25/10/2014
Ngày dạy 28/10/14 03/11/14 10/11/14
1 Cấu tạo trong của cá chép có gì
tiến hóa hơn các ĐV trước ?
2.Hãy nêu đặc điểm chung của Ếch
đồng ?
3 Hãy nêu những đặc điểm cấu tạo
ngoài đặc trưng phân biệt 3 bộ
thường gặp trong lớp Bò sát?
4 Hãy giải thích hiện tượng noãn thai
sinh (đẻ trứng)
5 Giải thích tại sao khủng long bị
tiêu diệt, còn những loài bò sát cỡ
nhỏ trong những đk ấy lại vẫn tồn tại
và sống sót cho đến ngày nay?
6 Hãy trình bày sự phức tạp hóa và
phân hóa cơ quan di chuyển ở các
2 Ếch đồng thuộc lớp Lưỡng cư, có những điểm thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn Chúng di chuyển trên cạn nhờ bốn chi có ngón, thở bằng phổi, mắt có mí, tai có màng nhĩ, song vẫn còn mang nhiều đặc điểm thích nghi với đời sống ở nước: đầu dẹp nhọn khớp với thân thành 1 khối rẽ nước khi bơi, chi sau có màng bơi, da tiết chất nhầy làm giảm ma sát và dễ thấm khí, ếch thở bằng da là chủ yếu Ếch vẫn là ĐV biến nhiệt Ếch đẻ trứng và thụ tinh ngoài, phát triển có biến thái
3 Bộ có vảy: Hàm có răng, ko có mai và yếm Hàm ngắn có răng nhỏ
mọc trên hàm Trứng có màng dai bao bọc
Bộ cá sấu: Hàm có răng, ko có mai và yếm Hàm rất dài, lớn, nhọn sắc
mọc trong lỗ chân răng Trứng có vỏ đá vôi bao bọc
Bộ rùa: Hàm không có răng, có mai và yếm.
4 Trong hiện tượng noãn thai sinh ở thằn lằn bong hoa, cá thể cái đẻ con Trứng nằm trong ống dẫn trứng một thời gian Trong thời gian đó phôi tiếp tục phát triển nhờ sử dụng chất noãn hoàng có ở trong trứng Cuối cùng trứng nở thành con nên khi đẻ là đẻ con
5 – Sự cạnh tranh với chim và thú: Chim và thú có ưu thế hơn khủng long vì là ĐV hằng nhiệt (duy trì nhiệt độ của cơ thể ổn định khi khí hậu lạnh)
- Sự tấn công vào khủng long: Thú gặm nhấm ăn trứng khủng long, thú
ăn thịt tấn công khủng long ăn TV (thiếu phương tiện tự vệ)
- Ảh của khí hậu lạnh đột ngột và thiên tai: Thiên thạch va vào TĐ các hang lớn bị phá hủy, khủng long cỡ lớn thiếu nơi trú rét Núi lửa gây khói bụi che phủ bầu trời TĐ, trong nhiều năm ảnh hưởng tới hiện tượng QH của TV (nguồn sống của khủng long ăn TV)
- Bò sát cỡ nhỏ có thể tồn tại và sống sót đến ngày nay vì: bò sát cỡ nhỏ
dễ tìm nơi ẩn náu để trú rét, yêu cầu thức ăn không cao
6 Trong quá trình phát triển, sự hoàn chỉnh của cơ quan vận động di chuyển, giúp ĐV thích nghi với các hình thức di chuyển ở các đk sống khác nhau Trước hết là sự phức tạp hóa các chi thành những bộ phận
