Bai 2- Tái sản xuất, tăng trưởng và phát triển kinh tế

Sản xuất xã hội 1- Là cơ sở của đời sống x hội, quyết đinh sự ã hội, quyết đinh sự tồn tại và phát triển của x hội.ã hội, quyết đinh sự - Là hoạt động trung tâm, cơ bản nhất của x hội.

I T¸i s¶n xuÊt x· héi

II T¨ng tr ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ

Träng t©m phÇn I

Tµi liÖu tham kh¶o

Sản xuất xã hội 1

- Là cơ sở của đời sống

x hội, quyết đinh sự ã hội, quyết đinh sự

tồn tại và phát triển của x hội.ã hội, quyết đinh sự

- Là hoạt động trung tâm, cơ bản nhất của

x hội.ã hội, quyết đinh sự

a Vai trò của sản xuất xã hội

b Các yếu tố cơ bản của quá trình lao động sản xuất

*Sức lao động:

Là toàn bộ thể lực và trí lực của con ng ời đ ợc sử dụng trong quá trình lao động

Lao động là hoạt động có mục đích, có ý thức của con

ng ời nhằm làm thay đổi những vật thể tự nhiên cho phù hợp với nhu cầu của con ng ời

Sức lao động là khả năng

lao động

Lao động là sự tiêu dùng sức lao động trong hiện thực

Vận dụng sức lao

động

Phân biệt sức lao động và lao động

* T liệu lao động

là toàn bộ những năng lực sản xuất của một xã hội, quyết đinh sự hội nhất

định, ở một thời kỳ

nhất định

* Lực l ợng sản xuất, QHSX và PTSX

T liệu sản xuất Khoa học

Công nghệ

LựC LƯợNG SảN XUấT

Con

ng ời

Quan hÖ s¶n xuÊt

Quan hÖ s¶n xuÊt lµ quan hÖ gi÷a con ng êi

vµ con ng êi trong qu¸

tr×nh s¶n xuÊt

QHPPSP

Lực l ợng sản xuất

Quan

hệ sản xuất

Ph ơng thức SX

Quan hệ kinh tế – tổ chức tổ chức

Quan hệ Kinh tế – tổ chức xã hội

Quan hệ Kinh tế – tổ chức kỹ

cho hoạt động tồn tại

và phát triển x hội.ã hội, quyết đinh sự

T¸i s¶n xuÊt x· héi

5

2

Tái sản xuất cá biệt

Tái sản xuất xã hội

Tái sản xuất giản đơn

Tái sản xuất mở rộng

a Khái niệm tái sản xuất và các kiểu tái sản xuất

Tái sản xuất giản đơn là quá

trình sản xuất đ ợc lặp lại và

phục hồi với quy mô nh cũ

Tái sản xuất mở rộng là quá trình sản xuất đ ợc lặp lại và phục hồi với quy mô lớn hơn tr ớc.

+ TSX mở rộng theo chiều rộng: + TSX mở rộng theo chiều sâu:

b C¸c kh©u cña qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt

TSXXH

* Sản xuất:

Là khâu mở đầu, trực

tiếp tạo ra sản phẩm,

giữ vai trò quyết định

đối với các khâu khác

* Tiêu dùng:

Là khâu cuối cùng, là

điểm kết thúc của một quá trình tái sản xuất.

Phân Phối và Trao

Đổi tác động trở lại

đối với Sản Xuất

Sản Xuất quyết định Phân Phối

và Trao Đổi

* Phân phối và trao đổi:

Phân phối và trao đổi vừa là khâu trung gian, là cầu nối sản xuất với tiêu dùng, vừa có tính độc lập t ơng đối với sản xuất và tiêu dùng, vừa

có tính độc lập t ơng đối với nhau.

c Nội dung cơ bản của tái sản xuất xã hội

Tái sản xuất sức lao

động

TSXXH

KÕt qu¶ cña t¸i s¶n xuÊt cña c¶i vÊt chÊt lµ tæng s¶n phÈm x héi.· héi, quyÕt ®inh sù

1.65 1.61

1.57 1.55

1.36 1.35 1.32 1.47 1.44 1.42 1.51

Quan

hÖ ph©n phèi

Quan hÖ qu¶n lý

Quan hÖ së h÷u

§Ëp n íc:

§iÒu hßa l îng n

íc vµ c¶I t¹o m«i tr êng

d X· héi hãa s¶n xuÊt

* X héi hãa s¶n xuÊt lµ g×? · héi, quyÕt ®inh sù

X héi ho¸ s¶n xuÊt · héi, quyÕt ®inh sù lµ sù liªn kÕt nhiÒu qu¸ tr×nh kinh

tÕ riªng biÖt thµnh qu¸ tr×nh kinh tÕ x· héi, quyÕt ®inh sù héi – x· héi

* Néi dung, x héi ho¸ s¶n xuÊt · héi, quyÕt ®inh sù

+ X· héi, quyÕt ®inh sù héi ho¸ s¶n xuÊt vÒ kinh tÕ - kü thuËt

+ X· héi, quyÕt ®inh sù héi ho¸ s¶n xuÊt vÒ kinh tÕ - tæ chøc

+ X· héi, quyÕt ®inh sù héi ho¸ s¶n xuÊt vÒ kinh tÕ - x· héi, quyÕt ®inh sù héi

*X héi hãa s¶n xuÊt thùc tÕ vµ x héi hãa h×nh thøc· héi, quyÕt ®inh sù · héi, quyÕt ®inh sù

+X· héi, quyÕt ®inh sù héi hãa s¶n xuÊt thùc tÕ:

+X· héi, quyÕt ®inh sù héi hãa h×nh thøc:

1 Tăng tr ởng kinh tế

•Là sự tăng về quy mô sản

l ợng của nền kinh tế trong thời kỳ nhất định.

GNP = G.H + G.D

GDP = G.H + G.D

là tổng giá trị tính bằng tiền của những

hàng hoá và dịch vụ mà một n ớc sản

xuất ra từ các yếu tố sản xuất của mình

là tổng giá trị tính bằng tiền của toàn

GNP = GDP + Thu nhập ròng từ tài sản ở n ớc ngoài

* Chỉ tiêu đánh giá tăng tr ởng kinh tế

Thu nhập ròng từ tài sản ở n ớc ngoài

* Vai trò của tăng tr ởng kinh tế

+ Là tiền đề vật chất đầu tiên để khắc phục tình trạng

đói nghèo, lạc hậu

+ Làm cho thu nhập của các tầng lớp dân c tăng, phúc lợi x hội tăng ã hội, quyết đinh sự

+ Tạo điều kiện tạo việc làm, giảm thất nghiệp

+ Tạo điều kiện vật chất để củng cố an ninh quốc phòng củng cố chế độ chính trị

+ Là điều kiện tiên quyết để khắc phục sự tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các n ớc đang phát triển.

*Nhân tố ảnh h ởng đến tăng tr ởng kinh tế

Tăng tr ởng Kinh tế

0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 2000

2001 2002 2003 2004 2005

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài giai đoạn 2001- 2005 (triệu USD)

Vốn là toàn bộ của cải vật chất do

con ng ời tạo ra đ ợc tích luỹ lại và tài

nguyên thiên nhiên nh đất đai,

khoáng sản đ ợc khai thác và sử

dụng.

Chỉ số HDI của Việt Nam

Trong các yếu tố hợp thành quá trình lao động sản xuất, sức lao động là yếu tố quyết định

là nhân tố cơ bản của tăng

tr ởng kinh tế bền vững

Nghiên cứu công

nghệ sinh học

Dây chuyền lắp ráp ô tô

Kỹ thuật tiên tiến và công nghệ mới, nhất

là công nghệ cao là động lực quan trọng

đối với tăng tr ởng kinh tế

Giá trị sản lượng các ngành trong năm 2003

Quang c¶nh

kú häp Quèc

héi

Thñ t íng NguyÔn TÊn Dòng

vµ ®iÒu phèi viªn

LHQ

* Tăng GDP và GNP tính theo đầu ng ời trong 1 năm

→ Mức tăng tr ởng của quốc gia

* Tăng GDP và GNP tính theo đầu ng ời

trong 1 năm

→ Mức tăng tr ởng của quốc gia

* Biến đổi cơ cấu kinh tế theo h ớng tiến bộ

→ Phản ánh chất l ợng tăng tr ởng

* Biến đổi cơ cấu kinh tế theo h ớng

tiến bộ

→ Phản ánh chất l ợng tăng tr ởng

* Tăng mức thoả m n nhu cầu cơ bản ã hội, quyết đinh sự

của x hộiã hội, quyết đinh sự .

→ Đảm bảo công bằng xã hội

* Tăng mức thoả m n nhu cầu cơ bản ã hội, quyết đinh sự

của x hộiã hội, quyết đinh sự .

Nhân tố ảnh h ởng đến phát triển kinh tế

3 Ph¸t triÓn kinh tÕ vµ tiÕn bé x· héi

• Kh¸i niÖm:

TiÕn bé x héi lµ sù · héi, quyÕt ®inh sù

ph¸t triÓn con ng êi

mét c¸ch toµn diÖn,

ph¸t triÓn c¸c quan

hÖ x héi c«ng b»ng · héi, quyÕt ®inh sù

vµ d©n chñ.

* Nh÷ng tiªu chÝ cña sù tiÕn bé x· héi:

ChØ sè HDI ® îc x©y dùng víi ba chØ tiªu c¬ b¶n lµ:

- Tuæi thä b×nh qu©n

- Thµnh tùu gi¸o dôc

- Møc thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ng êi (GDP/ng êi/n¨m)

Mèi quan hÖ gi÷a ph¸t triÓn KT vµ tiÕn bé x· héi

Quan hÖ gi÷a t¨ng tr ëng vµ ph¸t triÓn thùc chÊt lµ quan hÖ:

* Lùc l îng s¶n xuÊt víi quan hÖ s¶n xuÊt

* C¬ së h¹ tÇng víi kiÕn tróc th îng tÇng

Quan hÖ gi÷a t¨ng tr ëng vµ ph¸t triÓn thùc chÊt lµ quan hÖ:

* Lùc l îng s¶n xuÊt víi quan hÖ s¶n xuÊt

* C¬ së h¹ tÇng víi kiÕn tróc th îng tÇng

TiÕn bé x· héi

T¨ng tr ëng vµ ph¸t triÓn lµ c¬ së cña tiÕn bé x· héi

* Phát triển kinh tế là cơ sở vật chất cho tiến bộ xã hội, quyết đinh sự hội.

+ Tạo điều kiện tăng chất l ợng cuộc sống của các tầng lớp dân c

+ Tạo điều kiện vật chất để giải quyết vấn đề đói nghèo và các vấn đề xã hội, quyết đinh sự hội khác có hiệu quả hơn

+ Tạo điều kiện vật chất để đầu t cho giáo dục đào tạo,

nâng cao đ ợc dân trí

* Tiến bộ xã hội, quyết đinh sự hội lại thúc đẩy sự phát triển kinh tế hơn nữa.

+ Tiến bộ xã hội, quyết đinh sự hội xác định các nhu cầu mới của đời sống xã hội, quyết đinh sự hội, đòi hỏi nền kinh tế phải

đáp ứng

+ Tiến bộ xã hội, quyết đinh sự hội thể hiện ở mức sống của con ng ời tăng lên, khả năng lao động sáng tạo

và nhiệt tình lao động của con ng ời tốt hơn, thúc đẩy kinh tế phát triển hơn