NHỮNG KĨ NĂNG SỐNG CẦN THIẾT CHO HỌC SINH, TRẺ EM

TÀI LIỆU WORD DẠY TRẺ NHỮNG kĩ NĂNG SỐNG cần THIẾT NHƯ THOÁT HIỂM KHI HỎA HOẠN, NHỮNG KĨ NĂNG TRONG ĐỜI SỐNG HÀNG NGÀY...

DẠY TRẺ NHỮNG KĨ NĂNG SỐNG CẦN THIẾT

Những kỹ năng thoát hiểm nhất thiết bạn phải biết

Nhiều khi trong cuộc sống chúng ta không thể xác định trước chuyện gì sắp diễn ra mà chỉ có thể lường trước sự việc Nếu chẳng may trở thành nạn nhân trong một đám cháy, bạn sẽ xử lý như thế nào để thoát thân và cứu sống những người khác? Một trong những yếu tố đầu tiên đó là bạn phải trang bị kiến thức cần thiết trong trường hợp này

1 Kỹ năng thoát hiểm khi cháy nhà

Yếu tố quan trọng để con người thoát khỏi đám cháy là bình tĩnh và nhanh nhẹn thực hiện theo đúng phương pháp, kỹ năng thoát nạn để xử lý các tình huống xảy

ra Phải tuân thủ nguyên tắc cúi thấp người khi di chuyển vì khói luôn bay lên cao Đôi lúc, cần bò dưới sàn nếu lượng khói tập trung nhiều, để tránh ngạt rồi thoát ra ngoài

Để chống nhiễm khói, nên lấy khăn thấm nước che kín miệng và mũi để lọc không khí khi hít thở hoặc sử dụng mặt nạ chống khói Muốn thoát ra khỏi đám lửa, dùng chăn, mền nhúng nước trùm lên người và chạy nhanh ra ngoài, tránh để lửa bén vào trang phục

Cần nhanh chóng di chuyển đến lối thoát nạn an toàn, là lối ra không bị khói, bụi, sản phẩm cháy che phủ, không bị các tác động nguy hiểm của đám cháy uy hiếp tới tính mạng Lối này có thể là cửa đi, hành lang dẫn tới các khu vực an toàn hoặc lối dẫn tới cầu thang bộ, lối ngang dẫn sang công trình liền kề,

Khi thoát ra ngoài cửa sổ hay hành lang hãy gây chú ý với nhân viên cứu hỏa bằng cách vẫy tay, la hét Nếu bị lửa làm cháy quần áo, phải ngưng chuyển động, che mặt, nằm xuống và lăn qua, lăn lại cho đến khi lửa được dập tắt Không được chạy

vì gió có thể làm lửa cháy bùng thêm Không nhảy vào hồ bơi, bể chứa hay thùng

nước vì nước có thể bị nấu sôi khi bị lửa tác động.

Tư thế khom lưng, dùng khăn ướt che miệng và mũi khi di chuyển trong đám cháy.

Ở góc độ khác, một giảng viên khoa Phòng cháy, Đại học Phòng cháy Chữa cháy nhìn nhận, trong những vụ hỏa hoạn, trẻ em thường trở thành nạn nhân đầu tiên bởi các em không biết cách thoát hiểm Do đó để phòng tránh, ông khuyên các bậc cha mẹ nên giáo dục cho trẻ những kỹ năng thoát hiểm ngay từ khi các em còn nhỏ

Chẳng hạn, người lớn có thể đặt cho trẻ những bài trắc nghiệm như: Nếu bị kẹt trong đám cháy mà có người lớn, các con sẽ làm gì?

 Làm theo sự chỉ dẫn của người lớn

 Kêu cứu

 Khóc lóc ầm ĩ

Từ những câu hỏi này, cha mẹ có thể dẫn ra các tình huống giúp các bé thực hành

kỹ năng thoát hiểm khi gồm:

Kỹ năng 1: Nếu bị kẹt trong đám cháy có người lớn bên cạnh, các con phải bình

tĩnh làm theo sự chỉ dẫn của người lớn (tất nhiên người lớn cần có kỹ năng thoát nạn)

Kỹ năng 2: Trường hợp ở nhà một mình, hãy chỉ cho bé những lối có thể thoát ra

ngoài Chẳng hạn nếu nhà đơn lẻ chỉ có một cửa ra, đó chính là lối thoát nạn Nếu nhà có cửa trước và cửa sau đều dẫn ra ngoài thì 2 lối này thoát nạn được Còn nhà trên tầng, hãy thoát ra bằng cửa vào buồng thang bộ chống nhiễm khói Dặn bé cố gắng thoát ra ngoài càng nhanh càng tốt Tuyệt đối không chần chừ mang theo đồ đạc hoặc nán lại gọi cứu hỏa

Kỹ năng 3: Trường hợp cửa khóa, nếu ngửi thấy mùi khét hoặc trông thấy khói,

lửa cháy, phải cố gắng giữ bình tĩnh, kêu gọi sự trợ giúp của người lớn trong gia đình bằng cách hô lớn "Cháy"

Nếu bên cạnh có hàng xóm, bé hãy nhanh chóng gọi họ giúp đỡ Dùng điện thoại gọi ngay cho đội cứu hỏa, số điện thoại 114 (chỉ bấm 114, không thêm bất cứ số nào khác, rồi làm theo hướng dẫn của các chú) Đồng thời cầm khăn vải sáng màu và di chuyển ra ban công của bất cứ tầng nào của ngôi nhà, tốt nhất lên sân thượng, đứng vào một bên lan can của ban công phía có tường nhà che chắn để kêu cứu

Kỹ năng 4: Nếu ở nhà cao tầng hoặc khu chung cư, trẻ cần hô hoán báo động,

kêu gọi sự giúp đỡ của mọi người Trường hợp cháy ở nơi khác, khi có chuông báo cháy thì cần nhanh chóng di chuyển để thoát nạn Khi di chuyển nên mang theo khăn nhúng nước che mũi, miệng để thở Nếu thấy các bác, cô, chú hàng xóm đang thoát nạn thì cầu cứu sự giúp đỡ và di chuyển cùng họ, bằng không hãy tự mình di chuyển

Kỹ năng 5: Nếu ở chung cư, trẻ hãy di chuyển từ cửa căn hộ, theo hành lang, đến

cầu thang bộ hay cửa vào buồng thang bộ gần nhất (có chữ EXIT màu xanh) Quan sát không có khói, hãy chạy xuống dưới mặt đất.

Kỹ năng 6: Khi thấy khói ở cầu thang hoặc mở cửa buồng thang có khói, hãy tìm

cầu thang bộ hoặc cửa vào buồng thang bộ khác gần đó Trường hợp toàn bộ đều

có khói, hãy trở về căn hộ của mình, dùng điện thoại gọi 114 thông báo con đang ở phòng số mấy của tòa nhà đang cháy Bên cạnh đó, cần dùng khăn nhúng nước, chèn kín vào khe cửa căn hộ Sau đó ra cửa sổ, ban công (ra hẳn ngoài ban công, đóng cửa ban công lại), dùng khăn, vải, áo sáng màu (màu đỏ là tốt nhất) vẫy và cầu cứu

Lưu ý: Nhiều tòa nhà luôn khóa cửa ở tầng thượng thì không nên di chuyển lên

trên bởi nếu lối thang bộ bị nhiễm khói, đây là nơi tập trung khói bay lên Do đó cha mẹ hãy kiểm tra xem lối cầu thang bộ của tòa nhà mình là loại nào

Kỹ năng 7: Phần lớn nạn nhân thiệt mạng trong các đám cháy do ngạt, ngộ độc

khói và khí độc kèm trong khói Do đó trong quá trình di chuyển thấy khói, hãy dạy bé dùng khăn hay vải thấm nước buộc quanh mặt ra sau tai hoặc bịt lên miệng, mũi để hô hấp Khi di chuyển cúi người ở tư thế đi khom, hạ thấp hoặc bò sát mặt đất, men theo tường để tìm lối ra

Nếu gia đình tự trang bị bình chữa cháy mini nên hướng dẫn trẻ cách sử dụng chữa đám lửa nhỏ nếu độ tuổi của bé có khả năng nhận thức và điều khiển hành vi tốt Không dạy trẻ dùng nước hắt vào đám lửa đề phòng trường hợp cháy thiết bị điện

có thể gây hậu quả lớn

2 Phát hiện nhà có kẻ đột nhập

Tình huống là nếu về đến nhà và con có cảm giác nhà bị người lạ đột nhập, hãy dặn bé đừng vào nhà, nguy hiểm đấy Hãy chạy càng nhanh càng tốt và gọi hàng xóm hoặc những người gần nhà bé hay gọi điện cho cảnh sát để được hỗ trợ Nếu đang ở nhà, khi nghe có tiếng động lạ thì hãy kiểm tra ổ khóa ngay, khóa lại chặt vào

Kỹ năng thoát hiểm cực cần thiết cho con mẹ nên dạy.

Nếu nghi ngờ nhà có người lạ đột nhập bé không nên vào nhà ngay

Trường hợp xấu kẻ trộm đã vào nhà và phát hện ra bé Ngay lúc đó, trẻ nên tỏ vẻ hợp tác ngay: “Đồ trong nhà chú lấy gì cứ lấy đi nhưng đừng có đánh đòn con nha Chú lấy nhanh nhanh rồi đi đi kẻo mẹ con về” rồi ngồi im thin thít ngoan ngoãn Khi trộm vừa hướng mắt tìm tài sản, hãy chọn căn phòng gần nhất rồi… chui tọt vào phòng và khóa trái cửa lại, vừa gào to tri hô để báo động hàng xóm, vừa làm cho tên trộm sợ hãi vì bất ngờ và bỏ chạy

Bố mẹ cũng nên dặn bé không nên mở cửa cho bất kỳ ai lạ khi bố mẹ không có ở nhà

3 Kỹ năng thoát khỏi môi trường hỗn loạn khẩn cấp

Để tăng khả năng sống sót khi bị kẹt trong một đám đông bắt đầu hỗn loạn vì một

sự cố nào đó, mẹ dặn con cần lưu ý những điều sau đây:

 Tuyệt đối không chạy theo phần lớn đám đông Khả năng bạn bị kẹt lại trong đám đông lớn hơn rất nhiều so với cơ hội thoát ra được khi có cùng lúc nhiều người chạy về một hướng

 Quan sát xung quanh tìm những vị trí thoát hiểm gần nhất và tìm cách di chuyển về hướng đã định vị

Kỹ năng thoát hiểm cực cần thiết cho con mẹ nên dạy

Hướng dẫn con thật bình tĩnh quan sát xung quanh để có cơ hội thoát ra khỏi đám

đông.

 Tìm nhân viên cứu hộ, cứu nạn hoặc những người tham gia sự kiện mà họ biết nhiều thông tin hơn Cũng có những người đang ở vị trí cao hơn bé (trên cây,

bờ tường,…) Hãy cố gắng nhìn họ và theo chỉ dẫn của họ

 Nếu đang kẹt cứng trong một đám đông, đừng cố gắng đi ngược lại dòng người, sẽ mất sức và sẽ dễ bị tấn công bởi người khác Nếu bị ngã trong một đám đông hỗn loạn, giẫm đạp lên nhau thì khả năng tử vong rất lớn Hãy di chuyển cùng dòng người, hãy để lực của người khác đưa con đi, con đừng cố gắng cắt ngang hoặc đi ngược lại Di chuyển ngang cùng dòng người và quan sát xung quanh tìm cơ hội thoát hiểm

 Cuối cùng, mẹ hãy ghi nhớ rằng: Hạn chế đưa con đến những chỗ quá đông người và nếu có đến cũng nên quan sát xung quanh phòng trường họp tình huống xấu xảy ra

4 Không tiếp xúc lâu với người lạ

Bài học muôn thủa nhưng không bao giờ là thừa với trẻ con, những cô bé cậu bé

mà “ai cho kẹo là yêu” Trẻ con ở mọi lứa tuổi cần được dạy cách nhận thức được môi trường xung quanh và hiểu rằng người lạ cần phải được tránh.

Dạy con không nên tiếp xúc quá lâu với người lạ nếu như cha mẹ không có ở đấy.

Việc giảng dạy cho trẻ về người lạ nguy hiểm nên bao gồm cảnh báo về những người lạ yêu cầu bé giúp đỡ, xin tiền, nhờ dẫn đường hoặc cho kẹo, bánh Nên dặn

bé hạn chế tiếp xúc, trò chuyện hoặc nhận bất cứ thứ gì từ người lạ mà không có mặt của người thân như ông bà, cha mẹ hoặc anh chị của bé ở đó Tránh tình huống bé có thể bị dụ dỗ làm việc xấu hoặc bị bắt đi

1 Giúp trẻ tự tin

♦ Tự tin là một trong những yếu tố quan trọng giúp mang lại thành công và kết quả tốt nhất trong mọi việc Tự tin không phải là tất cả nhưng nếu thiếu điều này, không chỉ trẻ em mà cả người lớn đều khó đạt được những thành công trong trường học và cuộc sống.

♦ Sự tự tin giúp trẻ thể hiện được mình trong các mối quan hệ xã hội, giúp trẻ không ngần ngại khám phá những điều mới mẻ thú vị trong cuộc sống, trau dồi và học tập các kiến thức, kỹ năng Tự tin cũng giúp trẻ vượt qua được những khó khăn, trở ngại mà bất kỳ ai cũng sẽ phải đối mặt trong cuộc đời.

2 Dạy con kỹ năng giao tiếp

♦ Ngay từ khi trẻ chào đời, kỹ năng giao tiếp đã là một kỹ năng quan trọng giúp trẻ tồn tại và phát triển Giai đoạn đầu, trẻ giao tiếp qua cử động tay chân, qua biểu cảm ánh mắt, qua tiếng khóc… Lớn hơn, kỹ năng giao tiếp của trẻ được hình thành

và hoàn thiện dần qua ngôn ngữ, cử chỉ… Có thể khẳng đinh, giao tiếp là một trông những năng lực cần thiết nhất để trẻ phát triển và sinh tồn trong cuộc sống.

♦ Phụ huynh đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giúp trẻ trau dồi kỹ năng giao tiếp Tạo môi trường phù hợp cho con, tạo điều kiện cho con hòa đồng với những người xung quanh, cho con cơ hội, khuyến khích con tương tác, giao tiếp với bạn bè… là những việc không thể

3 kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ

♦ Con người sinh ra và lớn lên không có ai chỉ có một mình Trong cuộc sống chúng ta có gia đình, có bạn bè, có đồng nghiệp, có các mối quan hệ xã hội Trong cuộc sống hiện đại các mối quan hệ xã hội ngày càng rộng mở và là một xu hướng tất yếu của sự phát triển Việc biết cách hòa đồng, biết cách làm việc theo nhóm, tận dụng sức mạnh, ưu thế của tập thể để đạt được kết quả tốt nhất trong học tập

và công việc là một trong những kỹ năng quan trọng.

♦ Đối với trẻ em, bố mẹ nên định hướng và trau dồi cho con những kỹ năng học nhóm, làm việc nhóm ngay từ nhỏ Điều này không chỉ giúp cho trẻ hòa đồng hơn với những người xung quanh mà còn giúp cho trẻ có được kết quả tốt nhất trong học tập và lao động.

4 Dạy con giá trị của lao động và cách kiếm tiền, tiêu tiền

♦ Rất nhiều trẻ em, đặc biệt là trẻ em sống tại các thành phố lớn thường được bố

mẹ nuông chiều từ nhỏ Trẻ hầu như không phải làm bất kỳ việc gì dù là việc nhỏ nhất và hoàn toàn phù hợp với khả năng của lứa tuổi Việc duy nhất trẻ phải làm đó

là học và chơi Khi trẻ cần tiêu tiền vào việc học thêm, ăn quà vặt, mua quà tặng bạn…, nhiều phụ huynh cũng khá dễ dãi trong việc chu cấp, thường là cho tiền ngay

mà không hỏi rõ mục đích Tất cả những điều này dẫn đến việc trẻ ngày càng thiếu tính tự lập, hay đòi hỏi, luôn muốn dựa dẫm vào người khác, không hiểu được giá trị của lao động, giá trị của đồng tiền.

♦ Trong cuộc sống hiện đại, việc dạy con biết lao động và quý trọng thành quả lao động, dạy cho con ứng xử như thế nào với tiền bạc là việc rất quan trọng Giáo dục con giá trị của lao động giúp con có tính tự lập, không lười biếng, không ỷ lại vào người khác và có thể thích ứng với nhiều hoàn cảnh khác nhau Giáo dục con nhận thức về giá trị của đồng tiền và việc tiết kiệm sẽ giúp con tránh được những quan niệm sai lầm về tài chính, giúp con trở thành những người trưởng thành có trách nhiệm với các quyết định tài chính cũng như định hướng nghề nghiệp trong tương lai.

5 Dạy con kỹ năng bảo vệ bản thân

♦ Trẻ con vốn luôn hiếu động, hiếu kỳ và muốn khám phá những điều mới lạ Trong cuộc sống ngày nay, khi xã hội ngày càng hiện đại, càng phát triển thì những mối nguy hiểm cho trẻ con ngày càng nhiều Những nguy hiểm có thể xảy ra với trẻ tiềm ẩn không chỉ ở gia đình, ở trường học, ngoài đường mà còn ở bất kỳ đâu trong cuộc sống này.

♦ Đa phần các bậc cha mẹ đều ý thức được điều này, nhưng không phải bậc cha

mẹ nào cũng có phương pháp dạy con những kỹ năng bảo vệ bản thân đúng đắn

Sự lựa chọn thường gặp của phụ huynh đó là tìm cách nghiêm cấm con tiếp xúc với các rủi ro Việc chỉ nghiêm cấm mà không giáo dục, trau dồi các kỹ năng bảo vệ bản thân càng kích thích tính tò mò, muốn khám phá trong trẻ và không mang lại nhiều

tác dụng.

♦ Để trẻ có thể tự bảo vệ bản thân mình trước những nguy hiểm phụ huynh cần giúp trẻ hình thành thói quen và kỹ năng cần thiết Ngoài ra cha mẹ cũng cần dạy cho trẻ biết những mối nguy hiểm và kỹ năng ứng phó với nguy hiểm mà trẻ có thể gặp phải trong gia đình, ở trường học và ngoài xã hội phù hợp với lứa tuổi của trẻ.

6 Chuẩn bị hành trang kỹ năng sống cho trẻ sắp bước vào lớp 1

♦ Bước vào lớp 1 được coi là một hành trình lý thú trong cuộc đời của trẻ Tuy nhiên, không phải trẻ nào cũng cảm thấy tự tin để bước vào những hành trình như thế Nếu không vượt qua được sự khủng hoảng về tâm lý sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập của trẻ, tại sao lại vậy?

♦ Chuyển môi trường học tập mới đồng nghĩa với việc trẻ phải làm quen với nhiều điều mới lạ, trẻ phải đối mặt và làm quen với những quy định mới, những mối quan

hệ mới với thầy cô, bạn bè…Những điều này thường làm trẻ lo lắng, một số trẻ không được chuẩn bị tốt về kỹ năng và tâm lý dễ dẫn đến thái độ co cụm bản thân, không dám thể hiện mình trước mọi người.

♦ Các bậc phụ huynh thường chú trọng cho con học các môn trước khi vào lớp 1 nhưng điều đó có thật sự cần thiết? Theo nhiều chuyên gia giáo dục, điều quan trọng hơn học chữ, học toán lúc này chính là việc trẻ được trang bị tâm lý, kỹ năng học tập, sinh hoạt để có thể tự tin bước vào môi trường mới.

Hãy dạy làm sao để khi trưởng thành con bạn hoàn toàn làm chủ những kỹ năng tối thiểu dưới đây:

1 Buộc dây giày.

8 Ăn uống lịch sự tại bàn ăn.

9 Nói "xin phép" và "cảm ơn".

10 Nấu một bữa ăn.

11 Bôi kem chống nắng.

12 Khâu cúc áo/quần.

13 Biết xì mũi vào khăn giấy.

14 Vệ sinh cơ thể từ trước ra sau.

15 Biết đóng đinh.

16 Chơi thể thao.

17 Viết thư cảm ơn.

18 Là quần áo.

19 Lựa chọn thức ăn tốt cho sức khỏe.

20 Tự kiểm soát bản thân.

21 Giải quyết tình huống khó.

33 Tiết kiệm tiền và chi tiêu khôn ngoan

34 Nhìn vào mắt người đối diện khi nói chuyện.

35 Gói một món quà.

36 Loại bỏ vết bẩn do dính chocolate.

37 Thắt cà vạt.

38 Đọc báo.

39 Quan tâm đến những người kém may mắn.

41 Xử lý tình huống bất ngờ khi lái xe.

1 Tạo thói quen đọc cho con trẻ

Ngay từ bé, bạn nên dạy cho trẻ cách đọc sách Đọc sách không chỉ giúp cho trẻ thói quen tự khám phá, mày mò những điều hay mà còn giúp cho con rèn luyện tính cách chăm chỉ, cần mẫn Theo một nghiên cứu từ các nhà khoa học, những đứa trẻ thích đọc sách từ bé sẽ thành công trong sự nghiệp và tự lập hơn trong cuộc sống Vì vậy, ngay từ nhỏ, các bậc làm cha, làm mẹ hãy khuyến khích con mình đọc và đọc, không ngừng lĩnh hội những bài học từ cuộc sống (cả về mặt tốt, mặt xấu) từ những người vốn

là mẫu hình cho chúng (cha mẹ, ông bà, bố mẹ…).

2 Dạy trẻ cách làm việc nhóm hiệu quả

Thế giới ngày nay đang trở thành một ngôi làng toàn cầu Giá trị nhóm và việc chấp nhận những khác biệt của người khác đang được xã hội nhấn mạnh Khuyến khích trẻ tinh thần đồng đội và cách làm việc sao cho đạt