Hướng dẫn trả lời câu hỏi và bài tập giáo dục công dân 6 t 2

Nội dung bài học Để có tính tích cực, tự giác, mỗi người cần phải có ước mơ, phải có quyết tâm thực hiện kế hoạch đã định, đồng thời tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội..

Trang 1

1

62

Bai 10

TÍCH CỰC, TỰ GIÁC TRONG HOẠT ĐỘNG TẬP THỂ

VÀ TRONG HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI

Truyện đọc

Điều ước của Trương Quế Chỉ

Tìm hiểu nội dung câu chuyện

Câu hỏi:

Qua câu chuyện “Điều ước củœ Trương Quế Chữ, em thấy

Trương Quế Chỉ có suy nghĩ, ước mơ gì?

Hướng dẫn trả lời:

Qua câu chuyện, em thấy Trương Quế Chi ước mơ trở thành nhà báo

Trương Quế Chỉ suy nghĩ: Muốn trở thành nhà báo cần phải

giỏi văn, phải viết hay, viết nhiều, phải có cảm xúc với cuộc

sống, với thiên nhiên đất nước

Câu hỏi:

Truong Qué Chi da lam như thế nào để thực hiện ước mơ đó?

- Truong Qué Chi da cố gắng học thật giỏi;

-_ Tập viết văn, làm thơ, quan sát;

- Tập dịch thơ, dịch truyện từ tiếng Pháp ra tiếng Việt, tập

làm thơ tiếng Pháp;

-_ Vẽ tranh;

- Tham gia các hoạt động tập thể, các hoạt động xã hội;

-_ Tham gia “Câu lạc bộ thơ”, “Câu lạc bộ hài hước”;

-_ Giúp đỡ gia đình.v.v

Câu hỏi:

Những chỉ tiết nào chứng tỏ Trương Quế Chỉ tích cực, tự giác

tham gia hoạt động tập thể và hoạt động xã hội?

- "Trương Quế Chi sáng lập nhóm “Những người nói tiếng

Pháp trẻ tuổi cúa trường”;

Trang 2

- Tham gia chương trình văn nghệ với bài hát “Ước mo cua

em” bằng tiếng Pháp chào mừng Hội nghị thượng đỉnh các

nước nói tiếng Pháp”, tổ chức tại Hà Nội

-_ Tham gia “Câu lạc bộ thơ”, “Câu lạc bộ hời hước”

-_ Tích cực tham gia các hoạt động của Đội, các sinh hoạt tập

thể, các hoạt động ở cộng đồng dân cư

Câu hỏi:

Những chỉ tiết nào chứng minh rằng Trương Quế Chỉ tự giác

tham gia giúp đỡ cha mẹ, bạn bè xung quanh?

-_ Trương Quế Chi đưa đón em đi học mẫu giáo

- Truong Quế Chi giúp đỡ mẹ trong công việc nội trợ

-_ Giúp đỡ mọi người khi cần thiết v.v

Câu hỏi:

Những chỉ tiết nào thể hiện tính tích cực, tính tự giác, tính

sáng tạo của Trương Quế Chỉ?

-_ Nòng cốt trong tốp ca thiếu nhi thủ đô;

-_ Tham gia “Câu lạc bộ thơ”, “Câu lạc bộ hài hước”;

Lập thời gian biểu hàng ngày để thực hiện một cách khoa học Câu hỏi:

Động cơ nào giúp Trương Quế Chỉ hành động tích cực, tự giác?

-_ Ước mơ trở thành con ngoan trò giỏi

- Ước mơ trở thành nhà báo thể hiện Trương Quế Chỉ sớm

xác định lí tưởng nghề nghiệp của cuộc đời

- Những ước mơ đó trở thành động cơ của những hành động

tự giác, tích cực trong việc lựa chọn nội dung học tập và hoạt động

63

Trang 3

- Qua câu chuyện “Điều ước cửa Trương Quế Chỉ” em thấy

mỗi người cân xác định mục tiêu phấn đấu, rèn luyện và

ước mơ lí tưởng của mình

- Phải biết tự giác, chủ động, tích cực trong học tập, trong

hoạt động tập thể và hoạt động xã hội

- Có ý chí và quyết tâm cao để thực hiện được ước mơ lí

tưởng của mình

- Những ước mơ đã trở thành động cơ của những hành động

tự giác, tích cực của Trương Quế Chi đáng để chúng ta học tập và noi theo

Nội dung bài học

Để có tính tích cực, tự giác, mỗi người cần phải có ước mơ,

phải có quyết tâm thực hiện kế hoạch đã định, đồng thời tham

gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội

Câu hỏi:

Em có ước mơ không? Em sẽ xây dựng kế hoạch như thế nào

để thực hiện ước mơ của mình?

Trang 4

Quyết tâm học tập giỏi, nắm vững kiến thức để thi vào trường đạt kết quả cao

- Vach thời gian biểu hàng ngày: Giờ nào học ở trường, giờ

nào học ở nhà, thời gian biểu học và làm bài tập của từng môn, học tất cả các môn nhưng ưu tiên thời gian cho những môn học sẽ thi vào trường trung học phổ thông

Ngoài thời gian học cần có thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc em,

chỉ dẫn cho em học bài, giúp mẹ nấu cơm, lau chùi nhà cửa,

chơi thể dục thể thao v.v ; tham gia các hoạt động tập thể

- La tự nguyện tham gia các hoạt động của tập thể, hoạt

động xã hội vì lợi ích chung, vì mọi người

-_ Có ý thức đóng góp công sức,-suy nghĩ vào những hoạt động

chung do tập thể lớp, trường hoặc các đoàn thể tổ chức

- Thường xuyên cùng bạn bè, nhắc nhở bạn bè chống lại

những biểu hiện sai trái trong hoạt động tập thể

- Hoc tap gương “người tốt tiệc tốt” trong học tập, hoạt động

tập thể

- C6 y chi quyét tam không ngừng vượt khó để nang cao hiéu

qua trong học tập, tranh thủ thời gian tham gia các hoạt

động của lớp, trường

- Tự nguyện, sẵn sàng nhận những công việc hoạt động do

tập thể lớp, Đoàn, Đội tổ chức, phân công Làm việc nhiệt

Trang 5

66

- Tự giác, tự nguyện nhận những công việc được phân công,

khi bản thân thấy có điều kiện, có khả năng tham gia;

- Nhắc nhở bạn bè thực hiện và hoàn thành những công việc

được phân công;

-_ Có quyết tâm, có sáng tạo trong khi thực hiện nhiệm vụ

chúng ta đối với những người xung quanh

Câu hỏi:

Tích cực, tự giác tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động

xã hội sẽ có ý nghĩa gì?

'Tích cực, bự giác tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động

xã hội sẽ mở rộng sự hiểu biết của mình về mọi mặt, rèn

luyện được những kĩ năng cần thiết của bản thân Đồng thời,

thông qua hoạt động tập thể, hoạt động xã hội sẽ góp phần

xây dựng quan hệ tập thể, tình cảm thân ái với mọi người xung quanh, được mọi người yêu quý.

Trang 6

3 Bai tap

Bài tập 1:

Hãy đánh dấu X vào ô trống tương ứng với các biểu hiện tích

cực tham gia hoạt động tập thể và hoạt động xã hội

- Việc làm của Tuấn thể hiện Tuấn là người có ý thức tập

thể, đi cổ vũ cho đội bóng của trường là thể hiện tỉnh thần

đồng đội, tỉnh thần tập thể và đó cũng là trách nhiệm của

mọi người để động viêniội bóng của trường

67

Trang 7

- Việc Phương từ chối chứng tổ Phương là người không có ý

thức tập thể, chỉ biết nghĩ về mình Việc làm của Phương

Tham gia phong trào văn nghệ, thể dục thể thao của trường

- Tham gia hoạt động Sao Nhi đồng ở trường tiểu học

- Hưởng ứng phong trào ủng hộ đồng bào bị thiên tai lũ lụt

- Tham gia vệ sinh đường phố

- Cùng các bạn chặt tre, chuẩn bị cổng trại, cắm trại;

- Sau gid hoc cham sóc vườn cây thí nghiệm của trường;

- Tiết kiệm tiền ăn quà sáng ủng hộ đồng bào lũ lụt;

- Đóng góp áo quần ấm ủng hộ đồng bào miễn núi

Bài 11 MỤC ĐÍCH HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

1 Giới thiệu bài

Câu hỏi:

Học tập, rèn luyện để làm gì?

Học tập, rèn luyện để trở thành con ngoan, trò giỏi, chuẩn bị

đây đủ kiến thức, năng lực để góp sức mình xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc

68

Trang 8

2 Truyén doc:

Tấm gương của một học sinh nghèo uượt khé

* Tìm hiểu nội dung truyện đọc

Câu hỏi:

Vì sao bạn Tú được giải nhì trong kì thi Toán quốc tế?

Bạn Tú đã học tập và rèn luyện tốt Bạn Tú là tấm gương tự học, kiên trì vượt khó trong học tập

Câu hỏi:

Những biểu hiện nào thể hiện tỉnh thân kiên trì vượt khó

trong học tập của Tú?

-_ Tú không đi học thêm mà tự học

-_ Tú cố gắng tìm nhiều cách giải khác nhau cho một bài toán

- Td say mê học tiếng Anh, sưu tầm các bài toán bằng tiếng

Em học tập được ở bạn Tú tính kiên trì, tự học, vượt khó

khăn để vươn lên trong học tập (gia đình nghèo, bố là bộ đội,

mẹ là công nhân) Em học được ở Tú tính độc lập say mê tìm tòi trong học tập

Trang 9

70

- Tú ước mơ trở thành nhà nghiên cứu Toán học

- Dé dat được ước mơ đó, Tú đã tự học, tự rèn luyện, kiên trì

vượt khó để học tập thật tốt, không phụ lòng cha mẹ, thầy

Mục đích trước mắt của học sinh là học giỏi, cố gắng học tập

để trở thành con người phát triển toàn diện (đạo đức, trí tuệ,

sức khỏe ), trở thành con ngoan, trò giỏi, người hữu ích cho gia đình, xã hội và tương lai trở thành công dân tốt, người lao động tốt góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Mục đích cá nhân là vì tương lai của mình, vì danh dự bản

thân, thể hiện sự kính trọng của mình với cha me va thay

cô và tương lai sẽ có cuộc sống tốt đẹp

Trang 10

- Mục đích vì gia đình: mang lại danh dự cho gia đình vì là

niềm tự hào của dòng họ, là con ngoan, có ích cho gia đình, không phụ công nuôi dưỡng của cha mẹ

- Mục đích vì xã hội: góp phần làm giàu chính đáng cho quê

hương, xây dựng quê hương, đất nước, bảo vệ Tổ quốc Xã

hội chủ nghĩa, phát huy truyền thống mang lại danh dự cho

nhà trường, cho Tổ quốc

Vì thế phải kết hợp giữa mục đích vì xã hội, vì chính bản thân và gia đình Không nên vì cá nhân, không tách cá nhân

Để thực hiện mục đích đó, em phải cố gắng nắm vững kiến

thức các môn học trên lớp, không coi nhẹ môn nào, không học

lệch Cố gắng hoàn thành tốt các nhiệm vụ mà thầy cô giáo yêu câu như chuẩn bị các phương tiện đổ dùng học tập, làm

bài tập, đọc tài liệu tham khảo Có ý thức liên hệ những điều

đã học vào cuộc sống thực tế Ngoài học văn hóa phải tham gia các hoạt động thể thao, hoạt động xã hội Phải rèn luyện

các phẩm chất đạo đức, các kĩ năng để tự khẳng định mình

trong học tập, trong cuộc sống

#1

Trang 11

Nhân dịp đầu năm học, lớp 6B tổ chức thảo luận về “Mục

đích học tập” Cuộc tranh luận nảy sinh những ý kiến khác nhau như:

Học tập vì danh dự bản thân và gia đình

Học tập để có đủ khả năng góp phần xây dựng quê hương,

đất nước

Học tập để dễ kiếm được việc làm nhàn hạ

Học tập để khỏi hổ thẹn với bạn bè

Em đồng ý với quan điểm nào? Vì sao?

Em không đồng ý với quan điểm nào? Vì sao?

Mục đích học tập của em:là-gì?:Tại:sao?

Theo em, em không đồng ý với quan điểm “Học tập để dé

kiếm được việc làm nhàn hạ” vì đó là mục đích học tập không đúng

lim đông ý với tất cả các quan điểm còn lại nhưng chưa đủ

Vì vậy phải tổng hợp nhiều yếu tố, nhưng mục đích sâu sắc nhất là góp phần xây dựng quê hương, thực hiện dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh và vì

tương lai của bản thân, vì danh dự của gia đình và truyền

thống của nhà trường

Mục đích học tập của em là trở thành con ngoan trò giỏi,

cháu ngoan Bác Hô, người công dân tốt, trở thành con người chân chính có đủ khả năng lao động để tự lập nghiệp

và góp phần xây dựng quê hương đất nước, bảo vệ Tổ quốc

Xã hội chủ nghĩa.

Trang 12

- Boi vi, chỉ có xác định đúng đắn mục đích học tập của minh

vì tương lai bản thân gắn với tương lai của đất nước thì em

Để thực hiện mục đích học tập, em thấy bản thân đã thực

hiện được tốt những điểm gì nêu dưới đây?

Quyết tâm vượt khó

Có kế hoạch

Tự giác Đọc thêm sách Học tập mọi người Tranh thủ thời gian học tập

Đổi mới phương pháp học tập

Vận dụng điều đã học vào thực tế

73

Trang 13

Hướng dẫn trẻ lời:

Để thực hiện mục đích học tập, em thấy bản thân đã thực

hiện được tốt tất cả những điểm đã nêu ở trên:

Tuấn sẽ nói với Quang: Đọc sách “Người tốt, việc tốt” để thêm

ví dụ minh họa cho bài học, bài kiểm tra Vì sách “Người tốt, việc tốt” là loại sách rất bổ ích đối với học sinh Tranh thủ đọc, liên hệ với bản thân để rèn luyện

Trang 14

- Sdm quần áo, giày dép cho các em

- Mua bánh kẹo, hạt dưa, hoa quả, cành đào, thịt gà, thịt

lợn, giò chả

Đêm giao thừa quây quần bên ti vi đón năm mới và phá “cỗ

ngọt”, chúc nhau sức khỏe, hát hò vui vẻ v.v

Câu hỏi:

Em có nhận xét gì về cuộc sống của trẻ em mô côi ở đó?

- Trẻ em mồ côi trong làng trẻ SOS Hà Nội đã được sống

hạnh phúc trong sự thương yêu đùm bọc của những người

mẹ nuôi và sự quan tâm của các tổ chức xã hội

-_ Hạnh phúc luôn mỉm cười trên môi những bé thơ bất hạnh

Mùa xuân thực sự đã về với các em Đó cũng là quyển trẻ

em không nơi nương tựa được Nhà nước bảo vệ, chăm sóc

(Điều 20 của Công ước)

Những tổ chức chăm sóc, giúp đỡ trẻ em bị thiệt thòi:

-_ Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc;

- Làng trẻ SOS;

75

Trang 15

76

- Quy bao trợ trẻ em

- C&c truéng nuédi dạy trẻ khuyết tật

Các tổ chức đó bảo vệ và chăm sóc, giúp đỡ trẻ em bi thiệt

thòi, để các em được hưởng mọi quyền lợi, được phát triển đầy

đủ trong bầu không khí hạnh phúc, yêu thương và thông cảm Câu hỏi:

Em hãy kể những quyền mà em đã được hưởng Em suy nghĩ

gì khi được hưởng những quyền đó?

Quyền mà em đã được hưởng:

-_ Được cha mẹ nuôi dưỡng, chăm sóc, thương yêu

-_ Được bảo vệ, được học tập, vui chơi giải trí, tham gia các

hoạt động văn hoá, thể dục thể thao

-_ Được tham gia bày tỏ ý kiến của mình

Em biết ơn cha mẹ, thầy cô giáo, những người đã chăm sóc,

dạy dỗ và đem lại cuộc sống hạnh phúc cho em

kinh tế Công ước Liên hợp quốc về quyển trẻ em ra đời vào

năm 1989 là Luật quốc tế về quyền trẻ em Các nước tham gia Công ước phải đảm bảo mức cố gắng cao nhất để thực hiện

các quyền trẻ em ghi trong Công ước

Câu hỏi:

Nước ta kí và phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ

em vào thời gian nào?

Trang 16

Việt Nam kí và phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về quyển trẻ em vào ngày 20/2/1990 Việt Nam là nước đầu tiên

của châu Á và là nước thứ hai trên thế giới tham gia Công ước

Liên hợp quốc về quyền trẻ em

Công ước của Liên hợp quốc về quyển trẻ em ra đời năm 1989

đã ghi nhận các quyển cơ bản của trẻ em Các quyền đó có

thể chia ra làm mấy nhóm? Đó là những nhóm nào?

Công ước của Liên hợp quốc về quyển trẻ em ra đời năm 1989

đã ghi nhận các quyển cơ bản của trẻ em Các quyển đó có

thể chia làm 4 nhóm, đó là:

+ Nhóm quyền sống còn: là những quyền được sống và

được đáp ứng các nhu cầu cơ bản để tổn tại như được

nuôi dưỡng, được chăm sóc sức khỏe

+ Nhóm quyền bảo uệ: là những quyền nhằm bảo vệ trẻ em

khỏi mọi hình thức phân biệt đối xử, bị bỏ rơi, bị bóc lột

và xâm hại

+ Nhóm quyền phát triển: là những quyền được đáp ứng

các nhu cầu cho sự phát triển một cách toàn diện như

được học tập, được vui chơi giải trí, tham gia các hoạt

động văn hóa, nghệ thuật v.v

+ Nhóm quyền tham gia: là những quyền được tham gia

vào những công việc có ảnh hưởng đến cuộc sống của trẻ

em như được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng của mình

7

Trang 17

78

Câu hỏi:

Những điểm nào trong Công ước Liên hợp quốc về quyển trẻ

em nói về quyền sống còn của trẻ em?

-_ Điều 6: Tất cä trẻ em đều có quyển cố hữu được sống

- Điều 7: Trẻ em phải được đăng kí khai sinh ngay lập tức

sau khi được sinh ra và có quyển ngay từ khi ra đời: có họ

tên, có quốc tịch và trong chừng mực có thể, quyền biết cha

mẹ mình và được cha mẹ mình chăm sóc

Câu hỏi:

Những điều nào trong Công ước của Liên hợp quốc nói về

quyền bảo vệ của trẻ em?

Hướng dân trả lời:

- Điều 20: Trẻ em tạm thời hay vĩnh viễn bị tước mất môi

trường gia đình của mình có quyển được hưởng sự bảo vệ

và giúp đỡ đặc biệt của Nhà nước

- Điều 33: ˆ Thực hiện mọi biện pháp thích hợp để bảo vệ

trẻ chống lại việc sử dụng bất hợp pháp các chất ma túy và

-_ Điều 28: Quyền của trẻ em được học hành

- Điều 33: Trẻ em bị khuyết tật về tâm thần hay thể chất

cần được hưởng một cuộc sống trọn vẹn và tử tế trong những điều kiện bảo đảm phẩm giá, thúc đẩy khả năng tự

lực và tạo điều kiện dễ dàng cho trẻ em tham gia tích cực

vào cộng đồng

Câu hỏi:

Điều nào trong Công ước Liên hợp quốc bảo vệ quyển trẻ em

được tham gia?

Trang 18

Điều 13: Trẻ em có quyền tự do bày tổ ý kiến của mình

Câu hỏi:

Các quyền của trẻ em cần thiết như thế nào? Điều 8ì sẽ xảy

ra nếu quyển trẻ em không được thực hiện?

Quyển trẻ em rất cần thiết đối với sự phát triển của trẻ em

Nếu quyển trẻ em không được thực hiện thì trẻ em dễ bị vi phạm nhân cách, trẻ em không có điều kiện cần thiết để được phát triển đẩy đủ trong bầu không khí hạnh phúc và sự cảm thông chia sẻ

Câu hỏi:

Là trẻ em, chúng ta phải làm gì để bảo vệ quyền của mình?

Chúng ta phải biết tự bảo vệ quyển của mình, chống lại mọi

sự xâm phạm, tôn trọng quyển của người khác và thực hiện tốt bổn phận của mình

Câu hỏi:

Em hãy nêu những việc làm thực hiện quyển trẻ em?

-_ Xây dựng khu vui chơi giải trí dành cho trẻ em;

- Tổ chức những hoạt động tập thể cho trẻ như đi trại, đi

tham quan bảo tàng

-_ Mở lớp dạy học cho trẻ em mồ côi, khó khăn, khuyết tật;

- Quyên góp ủng hộ sách vở, áo quần, tiền bạc cho các bạn

gặp khó khăn sau thiên tai lũ lụt

Câu hỏi:

Em hãy nêu những việc làm xâm hại quyền trẻ em

Hướng dẫn trả lời: :

Lợi dụng trẻ để buôn bán ma túy;

-_ Bóc lột lao động trẻ chưa đến tuổi thành niên;

- Xam hai tinh duc em gái nhỏ;

79

Trang 19

Câu hỏi:

Trên thế giới hiện nay có còn tình trạng ngược đãi trẻ em không? Cho ví dụ

Trên thế giới hiện nay vẫn còn tình trạng ngược đãi trẻ em

Ví dụ: trẻ em bị bố mẹ bở rơi, bị chết yếu, suy dinh dưỡng, bị

phân biệt đối xử (giữa trai-và: gái, giữa các tôn giáo, chủng tộc, thành phần xã hội

Câu hỏi:

Em hãy cho biết gần đây ở nước ta có những vụ việc nào bị Nhà nước xử phạt nghiêm trọng vì xâm phạm thân thể trẻ em? Hướng dẫn trẻ lời:

-_ Vụ hành hạ trẻ em dã man ở Đồng Nai “Nưôi trẻ Bộ roi vọt”

của Quảng Thị Kim Hoa (1968) trú tại số nhà 1⁄2, tổ 6, khu phố 3, phường Quyết Thắng, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.

Trang 20

Bi xử phạt 18 tháng tù giam vì hành động hành hạ trẻ

bằng roi vot, tát tai, dật tóc

-_ Vụ vợ chồng Chu Văn Đức, Trinh Thi Hạnh Phương, trú tại

24/108 Nguyễn Trãi, phường Nhân Chính, Quận Thanh Xuân, Hà Nội đã hành hạ, đánh đập dã man em Nguyễn

Thị Bình trong 13 năm Bị xử phạt 4ð tháng tù giam

Câu hỏi:

Em hãy kể những quyền mà em đã được hưởng Em suy nghĩ

gì khi được hưởng những quyền đó?

-_ Được cha me chăm sóc, nuôi dưỡng, thương yêu;

Được đi học;

Được vui chơi;

-_ Được nói lên ý kiến của mình với cha mẹ, thầy cô

Câu hỏi:

Nhà nước có trách nhiệm gì đối với việc bảo vệ quyển trẻ em?

Nhà nước ta rất quan tâm đảm bảo quyển trẻ em Nhà nước

trùng phạt nghiêm khắc những hành vi xâm phạm quyển trẻ em

Câu hỏi:

Trước sự quan tâm của Nhà nước, của gia đình, thầy cô giáo, em

thấy mình phải có bổn phận và trách nhiệm gì?

Em hiểu sự quan tâm của Nhà nước, biết ơn cha mẹ, thầy cô

giáo, những người đã chăm sóc, dạy dỗ, giúp đỡ mình Em

phải đền đáp công ơn đó bằng cách thực hiện tốt bổn phận,

nghĩa vụ của mình: học tập tốt, rèn luyện đạo đức tốt, xứng đáng là con ngoan trò giỏi, là công dân tốt

3 Bài tập

Bài tập 1:

Hãy đánh dấu X vào ô trống tương ứng với việc thực hiện

quyển trẻ em, đánh dau (-) tương ứng với việc làm vi phạm quyển trẻ em:

81

Trang 21

Hãy nêu 3 biểu hiện vi phạm quyển trẻ em mà em biết Theo

em, cần phải làm gì để hạn chế những biểu hiện đó?

- Ba biểu hiện vi phạm quyển trẻ em:

+ Khi bế mẹ li hôn, trẻ em thường bị bỏ rơi không ai

chăm sóc

+ Khi bố mẹ li hôn, mỗi người có gia đình riêng hoặc mổ

côi bố mẹ, trẻ em bị hành hạ, đánh đập, chửi bới, không

được đi học

82

Trang 22

+ Vì đông anh em, đời sống gia đình quá khó khăn, trẻ

không được đi học

-_ Theo em, để hạn chế những việc làm trên, bố mẹ phải sống

hòa thuận, hạnh phúc, gia đình không tan vỡ thì các em sẽ

có một cuộc sống vui vẻ, đầm ấm hạnh phúc, được chăm

sóc, được học hành tử tế Phải thực hiện kế hoạch hóa gia

đình, không nên sinh nhiều con vì nếu gia đình đông con

sẽ không có điểu kiện chăm sóc các con tử tế, trẻ sẽ khó có

điều kiện đi học và khó được học hành tới nơi tới chốn

Bài tập 3:

Mỗi nhóm quyên cân thiết như thế nào đối với cuộc sống của

trẻ em?

Mỗi nhóm quyền rất cần thiết cho cuộc sống của trẻ

+ Nhóm quyển sống còn: những quyển được sống, sinh ra

được làm người, được nuôi dưỡng, được chăm sóc

+ Nhóm quyển bảo vệ: trẻ phẩi được bảo vệ khỏi mọi hình

thức đối xử, bóc lột, xâm hại, bị bỏ rơi

+ Nhóm quyển phát triển: quyển được học tập, vui chơi

phát triển toàn diện

+ Nhóm quyển tham gia: có quyển nói lên ý kiến của mình

bày tổ nguyện vọng của mình, được người lớn tôn trọng

Bài tập 4:

Lên học ở THCS, Lan đòi mẹ mua xe đạp mới để đi học Mẹ

bảo rằng, bao giờ mẹ dành đủ tiền sẽ mua Lan so sánh với

mấy bạn có xe trong lớp và cảm thấy ấm ức, nên oán trách mẹ

Theo em, Lan đúng hay sai? Vì sao? Nếu em là Lan, em sẽ

ứng xử như thế nào?

Theo em, Lan sai, vì không phải mẹ không muốn mua cho Lan mà vì nhà nghèo, còn khó khăn, mẹ phải dành dụm mới mua được, nên Lan phải hiểu và thông cảm cho mẹ

83

Trang 23

Nếu là Lan, khi đề nghị mẹ mua xe mới nhưng me chưa mua được, em hiểu thêm về hoàn cảnh gia đình mình, thương yêu

mẹ hơn và trả lời mẹ: "Mẹ ơi, con sẽ đi bộ để đi học cũng

được, mẹ ạ!”

Bai tap 5:

Bố mẹ Quân vì sợ con mình bị ảnh hưởng những thói hư tật

xấu ngoài xã hội nên không cho Quân giao tiếp với ai Sinh

nhật bạn ở lớp, bố mẹ cũng không cho Quân đi dự Quân rất

buôn và giận bố mẹ Nếu em là Quân, em sẽ làm gì?

Nếu em là Quân, em sẽ phát biểu những suy nghĩ và nêu lên

ý kiến của mình với cha mẹ: Không phải tất cả các bạn con

đều xấu, ba mẹ hãy cho phép con được tham gia các hoạt động

với các bạn, được vui chơi với các bạn thì con mới có điều kiện

-_ Em thấy bạn của em lười học, trốn học đi chơi

- Em thấy một số bạn nơi em ở chưa biết chữ

- m sẽ can ngăn, nếu không được em sẽ báo với chính

quyền địa phương hoặc nhờ cơ quan pháp luật can thiệp

- Em sẽ góp ý, gần gũi giúp đỡ bạn và nhờ thầy cô giáo

khuyên nhủ giúp đỡ để bạn không trốn học nữa

- Em sẽ động viên các bạn đến trường Nếu các bạn không có

điều kiện em sẽ tìm cách giúp các bạn đến các lớp học tình thương, em sẽ dành thời gian giúp bạn cùng học

Trang 24

Chủ để của tháng hành động vì trẻ em năm 2008 được Bộ

Lao động — Thương binh và Xã hội phát động trên toàn quốc

trẻ em sinh ra có cha hoặc mẹ hoặc cả cha và mẹ là công dân

Việt Nam (nguyên tắc huyết thống), vì thế A-li-a là công dân Việt Nam

Câu hỏi:

Trong những trường hợp sau đây, trường hợp nào trẻ là công

dân Việt Nam?

-_ Trẻ em khi sinh ra có cả bố và mẹ là công dân Việt Nam

- Tré em sinh ra có bố là công dân Việt Nam, mẹ là người

Trang 25

Tấm gương phấn đấu của Thúy Hiển qua câu chuyện “Cô gái

vàng của thể thao Việt Nam” gợi cho em suy nghĩ gì về nghĩa

vụ học tập và trách nhiệm của người học sinh, người công dân

đối với đất nước?

Em phải xác định đúng mục tiêu học tập của mình, phải cố

gắng phấn đấu học tập, nâng cao kiến thức, rèn luyện phẩm chất đạo đức để trở thành công dân có ích cho đất nước

- Tư cách là công dân của một nước nhất định, được hưởng

mọi quyền lợi và thực hiện mọi nghĩa vụ đã quy định: Được

công nhận quốc tịch Việt Nam

- Quốc tịch là căn cứ xác định công dân của một nước, thể

hiện mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân nước đó

- Công dân nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam là

người có quốc tịch Việt Nam

Trang 26

Câu hỏi:

Người nước ngoài đến Việt Nam công tác, người nước ngoài làm ăn sinh sống ở Việt Nam có được coi là công dân Việt

Nam không?

Hướng dẫn tra lời:

Người nước ngoài đến Việt Nam công tác, người nước ngoài

làm ăn sinh sống ở Việt Nam không phải là công dân Việt Nam nếu họ không nhập quốc tịch Việt Nam

Câu hỏi:

Điều kiện để có quốc tịch Việt Nam là gì?

- Mọi người dân sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam có quyền

có quốc tịch Việt Nam

-_ Đối với công dân nước ngoài và người không có quốc tịch thì:

+ Phải từ 18 tuổi trở lên, biết tiếng Việt, có ít nhất 5

năm cư trú tại Việt Nam; tự nguyện tuân theo pháp luật Việt Nam

+ La người có công lao đóng góp xây dựng, bảo vệ Tổ

quốc Việt Nam

+ Là vợ, chồng, con, bố, mẹ (kể cả con nuôi, bố mẹ nuôi)

của công dân Việt Nam

-_ Đối với trẻ em:

+ Có cha mẹ là người Việt Nam

+ Trẻ em sinh ra có bố là công dân Việt Nam, mẹ là

người nước ngoài + Trẻ em sinh ra có mẹ là công dân Việt Nam, bố là

người nước ngoài

+ Trẻ em bị bỏ rơi ở Việt Nam, không rõ bố mẹ

Câu hỏi:

Hiện nay trên đất nước ta, ngoài công dân Việt Nam còn có những người nào?

87

Trang 27

Còn có những người sau:

-_ Người nước ngoài: Người có quốc tịch nước ngoài

- Người không có quốc tịch: người không có quốc tịch Việt

Nam và không có quốc tịch nước ngoài

Câu hỏi:

Nếu người Việt Nam cư trú ở nước ngoài mà vẫn giữ quốc tịch

Việt Nam có phải là công dân Việt Nam không?

Nếu người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà vẫn giữ quốc

tịch Việt Nam thì người đó là công dân Việt Nam

Câu hỏi:

Nếu người Việt Nam đã từ bỏ quốc tịch Việt Nam, gia nhập

quốc tịch nước ngoài thì người đó có còn là công dân Việt Nam không?

Nếu người Việt Nam đã từ bỏ quốc tịch Việt Nam thì người đó không còn là công dân Việt Nam mà chỉ được coi là người gốc Việt Nam

Câu hỏi:

Nguyên tắc một quốc tịch ở Việt Nam là gì?

Việt Nam thực hiện nguyên tắc một quốc tịch Công dân Việt

Nam chỉ có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam

c) Quan hệ giữa Nhà nước với công dân

Câu hỏi:

Quan hệ giữa Nhà nước với công dân được thể hiện qua vấn

đề gì?

- Quan hệ giữa Nhà nước với công dân được thể hiện qua các

quyển, nghĩa vụ công dân do Nhà nước quy định trong

Hiến pháp và các văn bản pháp luật

Nhà nước bảo đảm và bảo vệ các quyền công dân

88

Trang 28

Câu hỏi:

Công dân có các quyền gì?

Quyền học tập;

-_ Quyển nghiên cứu Khoa học - Kĩ thuật;

-_ Quyển hưởng chế độ bảo vệ sức khỏe;

-_ Quyển tự do đi lại, cư trú;

-_ Quyển bất khả xâm phạm về thân thể;

- Nghia vụ bảo vệ Tổ quốc;

- Lam nghĩa vụ quân sự;

- Nghĩa vụ tôn trọng bảo vệ tài sản của Nhà nước và lợi ích

công cộng;

-_ Nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật;

-_ Nghĩa vụ đóng thuế và lao động công ích

Trang 29

Câu hỏi:

Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, Nhà nước có nghĩa vụ và trách nhiệm gì?

Nhà nước Cộng hòa Xã hội Việt Nam bảo hộ quyển lợi chính

đáng của người Việt Nam ở nước ngoài và tạo điểu kiện để

người Việt Nam ở nước ngoài giữ quan hệ gắn bó với gia đình

và quê hương, giúp đỡ xây dựng quê hương, đất nước

Câu hỏi:

Theo em, công dân nước ngoài đang sinh sống tại Việt Nam

có quyền và nghĩa vụ công:dân đối với nước Việt Nam không?

Công dân nước ngoài đang sinh sống tại Việt Nam không có

quyển và nghĩa vụ công dân đối với nước Việt Nam Chỉ có

công dan Việt Nam mới có các quyển, nghĩa vụ công đân đối

với Nhà nước Việt Nam

Những người nước ngoài (cả những người có quốc tịch và

không có quốc tịch) đang làm ăn sinh sống tại Việt Nam đều

phải tuân theo pháp luật Việt Nam nhưng không có quyền, nghĩa vụ công dân (Họ chỉ có các quyển, nghĩa vụ quy định

riêng trong các văn bản riêng cho từng đối tượng (Điều 7ð

Hiến pháp 199))

Câu hỏi:

Công dân và quyền công dân có gì khác nhau?

- Công dân - người dân của một nước có các quyển và nghĩa

vụ do pháp luật của nước đó quy định

90

Trang 30

- Quyển công dân là quyển của công dân do pháp luật quy

định theo các lĩnh vực khác nhau như quyển về kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội

Tùy từng lĩnh vực, các quyền này phụ thuộc vào nhiều yếu tố

khác nhau như độ tuổi, khả năng thực hiện quyển, mà công

dân chỉ có thể có được khi đủ điều kiện pháp luật quy định Ví

dụ: Quyển bầu cử chỉ có khi công dân đủ 18 tuổi, quyển ứng

cử vào Quốc hội chỉ có khi công dân từ 21 tuổi trở lên

Việt Nam không? Vì sao?

Hoa là công dân Việt Nam, vì Hoa sinh ra và lớn lên ở Việt Nam

Gia đình Hoa thường trú ở Việt Nam đã nhiều năm

91

Trang 31

- Quyển công dân: Quyển của công dân do pháp luật quy

định theo các hình thức khác nhau, như quyền về chính trị,

kinh tế, văn hoá, xã hội Tuỳ từng lĩnh vực, các quyền này phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như độ tuổi, khả năng thực hiện quyền mà công dân chỉ có thể có được khi

đủ các điều kiện mà pháp luật quy định (ví dụ: quyền bầu

cử chỉ có khi công dân đủ 18 tuổi; quyển ứng cử vào đại

biểu Quốc hội chỉ có khi công dân đủ 21 tuổi trở lên; Những

người mất trí hoặc phạm tội hình sự có thể bị hạn chế hoặc tước quyền công dân)

Nghĩa vụ công dân: nghĩa vụ học tập, bảo vệ Tổ quốc, làm

nghĩa vụ quân sự, tôn trọng, bảo vệ tái sản của Nhà nước

và lợi ích công cộng, nghĩa vụ tuân theo hiến pháp và pháp

luật, nghĩa vụ đóng thuế

Các quyền và bổn phận của trẻ em:

* Các quyên:

+ Quyển sống còn: quyền cố hữu được sống, đăng kí khai

sinh ngay sau khi sinh

+ Quyền được bảo vệ: bảo vệ sức khoẻ, bảo vệ phẩm giá,

Trang 32

* Bon phan:

+ Trẻ em hiểu sự quan tâm, biết ơn cha mẹ, thầy giáo, cô

giáo, những người đã chăm sóc, dạy dỗ, giúp đỡ mình

+ Đền đáp lại công ơn đó bằng cách thực hiện tốt bổn

phận của mình: cố gắng học tập, nâng cao kiến thức, rèn luyện phẩm chất đạo đức để trở thành công dân có ích cho đất nước; thực hiện đúng và đây đủ các quyển và

nghĩa vụ công dân

Bài tập 4:

Theo em, hoc sinh cần rèn luyện những gì để trở thành công

dân có ích cho đất nước?

-_- Rèn luyện trong học tập, trau đồi, nắm chắc kiến thức

“-_ Rèn luyện phẩm chất đạo đức để trở thành người học sinh ngoan

Bài 14

THỰC HIỆN TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG

1 Thông tin, sự kiện

Câu hỏi:

Em hãy quan sát bảng thống kê trong sách giáo khoa và nêu

nhận xét về tình hình tai nạn giao thông, mức độ thiệt hại về

người và của do tai nạn gây ra

Qua bảng thống kê cho thấy số vụ tai nạn giao thông có số

người chết và bị thương ngày càng tăng, gây thiệt hại hàng

chục tỉ đồng

Câu hỏi:

Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng tai nạn giao thông

nhiều như vậy? Theo em, nguyên nhân nào phổ biến nhất?

93

Định dạng
Số trang	65
Dung lượng	35,58 MB