CHUYÊN ĐỀ VẬN DỤNG CÁC KỸ THUẬT THU THẬP BẰNG CHỨNG KIỂM TOÁN VÀO KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH HÃNG KIỂM TOÁN AASC THỰC HIỆN

BCTC nói chung... Th hai, TSC đư kh u hao h t, đem thanh lý nh ng không h ch toán doanh thu.. Th ba, khai kh ng chi phí mua s m TSC.

CHUYểN

TH C T P CHUYÊN NGÀNH

tài:

ắV N D NG CÁC K THU T THU TH P B NG CH NG

TRONG KI M TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH

M C L C

DANH M C T VI T T T

DANH M C B NG BI U

L I NịI U 1

CH NG 1: C I M TÀI S N C NH VÀ CÁC K THU T THU TH P

B NG CH NG KI M TOÁN TRONG KI M TOÁN KHO N M C TÀI S N

C NH TRONG KI M TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH HÃNG KI M TOÁN AASC TH C HI N 31.1 c đi m qu n lý tài s n c đ nh c a khách hàng có nh h ng đ n ki m toán báo cáo tài chính 31.1.1 c đi m c a tài s n c đ nh 31.1.2 Các kh n ng x y ra sai ph m th ng g p đ i v i kho n m c tài s n c

đ nh t i khách hàng c a Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC 51.2 M c tiêu ki m toán kho n m c tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n 71.2.1 M c tiêu ki m toán đ i v i nghi p v 71.2.2 M c tiêu ki m toán đ i v i s d 91.3 V n d ng các k thu t thu th p b ng ch ng ki m toán vào ki m toán kho n

m c tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng

ki m toán AASC th c hi n 121.3.1 V n d ng k thu t phân tích vào ki m toán tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n 121.3.2 V n d ng k thu t ph ng v n vào ki m toán tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n 141.3.3 V n d ng k thu t ki m kê vào ki m toán tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n 151.3.4 V n d ng k thu t xác minh tài li u vào ki m toán tài s n c đ nh trong

ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c

hi n 161.3.5 V n d ng k thu t tính toán l i vào ki m toán tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n 171.3.6 V n d ng k thu t g i th xác nh n vào ki m toán tài s n c đ nh trong

ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c

hi n 18

1.3.7 V n d ng k thu t quan sát vào ki m toán tài s n c đ nh trong ki m

toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n 19

CH NG 2: TH C TR NG V N D NG CÁC K THU T THU TH P B NG CH NG KI M TOÁN VÀO KI M TOÁN TÀI S N C NH TRONG KI M TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH HÃNG KI M TOÁN AASC TH C HI N T I KHÁCH HÀNG 20

2.1 Khái quát v đ c đi m khách hàng c a Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC 20

2.2 Th c tr ng v n d ng các k thu t thu th p b ng ch ng ki m toán vào ki m toán kho n m c tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n 22

2.2.1 Th c hi n k thu t phân tích 22

2.2.2 Th c hi n k thu t ph ng v n 39

2.2.3 Th c hi n k thu t ki m kê 44

2.2.4 Th c hi n k thu t xác minh tài li u 47

2.2.5 Th c hi n k thu t tính toán l i 53

CH NG 3: NH N XÉT VÀ M T S GI I PHÁP HOÀN THI N V N D NG CÁC K THU T THU TH P B NG CH NG KI M TOÁN VÀO KI M TOÁN KHO N M C TÀI S N C NH DO CÔNG TY TNHH HÃNG KI M TOÁN AASC TH C HI N 61

3.1 Nh n xét v th c tr ng v n d ng các k thu t thu th p b ng ch ng ki m toán vào ki m toán kho n m c tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n 61

3.1.1 Nh ng u đi m 61

3.1.2 Nh ng t n t i và nguyên nhân 62

3.2 Ph ng h ng và m t s gi i pháp hoàn thi n vi c v n d ng các k thu t thu th p b ng ch ng ki m toán vào ki m toán kho n m c TSC trong ki m toán BCTC do công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n 63

3.2.1 Ph ng h ng hoàn thi n 63

3.2.2 M t s gi i pháp đ xu t 64

K T LU N 66 DANH M C TÀI LI U THAM KH O

PH L C

6 Bi u 2.4: Phân tích tình hình bi n đ ng gi m TSC công ty ABC 28

7 Bi u 2.5: Phân tích bi n đ ng v chi phí kh u hao 30

12 Bi u 2.10: Ph ng v n k toán t i công ty XYZ 43

13 Bi u 2.11: Biên b n ki m kê ch n m u TSC t i công ty ABC 44

14 Bi u 2.12: Biên b n ki m kê TSC công ty XYZ 46

15 Bi u 2.13: Ki m tra s li u đ u k TSC t i khách hàng ABC 48

16 Bi u 2.14: Ki m tra chi ti t tài s n gi m t i khách hàng ABC 49

17 Bi u 2.15: Ki m tra nguyên giá TSC đ u k t i công ty XYZ 50

18 Bi u 2.16: Các v n đ phát sinh trong cu c ki m toán công ty XYZ 51

19 Bi u 2.17: Rà soát b ng tính kh u hao và khung kh u hao công ty

21 Bi u 2.19: Tính toán l i chi phí kh u hao công ty ABC 56

22 Bi u 2.20: Tính toán l i chi phí kh u hao công ty XYZ 58

L I NịI U

N n kinh t Vi t Nam đang trên đƠ h i nh p và phát tri n Khi Vi t Nam gia nh p các t ch c v kinh t nh : T ch c th ng m i th gi i (WTO) n m 2007; Tham gia các hi p đ nh th ng m i t do (FTA); ký k t thành công Hi p đ nh đ i tác xuyên Thái Bình D ng (TPP) n m 2016; vƠ đ c bi t là gia nh p c ng đ ng kinh t ASEAN

n m 2015 i u này làm cho n n kinh t trong n c ngày m t c nh tranh h n, trong

đó có c ngành ki m toán Các công ty ki m toán trong n c không ch c nh tranh

v i các công ty l n trên th gi i nh các công ty Big 4, mƠ còn ph i c nh tranh v i các công ty ki m toán đ n t các n c trong khu v c nh Thái Lan, Malaysia, Singaporeầ i u này làm cho yêu c u v ch t l ng ki m toán ngày m t nâng cao,

nh t là ki m toán BCTC B i vì BCTC gi ng nh b c tranh ph n ánh toàn b tình hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p trong m t n m tƠi chính

M i cu c ki m toán đ u có nh ng k ho ch vƠ ch ng trình ki m toán khác nhau b i

s đang d ng c a các khách hàng trong nhi u l nh v c, ngành ngh kinh doanh

th c hi n thành công các cu c ki m toán, KTV c n ph i s d ng m t cách thành th o các k thu t thu th p b ng ch ng ki m toán khác nhau Ki m toán m i khách hàng là

m t tr i nghi m m i b i vi c áp d ng các k thu t thu th p b ng ch ng luôn luôn

ph i linh đ ng vƠ thay đ i tùy t ng khách hàng M i kho n m c trên BCTC l i có

nh ng cách áp d ng không gi ng nhau và các k thu t thu th p b ng ch ng s giúp cho KTV có th thu th p đ c nh ng b ng ch ng ki m toán m t cách đ y đ và thích

h p nh t lƠm c s cho ý ki n ki m toán Vì v y, n m v ng các k thu t thu th p

b ng ch ng ki m toán là chìa khóa d n đ n s thành công c a các cu c ki m toán

Vi c ki m toán BCTC c n ph i đ c th c hi n m t cách th n tr ng đ i v i t t c

nh ng kho n m c đ c coi là có nh h ng đ n ý ki n ki m toán c a KTV Bên c nh

nh ng kho n m c mang tính tr ng y u cao nh doanh thu, giá v n, hàng t n khoầ TSC lƠ m t trong nh ng kho n m c đóng vai trò tr ng y u đ n BCTC b i: T tr ng

c a TSC tr ng t ng tài s n th ng cao, TSC tham gia vƠo quá trình ho t đ ng s n

xu t kinh doanh c a doanh nghi pầ Vi c gian l n ho c sai sót v TSC s có nh

h ng r t l n t i các kho n m c khác nói riêng và nh h ng đ n tính tr ng y u c a

BCTC nói chung Chính vì v y mà k t qu c a ki m toán kho n m c TSC s có

nh h ng đáng k đ n k t lu n c a KTV v tính trung th c và h p lý c a BCTC

Vì vai trò quan tr ng c a các k thu t thu th p b ng ch ng ki m toán c ng nh nh

h ng tr ng y u c a kho n m c TSC trong vi c đ a ra k t lu n ki m toán, cùng

Ch ng 3: Nh n xét và m t s gi i pháp hoàn thi n v n d ng các k thu t thu th p

b ng ch ng ki m toán vào ki m toán kho n m c tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n

Do th i gian th c t p ng n, b n thân còn nhi u h n ch trong ki n th c, cùng v i vi c thi u kinh nghi m làm vi c th c t , n i dung chuyên đ không tránh kh i nh ng thi u sót Kính mong nh n đ c nh ng ý ki n đóng góp c a các th y cô đ bƠi chuyên đ

CH NG 1: C I M TÀI S N C NH VÀ CÁC K THU T THU TH P B NG CH NG KI M TOÁN TRONG KI M TOÁN

TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH HÃNG KI M TOÁN AASC

TH C HI N

1.1 c đi m qu n lý tài s n c đ nh c a khách hàng có nh h ng đ n ki m toán báo cáo tài chính

1.1.1 c đi m c a tài s n c đ nh

Tài s n c đ nh là nh ng tài s n có giá tr l n và th i gian s d ng lâu dài Theo Thông t s 45/2013/TT ậ BTC c a B Tài chính v h ng d n qu n lý, s d ng và trích kh u hao TSC , TSC đ c hi u là nh ng t li u lao đ ng bao g m nh ng tài

s n h u hình có k t c u đ c l p, ho c là m t h th ng g m nhi u b ph n tài s n riêng

l liên k t v i nhau đ cùng th c hi n m t hay m t s ch c n ng nh t đ nh mà n u thi u b t k m t b ph n nào thì c h th ng không th ho t đ ng đ c, n u tho mãn

TSC h u hình: Theo chu n m c k toán Vi t Nam s 03, TSC h u hình là nh ng

tài s n có hình thái v t ch t do doanh nghi p n m gi đ s d ng cho ho t đ ng s n

xu t, kinh doanh phù h p v i tiêu chu n ghi nh n TSC h u hình trên

TSC vô hình: Theo chu n m c k toán Vi t Nam s 04, TSC vô hình là tài s n

không có hình thái v t ch t nh ng xác đ nh đ c giá tr và do doanh nghi p n m gi ,

s d ng trong s n xu t, kinh doanh, cung c p d ch v ho c cho các đ i t ng khác thuê phù h p v i tiêu chu n ghi nh n TSC vô hình

TSC thuê tài chính: Theo chu n m c k toán Vi t Nam s 06, TSC thuê tài chính

là tài s n thuê mà bên cho thuê có s chuy n giao ph n l n r i ro và l i ích g n li n

v i quy n s h u tài s n cho bên thuê Quy n s h u tài s n có th chuy n giao vào

cu i th i h n thuê TSC thuê tƠi chính có th bao g m c TSC h u hình và c

TSC vô hình

TSC lƠ kho n m c chi m t tr ng l n trong t ng tài s n, đ c bi t là trong doanh nghi p s n xu t, trong các d án đ u t , xơy d ng c b nầ Vì v y mà kho n m c nƠy đ c đánh giá lƠ tr ng y u khi KTV ti n hành ki m toán Vi c ki m toán TSC không t n nhi u th i gian nh nh ng ph n hành khác và tùy đ i v i t ng khách hàng

v i s l ng TSC khác nhau, giá tr TSC th ng l n nh ng th ng có đ y đ

ch ng t , và nh ng bi n đ ng v TSC th ng ít và không quá ph c t p i v i chi phí kh u hao, vi c trích và qu n lý kh u hao đư đ c B TƠi chính quy đ nh rõ ràng trong thông t s 45/2013/TT-BTC, vì v y mà vi c so sánh, đ i chi u v i các yêu

c u trong thông t không g p quá nhi u khó kh n do có tính đ ng nh t

Khách hàng c a AASC đa d ng t m i ngành ngh kinh doanh, bao g m nh ng khách hƠng kinh doanh trong các l nh v c: Doanh nghi p nhƠ n c, Ngân hàng và các t

ch c tín d ng, các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán, Các công trình XDCB, Các d án đ u t có ngu n v n trong n c, Các doanh nghi p và các

d án FDIầ M i khách hàng có cách qu n lý và s d ng TSC khác nhau, có doanh nghi p ch s d ng TSC h u hình, có doanh nghi p ch s d ng TSC thuê tƠi chính C ng có nh ng doanh nghi p s d ng TSC vô ho c có th k t h p nh ng

lo i tài s n đó s d ng cho doanh nghi p Khách hàng ch y u c a AASC là các doanh nghi p niêm y t, các t ch c tín d ng vƠ các công trình đ u t XDCB Tuy nhiên, vi c ki m toán các công trình đ u t XDCB có nh ng khác bi t r t nhi u, vì

v y trong chuyên đ này không nh c đ n

1.1.2 Các kh n ng x y ra sai ph m th ng g p đ i v i kho n m c tài s n c đ nh

t i khách hàng c a Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC

V gian l n

Th nh t, ghi t ng giá mua TSC so v i th c t

Giá mua TSC t ng so v i th c t th ng do l p hóa đ n gi v i giá mua cao h n

so v i th c t ; s a ch a ch ng t ho c làm ch ng t gi v chi phí thu mua đ làm

t ng nguyên giá TSC v i m c đích bi n th công qu Bên c nh đó, khi s a ch a TSC , k toán có th ghi chi phí s a ch a cao h n so v i th c t nh m m c đích thu

l i t ph n t ng thêm

Th hai, TSC đư kh u hao h t, đem thanh lý nh ng không h ch toán doanh thu

Vi c không h ch toán doanh thu s gi m s thu ph i n p NhƠ n c Bên c nh đó,

vi c không h ch toán s làm gi m các kho n ph i n p lên c p trên và k toán có th chi m đo t ph n thu này

Th ba, khai kh ng chi phí mua s m TSC

Vi c c tình ghi chép các nghi p v không có th t, khai t ng chi phí mua s m TSC

mƠ không có hóa đ n, ch ng t h p lý, h p l , nh t lƠ đ i v i TSC vô hình có th làm cho nguyên giá TSC t ng lên vƠ k toán d dàng bi n th coog quý ph n chênh

l ch đó

Th t , áp d ng sai ch đ k toán v TSC

Vi c áp d ng sai ch đ k toán c ng nh các v n b n pháp lu t có liên quan c a Nhà

n c th ng lƠ hƠnh đ ng c ý h n lƠ nh ng sai sót Vi c c ý áp d ng sai có th là

v i m c đích ghi t ng nguyên giá mƠ không ho c ch a đ c phép, có th là liên quan

đ n vi c đi u ch nh ch tiêu lãi l thông qua vi c không trích kh u hao nh ng TSC khi ch a hét th i gian s d ng mà v n đang ho t đ ng ho c ti p t c trích kh u hao

đ i v i nh ng TSC đư h t kh u hao nh ng v n còn s d ng ho c doanh nghi p ti n hành trích kh u hao l n h n ho c nh h n so v i giá tr đ c quy đ nhầ

V sai sót

Th nh t, do phân lo i sai d n đ n đ nh kho n sai vào các tài kho n

Vi c phân lo i sai có th lƠ trong tr ng h p s a ch a, nâng c p TSC V i tr ng

h p s a ch a nh ho c s a ch a l n (trong tr ng h p chi phí trích tr c ch a đ ), chi phí s a ch a c n ph i đ c đ a vƠo chi phí s n xu t kinh doanh trong k (Chi phí

s n xu t chung, Chi phí bán hàng, Chi phí qu n lý doanh nghi pầ), nh ng l i b k toán đ a vƠo nguyên giá TSC Trong tr ng h p nâng c p, chi phí nâng c p có th

b k toán ghi m t ph n ho c toàn b vào chi phí s n xu t kinh doanh trong k mà đáng l ra ph i cho vƠo t ng nguyên giá TSC

Th hai, sai sót trong quá trình ghi s và chuy n s

Vi c sai sót trong quá trình ghi s x y ra khá ph bi n do k toán s ý ghi s ti n sai

l ch ho c lôn s so v i s trên ch ng t Hi n nay, đa s các doanh nghi p đ u s

d ng nh ng ph n m m k toán chuyên nghi p, vì v y, sai sót do chuy n s h n ch

h n, tuy nhiên, không ngo i tr s c đ i v i ph n m m mà vi c c p nh t và chuy n

s có th b l i

Th ba, sai sót do ghi trùng l p các nghi p v

Vi c trùng l p các nghi p v có th là do s b t c n và thi u kinh nghi p c a k toán trong vi c l u tr s sách, ch ng t d n đ n vi c m t TSC có th b h ch toán hai

l n t i nh ng th i đi m khác nhau Khi đó, nguyên giá TSC s b t ng lên N u k toán không th ng xuyên theo dõi TSC vƠ đ i chi u thì s không phát hi n ra đ c

v n đ này

Th t , sai sót do s y u kém v trình đ c ng nh ki n th c chuyên môn c a k toán

Sai sót này có th liên quan đ n vi c áp d ng sai các thông t chu n m c ho c ch a

c p nh t các chính sách k toán m i Ví d : Khi thông t s 45/2013/TT ậ BTC có

hi u l c, k toán v n ch a c p nh t mà v n phân lo i TSC theo Thông t s 203/2009/TT ậ BTC (theo thông t s 45, giá tr TSC có nguyên giá trên 30.000.000

đ ng, còn thông t s 203 thì nguyên giá TSC ch đ c quy đ nh là trên 10.000.000

đ ng) ho c v n ch a chuy n đ i TSC theo thông t s 45 Ho c có th k toán không tách b ch gi a TSC h u hình vƠ TSC vô hình mƠ g p chung l i làm m t

1.2 M c tiêu ki m toán kho n m c tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n

1.2.1 M c tiêu ki m toán đ i v i nghi p v

M t là, m c tiêu hi u l c

i v i Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC, m c tiêu hi u l c đóng vai trò quan

tr ng đ i v i kho n m c TSC i v i m c tiêu hi u l c, s li u ph n ánh giá tr TSC h u hình, vô hình và s kh u hao c a nh ng TSC lƠ có th t Trong đó, quan

tr ng nh t c s d n li u tính hi n h u c a TSC ph i đ c b o đ m, t c là nh ng TSC c a doanh nghi p đ c ghi trên s sách ph i th c s t n t i N u không có TSC trong doanh nghi p thì không có gì đ ki m toán c

có th x y ra Vì v y mà KTV c n ph i đ m b o đ c các nghi p v ghi t ng, gi m

kh u hao TSC đ u ph i đ c ghi s đ y đ đ m b o m c tiêu này, KTV c n

ph i đ i chi u các h p đ ng, biên b n và các ch ng t liên quan khác v i s nh t ký;

đ i chi u s nh t ký v i s cái TSC Th ng thì k toán s cung c p s nh t ký

ch ng t T đó mƠ KTV s ph i ti n hành l c ra các tài kho n t ng ng đ ti n hành ki m tra

Ba là, m c tiêu quy n và ngh a v

M t tình hu ng ít x y ra, tuy nhiên l i ti m n nhi u r i ro, đó lƠ vi c TSC không thu c quy n s h u c a doanh nghi p nh ng v n đ c h ch toán vƠo TSC c a doanh nghi p (tr TSC thuê tƠi chính) Vì v y mà KTV c n ph i đ m b o đ c các TSC ghi trên s ph i th c s thu c quy n s h u c a đ n v đ t đ c m c tiêu

này, KTV c n ph i ki m tra các h p đ ng mua bán, biên b n bƠn giao đ a vƠo s

d ng Nh t là biên b n bƠn giao đ a vƠo s d ng Vi c nƠy liên quan đ n th i đi m trích kh u hao, vì v y mà KTV c n xem xét k l ng đ có th k t h p v i vi c ki m tra kh u hao c a đ n v

B n là, m c tiêu s phê chu n

TSC đ c ghi chép trên s k toán, tuy nhiên l i đ c s d ng các b ph n Vì

v y mà vi c theo dõi không ph i lúc nƠo c ng có th trùng kh p do TSC có th b

đi u chuy n ho c thanh lý mà không có s báo cáo lên các phòng qu n lý i u này

có th gây nh h ng t i s qu n lý c ng nh nhu c u s d ng c a công ty khi c n thi t Bên c nh đó, có th lƠ do t l i cá nhơn, thanh lý TSC đư h t kh u hao đ t

l i mà không có s phê duy t c a c p trên c ng nh không thông báo cho c p trên

N u nh vi c TSC b thay đ i mà không có s giám sát t c p trên, có th nh

h ng r t l n t i quá trình s n xu t kinh doanh c a đ n v Vì v y mà KTV c n đ m

b o vi c mua s m, đi u chuy n hay thanh lý TSC đ u ph i đ c phê chu n t c p trên đ t m c tiêu này, KTV c n xem xét k ho ch v TSC c a đ n v xem vi c phê chu n đó có phù h p không, các phê chu n y có ph i t ng i có đ th m quy n khôngầ

N m là, m c tiêu chính xác

Hi n nay, đa s các đ n v đ u s d ng các ph n m m k toán, vi c tính toán và theo dõi TSC t ng đ i chính xác ngo i tr vi c l i c a ph n m m Vì v y, vi c các nghi p v b ghi nh n không chính xác v s h c th ng do k toán tính toán sai ho c

có sai sót trong quá trình vào s Vì v y mà KTC c n ki m tra vi c ghi nh n nguyên giá TSC , vi c trích kh u hao TSC đ u đ c tính toán chính xác

đ t m c tiêu chính xác, KTV c n xem xét các ch ng t g c liên quan đ n vi c mua s m, nh ng bánầ vƠ trích kh u hao TSC ng th i, KTV c n đ i chi u s sách v i S cái tài kho n có liên quan

Sáu là, m c tiêu đúng k (cut-off)

Trong ho t đ ng qu n lý TSC , có nh ng lúc TSC đ c đ a vƠo s d ng, tuy nhiên

l i không đ c ghi nh n ngay và s sách đ ti n hành theo dõi và trích kh u hao i u này có th là do s ch m tr c a k toán, có th là do c tình c a doanh nghi p đ

gi m chi phí kh u hao Vì v y mà KTV c n ph i đ m b o vi c ghi nh n các TSC vào s sách k toán ph i đúng th i đi m, đúng k đ t đ c m c tiêu đó, KTV

c n ph i so sánh h p đ ng, các ch ng t mua bán và nh t là biên b n bƠn giao đ a vào s d ng v i ngày tháng ghi nghi p v vào s k toán

B y là, m c tiêu phân lo i và trình bày

Vi c phân lo i vƠ trình bƠy chính xác TSC vào các lo i là m t công vi c khó có sai sót Tuy nhiên đôi lúc có nh ng sai sót do đánh giá c a k toán viên ho c do nh m

l n do k toán thi u kinh nghi mầ KTV c n ph i đ m b o r ng vi c phân lo i c a

k toán là h p lý Bên c nh đó, KTV c n ph i đ a vƠo thuy t minh BCTC v vi c phân lo i t ng kho n m c TSC nh : NhƠ c a, v t ch t, ki n trúc; Máy móc, thi t

b; Ph ng ti n v n chuy n, truy n d n; Cơy lơu n m, xúc v tầ đ t đ c m c tiêu đó, KTV c n xem xét vƠ đ i chi u các ch ng t g c v i s cái c a t ng TSC , Xem xét tính chính xác trong công vi c ghi s chi ti t, so sánh v i các s t ng h p

H n n a, đ phân lo i đ c chính xác, KTV c n xem xét k ho ch s d ng và b

ph n s d ng c a lo i tài s n đó đ có nh ng đánh giá đúng đ n và chính xác

1.2.2 M c tiêu ki m toán đ i v i s d

M t là, m c tiêu h p lý chung

i v i m c tiêu này, KTV c n ph i đ m b o đ c các nghi p v t ng TSC trong

n m đ u đ c ghi chép m t cách h p lý rút ng n th i gian và ti t ki m chi phí

c a cu c ki m toán, KTC nên ti n hành th c hi n đ ng th i v i các th t c trong vi c

đ t m c tiêu v nghi p v

đ t đ c m c tiêu này, KTV c n ph i so sánh s phát sinh t ng TSC v i t ng

s nguyên giá TSC t ng c a n m tr c Ki m tra xem các TSC t ng nƠy có h p

lý v i công vi c kinh doanh c a đ n v không N u vi c t ng TSC lƠ bi n đ ng b t

th ng và không n m trong k ho ch, KTV c n ki m tra các bi n đ ng b t th ng

đó vƠ yêu c u k toán gi i thích nguyên nhơn Trong tr ng h p đ u t , ti p nh n

TSC , c n ph i đánh giá s bi n đ ng v TSC xem có h p lý v i bi n đ ng v kinh doanh vƠ các đi u kiên kinh t không, t đó gi i thích nguyên nhân

Hai là, m c tiêu v tính giá

M i TSC đ u đ c hình thành t nhi u chi phí khác nhau nh : giá mua, chi phí v n chuy n, chi phí l p đ t ch y th ầ và có th còn ph c t p h n n u là các nghi p v liên quan đ n ngo i t Vi c tính toán sai có th x y ra Vì v y, đ đ t m c tiêu v tính giá, KTV c n ph i th c hi n các th t c ki m toán nh m đ m b o nguyên giá

đ c tính toán và ghi s đúng đ n Tr c tiên, KTV c n ki m tra hóa đ n c a ng i bán và ch ng t g c có liên quan đ n t ng TSC nh biên b n giao nh n TSC , h p

đ ng kinh t ầ i v i TSC lƠ thuê tƠi chính, KTV c n ph i ki m tra các đi u kho n trong h p đ ng thuê tài chính nh m xác đ nh chính xác nguyên giá c a tài s n

đi thuê Cu i cùng lƠ đ i chi u t ng tr ng h p t ng gi m TSC v i s chi ti t TSC

Ba là, m c tiêu hi u l c

Vi c h ch toán kh ng t ng các TSC v n x y ra đ i v i nhi u đ n v Vì v y mà KTV c n đ m b o đ c các tr ng h p t ng TSC đ u có th c đ t đ c m c tiêu này, k t h p v i m c tiêu v tính giá, KTV c ng ti n hành ki m tra các hóa đ n

c a ng i bán, các biên b n giao nh n TSC , biên b n bƠn giao đ a vƠo s d ng, biên b n giao nh n v nầ Bên c nh ch ng t , công vi c luôn luôn ph i có là th c

hi n ki m kê (th ng đ c th c hi n vào ngày cu i n m tƠi chính) đ đ m b o TSC

đó th c s hi n h u t i đ n v KTV c ng c n ki m tra quá trình mua s m đ xác đ nh các lo i chi phí hình thƠnh nên nguyên giá TSC c ng ph i h p lý vƠ đúng đ n

B n là, m c tiêu đ y đ

Bên c nh m c tiêu hi u l c, KTV c n ki m tra tính đ y đ c a vi c ghi nh n TSC

đ t đ c m c tiêu đóm KTV c n th c hi n ki m tra các hóa đ n c a ng i bán, các ch ng t t ng TSC , các chi phí s a ch a đ có th phát hi n ra nh ng sai sót

ho c gian l n (n u có) v vi c quên ghi s TSC ho c h ch toán TSC thƠnh chi phí

ho c h ch toán chi phí s a ch a vƠo nguyên giá TSC i v i các TSC thuê tƠi

chính, c n ki m tra l i các h p đ ng thuê TSC , nh t lƠ các TSC chu n b h t th i

B y là, m c tiêu phân lo i và trình bày

M c tiêu phân lo i và trình bày có th b vi ph m khi k toán sai sót trong vi c phân

lo i do n ng l c y u kém ho c do sai sót khi nh p vào ph n m m k toán Vi c phân

lo i sai không ch khâu phân lo i TSC lƠ h u hình, vô hình, thuê tài chính mà còn phân theo b ph n s d ng (b ph n s n xu t, b ph n bán hàng, b ph n qu n lý)

ho c theo ch c n ng (nhƠ c a, v t ch t, ki n trúc; máy móc, thi t b ; Ph ng ti n v n

t i, truy n d n, súc v tầ) Vi c phân lo i đúng khá quan tr ng vì đơy s là nh ng thông tin đ c đ a lên trong ph n thuy t minh báo cáo tài chính, m c TSC

và sau ngày l p BCTC đ đ m b o r ng ngày ghi s và ngày trên các ch ng t có

kh p v i nhau không, có đúng k không

Các m c tiêu này là riêng l , tuy nhiên vi c th c hi n các th t c ki m toán l i có s

t ng đ ng và h tr l n nhau Vì v y mà c n có ch ng trình ki m toán phù h p k t

h p các th t c ki m toán đ có th ti t ki m th i gian mà v n đ t đ c hi u qu t t

nh t

1.3 V n d ng các k thu t thu th p b ng ch ng ki m toán vào ki m toán kho n

m c tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng

ki m toán AASC th c hi n

T i Công ty AASC, KTV ti n hành ki m toán theo kho n m c, t c lƠ đ m b o các s

d cu i k , các s th hi n trên BCTC lƠ đúng đ m b o đ c s chính xác c a

s d cu i k này, KTV c n đ m b o đ c s đ u k và các s phát sinh trong k là

h p lý và h p l i v i nh ng khách hƠng c , s đ u k đ c KTV m c đ nh lƠ đư chính xác, vì v y mà KTV c n t p trung h n vƠo nh ng s phát sinh trong k i

v i nh ng khách hàng m i, KTV c n ph i thu th p thêm các b ng ch ng nh m đ m

b o r ng s đ u k lƠ đúng đ n đ t đ c nh ng m c tiêu trên, KTV c n ph i k t

h p các k thu t thu th p b ng ch ng v i nhau nh m thu đ c b ng ch ng đ y đ và thích h p nh t

1.3.1 V n d ng k thu t phân tích vào ki m toán tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n

1.3.1.1 Phân tích s b

Trong k thu t phơn tích s b , KTV s ti n hành tìm hi u quy trình ki m soát TSC

vƠ đánh giá hi u qu c a KSNB t i đ n v ; tìm hi u v đ c đi m c a TSC t i đ n

v, đánh giá t tr ng TSC trên t ng tài s n T đó, đ a ra nh ng đánh giá v KSNB

đ i v i TSC vƠ đ a ra đánh giá xem kho n m c TSC có tr ng y u hay không, có

ph i là kho n m c ti m n nhi u r i ro hay không, t đó thu th p các b ng ch ng phù

h p đ i v i kho n m c TSC

Bên c nh đó, vi c xem xét l i báo cáo ki m toán và gi y t làm vi c c a n m tr c

(đ i v i khách hƠng c ) s giúp cho KTV nh n đ nh nh ng v n đ th ng x y ra đ i

v i đ n v , xem xét nh ng v n đ n m tr c phát hi n vƠ đư gi i quy t đ đ nh h ng

n m nay có x y ra không; xem xét nh ng v n đ n m tr c còn t n t i nh ng ch a

gi i quy t đ c đ chú ý h n vƠ đ ra nh ng gi i pháp đ x lý ho c có nh ng đánh giá nh h ng c a nh ng v n đ đó đ n k t qu c a cu c ki m toán đ có nh ng thái

đ phù h p trong vi c ki m toán nh ng v n đ đó

1.3.1.2 Phân tích s d tài s n c đ nh

i v i ki m toán kho n m c, đi u quan tr ng nh t v n là s chính xác c a các s

d trên BCTC Vi c phơn tích đ ki m tra s d TSC lƠ c n thi t đ có th đánh giá chung nh t v nh ng bi n đ ng c a TSC , t đó, đ a ra nh ng k thu t phù h p

nh m nâng cao hi u qu thu th p b ng ch ng trong công tác ki m toán

i v i phơn tích đ ki m tra s d TSC , KTV c n: Xem xét s h p lý và nh t quán

v i n m tr c c a TSC h u hình, TSC thuê tƠi chính, TSC vô hình Tìm hi u

và thu th p gi i trình cho các bi n đ ng b t th ng; Xem xét tính h p lý c a t l TSC trên t ng tài s n Tìm hi u và thu th p gi i trình cho các bi n đ ng b t th ng; Xem xét s phù h p c a vi c phân lo i TSC theo nhóm, theo ngu n v n, theo các tiêu chí khác (n u có)

1.3.1.3 Phân tích đ ki m tra kh u hao tài s n c đ nh

Thông th ng thì n u không có bi n đ ng TSC , kh u hao s không thay đ i nhi u Tuy nhiên có nh ng tr ng h p thay đ i lƠ do TSC đư h t kh u hao trong n m, có

th là phát hi n TSC b m t, b h ng, và không th s d ng đ c n a Trách nhi m

c a KTV là ph i đ m b o nh ng v n đ nêu trên ph i đ c sáng t Vì v y mà KTV

c n so sánh chi phí kh u hao TSC n m nay/k này v i n m tr c/k tr c, v i k

ho ch, gi a các tháng (quý) trong n m/k Tìm hi u và thu th p gi i trình cho các

bi n đ ng b t th ng

1.3.1.4 Phân tích đ ki m tra đ i ng b t th ng

i v i TSC , thu th p và xem xét nh t ký chung, ki m tra s chi ti t tài kho n TSC , s chi ti t kh u hao đ xem xét nh ng phát sinh ngoài d toán c a doanh

nghi p, nh ng phát sinh không có lý do gi i thích rõ ràng hay nh ng phát sinh b t

th ng theo đánh giá c a KTV là không h p lýầ T đó, xác đ nh nh ng th t c c n

th c hi n, nh ng tài li u c n thu th p ph c v cho vi c ki m tra các đ i ng b t

h n trong vi c thu th p các b ng ch ng ki m toán Bên c nh ph ng v n k toán, KTV

th c hi n các th t c ki m tra chi ti t đ tránh tr ng h p ph i h i đi h i l i k toán nhi u l n gây nh h ng t i cu c ki m toán và phong cách làm vi c c a Công ty trong lòng khách hàng

i v i k thu t ph ng v n, đ tìm hi u v KSNB c a đ n v khách hƠng c ng nh

nh ng áp d ng cho riêng kho n m c TSC , KTV có gi y t làm vi c riêng cho ph n

ph ng v n này B câu h i đ c thi t k s n đ đ m b o các thông tin thu th p đ c

lƠ đ y đ và b ng ch ng ki m toán thu th p đ c có hi u l c Bên c nh đó, tùy t ng tình hình c th c a đ n v , KTV c n đi u tra thêm xem t i đ n v có nh ng th t c hay quy trình gì đ c thù không, có nh ng chính sách gì không theo nh ng quy đ nh chung không đ t đó, có nh ng nh n đ nh và v n d ng nh ng k thu t thu th p b ng

ch ng ki m toán phù h p nh t

1.3.3 V n d ng k thu t ki m kê vào ki m toán tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n

ki m toán TSC thì TSC c n ph i hi n h u t i doanh nghi p ho c có b ng

ch ng ch ng minh TSC c a doanh nghi p đang đ n v khác Vì v y mà KTV c n

ph i th c hi n k thu t ki m kê đ thu th p b ng ch ng ch ng t s hi n h u c a tài

s n t i doanh nghi p Các th t c ki m kê th ng đ c di n ra vào các ngày cu i

n m tƠi chính (31/12) vƠ đ c s th ng nh t c a đ n v và Công ty ki m toán

i v i tài s n c đ nh, tùy vào quy mô và s l ng c a đ n v mà KTV có th th c

hi n ki m kê toàn b ho c ki m kê ch n m u i v i ki m kê toàn b , KTV c n

ph i d a vào b ng kê TSC c a đ n v ho c b ng trích kh u hao đ ti n hành tham gia ki m kê cùng ban ki m kê c a đ n v Vi c ki m kê có th là ch ng ki n ki m kê

ho c tr c ti p ki m kê i v i ki m kê ch n m u, do s l ng TSC c a đ n v quá nhi u ho c đ n v có nhi u x ng, nhi u chi nhánh và vi c ki m kê t n kém quá nhi u th i gian, KTV có th d a vào b ng kê TSC vƠ nh n đ nh c a mình đ đánh giá nh ng TSC c n ph i ki m kê d a vào giá tr c a tài s n đó, ho c d a vào vai trò quan tr ng c a tài s n đó trong doanh nghi pầ T đó, t ng h p ra m t biên b n

ki m kê ch n m u và ti n hành ki m kê theo m u Vi c này có th ti t ki m th i gian

và chi phí cho cu c ki m toán mà v n đ m b o thu th p đ c b ng ch ng ki m toán đáng tin c y Trong tr ng h p KTV không th tham gia ki m kê vào ngày k t thúc

n m tƠi chính, KTV có th tr c ti p ki m kê ch n m u ho c ki m kê l i toàn b vào ngày th c hi n ki m toán Sau khi ki m kê, KTV c n thu th p đ y đ ch ký c a

nh ng thành viên trong ban ki m kê TSC vƠ có d u xác nh n c a đ n v đ c ki m

toán M t biên b n ki m kê ph i có đ y đ nh ng y u t trên m i đ c coi là m t

b ng ch ng ki m toán đáng tin c y và có hi u l c Khi đó, các th t c ki m kê m i

c n đ m b o đ c s d đ u k và s phát sinh trong k lƠ hoƠn toƠn đáng tin c y

i v i s d đ u k , KTV s ti n hành xem xét l i gi y t làm vi c và báo cáo ki m toán n m tr c (n u lƠ khách hƠng c ), ti n hành ki m tra l i tài li u đ i v i khách hàng m i Khách hàng m i có hai lo i: Khách hƠng đư ki m toán n m tr c b i m t công ty ki m toán khác và khách hàng l n đ u tiên ki m toán i v i nh ng khách hƠng đư ki m toán n m tr c b i m t công ty ki m toán, KTV s đánh giá m c đ tin c y đ i v i nh ng th t c mà h th c hi n, t đó đ a ra quy t có tin t ng vào báo cáo đó không, tin t ng m c đ nh th nào T đó, KTV s ti n hành ki m tra các tài li u c a vi c hình thành m t s TSC do KTV l a ch n d a trên đánh giá

v đ tin t ng trên (Theo nguyên t c ch n m u n u có th tin t ng đ c m t ph n,

ho c ki m tra l i toàn b n u không tin t ng) i v i nh ng khách hàng ki m toán

l n đ u, tùy vào quy mô và s l ng TSC mƠ KTV l a ch n ki m tra toàn b ho c

ch n m u nh ng TSC có tính đ i di n, giá tr l n vƠ đ m b o đ c các b ng ch ng thu th p đ c lƠ đ y đ vƠ đáng tin c y Các tài li u này bao g m h p đ ng mua bán, Hóa đ n giá tr gia t ng, biên b n giao nh n TSC , biên b n bƠn giao đ a vƠo s

d ng, gi y t thanh toán và các chi phí liên quan đ n vi c hình thƠnh TSC vƠ đ a TSC vƠo tr ng thái s n sàng s d ng ph i có hóa đ n GTGT vƠ các gi y t liên quan đ n vi c thanh toán m b o r ng các ch ng t đó lƠ h p lý và h p l

i v i s phát sinh t ng trong k , vi c ki m tra các TSC nƠy c ng t ng t nh

đ i v i các TSC có s d đ u k Tuy nhiên c n chú ý h n đ n biên b n bàn giao

đ a vƠo s d ng (vì có nh h ng t i kh u hao trích trong k ) và k ho ch mua TSC

c a doanh nghi p (n u là mua m i), biên b n bƠn giao TSC (n u là xây d ng c

b n), biên b n giao nh n TSC (n u là nh n góp v n)ầ i v i các nghi p v t ng TSC , th ng là v i s l ng ít Vì v y mà KTV c n ph i ki m tra t t c các nghi p

v liên quan đ n t ng TSC

i v i s phát sinh gi m trong k , c n thu th p các b ng ch ng phù h p đ gi i thích nguyên nhân gi m lƠ do thanh lý, nh ng bán hay do m t mát, đi u chuy nầ T đó,

ki m tra các tài li u có liên quan đ n vi c gi m TSC đó

N u lƠ thanh lý, nh ng bán, ti n hành ki m tra gi y t liên quan đ n nguyên giá, hao mòn l y k (B ng phân b kh u hao) đ có th xác đ nh giá tr còn l i m t cách đáng tin c y Ti p đ n là thu th p quy t đ nh thanh lý, nh ng bán c a đ n v đ i v i TSC đó, thu th p biên b n thành l p h i đ ng đánh giá l i tài s n ph c v cho vi c

thanh lý, nh ng bán; h p đ ng thanh lý nh ng bán, hóa đ n giá tr gia t ng vƠ

ch ng t thanh toán liên quan đ n vi c bán tài s n

i v i TSC b m t mát, thu th p biên b n x lý TSC b m t i v i đi u chuy n TSC , thu th p biên b n đi u chuy n TSC , biên b n giao nh n TSC ầ

i v i chi phí kh u hao, KTV c n xem xét l i khung th i gian s d ng c a TSC xem có b sai ho c b thay đ i không, ngƠy tháng đ a vƠo s d ng và ngày h t kh u hao có b thay đ i khôngầ

KTV ph i đ m b o đ c ch ng t thu th p đ c ph i h p lý và h p l Các s li u trên ch ng t ph i kh p v i nhau và ph i kh p v i s sách k toán N u có chênh

l ch ph i tìm hi u nguyên nhân và gi i thích

1.3.5 V n d ng k thu t tính toán l i vào ki m toán tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n

Nguyên giá TSC có th b tính sai do k toán sai sót trong quá trình tính toán ho c

do s c ý khai t ng TSC Vi c sai sót đó có th là do nh p s t hóa đ n vƠo máy

tính sai ho c do m t hóa đ n b nh p hai l n ho c do k toán áp d ng sai t giá đ i

v i các TSC mua b ng ngo i t ầ Vi c gian l n có th là do k toán c tính khai không hóa đ n, s d ng t giá sai ho c c tình nh p saiầ Vì v y mƠ đ đ t đ c các

m c tiêu ki m toán, KTV c n ph i th c hi n m t công vi c quan tr ng, đó lƠ tính toán l i Vi c tính toán l i này bao g m c v nguyên giá và v kh u hao c a TSC

ơy lƠ b ng ch ng thuy t ph c nh t b i vì do KTV tính toán l i theo tiêu th c và

ph ng pháp c a đ n v

i v i nguyên giá TSC , KTV c n thu th p và ki m tra t ng ch ng t có liên quan

đ n vi c hình thƠnh nguyên giá TSC i v i TSC có nhi u hóa đ n, c n c ng

l i; đ i v i nh ng TSC có giá hóa đ n lƠ ngo i t , tìm hi u t giá và tính toán l i theo cách tính c a KTV

i v i b ng phân b kh u hao, thu th p và tính toán l i kh u hao phân b trong n m

và kh u hao l y k tính đ n th i đi m cu i n m đ đ m b o vi c tính kh u hao trong

n m lƠ h p lý, vi c trích kh u hao các n m tr c lƠ đúng vƠ không có s bi n đ ng nhi u so v i n m nay N u có chênh l ch, bi n đ ng b t th ng thì ph i tìm hi u nguyên nhân và gi i thích Trong tr ng h p TSC đ c hình thành b i nh ng chi phí, tuy nhiên không đ y đ ch ng t h p l , c n ph i chú ý l i và ph i tách nh ng chi phí đó khi tính thu thu nh p doanh nghi p

1.3.6 V n d ng k thu t g i th xác nh n vào ki m toán tài s n c đ nh trong

ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n

K thu t g i th xác nh n đ c th c hi n đ i v i các khách hàng có kho n m c TSC thuê tƠi chính ki m toán kho n m c TSC thuê tƠi chính, ngoƠi vi c th c

hi n các k thu t thu th p b ng ch ng ki m toán gi ng nh TSC h u hình và vô hình, KTV còn c n ph i ti n hành thu th p thêm các h p đ ng thuê tài chính, các

ch ng t thanh toán và quan tr ng nh t là g i th xác nh n v TSC thuê tƠi chính

đ i v i bên thuê Ti n hành ki m tra các tài li u thu th p đ c đ đ m b o các h p

đ ng thuê tài chính là h p pháp, TSC cho thuê tƠi chính c a đ n v cho thuê là hoàn toàn có th c và hi n h u t i bên đi thuê Ti p đ n, KTV hoàn thi n gi y t làm vi c

nh m hoàn thi n các b ng ch ng ki m toán lƠm c n c cho vi c đ a ra ý ki n sau này

1.3.7 V n d ng k thu t quan sát vào ki m toán tài s n c đ nh trong ki m toán

báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n

i v i ki m toán TSC , k thu t quan sát đ c v n d ng m t cách tri t đ thông

qua vi c đi th sát đ n v đ c ki m toán đ có nh ng n t ng chung nh t v máy

móc thi t b c a đ n v , quan sát v tính c m i c ng nh s v n hành c a các máy

các k thu t khác K thu t nƠy c ng ch có th cung c p b ng ch ng v ph ng pháp

c ng nh quá trình th c hi n công vi c t i đ n v th i đi m quan sát, nh ng th i

đi m khác có th không di n ra nh v y Vì v y mà KTV c n t có nh ng đánh giá

ch quan li u có s d ng đ c nh ng b ng ch ng đó đ a vƠo h s ki m toán đ làm

b ng ch ng ph c v cho vi c đ a ra ý ki n ki m toán hay không

CH NG 2: TH C TR NG V N D NG CÁC K THU T THU

TH P B NG CH NG KI M TOÁN VÀO KI M TOÁN TÀI S N C

NH TRONG KI M TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH HÃNG KI M TOÁN AASC TH C HI N T I KHÁCH HÀNG

2.1 Khái quát v đ c đi m khách hàng c a Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC

Khách hàng c a Công ty thu c nhi u l nh v c và ngành ngh khác nhau M i khách hàng có m t đ c tr ng riêng Hai khách hàng ABC và khách hàng XYZ là hai khách hàng ho t đ ng trong hai l nh v c khác nhau: m t khách hàng ho t đ ng trong l nh

v c s n xu t kinh doanh (khách hàng ABC), m t khách hàng ho t đ ng trong l nh

v c d ch v (khách hàng XYZ)

Bên c nh đó, m t khách hƠng lƠ khách hƠng c c a Công ty (khách hàng ABC) và

m t khách hàng là khách hàng m i c a Công ty (Khách hàng XYZ) Chính b i nh ng

s khác nhau đó mƠ các TSC s d ng t i các khách hƠng c ng nh cách th c qu n

lý c ng khác nhau Vì v y mà công tác ki m toán c ng có nh ng đi m khác nhau

gi a hai công ty đòi h i các KTV c n v n d ng linh ho t các k thu t thu th p b ng

ch ng ki m toán khác nhau

Khách hàng ABC

Công ty TNHH ABC là công ty chuyên s n xu t giày xu t kh u, đ c thành l p t

n m 2008 Ngu n v n đ u t c a công ty là 100% t Nh t Công ty ABC là khách hƠng c c a Công ty AASC t n m 2014, tr c đó, ABC đ c ki m toán b i công ty PwC Vi t Nam Quá trình kinh doanh c a công ty t khâu mua nguyên v t li u và TSC đ u là nh p kh u t bên Nh t v Các tài s n đó đ u m t chi phí mua theo hóa

đ n ( a s là ti n Yên Nh t), chi phí v n chuy n, b o hi m đ ng bi n (Ti n JPY,

VN ho c USD) trong khi đ n v ti n t s d ng t i công ty ABC là USD Khi v

v i c ng c a Vi t Nam, các tài s n ph i làm th t c h i quan đ nh p kh u hàng lên

b Nguyên v t li u s đ c đ a vƠo s n xu t, t o thành giày và xu t kh u ra n c ngoài

i v i TSC , đa s TSC đ c mua và s d ng t nh ng n m đ u tiên thành l p, công ty khá ch m trong vi c đ i m i công ngh và c i ti n k thu t, vì v y mà bi n

đ ng v TSC th ng không có nhi u

TSC c a công ty đa d ng, nhi u lo i, bao g m: TSC h u hình (Nhà c a, v t ch t,

ki n trúc; Máy móc thi t b, Ph ng ti n v n t i, truy n d n); TSC vô hình (Ph n

m m k toán; Quy n s d ng đ t) Công ty t ch c b máy k toán hoàn ch nh, có k toán v TSC riêng TSC đ c theo dõi theo b ph n s d ng, tài kho n s d ng Tuy nhiên, công ty l i không phân lo i theo nhà c a, v t ch t, ki n trúc, ph ng

ti n v n chuy nầ mƠ l i g p l i là máy móc, thi t b Bên c nh đó, TSC l i không

đ c đánh mư s đ theo dõi i u nƠy khá khó kh n cho KTV n u nh mu n ki m tra s hi n h u c a tài s n, phân lo i l i tài s n vƠ đ a vƠo ph n thuy t minh BCTC

Công ty XYZ

Công ty TNHH XYZ là m t công ty cung c p d ch v vi n thông, đ c thành l p t

n m 2006 Công ty XYZ là khách hàng m i c a Công ty AASC Tr c đơy, XYZ

đ c ki m toán b i công ty ki m toán Th ng Long (TDK)

Công ty chuyên cung c p các d ch v nh c chuông, nh c ch , các ch ng trình trúng

th ngầ TƠi s n c đ nh c a công ty bao g m các máy móc, thi t b liên quan đ n phán tín hi u, phát sóngầ Công ty không có nhƠ c a, v t ch t, ki n trúc vì v n phòng

lƠ v n phòng đi thuê TSC c a công ty tr c n m 2014 bao g m nh ng TSC h u hình (G m nh ng tài s n có giá tr trên 10 tri u đ ng) vƠ TSC vô hình (Bao g m các Server ph c v cho vi c cung c p các d ch v nh c chuông, nh c ch , ph n m m

qu n lý, ph n m m k toánầ) Tuy nhiên, sau n m 2014, khi thông t s 45 có hi u

l c, đa s các TSC h u hình c a công ty đ u không đ đi u ki n lƠ TSC , ph i chuy n đ i Vì v y mƠ TSC h u hình c a công ty đ u b ghi gi m Các TSC vô hình ngoài ph n m m k toán thì đa s đ u là mua máy ch vƠ đ c đ t các công

ty bán d ch v máy ch Công ty có m t k toán tr ng và m t k toán viên Vì v y

mà vi c k toán đ c th c hi n kiêm nhi m

2.2 Th c tr ng v n d ng các k thu t thu th p b ng ch ng ki m toán vào ki m toán kho n m c tài s n c đ nh trong ki m toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Hãng ki m toán AASC th c hi n

T i Công ty AASC, KTV th c hi n nhi u th t c ph i h p v i nhau đ ki m tra chi

ti t t ng kho n m c, trong đó, có sáu th t c chính đ c th c hi n d a trên các k thu t thu th p b ng ch ng, đó lƠ: Phơn tích, ki m kê, xác minh tài li u, tính toán l i,

ph ng v n, g i th xác nh nầ

2.2.1 Th c hi n k thu t phân tích

2.2.1.1 T i công ty TNHH ABC

Th nh t, phân tích s b

Phơn tích s b đ c th c hi n tr c giai đo n th c hi n ki m toán và khi b t đ u

th c hi n cu c ki m toán K thu t phơn tích s b tr c giai đo n th c hi n ki m toán bao g m: ánh giá tr ng y u vƠ ánh giá r i to ki m toán K thu t phân tích

s b trong giai đo n th c hi n ki m toán bao g m: ánh giá s phù h p v a chính sách k toán đang áp d ng v i các chu n m c và ch đ k toán Vi t Nam hi n hành; ánh giá vi c áp d ng nh t quán chính sách k toán gi a n m nay v i n m tr c và công b thông tin; ánh giá s phù h p c a TSC v i thông t 45/2013/TT ậ BTC

c a B Tài chính

đánh giá s phù h p c a chính sách k toán đang áp d ng, KTV ti n hành ph ng

v n đ thu th p thông tin ph c ph cho vi c phân tích Gi y t làm vi c đ ph ng v n

vƠ đánh giá c a ki m toán viên đ c th hi n ph l c s 2

Theo gi y t làm vi c thu đ c, KTV nh n th y r ng, công ty ABC tuân th khá ch t

ch nh ng quy đ nh v TSC đ c quy đ nh trong thông t 45 c a B tài chính Tuy nhiên, kho n m c TSC h u hình, công ty ABC không phân lo i chi ti t theo t ng

m c nh là nhà c a, v t ch t, ki n trúc; máy móc, thi t b, ph ng ti n v n t i, truy n

d nầ mƠ t ng h p l i thành m t chính là máy móc, thi t b Vì v y mà KTV c n ti n hành phân lo i theo quan đi m c a KTV Công ty không có kho n m c TSC thuê tài chính mà ch có TSC h u hình vƠ TSC vô hình

Khi ti n hành ki m toán công ty TNHH ABC, KTV xem xét nh ng phân tích t n m

tr c, đánh giá đ c kho n m c TSC không có nhi u r i ro, tuy nhiên, có nh ng

v n đ v n còn t n t i t n m tr c c n l u ý sang n m nay i v i TSC , v n đ

t n m tr c đ c th hi n k ho ch ki m toán t ng th t i Bi u 2.1 d i đơy:

Bi u 2.1: Chi n l c và k ho ch ki m toán t ng th công ty TNHH ABC

Subject: Chi n l c và k ho ch ki m toán t ng th

c a

IC

R i ro

ki m soát

R i ro

c n xem xét

nh

h ng th

t c ki m toán

Th t c ki m toán d ki n

c a phân b chi phí chung

h p ph ng v n b

ph n s d ng tài

s n đ bi t tình

tr ng s d ng c a tài s n

ầ

Ngu n: Gi y t làm vi c KTV

Th hai, phân tích s d TSC

Gi y làm vi c đánh giá tình hình bi n đ ng c a TSC c a Công ty đ c th hi n

t i Bi u 2.2

Bi u 2.2: So sánh bi n đ ng v t tr ng TSC c a công ty ABC

Tên khách hàng / Client: Công ty TNHH ABC Tham chi u / Reference: D161

Niên đ k toán / Period: 31/12/2015 Ng i th c hi n / Performed by: AAA

Kh o n m c / Item: TƠi s n c đ nh N gƠy th c hi n / Date: 2/2/2016

B c công vi c/Procedure: Th t c phơn tích/Analytical procedures Ng i ki m tra / Reviewed by:

M c tiêu / Objective: ánh giá t tr ng TSC trong t ng TS NgƠy ki m tra / Date:

(19345) -1.88% 4%

TƠi s n c đ nh vô hình 385.488 25%

385.487 24%

(21.981)

Conclusion C n ti n hƠnh ki m tra chi ti t TSC h u hình c a doanh nghi p

Ngu n: Gi y t làm vi c KTV

i v i s d TSC , Công ty ti n hành so sánh tình hình bi n đ ng v t tr ng TSC trong t ng tài s n đ đánh giá m c đ quan tr ng c a TSC trong các tƠi s n c a doanh nghi p

S li u cu i k tr c, KTV s l y t báo cáo ki m toán n m tr c S li u cu i k này, KTV s l y t B ng cơn đ i k toán do k toán c a đ n v l p Sau đó, KTV s đánh giá t tr ng c a TSC trong t ng tài s n c a đ n v N u t l c a TSC l n (trên 60%) thì KTV c n th c hi n th t c ki m toán c n th n và t m h n nh m đ m

b o m c tiêu ki m toán đ i v i kho n m c TSC c a đ n v

D a vào t tr ng v TSC t i công ty ABC, KTV đánh giá khách hƠng ch s d ng TSC h u hình vƠ TSC vô hình, t tr ng TSC h u hình và vô hình chi m t tr ng

r t cao trong t ng tài s n c a đ n v T đó, KTV đánh giá, TSC lƠ m t ch tiêu có tính tr ng y u đ i v i ki m toán khi ki m toán t i công ty ABC, nh t là c n t p trung

ki m tra chi ti t v nguyên giá và kh u hao đ i v i kh i l ng tài s n l n này Bên

c nh đó, t phân tích s cu i k , cho th y trong k , đ n v đư h ch toán gi m TSC ,

vì v y mà c n xem xét bi n đ ng gi m TSC nƠy có ngu n g c t đơu, do thanh lý,

nh ng bán hay b đi u chuy n hay do m t nguyên nhân khác

Sau khi phân tích t tr ng tài s n c đ nh, KTV ti n hành phân tích bi n đ ng t ng

gi m c a t ng lo i TSC gi a k này v i k tr c, t đó, gi i thích các bi n đ ng

b t th ng (n u có) t ng h p đ c s li u ph c v cho vi c phân tích bi n đ ng

t ng gi m, KTV c n thu th p s chi ti t tài kho n 211, 213 c a công ty ABC, t đó phân lo i tài s n t ng gi m t i đ n v là thu c lo i nƠo do đ n v không phân lo i s n

i v i bi n đ ng t ng TSC , thi t b đ c mua v là m t máy ch p X quang ph c

v cho s n xu t giày Vì v y, KTV đánh giá thu c lo i máy móc, thi t b

Gi y làm vi c đ phân tích bi n đ ng t ng TSC đ c th hi n Bi u 2.3 d i đơy:

Bi u 2.3: Phân tích bi n đ ng t ng TSC k này so v i k tr c c a công ty

ABC

Tên khách hàng / Client: Công ty TNHH ABC Tham chi u / Reference: D161

Niên đ k toán / Period: 31/12/2015 Ng i th c hi n / Performed by: AAA Kho n m c / Item: TƠi s n c đ nh NgƠy th c hi n / Date: 2/2/2016

B c công vi c/ Procedure: Th t c phơn tích/Analytical procedures Ng i ki m tra / Reviewed by: PTN

Finding Trong n m, doanh nghi p có m t nghi p v mua TSC lƠ máy móc ph c v cho s n xu t

Conclusion C n ki m tra chi ti t đ đ m b o tính h p lý vƠ h p l c a nghi p v mua bán nƠy

Ngu n: Gi y t làm vi c KTV

K đ n, KTV s ti n hành phân tích nghi p v gi m TSC , đánh giá xem TSC

gi m là do thanh lý, nh ng bán hay do m t mátầ N u có bi n đ ng gi m b t th ng,

gi i thích nguyên nhân D a vào s chi ti t TSC đư thu th p trên, KTV nh n đ nh

vi c gi m TSC lƠ do trong n m, đ n v đư nh ng bán m t chi c ô tô Toyota Inova Tài s n nƠy đ c KTV đánh giá lƠ ph ng ti n v n t i, truy n d n

Gi y t làm vi c c a phân tích gi m TSC t ng t nh gi y làm vi c c a phân tích

t ng TSC vƠ đ c th hi n Bi u 2.4 d i đơy:

Bi u 2.4: Phân tích tình hình bi n đ ng gi m TSC công ty ABC

Tên khách hàng / Client: Công ty TNHH ABC Tham chi u / Reference: D161

Niên đ k toán / Period: 30/12/2015 Ng i th c hi n / Performed by: AAA Kho n m c / Item: TƠi s n c đ nh NgƠy th c hi n / Date: 2/2/2016

B c công vi c/ Procedure: Th t c phơn tích/Analytical procedures Ng i ki m tra / Reviewed by: PTN

Work done

So sánh s phát sinh gi m c a t ng lo i tƠi s n c đ nh c a k nƠy, k tr c vƠ gi i thích các bi n đ ng

b t th ng

Finding Trong n m, doanh nghi p có m t nghi p v thanh lý TSC lƠ ô tô ph c v cho ho t đ ng qu n lý

Conclusion C n ki m tra chi ti t đ đ m b o tính h p lý vƠ h p l c a nghi p v mua bán nƠy

Ngu n: Gi y t làm vi c KTV

T hai bi n đ ng t ng gi m c a TSC nêu trên, KTV đư tìm hi u đ c nguyên nhân

c a bi n đ ng TSC khi phơn tích v t tr ng phía tr c Vi c TSC gi m so v i

n m tr c lƠ do n m nay có m t nghi p v t ng TSC vƠ có m t nghi p v gi m TSC Do nghi p v gi m TSC lƠ m t tài s n có nguyên giá l n h n, vì v y cho nên t ng TSC b gi m C hai nghi p v đ u lƠ TSC h u hình, s l ng nghi p

v ít, vì v y mà KTV c n ki m tra chi ti t hai nghi p v bi n đ ng nƠy đ đ m b o

vi c th c hiên mua bán là h p lý và h p l , đ ng th i đ m b o r ng các nghi p v

đ u đ c ph n ánh đ y đ và chính xác trên s sách k toán

Th ba, p hân tích đ ki m tra kh u hao TSC

Khi ti n hành phân tích kh u hao TSC , KTV ti n hành so sánh s bi n đ ng v chi phí kh u hao c a t ng lo i TSC (h u hình, vô hình, thuê tài chính) và s bi n đ ng

c a t ng lo i chi phí đ c phân b (Chi phí s n xu t chung; Chi phí bán hàng; Chi phí qu n lý doanh nghi p) c a n m nay so v i n m tr c t i công ty ABC T đó, phân tích nh ng bi n đ ng b t th ng có nh h ng l n đ n chi phí và gi i thích nguyên nhân

l y s li u v chi phí kh u hao TSC , KTV thu th p b ng tính kh u hao TSC

và b ng phân b chi phí c a đ n v T i đ n v ABC, KTV thu th p b ng tính kh u hao c a đ n v , và phân lo i TSC h u hình vƠ TSC vô hình, t đó, t ng h p nên chi phí kh u hao do hai lo i TSC nƠy t o nên Gi y làm vi c phân tích s bi n đ ng

v chi phí kh u hao c a TSC t i công ty ABC đ c th hi n t i Bi u 2.5 (trang 30) Khi phân tích bi n đ ng v chi phí kh u hao, KTV nh n th y r ng TSC đ c mua thêm đư lƠm t ng chi phí s n xu t, TSC gi m đi do nh ng bán làm gi m chi phí

qu n lý c a đ n v Nh ng bi n đ ng này là phù h p v i tình hình bi n đ ng TSC

t i đ n v Nh v y th t c nƠy đư đ t m c tiêu ki m toán

Bi u 2.5: Phân tích bi n đ ng v chi phí kh u hao

Tên khách hàng / Client: Công ty TNHH ABC Tham chi u / Reference: D162

Niên đ k toán / Period: 31/12/2015 Ng i th c hi n / Performed by: TTBH Kho n m c / Item: TƠi s n c đ nh NgƠy th c hi n / Date: 02/02/2016

B c công vi c / Procedure: Th t c phơn tích Ng i ki m tra / Reviewed by: QTTT

M c tiêu/Objective: Tính đ y đ NgƠy ki m tra / Date: 22/02/2016

Workdone: So sánh s bi n đ ng v chi phí kh u hao

Finding Kh u hao vƠo CPSXC t ng t tháng 9 do đ n v đư mua thêm TSC lƠ máy X quang; Kh u

hao b ph n qu n lý t tháng 10 gi m lƠ do thanh lý ô tô Không có bi n đ ng b t th ng

Conclusion t m c tiêu ki m toán

Ngu n: Gi y t làm vi c KTV

Th t , phân tích đ ki m tra đ i ng b t th ng

T s li u thu th p đ c Bi u 2.3 (trang 26); 2.4 (trang 28) và 2.5 (trang 30), KTV

nh n th y r ng c n chú ý đ n nh ng bi n đ ng b t th ng trong vi c ghi t ng TSC

ho c ghi gi m TSC c ng nh vi c phân b kh u hao m t cách b t th ng nh vi c

kh u hao đ t nhiên t ng l n ho c đ t nhiên gi m l n so v i k tr c, t đó, đ nh

h ng ti n hành thu th p b ng ch ng đ gi i thích nguyên nhân cho vi c t ng gi m

đó Vi c phơn tích đ ki m tra các đ i ng b t th ng đ c l ng v i gi y t làm vi c

c a các k thu t phân tích v t ng gi m TSC vƠ phơn tích v kh u hao c a đ n v Khi có đ i ng b t th ng s đ c KTV ghi chú l i và tìm hi u nguyên nhân khi ti n hành thu th p b ng ch ng

Nguyên nhân kh u hao t ng đ t bi n là do doanh nghi p v a mua m i m t TSC Tuy nhiên, không lo i tr tr ng h p có th là do doanh nghi p ti n hƠnh thay đ i

ph ng pháp tính kh u hao, thay đ i th i gian s d ngầ Vi c thay đ i này có th là

h p lý ho c không h p lý, h p pháp ho c không h p pháp Vì v y, khi ti n hành ki m tra chi ti t, KTV c n ti n hành thu th p các b ng ch ng liên quan đ n vi c mua bán (Hóa đ n GTGT, ch ng t thanh toán, n đ t hàng, Biên b n giao nh n, biên b n

đ a vƠo s d ngầ) đ có th đ m b o vi c ghi nh n c a đ n v là tuân th theo chu n

m c và ch đ k toán hi n hành; th i gian đ a vƠo s d ng ph i đúng v i th i giant hay đ i kh u hao và ph i tính toán l i b ng phân b kh u hao đ làm sáng t nh ng

nh n đ nh trên

Trong n m 2015, công ty ABC ch có m t nghi p v mua và nghi p v bán TSC ,

vì v y, KTV hoàn toàn có th thu th p đ y đ b ng ch ng đ có th đ m b o tính h p pháp c a các nghi p v trên

Sau các k thu t phơn tích trên, tr c khi b t đ u các k thu t thu th p b ng ch ng khác, KTV s ti n hành t ng h p vƠ đ i chi u s li u qua hai b c:

B c 1: Ti n hành t ng h p s li u t b ng cơn đ i phát sinh (B ng 2.1) và b ng cân

đ i k toán c a đ n v và phân lo i t ng m c nh trong TSC c ng nh hao mòn TSC u tiên, KTV s ti n hành thu th p B ng cơn đ i phát sinh theo kho n m c:

B ng 2.1: B ng cơn đ i phát sinh TSC vƠ kh u hao công ty ABC

T b ng cơn đ i phát sinh, KTV ti n hành t ng h p s li u lên Bi u 2.6: Bi u t ng

h p s li u theo s d cu i k và s d đ u k Kho n đi u ch nh (Adjustment) c a

Bi u 2.6 s đ c c p nh t sau khi hoàn thành t t c quy trình ki m toán kho n m c TSC vƠ rút ra k t lu n đi u ch nh

Bi u 2.6: T ng h p s li u (Lead Schedules)

Niên đ k toán / Period: 31/12/2015

B c công vi c / Procedure: T ng h p s li u/ Lead schedules Ng i ki m tra / Reviewed by:

Ending balance

Pre-audit Adjustments Audited

Beginning balance

WP ref

B c 2: Ti n hƠnh đ i chi u s trên BCTC v i s d trên các s sách (S chi ti t tài

s n, B ng cơn đ i phát sinh, B ng t ng h p tài s n, B ng phân b kh u hao), n u có

s chênh l ch thì c n yêu c u k toán gi i thích và trích ra b ng s li u đúng Vi c

th c hi n đ i chi u các s li u b c nƠy đ c th c hi n Bi u 2.7 ( i chi u

TSC h u hình) và ph l c s 1 ( i chi u TSC vô hình)

Bi u 2.7 : i chi u s li u TSC h u hình

Tên khách hàng / Client: Công ty TNHH ABC Tham chi u / Reference: D112

Niên đ k toán / Period: 31/12/2015 Ng i th c hi n / Performed by: AAA Kho n m c / Item: TƠi s n c đ nh NgƠy th c hi n / Date: 2/2/2016

B c công vi c / Procedure: i chi u s li u Ng i ki m tra / Reviewed by:

Workdone:

- i chi u s li u gi a BC KT v i BC PS vƠ các s chi ti t tƠi kho n

- i chi u s li u v i b ng t ng h p tƠi s n, kh u hao

Ngu n: C PS, s cái, s chi ti t, b ng phơn b kh u hao