tiểu luận cao học Xu hướng báo chí đó là xu thế thiên về một chiều hướng nào đó của báo chí, có mục tiêu, ý nghĩa và ảnh hưởng trong thời gian

MỞ ĐẦU Xu hướng báo chí đó là xu thế thiên về một chiều hướng nào đó của báo chí, có mục tiêu, ý nghĩa và ảnh hưởng trong thời gian dài. Tác động đến hệ thống báo chí của thế giới. Báo chí từ ngày đầu ra đời đã liên tục có những thay đổi để tiến xa hơn. Từ tờ báo chỉ là những bản chép tay rồi đến những bản báo in đầu tiên và phát triển cho tới đa phương tiện như ngày nay, tất cả điều đó đều là kết quả của quá trình phát triển lâu dài với nhiều thách thức. Tùy theo điều kiện lịch sử và xu hướng của công chúng, hệ thống báo chí có những bước đi riêng của mình để đáp ứng lại những điều đó. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, báo chí cũng chịu phần nào ảnh hưởng. Việc nghiên cứu các xu hướng của báo chí thế giới sẽ góp phần hiểu rõ hơn đặc điểm, thực trạng của nền báo chí toàn cầu hiện nay. Qua đó có cách thức, giải pháp cho phù hợp với tình hình chung. Trong quá trình tìm hiểu về các xu hướng phát triển của báo chí thế giới, người viết đã cố gắng phát triển đề tài theo hướng tìm hiểu chung về các xu hướng đang diễn ra trên thế giới, rồi đi cụ thể vào từng loại hình báo chí. cố gắng lý giải nguyên nhân và điều kiện dẫn tới các xu hướng đó và dự đoán hướng phát triển trong tương lai của các loại hình báo chí đó

MỞ ĐẦU

Xu hướng báo chí đó là xu thế thiên về một chiều hướng nào đó của báo chí, có mục tiêu, ý nghĩa và ảnh hưởng trong thời gian dài Tác động đến hệ thống báo chí của thế giới.

Báo chí từ ngày đầu ra đời đã liên tục có những thay đổi để tiến xa hơn

Từ tờ báo chỉ là những bản chép tay rồi đến những bản báo in đầu tiên và pháttriển cho tới đa phương tiện như ngày nay, tất cả điều đó đều là kết quả củaquá trình phát triển lâu dài với nhiều thách thức Tùy theo điều kiện lịch sử và

xu hướng của công chúng, hệ thống báo chí có những bước đi riêng của mình

để đáp ứng lại những điều đó Trong bối cảnh toàn cầu hóa, báo chí cũng chịuphần nào ảnh hưởng

Việc nghiên cứu các xu hướng của báo chí thế giới sẽ góp phần hiểu rõhơn đặc điểm, thực trạng của nền báo chí toàn cầu hiện nay Qua đó có cáchthức, giải pháp cho phù hợp với tình hình chung

Trong quá trình tìm hiểu về các xu hướng phát triển của báo chí thếgiới, người viết đã cố gắng phát triển đề tài theo hướng tìm hiểu chung vềcác xu hướng đang diễn ra trên thế giới, rồi đi cụ thể vào từng loại hình báochí cố gắng lý giải nguyên nhân và điều kiện dẫn tới các xu hướng đó và dựđoán hướng phát triển trong tương lai của các loại hình báo chí đó

CHƯƠNG I – XU HƯỚNG CHUNG CỦA BÁO CHÍ THẾ GIỚI

I Toàn cầu hóa thông tin

Toàn cầu hóa là khái niệm dùng để miêu tả các thay đổi trong xã hội

và trong nền kinh tế thế giới, tạo ra bởi mối liên kết và trao đổi ngày càng tăng giữa các quốc gia, các tổ chức hay các cá nhân ở góc độ văn hoá, kinh

tế, v.v trên quy mô toàn cầu.

Toàn cầu hóa thông tin đó là quá trình thông tin ở khắp mọi nơi trên

thế giới được truyền tải liên tục, nhiều chiều và dễ dàng tới cho công chúng.

Ngày nay, ở bất kì đâu bạn cũng đều có thể nắm bắt được toàn bộ thôngtin của thế giới trong ngày qua Đó là kết quả của quá trình toàn cầu hóathông tin Thông tin tại mọi ngóc ngách của trái đất được các hãng truyềnthông cung cấp một cách nhanh chóng và chính xác tới cho mỗi công dân.Bạn đang ngồi ở nhà và có thể theo dõi tình hình đang diễn ra ở Iraq hay ở

Mĩ, hay như tình hình giá xăng dầu trên thế giới hiện nay… điều sẽ ảnhhưởng tới cuộc sống của bạn

1.1 Điều kiện hình thành toàn cầu hóa thông tin

Những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật trong các lĩnh

vực đăng tải, in ấn tạp chí, báo, sự phát triển các công nghệ phát thanh truyềnhình và đặc biệt là internet đã cho phép những thông tin từ một quốc gia cóthể được biết đến trên toàn thế giới Quá trình toàn cầu hóa thông tin đượcgắn với những thành tựu mới nhất trong kỹ thuật thông tin liên lạc và điện tử.Thông tin trong khoảnh khắc được truyền tải tức thời tới cho người xem vàngười đọc Điều đó cho phép hàng triệu người được chứng kiến và tham giavào các sự kiện

Mạng internet bao phủ toàn cầu, nhờ đó mà người sử dụng có khả năng

nhận được thông tin cần thiết từ các hãng tin một cách dễ dàng Sự xâm nhậpcủa tiến bộ khoa học kĩ thuật vào các hoạt động báo chí là điều rõ ràng và dễnhận thấy Việc áp dụng rộng rãi kỹ thuật điện tử, truyền tải dữ liệu xuyênbiên giới, việc hình thành mạng lưới thông tin toàn cầu đã góp phần đưa tin

tức nhanh chóng tới công chúng Điều đó là cần thiết cho một xã hội đangphát triển nhanh.

Một điều kiện thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa nữa là nhu cầu thông tin

của công chúng ngày một gia tăng Các cơ quan báo chí muốn đáp ứng nhucầu đó thì cần phải đẩy mạnh việc khai thác sự đa dạng của thông tin, khôngthể bó hẹp thông tin trong phạm vi một quốc gia hay một khu vực

1.2 Biểu hiện của toàn cầu hóa thông tin

Biểu hiện rõ nhất là việc hình thành rất nhiều hãng thông tấn, hãng tin

chuyên khai thác tin tức trên khắp thế giới rồi bán lại cho các cơ quan thôngtấn trên thế giới Với sự chuyên biệt này, các cơ quan báo chí chỉ cần mua lạitin từ các hãng thông tấn đó là có thể có đủ tin tức trên thế giới cung cấp chocông chúng của mình

Biểu hiện thứ hai đó là thông tin ở mọi nơi được cập nhật liên tục và

nhiều chiều Nếu như trước kia, chỉ những thông tin quan trọng và có ảnh

hưởng lớn mới được đề cập, thì ngày nay những thông tin về những conngười bình thường ở mọi nơi đều có thể được nhắc tới Thông tin về nhữngnhân vật nổi tiếng không còn chỉ là thông tin riêng của một quốc gia mà đãtrở nên nguồn tin nóng cho những người quan tâm trên thế giới

Tuy nhiên một vấn đề đặt ra là liệu các thông tin được toàn cầu hóa đóliệu có trung thực? Các chuyên gia đã nhận xét, quốc gia nào làm chủ đượcthông tin thì quốc gia đó sẽ giành chiến thắng Không ai dám chắc nhữngthông tin mà các hãng tin đưa ra không mang màu sắc chính trị, phục vụ chomột đảng phái, một nền chính trị nào đó Điều đó là dễ hiểu trong thời đạithông tin có vai trò quan trọng như ngày nay Các chính phủ phải điều tiết cácdòng thông tin trong tầm kiểm soát của họ, đưa ra những tin tức có lợi và theonhững mưu đồ chính trị được tính toán kĩ

Không thể phủ nhận những thành tựu của công cuộc toàn cầu hóa thôngtin đem lại Truyền hình, phát thanh, internet, báo chí đã và đang tác động vềtình cảm, tư tưởng của công chúng tiếp nhận thông tin, bất kể khoảng cách từ

họ tới nguồn thông tin là bao nhiêu Sự kết hợp giữa thông tin toàn cầu và lợiích khu vực làm cho hoạt động của các phương tiện thông tin đại chúng trởnên hữu hiệu hơn nếu xét từ góc độc hình thành và thao túng công luận.

2.Quốc tế hóa báo chí

Trong bối cảnh thông tin toàn cầu đang phát triển, các tập đoàn truyềnthông, các cơ quan báo chí đều muốn đẩy mạnh ảnh hưởng của mình tở cácquốc gia khác Chính vì vậy mà họ cố gắng đưa tờ báo của mình ra khỏikhuôn khổ của một quốc gia

Quốc tế hóa báo chí là hình thức mà một tờ báo, ấn phẩm báo chí được phát hành ở nhiều quốc gia, hoặc phát hành ở quốc gia này nhưng được bán

ở quốc gia khác.

2.1 Biểu hiện của quốc tế hóa trong lĩnh vực báo in

Báo chí in ấn ở nước này, nhưng lại được phát hành ở nhiều nước trên thếgiới

Báo chí in ấn ở nhiều nước cùng một lúc (thí dụ Nhân dân Nhật báo củaTrung quốc, tạp chí Tuyển tập (Readers Digest)

Hai nước liên kết với nhau xuất bản một số báo

Cơ quan báo chí mở nhiều chi nhánh ở nước ngoài

Các tập đoàn báo chí phát triển những tờ báo cho khu vực riêng với ngôn ngữcủa khu vực đó

2.2 Biểu hiện của quốc tế hóa báo chí trong lĩnh vực phát thanh

Biểu hiện lớn nhất trong lĩnh vực phát thanh đó là xu hướng phát sóng ranước ngoài của các tổ hợp truyền thông

Có tổng số: 80 đài phát thanh ra nước ngoài, phát thanh tới 20.000 giờ trongtuần, bằng 48 thứ tiếng, phủ sóng toàn cầu

Một số đài tiêu biểu như :

VOA của Mỹ phát 2001 giờ/ tuần với 40 thứ tiếng

BBC của Anh phát khoảng 120 giờ/ ngày với 38 thứ tiếng

Làn sóng Đức phát 100 giờ/ ngày, với 40 thứ tiếng

Đài CRI (Trung quốc) phát sóng 680 giờ/ngày với 43 thứ tiếng

Những điểm cần chú ý về nội dung:

- Đài phát thanh ra nước ngoài của các nước không có lợi cho nước chủ nhà

về mặt kinh tế nhưng quan trọng về mặt chính trị nên được nhà nước quantâm

- Về cơ cấu tổ chức có nét đặc biệt (có phòng PR - nghiên cứu nhu cầu côngchúng, ban dạy tiếng nước ngoài)

- Những nội dung cần chú ý trong thông tin của các nước tư bản qua đài phátthanh:

Mô tả các nước tư bản giàu có thanh bình, là mô hình của nhiều nước vươntới

Không đưa ra đầy đủ những mặt trái, mặt tiêu cực của xh TBCN để côngchúng phê phán

Đồng nhất mục tiêu chế độ tư bản chủ nghĩa với chủ nghĩa cộng sản

Phê phán chủ nghĩa Mác , chống phá các nước XHCN, tăng cường các chiếnlược diễn biến hòa bình

2.3 Biểu hiện quốc tế hóa báo chí trong lĩnh vực truyền hình

Lợi thế của thông tin trong lĩnh vực truyền hình đó là sử dụng hình ảnh

Xu thế nhiều đài truyền hình trên thế giới phát các chương trình truyền hìnhđối ngoại

Tăng cường các chương trình phát hình gắn với lồng tiếng hoặc có chữ dịchhiện trên màn hình

Hình thành nhiều đài truyền hình của khu vực, đài truyền hình cho châu lục,hoăc đài của các tập đoàn báo chí dành riêng cho khu vực

2.4 Biểu hiện của quốc tế hóa báo chí trong lĩnh vực thông tấn

Thu thập thông tin nước ngoài đầy đủ, chính xác là nghĩa vụ và trách nhiệmcủa các hãng thông tấn

Đa dạng hóa các loại hình thông tin: hình ảnh, âm thanh, các văn bản

Số lượng ấn phẩm báo ảnh càng ngày càng phát triển

Liên kết các hãng thông tấn quốc tế

2.5 Biểu hiện của quốc tế hóa báo chí trong lĩnh vực báo mạng

Hình thành những trang web của các cơ quan báo chí

Các phiên bản của báo in được cập nhật thông tin nhanh chóng

Hình thành những dịch vụ thông tin mới như chat, thư điện tử, điện thoại quamạng

Thông tin nhanh chóng, vượt qua mọi trở ngại về không gian và thời gian, Cần có trình độ cao để có thể loại bỏ thông tin nhiễu, thông tin không có độtin cậy, thông tin rác rưởi

II Xu hướng đa phương tiện

2.1 Khái quát chung

Trong khoảng 10 năm trở lại đây, sự bùng nổ của internet đã tác độngmạnh mẽ đến đời sống xã hội của con nguời và ảnh hưởng sâu sắc đến sự pháttriển của báo chí thế giới

Trước đó, các loại hình báo chí truyền thống (báo in, phát thanh, truyềnhình) phát triển tương đối độc lập, mỗi loại hình có những ưu thế riêng không

bị lấn át Nhưng internet ra đời kéo theo sự ra đời của báo mạng, thông tinđược cung cấp cho công chúng theo hình thức đa phương tiện sinh động, hấpdẫn hơn và đang là sự lựa chọn số 1 của lớp công chúng trẻ và tiếp tục ảnhhưởng tới lớp công chúng kế cận  Tương lai báo chí thuộc về truyền thông

đa phương tiện (đi cùng sự phát triển của internet)

Có thể hiểu, “multimedia” hay “truyền thông đa phương tiện” là sự kết hợp của ngôn ngữ viết, ảnh, video, âm thanh, thiết kế đồ họa và các phương thức tương tác khác trên trang web nhằm truyền tải một câu chuyện, một vấn đề một cách đa diện, mỗi hình thức thể hiện góp phần tạo nên câu

chuyện thuyết phục nhất và đầy đủ thông tin nhất Đối với ngành báo chí nóiriêng, đặc biệt là báo điện tử và các kênh truyền hình trực tuyến, phóng sự đaphương tiện chính là tương lai của sự phát triển

Theo hình thức truyền thông thông thường (media), thông tin đượctruyền – phát đi bằng cách nghe, nhìn Ví dụ một bản tin được đăng trên báo

in, công chúng đọc tờ báo và tiếp nhận thông tin ấy Nhưng cũng cùng thôngtin ấy, khi thể hiện chúng trên Wedsite, ngoài bản text còn đính kèm hình ảnh,đoạn video có liên quan,… Công chúng tiếp nhận thông tin bằng nhiều giácquan khác nhau, với những hình thức thông tin khác nhau, đó là truyền thông

đa phương tiện

Multimedia = văn bản + hình ảnh + giọng nói + âm nhạc + video…= hiệu

quả truyền thông - www.thecommunicationsgroup.com

2.2 Nguyên nhân báo chí phát triển theo hướng đa phương tiện.

a Sự phát triển của công nghệ truyền thông

Công nghệ truyền thông (Media Technology) là ngành bao gồm cáclĩnh vực nghiên cứu công nghệ, kỹ thuật, loại hình thông tin (báo chí - truyềnhình, radio; truyền số liệu; internet; di động; vệ tinh ); đánh giá và xây dựngcác xu hướng, chiến lược phát triển hệ thống thông tin

Trong khoảng những năm gần đây, công nghệ truyền thông phát triểnmạnh mẽ với những bước đột phá bất ngờ: internet xóa nhòa khoảng cách thờigian – không gian trong việc tiếp cận thông tin trên toàn thế giới, hệ thốngdịch vụ mạng di động tăng nhanh chóng, Phương tiện truyền thông kỹ thuật

số đã bắt đầu phát triển và lan rộng ra toàn cầu,…

Sự phát triển của công nghệ truyền thông chính là một mặt sự phát triểncủa báo chí thế giới Khi chưa có sự ra đời của internet, các loại hình báo chítruyền thống (báo in, phát thanh, truyền hình) phát triển tương đối độc lập,mỗi loại hình có những ưu thế riêng không bị lấn át Khi internet ra đời vàphát triển cùng một loạt tiện ích và sản phẩm công nghệ truyền thông đi kèmtạo nên một sức mạnh mới mà các loại hình truyền thông truyền thống khócạnh tranh nổi

Công nghệ đã cho phép báo điện tử ra đời và ngược lại, chính báo điện

tử cũng thúc đẩy sự phát triển của các công nghệ mới Những trình duyệtphiên bản mới liên tục được cải tiến để có thể tích hợp các tính năng truyềnthông đa phương tiện Điện thoại và những thiết bị di động hỗ trợ cá nhân nhưPDA cũng được nâng cấp để có thể truy cập web tiện lợi hơn và khai thácthông tin trực tuyến

Sự phát triển của công nghệ truyền thông đã tạo cho báo chí một hướng

đi mới: Tích hợp các phương tiện truyền thông Cái mà các nhà truyền thôngđang hướng tới là Công nghệ Truyền thông Hợp nhất (một quá trình mà trong

đó tất cả các phương tiện truyền thông, các thiết bị truyền thông và các kênhthông tin đại chúng được tích hợp lại với nhau, cho phép người sử dụng có thểliên lạc với bất cứ ai, khi họ ở bất cứ nơi đâu, và theo thời gian thực)

b.Nhu cầu thông tin của lớp công chúng mới.

Trong một xã hội hiện đại với sự bùng nổ thông tin, công chúng ngàycàng có những yêu cầu cao hơn đối với nội dung cũng như chất lượng thôngtin Một tờ báo in toàn chữ với những bài viết dài, những chương trình phátthanh – truyền hình buộc khán - thính giả phải ngồi chờ đợi… nay đã không

còn phù hợp Một hình thức truyền thông mới cho phép công chúng thu nhậnthông tin bằng cả hình ảnh, âm thanh, văn bản là sự lựa chọn của lớp côngchúng mới.

Người đọc báo hôm nay đang ngày càng bị phân tâm bởi nhiều hìnhthức cung cấp thông tin động, hấp dẫn, tiếp cận trên toàn bộ các giác quan,cảm quan: đọc, nghe, nhìn, đối thoại, tham gia trực tiếp tương lai của báochí đang thay đổi dữ dội bởi các khả năng khác nhau để chuyển tải thông tinnóng đến người đọc

Xu hướng tiêu thụ thông tin của người dân đã và đang thay đổi nhanhchóng do khả năng kết nối dễ dàng vào mạng Internet toàn cầu với thông tintràn ngập hằng ngày, hàng trăm kênh truyền hình quốc tế qua cáp, hàng loạtkênh truyền thanh tiếp cận người đọc mỗi ngày, mỗi giờ… Xu hướng rõ ràng

là phù hợp với xã hội, do vậy đi theo sự phát triển này là sự lựa chọn đúngđắn của các nhà truyền thông

Đa phương tiện sẽ giúp cho công chúng dễ dàng lựa chọn hơn

2.3 Biểu hiện của báo chí phát triển theo hướng đa phương tiện

a Sự phát triển của các tổ chức truyền thông đa phương tiện

Các công ty truyền thông như viễn thông, truyền hình cáp và các khốigiải trí đang tranh giành nhau để có chân trong “thị trường” tích hợp cácphương tiện truyền thông mới Ví dụ:

- Hãng Time Warner sát nhập với hãng American Online - Sự liên doanh đóminh họa sinh động cho sự kết hợp các phương tiện truyền thông cũ và mới:báo mạng và báo giấy

- Những công ty phát hành báo lớn bao gồm New York Times Co.(www.nyt.com) và Tribune Co., nhà xuất bản của tờ Chicago Tribune(www.tribune.com), chuyển tin chủ yếu qua mạng Internet

- NBC (www.home.nbci.com) có một trong nhiều trang đầy tham vọng trênInternet, và có những dự án chung về truyền hình và Internet với hãng máy

tính khổng lồ Microsoft (www.msnbc.com) Các hãng khác như CBS, ESPN,FOX va CNN đều có những trang chính trên Internet.

"Truyền hình trên nền Internet sẽ trở nên phổ cập - bằng cớ là nhiều hãng viễn thông lớn đang gia cố cơ sở hạ tầng cho viễn cảnh đó Bạn sẽ được thưởng thức tất cả các dịch vụ trên một nền duy nhất" - Bill Gates

Rõ ràng các tổ chức truyền thông đã có chung một tầm nhìn về tươnglai – kết hợp các phương tiện truyền thông và giải trí vào một phương thứctruyền thông mới có khả năng cung cấp sự lựa chọn tin tức bằng văn bản haybằng các đoạn phim và những bộ phim mới nhất bất kì khi nào được yêu cầu

b Những biểu hiện cụ thể về sản phẩm báo chí đa phương tiện

- Báo giấy không thể thiếu sản phẩm báo điện tử đi kèm

- Các tờ báo còn có thể làm đài phát thanh, kênh truyền hình và đặc biệt làbáo mobile (gửi các bản tin cho bạn đọc qua điện thoại di động)

Dùng giao thức Internet để phát chương trình phát thanh, truyền hình (số hóa)

Nhà báo thời truyền thông đa phương tiện (multimedia journalist) phải

có kĩ năng của nhiều loại hình báo chí, có thể tác nghiệp nhanh nhạy và sửdụng thành thạo các sản phẩm công nghệ hỗ trợ như laptop, điện thoại diđộng có định vị vệ tinh, máy ảnh, Camera…

CHƯƠNG II – XU HƯỚNG CỤ THỂ VỚI TỪNG LOẠI HÌNH

I Đối với báo in

Trong xã hội hiện đại, những phương tiện truyền thông có lợi thế vềtính nhanh nhạy ngày càng được công chúng quan tâm nhiều hơn Truyềnhình, phát thanh với số lượng kênh tăng lên, nội dung phong phú hơn, thôngtin được cập nhật với tốc độ nhanh hơn và ngày càng tỏ ra có ưu thế hơn sovới báo viết Đặc biệt từ năm 1997 nước ta có mạng internet thì cũng là lúcđánh dấu sự xuất hiện của một loại hình truyền thông mới đó là báo mạng chophép cập nhật thông tin nhanh chóng và liên tục Loại báo này đang thu hútmột lượng lớn độc giả, nhất là các độc giả trẻ Tình hình hiện tại đã đặt ra một

câu hỏi lớn cho báo in: Báo in phải làm gì trong công cuộc cạnh tranh với

các phương tiện truyền thông khác? Và câu trả lời là “đổi mới”, bởi không

đổi mới nghĩa là sẽ chết Thực tiễn cho thấy ở Trung Quốc có 667 tờ báo phảiđóng cửa vì hoạt động không hiệu quả và không đúng mục đích Nhiều tờ báo

đã mất đi độc giả thân thuộc của mình Tờ báo tồn tại được là tờ báo biết thíchnghi, chịu tìm tòi các con đường hiệu quả nhất đánh vào thị hiếu và đến vớitrái tim độc giả Trên thế giới ngay cả những tờ báo đẳng cấp cao, có lượngđộc giả lớn và tương đối ổn định cũng không dám loại mình khỏi cái guồngquay cạnh tranh – đổi mới và sàng lọc tất yếu của sự phát triển đó Và thực tếbáo in đang dần hình thành những xu hướng mới để thích nghi và cạnh tranhvới các loại hình truyền thông khác

Xu hướng báo giá rẻ, báo miễn phí, báo đọc nhanh

a Báo giá rẻ:

Một thời đại mới đã hình thành Một thời đại mà cuộc sống diễn ranhanh chóng đến nỗi tất cả chúng ta đều bị cuốn vào guồng quay của nó Nhịpsống gấp gáp không cho phép người ta nhẩn nha đọc một tờ báo dài dằng dặc,dày đặc chữ mà đọc mãi chẳng tìm thấy thông tin cốt lõi ở đâu Thường độcgiả sẽ bỏ lại tờ báo khi vừa vào đến giữa bài Số lượng độc giả trẻ có khảnăng kiên nhẫn đọc những bài dài tới vài nghìn chữ là rất ít Theo hiệp hộibáo chí Mỹ, thói quen đọc báo mỗi ngày của người Mỹ trong năm 1982 là67% Đến năm 2002 còn 55% Độc giả trong độ tuổi từ 18 – 34 chỉ có 17%trong khi độc giả trên 55 tuổi chiếm 43% Tỷ lệ người đọc báo có nguy cơtiếp tục giảm nếu lượng độc giả không tăng Số lượng độc giả là thước đochất lượng của tờ báo Đặc biệt ngòai những công chúng mục tiêu thì một đốitượng cực kì quan trọng mà các báo hướng tới là công chúng tiềm năng, chính

là những độc giả trẻ tuổi Không chỉ nền báo chí Mỹ mà ở bất cứ một nền báochí thuộc một quốc gia nào cũng cần tìm ra giải pháp để chiếm lĩnh độc giảđặc biệt là lượng độc giả trẻ Sự kết hợp giữa báo chí và doanh nghiệp, báochí là nơi để doanh nghiệp quảng cáo các sản phẩm, dịch vụ của mình cùngvới sự cạnh tranh về thông tin giữa các báo đã làm cho giá báo giảm xuống

Xu hướng báo giá rẻ ra đời vào giữa thế kỉ 19 với từ Penny Press Những tờbáo giá rẻ được bán rất rẻ và nội dung thông tin rất phong phú, đa dạng vì nóphải phục vụ nhiều đối tượng công chúng khác nhau.

Sự ra đời và phát triển của dòng báo giá rẻ giữa thế kỉ 19 là mốc pháttriển quan trọng của lịch sử báo chí thế giới Báo đã đến được với nhiều người

và do đó vị thế, tầm ảnh hưởng của nó ngày càng lớn hơn Xu hướng báo chíthế giới đó là giá ngày càng giảm xuống, thông tin ngày càng nhiều hơn,phong phú hơn, hấp dẫn hơn Ở Việt Nam cách đây khoảng 8 năm giá báoThanh Niên là 1700 đồng, bây giờ đã hạ giá xuống còn 1300 đồng, bằng giábáo Tuổi Trẻ Thành phố Hồ Chí Minh Sự cạnh tranh về thông tin và độc giả

là nguyên nhân chủ yếu để Thanh Niên có quyết định “sáng suốt” này “Nếu

cứ để giá cao hơn báo Tuổi trẻ thì Thanh Niên sẽ gặp bất lợi và khó cạnh tranh” - Phó Tổng Biên tập của báo Thanh Niên cho biết sau khi có quyết

định sáng suốt đó tốc độ tăng trưởng số lượng báo rất nhanh năm 2006 là300.000 bản/ kỳ, thu hút nhiều quảng cáo hơn bù đắp giá bán Người đọc báo

có lợi hơn

b Báo miễn phí đọc nhanh:

Sự ra đời của những tờ báo giá rẻ đã tạo điều kiện cho báo miễn phí rađời Sự ra đời của báo miễn phí đọc nhanh đồng thời còn giải quyết được bàitoán là làm thế nào để công chúng tiếp nhận thông tin một cách nhanh nhấttrong một khoảng thời gian ngắn nhất

Khổ báo nhỏ dễ cầm ngay cả khi đi trên các phương tiện giao thông.Thông tin ngắn gọn, trình bày rõ ràng giúp người đọc dễ đọc hơn Chỉ 15 -20phút là độc giả có thể nắm được hết nội dung của tờ báo Tiêu biểu cho kiểu

báo này là tờ Twenty - five minutes (25 phút) Tên báo đã gây ấn tượng với

công chúng bởi tòa soạn này khẳng định với công chúng rằng báo của họ chỉđọc trong 25 phút là nắm được hết thông tin và 25 phút cũng chính là thờigian mà chuyến tàu đến ga tiếp theo và vứt tờ báo vào sọt rác khi xuống khỏi

xe Nghĩa là độc giả có thể đọc trong lúc nghỉ ngơi, đợi xe, lấp đầy những

giây phút trống trải ngắn ngủi trên xe buýt hay tàu điện ngầm Những tờ báonày được phát không ở nhiều nơi công cộng, nhiều người qua lại như trạm xebuýt, ga tàu điện ngầm…

Tập đoàn Metro International của Thụy Điển có trụ sở đặt tại Anh làtập đoàn đi đầu trong trào lưu báo miễn phí Tất cả các phiên bản Metro đều

có hình thức cơ bản là khổ báo bằng nửa khổ nhật báo chuẩn dày từ 24-32trang với nội dung phong phú và phong cách đặc thù của báo đọc nhanh dànhcho độc giả trẻ phát hành từ thứ hai đến thứ sáu hàng tuần Vào tháng 1/2006

và 6 tháng sau ở Toronto, Canada Metro đã phát hành ấn bản đầu tiên ởPhiladenphia, Mỹ và đã chính thức xâm nhập vào thị trường Bắc Mỹ Đếnnăm 2001, hầu hết các ga điện ngầm, ga đường sắt và các trạm xe buýt củaMontreal và Boston đã bị Metro chiếm lĩnh Tháng 11/2002 kết quả thăm dòcho thấy tờ báo đã có nhiều khả quan 40% số độc giả thường xuyên của tờnày là dưới 30 tuổi Năm 2003 Tờ Metro quốc tế, nhà xuất bản đặt tại ThụyĐiển phát không cho những người đi làm hàng ngày, đã xuất bản 5,5 triệu bản

in mỗi ngày tại 16 nước năm 2003 Năm 2006 Metro xuất bản 7 triệu bản mỗingày, tại 81 thành phố chính ở 18 quốc gia với 17 thứ ngôn ngữ Sự phát triển

và phổ biến của tờ báo miễn phí này đã đạt đến tầm thế giới

Báo miễn phí đang tăng nhanh ở một số thị trường Theo thống kê củacác Hiệp hội báo chí thế giới thì hiện nay báo miễn phí đã có mặt tại 38 quốcgia Tổng cộng có 169 tờ báo miễn phí hàng ngày có lượng phát hành là 27,9triệu hàng ngày, với 18,6 triệu bản phân phối tại châu Âu Tại vương quốcAnh sự phân phối báo phát không đã tăng từ 237.000 bản năm 1999 lên864.000bản năm 2003

Thị trường báo miễn phí hàng ngày tại một vài nước rất ấn tượng ỞTây Ban Nha: báo miễn phí hàng ngày chiếm tỉ lệ lớn 51% của thị trường báochí Ở Bồ Đào Nha là 33% Ở Đan Mạch là 32% Ở Ý là 29% (theo Hiệp hộiBáo chí thế giới)

Ở châu Á, Hàn Quốc là nước phát triển rầm rộ báo phát không Năm

2000, Hàn Quốc có duy nhất một tờ báo phát không nhưng năm 2005 thì đấtnước này đã có 5 tờ

Ở Đài Loan, ngày 26/3/2007 tờ “Upaper” của tập đoàn báo chí LiênHợp đã ra mắt bạn đọc Đài Loan Đây là tờ báo miễn phí đầu tiên của ĐàiLoan, ngay trong ngày đầu tiên 800.000 tờ báo “Upaper” bày ở 300 thùng báođặt tại 69 trạm dừng xe ở thành phố Đài Bắc đã được bạn đọc lấy sạch trongkhoảng 1h đồng hồ (Theo www.yzzk.com)

Miễn phí nhưng vẫn có lợi nhuận:

Báo miễn phí sống chủ yếu nhờ quảng cáo Sự phổ biến của kiểu báonày là một mảnh đất tốt lành để các nhà quảng cáo tìm đến Thu nhập từquảng cáo ở báo miễn phí đã tăng 1,5% trong một năm và 22,6% trong vòng 5

năm (theo Hiệp hội báo chí thế giới) Quảng cáo là đứa con tinh thần của báo

phát không Sự xuất hiện của báo đọc nhanh miễn phí và phát với số lượnglớn là cơ hội để giới lười đọc báo tiếp cận một cách rộng rãi, nhanh chóng, dễdàng, ít tốn kém (so với truyền hình, internet…) Các tờ báo phát không nàychủ yếu sống bằng quảng cáo Quan hệ giữa báo miễn phí đọc nhanh vàquảng cáo là hình thức cộng sinh Trong các tờ báo đọc nhanh thành côngnhất về mặt quảng cáo là tờ Express với lượng phát hành 150.000 bản mỗi số

và tỉ lệ quảng cáo lúc nào cũng chiếm 50% số trang Đối với những tờ báo lớnđây là con số mơ ước Nhiều hãng kinh doanh báo miễn phí đã có doanh thukhổng lồ từ việc kinh doanh thị trường chứng khoán

Như vậy dù phát không những vẫn sẽ có lợi nhuận thậm chí lợi nhuậncao nếu nó thực sự thu hút độc giả Vấn đề ở đây là tờ báo phải sinh động,thông tin phong phú, hấp dẫn độc giả

Người đứng đầu Hiệp hội báo chí thế giới (WAN) đặt tại Paris phátbiểu: “Báo chí đang tiếp tục tiến bước trong quá trình khai thác hàng loạtnhững kênh phân phối mới bắt từ những tờ báo miễn phí hàng ngày Chúng

đang chứng tỏ sức bật không thể tưởng tượng được để chống lại sự tấn công

dữ dội của hàng loạt các cuộc cạnh tranh về truyền thông”

Cuộc cạnh tranh của các báo miễn phí

Tập đoàn Metro International của Thụy Điển có trụ sở đặt ở Anh là tậpđoàn đi đầu trong trào lưu báo miễn phí Ngay sau khi ra đời Metro đã đượcđộc giả hưởng ứng nhiệt liệt và nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường tại một sốquốc gia thậm chí những quốc gia có nền báo chí phát triển như Mỹ Hiện naycon số các quốc gia mà Metro có mặt là 25 Metro có mặt ở khắp mọi nơi với

số độc giả mà khiến tất cả các tờ báo khác phải mơ ước Trong đó 40% số độcgiả là dưới 30 tuổi Những con số thống kê này đã làm cho tất cả các tòa soạnphải giật mình Và đến mùa thu 2002 đã có khoảng chục tờ báo đọc nhanhmiễn phí được phát hành

Nơi đầu tiên có sự cạnh tranh quyết liệt giữa những tờ báo đọc nhanhmiễn phí là Chicago Tờ Red Eye được tung ra ngày 30/10/2002 bởi tập đoànTsibune phát hành từ thứ hai đến thứ sáu nhằm vào độc giả trẻ vốn đang chánbáo khổ lớn Chicago Tsibune mỗi tuần một lần (Có khoảng 500.000 thanhthiếu niên sử dụng internet để nắm các tin tức mà không hề sử dụng báo).Chicago SunTimes cũng mau chóng tung ra một tờ báo đọc nhanh tương tự cótên là Red Streak để cạnh tranh với đối thủ là Tsibune Mặc dù Red Streakxuất hiện muộn hơn một chút so với Red Eye (đều được phát hành số đầu tiêntrong cùng một tháng) nhưng phần nào cũng làm giảm sự chú ý các công tyquảng cáo và độc giả đối với Red Eye

Chỉ trong 6 tháng cuối năm, báo đọc nhanh miễn phí được các tập đoàntruyền thông thi nhau phát hành Ngày 4/8/2003 Express được tung ra bởiWashington Post Trong tháng 11/2003 ở Pallas diễn ra cuộc chiến báo đọcnhanh thứ hai: ngay sau khi tờ Quick được phát hành vào ngày 10/11 doPallas –Morning News, ngày 12/11 tòa báo American Consoliadated Media

đã phát hành miễn phí tờ AM Newspaper –Express do 225 người bán báophát với câu chuyện đăng trên trang nhất về vụ án một tỷ phú New York giết

người hàng xóm và chặt xác ra thành nhiều mảnh, cho dù AM Newspaper Express ra muộn hơn Quick 2 ngày nhưng cũng kịp làm cho đối thủ bị lu mờ

-Tất cả các tờ báo đọc nhanh đều có phong cách như Metro International

và đều từ bỏ khổ rộng đặc trưng của báo trước đây để sử dụng khổ nhỏ vớiđặc trưng của loại tạp chí giải trí

1.4 Tương lai của báo in – báo in điện tử epaper

Nó không phải là những website thông tin mà

chúng ta hay gọi chung là báo điện tử, nó cũng

không phải là những newsletter dạng text hay dạng

HTML gửi đến hộp thư của chúng ta mỗi ngày Hãy

tưởng tượng bạn đang cầm một tờ báo trên tay Tờ

báo này hiện nguyên xi trên màn hình vi tính Đó

chính là e-paper

Báo chí eNewspaper viết tắt là E – paper là

loại hình báo chí được hiển thị trên một loại giấy

điện tử, có màu sắc tươi nét, sống động, gọn nhẹ

Tại sao phải sinh ra ePaper làm gì, nó có lợi

gì? Chắc chắn đây là câu hỏi đang đặt ra với nhiều người

Suốt nhiều thế kỷ, báo đã trở thành một thứ hàng hóa không thể thiếumỗi ngày đối với nhiều người Và Internet xuất hiện, làm thay đổi đáng kểcách thức tiếp cận thông tin Ngoài các tờ báo in truyền thống, giờ đây người

sử dụng có thể đọc tin qua máy tính, thiết bị trợ giúp kỹ thuật số (PDA) vàđiện thoại di động

Cung cấp tin tức qua Internet gần như là một chiến lược đương nhiênđối với các báo và ngành xuất bản nói chung Nhưng khi làm như vậy, cácbáo đứng trước nguy cơ đánh mất bản sắc cũng như hình ảnh thương hiệu củamình, website của các báo trở thành các "cổng Internet" trong khi thực chấtkhông phải như vậy Mặt khác, nhiều độc giả đã quen thuộc với tờ báo mà họthích, sẽ có cảm giác không thoải mái với cách cung cấp thông tin này

Hiện tại, hầu hết các báo đều có phiên bản online nhưng nội dung vàthiết kế trang (layout) thì không hoàn toàn giống với bản in Ảnh thì nhỏ, nộidung thì theo kiểu đổ chữ tự do từ đầu đến cuối, còn việc lật trang thì rõ ràng

là hoàn toàn khác với kiểu lật trang báo in Một số công ty cung cấp bản tincho khách hàng ở dạng file PDF để đảm bảo "nguyên dạng" - và quả thật làtrông rất hấp dẫn, nhưng cách thức này chỉ hữu hiệu với các bản tin ít trang.Với các tờ báo lớn thì download rất lâu và khó tìm kiếm, khó đọc và khóchuyển bài, lật trang Thêm vào đó là yếu điểm không thể theo dõi chính xác

số lượng người thuê bao download các file PDF này

Giải pháp eNewspaper, viết tắt là ePaper, đã ra đời vào khoảng năm

2003 và chậm rãi tiến vào thị trường trước khi trở thành một xu hướng mớibắt đầu từ khoảng giữa năm 2004

Điều thú vị là các tờ báo nhỏ lại nhanh chân hơn các báo lớn trong lĩnhvực này Xét về quốc gia thì đi đầu về ePaper không phải là báo chí Mỹ haychâu Âu mà lại là những tờ báo của Ôxtrâylia, Hàn Quốc, Ấn Độ, Malaixiavà Ôman Thử xem một số tờ như Hindustan Times của Ấn Độ, theSun vàThe Edge Financial Daily của Malaixia và quả thực là thấy rất ấn tượng

Với những màn hình phẳng chất lượng cao, nhìn những tờ báo trênmạng "như thật" này đúng là cũng hấp dẫn, nhất là những người đã trở thànhđộc giả trung thành của một tờ báo nào đó Nó chẳng khác nào như việc cầm

tờ báo trên tay, khi con chuột di đến bài nào thì bài đó sẽ được "highlighted"

và click vào thì hiện một cửa sổ khác với đầy đủ nội dung Vì đây là "đọc cótrả tiền" chứ không phải báo miễn phí nên độc giả sẽ không bị khó chịu bởinhững hình quảng cáo trong bài

Dễ dàng hiểu được vì sao các tòa soạn báo lại mặn mà với ý tưởng nàyđến vậy Báo in số, hay còn gọi là báo in điện tử, tận dụng ưu thế của hai xuhướng truyền thông thịnh hành nhất hiện nay là tăng trưởng mạnh của quảngcáo trực tuyến và sự phổ biến của những thiết bị cầm tay như iPod