Tính hợp lệ tức là bất kỳ cá nhân nào mà tại ngày khóa sổ kiểm kê đã ở trên diện tích đất bị ảnh hưởng bởi dự án, các tiểu hợp phần của dự án, hoặc những phần khác của tiểu dự án khác, v
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ GIANG
SỞ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TỈNH HÀ GIANG BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN PTNT HÀ GIANG
BÁO CÁO
KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ
TÓM TẮT (A-RAP)
LỢI 3 HUYỆN BẮC QUANG, QUANG BINH VÀ VỊ XUYÊN,
TỈNH HÀ GIANG
THUỘC DỰ ÁN CẢI THIỆN NÔNG NGHIỆP CÓ TƯỚI (IAIP)
Hà Giang, Tháng 9/2014
Trang 2UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ GIANG
SỞ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TỈNH HÀ GIANG BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN PTNT HÀ GIANG
KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG
TÁI ĐỊNH CƯ TÓM TẮT(A-RAP)
TIỂU DỰ ÁN 1: NÂNG CẤP CẢI TẠO CÁC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI 3 HUYỆN BẮC QUANG, QUANG BINH VÀ VỊ XUYÊN, TỈNH
Trang 3Các từ viết tắt 5
Tóm tắt Báo cáo 8
I TỔNG QUAN 10
1.1 Dự án Cải thiện Nông nghiệp có tưới (IAIP) 10
1.2 Tiểu dự án Hà Giang 11
II TÁC ĐỘNG TỚI VIỆC THU HỒI ĐẤT CỦA TIỂU DỰ ÁN 15
2.1 Biện pháp giảm thiểu thu hồi đất 15
2.2 Phạm vi Tác động của Dự án 15
III CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG VÀ QUYỀN LỢI 17
3.1 Luật Việt Nam về Thu hồi đất và Tái định cư 17
3.2 Chính sách của Ngân hàng thế giới về Tái định cư bắt buộc 18
3.3 Người bị ảnh hưởng (BAH) của Dự án 20
3.4 Điều kiện được nhận bồi thường 21
3.5 Ngày khóa sổ của dự án 21
3.6 Quyền lợi của dự án 21
IV THAM VẤN VÀ THAM GIA 22
4.1 Mục tiêu 22
4.2 Tham vấn cộng đồng trong giaiđoạn Chuẩn bị tiểu dự án 22
4.3 Tham vấn cộng đồng trong quá trình thực hiện Tiểu dự án 24
V CÔNG BỐ THÔNG TIN 25
VI KHIẾU NẠI VÀ THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI 26
VII TỔ CHỨC THỰC HIỆN 27
7.1 Cấp Trung ương 27
7.2 Cấp tỉnh: UBND Tỉnh (PPC): 27
7.3 Cấp huyện 28
7.4 Cấp xã và Cộng đồng bị ảnh hưởng 28
VIII KẾ HOẠCH THỰC HIỆN 30
IX GIÁM SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ 33
9.1 Giám sát nội bộ 33
9.2 Giám sát độc lập 34
X NGÂN SÁCH 35
10.1 Nguồn ngân sách 35
10.2 Xác định Đơn giá bồi thường – Giá thay thế 35
10.3 Dự toán 37
CÁC PHỤ LỤC: 39
Phụ lục 1: Biên bản họp tham vấn cộng đồng 39
Phụ lục 2: Danh sách các hộ bị ảnh hưởng(file excel riêng biệt đính kèm) 39
Trang 4DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1: Thống kê diện tích có tưới của Dự án 12
Bảng 2: Thống kê các Hộ BAH bởi Dự án (PAHs) 16
Bảng 3: Tác động của dự án tới thu hồi đất được phân loại theo Vị trí 17
Bảng 4: Tổng hợp các hoạt động tham vấn đã thực hiện 23
Bảng 5: Kế hoạch thực hiện Kế hoạch hành động tái định cư tóm tắt 31
Bảng 6: Khảo sát đơn giá đất tại các khu vực dự án 35
Bảng 7: Dự toán Chi phí bồi thường và hỗ trợ của Tiểu dự án 1 38
Trang 5Các từ viết tắt
EMDP Kế hoạch phát triển dân tộc thiểu số
Trang 6Định nghĩa thuật ngữ
Tác động dự án tức là bị bất kỳ hệ quả nào liên quan trực tiếp tới việc thuhồi đất
hoặc hạn chế việc sử dụng các khu vực được lựa chọn hợp pháp hoặc khu vực được bảo tồn Những người ảnh hưởng trực tiếp bởi việc thu hồi đất có thể bị mất nhà, đất trồng trọt/chăn nuôi, tài sản, hoạt động kinh doanh, hoặc sinh kế khác Nói một cách khác, họ có thể mất quyền sở hữu, quyền cư trú, hoặc các quyền sử dụng do thu hồi đất hay hạn chế tiếp cận
Người bị ảnh hưởng tức là những cá nhân, tổ chức hay cơ sở kinh doanh bị ảnh hưởng
trực tiếp về mặt xã hội và kinh tế bởi việc thu hồi đất và các tài sản khác một cách bắt buộc cho dự án tài trợ bởi Ngân hàng Thế giới, dẫn đến (i) di dời hoặc mất chỗ ở; (ii) mất tài sản hoặc sự tiếp cận tài sản; hoặc (iii) mất các nguồn thu nhập hay sinh kế, cho dù người bị ảnh hưởng có phải di chuyển tới nơi ở khác hay không (những người có sinh kế bị ảnh hưởng tạm thời hoặc vĩnh viễn) Ngoài ra, người bị ảnh hưởng là người hạn chế một cách bắt buộc sự tiếp cận các khu vực được chọn hợp pháp và các khu vực được bảo vệ chịu những tác động bất lợi đến sinh kế
Ngày khóa sổ là ngày hoàn thành công tác kiểm kê thiệt hại trong quá trình
chuẩn bị Kế hoạch hành động tái định cư Những người bị ảnh hưởng và các cộng đồng địa phương sẽ được thông báo về ngày khóa sổ kiểm kê của từng hợp phần dự án, và bất kỳ ai chuyển tới khu vực dự án sau ngày này sẽ không được quyền nhận đền
bù và hỗ trợ từ dự án
Tính hợp lệ tức là bất kỳ cá nhân nào mà tại ngày khóa sổ kiểm kê đã ở trên
diện tích đất bị ảnh hưởng bởi dự án, các tiểu hợp phần của dự
án, hoặc những phần khác của tiểu dự án khác, và có: (i) mức sống bị ảnh hưởng tiêu cực, (ii) các quyền, quyền sở hữu, hay khai báo chứng nhậnquyền sử dụng với bất kỳ diện tích đất nào (đất nông nghiệp, đất chăn thả gia súc, hay rừng), nhà ở hoặc công trình kiến trúc (để ở hay vì mục đích thương mại, tạm thời hay vĩnh viễn), hoặc (iii) các tài sản sản xuất như kinh doanh, việc làm, nơi làm việc, cư trú, hoặc nơi sống, hoặc (iv) việc tiếp cận tài sản bị ảnh hưởng bất lợi (ví dụ, quyền đánh bắt cá)
Giá thay thế là phương pháp định giá tài sản, giúp xác định khoản tiền phù hợp
để thay thế cho những tài sản đã mất và chi trả cho các chi phí giao dịch Đối với đất nông nghiệp, đó là giá trị thị trường tại thời điểm trước dự án hoặc tại thời điểm thực hiện bồi thường, tùy theo mức nào cao hơn, của đất có tiềm năng sản xuất tương đương hoặc có giá trị sử dụng tương đương nằm trong khu vực gần diện tích đất
bị ảnh hưởng, cộng thêm chi phí chuẩn bị đất để đất có mức giá trị tương tự như mức của đất bị ảnh hưởng, cộng thêm bất kỳ chi phí đăng ký hay thuế chuyển nhượng nào Đối với đất ở các khu vực
đô thị, đó là giá trị thị trường của đất tại thời điểm thực hiện bồi thường, có cùng diện tích và mục đích sử dụng, với các công trình
hạ tầng và dịch vụ tương đương hoặc tốt hơn, và nằm gần mảnh
Trang 7đất bị ảnh hưởng, cộng thêm bất kỳ chi phí đăng ký hay thuế chuyển nhượng nào Đối với nhà ở và các công trình kiến trúc khác, đó là giá thị trường của nguyên vật liệu để xây nhà/ công trình thay thế với một diện tích và tiêu chuẩn kỹ thuật tương tự hay tốt hơn nhà ở hay công trình bị ảnh hưởng, hoặc để sửa chữa một phần của nhà/công trình bị ảnh hưởng, cộng thêm chi phí nhân công và nhà thầu, cộng thêm chi phí đăng ký và thuế chuyển nhượng nếu có Trong quá trình xác định giá thay thế, không được tính khấu hao tài sản và giá trị của những vật liệu có thể tận dụng được cũng như không khấu trừ giá trị của những lợi ích có được từ
dự án Khi luật trong nước không đáp ứng được tiêu chuẩn về bồi thường theo giá thay thế, thì cần bổ sung thêm các biện pháp khác nhằm đáp ứng tiêu chuẩn về giá thay thế Khi áp dụng phương pháp định giá này, không được khấu hao giá trị nhà/công trình và tài sản Đối với những thiệt hại không dễ định giá hay bồi thường bằng tiền mặt (ví dụ, sự tiếp cận các dịch vụ công cộng, khách hàng, và nhà cung cấp; hay sự tiếp cận đánh bắt cá, chăn thả gia súc, hay các khu vực rừng), thì cần tạo ra sự tiếp cận các nguồn tài nguyên tương đương và chấp nhận được về mặt văn hóa và tạo các cơ hội tăng thu nhập Những hỗ trợ bổ sung này khác với hỗ trợ tái định cư sẽ được cung cấp
Tái định cư Tái định cư bao hàm tất cả những thiệt hại trực tiếp về kinh tế và xã
hội gây ra do thu hồi đất và hạn chế sự tiếp cận, cùng với những biện pháp bồi thường và khắc phục Tái định cư không hạn chế sự
di dời vật chất thông thường Tái định cư có thể, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, bao gồm (a) thu hồi đất và các công trình trên đất, bao gồm cả doanh nghiệp, cửa hàng; (b) sự di dời vật chất; và (c) sự phục hồi kinh tế của những người bị ảnh hưởng nhằm cải thiện (hoặc ít nhất là phục hồi) thu nhập và mức sống
Nhóm dễ bị tổn thương được định nghĩa là các nhóm đối tượng đặc biệt có khả năng phải
chịu tác động không tương xứng hoặc có nguy cơ bị bần cùng hóa
do tác động của tái định cư, cụ thể bao gồm: (i) phụ nữ làm chủ
hộ (không có chồng, góa chồng hay chồng mất sức lao động) có người phụ thuộc, (ii) người tàn tật (không còn khả năng lao động), người già không nơi nương tựa, (iii) người nghèo theo tiêu chí của Bộ LĐTB-XH, (iv) người không có đất đai, (v) người dân tộc thiểu số, và (vi) người chịu tác động đáng kể về mặt kinh tế (ảnh hưởng trên 10% tổng giá trị tài sản)
Sinh kế Sinh kế là một tập hợp các hoạt động kinh tế, bao gồm làm việc
tự do và/hoặc làm việc hưởng lương nhờ nguồn lực của bản thân (bao gồm nguồn lực con người và vật chất) để tạo ra đủ nguồn lực để đáp ứng nhu cầu của bản thân, của hộ gia đình trên cơ sở bền vững Hoạt động này thường được thực hiện lặp lại nhiều lần
Trang 8dự án, kế hoạch phát triển dân tộc thiểu số, bố trí tổ chức, kế hoạch thực hiện, dự toán chi phí, giám sát và đánh giá, tham vấn, tham gia và cơ chế giải quyết khiếu nại
Tiểu dự án tác động đến12 xã thuộc 3 huyện bao gồm các huyệnVị Xuyên, Quang Bình và Bắc
Quang Diện tích đất bị thu hồi (1) vĩnh viễn là136.100 m2, bao gồm (i) 3.700 m2 đất vườn của hộ dân, (ii) 132.400 m2 đất nông nghiệp, trong đó125.000 m2 đất công ích sản xuất nông nghiệp (đất trồng cây lâu năm), 7.400m2đất nông nghiệp (đất trồng cây lâu năm) của hộ dânvà (2) tạm thời là 246.300m2 đất sản xuất nông nghiệp để phục vụ mục đích thi công Theo mức
tác động thu hồi đất nói trên, tổng số hộ bị ảnh hưởng của tiểu dự án là 24 hộ (105 người) Tất
cả 24 hộ gia đình này là dân tộc thiểu số, trong đó có 20 hộ gia đình Tày và 04 hộ gia đình người Dao Đây là các cộng đồng dân tộc thiểu số đã sinh sống lâu dài và xen ghép cùng với các nhóm người Kinh tại tỉnh Hà Giang, họ nói tiếng kinh và sinh sống ổn định cùng với các cộng đồng người Kinh nơi đây Hơn nữa 24 hộ dân có mức ảnh hưởng rất nhỏ bởi dự án( thực
tế (i) không có hộ dân nào bị ảnh hưởng nặng( từ 20% trở lên tổng diện tích đất nông nghiệp (hoặc từ10% trở lên đối với hộ dễ bị tổn thương); (ii) không có trường hợp nào thuộc diện phải
di dời, không có cửa hàng/doanh nghiệp nào bị ảnh hưởng) và (iii) thực hiện chính sách hoạt động của WB về Người bản địa (OP 4.10) nhiều cuộc tham vấn miễn phí, thông báo, tiếp cận cộng đồng đã được triển khai để xác định quan điểm, nguyện vọng của họ, đồng thời xác định
sự tham gia của họ trong quá trình thực hiện dự án, thông báo về những lợi ích họ sẽ được hưởng từ dự án và những tác động tiêu cực họ có thể bị ảnh hưởng và biện pháp giảm thiểu Kết quả tham vấn cộng đồng và quy mô tác động nhỏ từ dự án đối với người dân tộc thiểu số là
cơ sở để không cần lập một EMDP riêng biệt cho tiểu dự án này
Biện pháp giảm thiểu các tác động của dự án do thu hồi đất và bồi thường đã được thực hiện trên cơ sở đảm bảo rằng tiểu dự án này bao gồm các công trình thủy lợi nâng cấp và các công trình thủy lợi được xây dựng mới trên những khu đất trống (không có thu hồi đất) hoặc trên diện tích đất nông nghiệp có giá trị thấp nhằm mục đích giảm thiểu tác động đối với người dân địa phương
Các tác động, phương án bồi thường và hỗ trợ nêu trên được tính toán dựa trên Khung chính sách tái định cư của dự án và thông qua cuộc họp tham vấn người BAH để có thể tập hợp toàn
bộ những góp ý, phản hồi và đề xuất từ những người BAH trong quá trình chuẩn bị Kế hoạch Hành động Tái định cư Tóm tắt để trình BQLDA tỉnh xem xét và theo đó tổng hợp vào Kế hoạch Hành động Tái định cư Tóm tắt này Theo đó, ước tính chi phí bồi thường và hỗ trợ của
tiểu dự ánlà 3.868.190 000VNĐ(Bằng chữ: Ba tỷ tám trăm sáu mươi tám triệu một trăm chín
mươi ngàn đồng), tương đương 184.000USD
Các hoạt động thu hồi đất thuộc trách nhiệm của BQLDA tiểu dự án tỉnh Hà Giang và Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cấp huyện, theo kế hoạch được bắt đầu thực hiện sau khi báo cáo Kế hoạch hành động tái định cư cập nhật đượcNgân hàng Thế giới thông qua và UBND cấp có thẩm quyềnphê duyệt, dự kiến từ quý 1 năm 2014và dự kiến sẽ hoàn thành vào Quý 1 năm 2015 Dự án sẽ đưa ra cơ chế giải quyết khiếu nại để mọi vướng mắc hoặc khiếu
Trang 9nại của người BAH được giải quyết dựa trên Khung chính sách tái định cư và Báo cáo Kế hoạch Hành động Tái định cư tóm tắt.Trong quá trình thực hiện, Dự án sẽ tiến hành giám sát nội bộ và giám sát bên ngoài để đảm bảo đạt được tất cả các mục tiêu đặt ra trong Kế hoạch Hành động Tái định cư tóm tắt này
Hà Giang, tháng 6 năm 2014
Trang 10I TỔNG QUAN
Ở Việt Nam, diện tích đất canh tác mở rộng khoảng 9,6 triệu hecta (ha), chiếm khoảng 29% tổng diện tích đất cả nước Ước tính rằng 46% (4,5 triệu ha) đất trồng trọt được sử dụng cho tưới tiêu, trong khi 26% (2,5 triệu ha) đã có hệ thống thoát nước Việc mở rộng các công trình thủy lợi đã mở đường cho một tiến bộ trong sản xuất Các khu vực có hệ thống tưới đầy đủ sản xuất với năng suất trung bình 4,9 tấn/ha, gấp hai lần năng suất các khu vực không có tưới Trong năm 2010, Việt Nam đã xuất khẩu được 6,8 triệu tấn gạo xay và trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới Mặc dù đã có một số khoản đầu tư đáng kể, các hệ thống tưới và tiêu phục vụ nông nghiệp vẫn không đủ, trong năm 2005 tiềm năng thủy lợi Việt Nam đã được đánh giá là 9,4 triệu ha, tuy nhiên tổng diện tích trang bị cho tưới chỉ chiếm 48% (4,5 triệu ha) diện tích đất Ngoài ra, hơn một nửa các hệ thống tưới và tiêu được được phát hiện đang xuống cấp và/hoặc hoạt động dưới mức công suất tiềm năng dẫn đến việc sử dụng không hiệu quả và tổn thất nước vật lý.Trong quá trình xem xét các nguồn lực cho phát triển nông nghiệp, cần lưu ý rằng việc nâng cấp các hệ thống thủy lợi hiện có và xây dựng hệ thống mới sẽ đòi hỏi một lượng lớn vốn và hỗ trợ kỹ thuật
Chính phủ đã yêu cầu Ngân hàng thế giới hỗ trợ một dự án với tên gọi Dự án Cải thiện Nông nghiệp có tưới (IAIP) nhằm hỗ trợ phát triển nông nghiệp tại bảy (07) tỉnh ở vùng ven biển miền Trung và vùng miền núi bắc bộ bao gồm Phú Thọ, Hòa Bình, Hà Giang, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Nam và Quảng Trị Mục tiêu tổng quát của dự án đề xuất làcải thiện sản xuất nông nghiệp có tưới tại một số tỉnh miền Trung và miền núi phía Bắc nhằm nâng cao giá trị gia tăng của sản xuất nông nghiệp và bền vững thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở cải thiện
hệ thống tưới tiêu và thể chế, chính sách quản lý thủy lợi, theo định hướng Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới và Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp Mục tiêu phát triển của dự án sẽ đạt được bằng cách nâng cao các dịch vụ tưới và tiêu, cung cấp thêm các dịch vụ tư vấn, và tăng cường năng lực thể chế ở cấp tỉnh, hệ thống và nông trại/cộng đồng
Có hai nguồn vốn để thực hiện dự án, gồm 180 triệu USD vốn viện trợ ODA và dự kiến khoảng 30 triệu USD vốn đối ứng Tổng nguồn vốn của dự án 210 triệu USD
Dự án có 04 Hợp phần:
Hợp phần 1: Hỗ trợ cải thiện quản lý tưới
Hợp phần này đượcthực hiện trên quy mô 7 tỉnh tham gia dự án, trong đó các tỉnh sẽ được hỗ trợ nâng cao năng lực về thể chế, chính sách và cơ sở hạ tầng hiện đại trong quản lý khai thác
hệ thống thủy lợi Trong đó 2 tỉnh đại diện cho hai vùngdự án (miền núi phía Bắc và miền Trung) sẽ được hỗ trợ thực hiện thành công phương thức cung cấp dịch vụ theo cơ chế đặt hàng, làm cơ sở nhân rộng cho các tỉnh còn lại tham gia dự án và trên phạm vi toàn quốc Với các tỉnh còn lại, các hoạt động sẽ được triển khai thực hiện phù hợp với điều kiện cụ thể của từng khu vực, chú trọng hỗ trợ Sở NN&PTNT và các Tư vấn giám sát độc lập trong việc lập và thực hiện kế hoạch 5 năm và kế hoạch hàng năm về đầu tư hiện đại hóa nông nghiệp có tưới hàng năm; thiết lập, củng cố các WUA và chuyển giao quản lý tưới
Hợp phần 2: Nâng cấp cơ sở hạ tầng hệ thống tưới
Hợp phần này bao gồm các hoạt động chính
- Nâng cấp, cải tạo các hệ thống tưới tiêu của 9 tiểu dự án thuộc 7 tỉnh, bao gồm:
Trang 11 Hoàn thiện các hệ thống công trình chưa được đầu tư đồng bộ, bao gồm các công trình điều tiết, công trình lấy nước, hệ thống kênh chuyển nước;
Nâng cấp, xây dựng bổ sung một số công trình điều tiết theo hướng hiện đại hóa
Nâng cấp một số đập đầu mối hồ chứa và đập dâng để đảm bảo an toàn;
Xây dựng hệ thống kênh để chuyển đổi một số diện tích đang tưới bơm sang tưới tự chảy;
Xây dựng mới và nâng cấp các hồ chứa nhỏ đa mục tiêu cho cộng đồng nông thôn 2 tỉnh vùng núi phía Bắc
Xây dựng hệ thống bơm tiêu để tăng hiệu suất sử dụng đất nông nghiệp
- Xây dựng hệ thống tưới tiêu nội đồng phục vụ các mô hình nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu
Hợp phần 3: Hỗ trợ thực hành nông nghiệp thông minh thích ứng biến đổi khí hậu
Hợp phần này sẽ đầu tư trong phạm vi đất nông nghiệp được trang bị các hệ thống tưới, tiêu được nâng cấp, hiện đại hóa trong Hợp phần 2, Hợp phần sẽ hỗ trợ mở rộng hệ thống CAS trên diện tích 4,790 ha Ngoài ra, thông qua các hoạt động tập huấn, truyền thông, dự kiến thực hành CAS sẽ được người nông dân áp dụng trên diện tích 20.000 ha trong khu vựcdự án
Hợp phần 4: Quản lý dự án, giám sát và đánh giá
Hợp phần này sẽ hỗ trợ hoạt động quản lý thực hiện dự án và tăng cường năng lực cho các cơ quan quản lý dự án của Bộ NN&PTNT và 7 tỉnh tham gia dự án đảm bảo hiệu quả và tuân thủ các quy chế quản lý đầu tư trong nước và quy định của nhà tài trợ
Dự án Cải thiện nông nghiệp có tưới tại Hà Giang có 02 tiểu dự án thành phần, trong đó
A-RAP này lập cho Tiểu dự án 1: Nâng cấp, cải tạo các công trình thủy lợi 3 huyện Bắc Quang,
Quang Bình, Vị Xuyên
Mục tiêu dài hạn của tiểu dự án nhằm (i) đảm bảo sự tiếp cận có hiệu quả và bền vững
các dịch vụ tưới/tiêu đãđược đầu tư nâng cấp cho các vùng nông thôn thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc và miền Trung Việt Nam và (ii) nâng cao lực cạnh tranh và tối đa hóa lợi ích của nền nông nghiệp có tưới (sản xuất nông nghiệp thích ứng với biến đổi
khí hậu và giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính)
Mục tiêu ngắn hạn: Hỗ trợ nâng cấp các hệ thống tưới tiêu để cung cấp dịch vụ tưới
tiêu tốt hơn, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững trong điều kiện thích ứng với biến đổi khí hậu
Trang 12 Mục tiêu cụ thể của tiểu dự án
- Tăng cường hiệu quả của hệ thống hạ tầng hỗ trợnông nghiệp thông qua cải tiến mô hình tổ chức, cơ chế quản lý tài chính, giám sát và đánh giá;
- Cung cấp đủ nước, linh hoạt và chủ động cho 3,284 ha đất sản xuất nông nghiệp, 22
ha thủy sản và cung cấp nước sinh hoạt cho 19,917 người;
- Xây dựng được các khu mẫu có mục tiêu tăng năng suất, lợi nhuận của nông nghiệp
và sản xuất liên quan
Bảng 1: Thống kê diện tích có tưới của Dự án
Diện tích cây trồng cạn
Nguồn: Nghiên cứu khả thi Dự án, Tháng 11/ 2013
Thiết kế Dự án
Nâng cấp, sữa chữa và cải tạo hồ chứa và công trình đầu mối (5 hạng mục):
- 3 đập đất được giữ nguyên quy mô, cao trình đỉnh đập, chỉ sửa chữa và gia cố đỉnh đập, mái đập, chiều cao đập lớn nhất là 14m, dung tích hồ chứa lớn nhất 389,500m3: đắp bù và gia cố đỉnh đập bằng đất, hệ số đầm nện K ≥ 0.97, mặt đập được rải cấp phối đá dăm dày 20cm để đạt cao trình thiết kế và đảm bảo chiều rộng đỉnh đập phục vụ vận hành hoặc giao thông; bố trí thoát nước đỉnh đập Gia cố mái thượng lưu bằng đá lát khan dày 30cm, dưới lớp đá lát khan là lớp cát và dăm cuội
có chiều dày mỗi lớp là 10cm, độ dốc của mái đảm bảo điều kiện ổn định, mái hạ lưu trồng cỏ và thoát nước mái đập bằng hệ rãnh nghiêng 45o bên trong lấp đầy cuội sỏi Thoát nước chân đập hạ lưu bằng khối đá đổ dạng lăng trụ
- 01 đập đất được nâng chiều cao đập để tăng dung tích hiệu quả bằng cách đắp bù đất phía hạ lưu, chiều cao đập lớn nhất là 8.5m, dung tích hồ chứa lớn nhất 40,950m3 Hệ số đầm nện K ≥ 0.97 Mặt đập được rải cấp phối đá dăm dày 20cm,
bố trí thoát nước đỉnh đập Gia cố mái thượng lưu bằng đá lát khan dày 30cm, dưới lớp đá lát khan là lớp cát và dăm cuội có chiều dày mỗi lớp là 10cm, mái hạ lưu
Trang 13trồng cỏ và thoát nước mái đập bằng hệ rãnh nghiêng 45o bên trong lấp đầy cuội sỏi Thoát nước chân đập hạ lưu bằng khối đá đổ dạng lăng trụ
- 01 đập bê tông trọng lực được xây dựng lại để tạo hồ chứa có khả năng điều tiết, dung tích hồ chứa sau khi nâng cấp là 145,000m3, chiều cao đập lớn nhất 13.5m; đập có kết cấu bê tông độn đá hộc, bọc bê tông cốt thép Công trình tiêu năng kiểu
bể, kết cấu bê tông cốt thép
- 04 tràn xả lũ b bràn xảđược gia cố bằng bê tông cốt thép và bố trí bể tiêu năng cuối tràn
- Làm làn 05 cống lấy nước bằng thép bọc bê tông, lắp đặt bố sung và thay thế các cửa van có khả năng điều tiết lưu lượng Cửa van có kết cấu thép, thiết bị nâng hạ là máy đóng mở điều khiển bằng thủ công
Nâng cấp, sữa chữa và cải tạo đập tràn (31 đập)
12 đập tràn tạm có kết cấu bằng gỗ, đá, rọ đá được cải tạo thay thế bằng đập kiểu bê tông trọng lực, thân đập bằng bê tông M150, mặt đập bọc bê tông cốt thép M250, nối tiếp hạ lưu bằng dòng chảy đáy, tiêu năng sau đập bằng bể có kết cấu bê tông cốt thép M250, tường biên có kết cấu bê tông cốt thép, đỉnh tường cao hơn mực nước lũ kiểm tra
19 đập tràn bằng bê tông và đá xây bị hư hỏng nhẹ được đề xuất các giải pháp sửa chữa như sau:
- Đổ bù bê tông M200 để hoàn thiện phần lõi đập bị hư hỏng, khoan neo thép phần đập cũ với đập mới;
- Chống thấm trong thân đập và nền đập;
- Bọc mặt đập bằng bê tông cốt thép M250 để đạt cao trình đỉnh đập thiết kế, đảm bảo khẩu diện tràn để thoát lũ, gia cố hoặc làm mới sân tiêu năng nhằm hạn chế xói
lở hạ lưu và góp phần đảm bảo an toàn đập
- Sửa chữa hoặc thay thế các cửa van thép tại cửa lấy nước để điều tiết lưu lượng vào kênh dẫn
Nâng cấp, sửa chữa và gia cố hệ thống đường dẫn
- Tiểu dự án 1 sẽ kiên cố 79.89km kênh và 17.67km đường ống;
- Các kênh dẫn có sẵn nên giữ nguyên độ dốc hiện trạng, hình thức chảy đều và không áp, mặt cắt dạng chữ nhật, kết cấu bê tông M200 dày 8÷10 cm, dưới đáy kênh là lớp lót bê tông M100 dày 5cm Những đoạn đi qua địa hình có độ dốc ngang lớn bố trí tấm nắp và giằng chống, kênh nội đồng được thiết kế điển hình tùy theo diện tíchtưới, kết cấu bê tông cốt thép đúc sẵn
- Đường ống có đường kính trong thay đổi từ 32mm đến 500mm, kết cấu thép, ống được đỡ trên giá treo hoặc chôn trong đất, sử dụng các van thông khí để xả khí tại những điểm ống đi qua vùng có độ cao cục bộ và van khóa để điều tiết lưu lượng
- Kiên cố hóa các công trình trên kênh như cầu máng, dốc nước, tràn băng cửa chia nước, bố trí hợp lý các cửa chia nước và cửa van vận hành Các công trình có kết cấu bê tông cốt thép
Trang 14Địa điểm tiểu dự án
Công trình thuộc tiểu dự án gồm các hạng mục công trình thủy lợi thuộc 3 huyện vùng thấp Bắc Quang, Quang Bình, Vị Xuyên; có vị trí địa lý 22o10’16” ÷ 23o00’00” vĩ độ Bắc;
104o26’48” ÷ 105o09’02” độ kinh Đông
Tiểu dựán 1 thuộc 3 huyện vùng thấp được thực hiện tại các huyện hai bên Quốc lộ 2 - tuyến đường trung tâm và quan trọng nhất của tỉnh Hà Giang, bao gồm các huyện Bắc Quang, Quang Bình, Vị Xuyên (trên địa bàn 12 xã) Các huyện này có diện tích canh tác lớn và là vùng sản xuất nông nghiệp trọng tâm của tỉnh, phát triển sản xuất nông nghiệp được xác định bằng cách đảm bảo cung cấp nước tưới, đa dạng các sản phẩm, tăng năng suất và sản lượng nông nghiệp
Trang 15II TÁC ĐỘNG TỚI VIỆC THU HỒI ĐẤT CỦA TIỂU DỰ ÁN
Tiểu dự án 1tỉnh Hà Giang có tổng diện tích
bị dự án, các biện pháp giảm thiểu thu hồi đất được Chủ đầu tư với sự hỗ trợ của Đơn vị Tư vấn lập báo cáo đầu tư và Tư vấn lập A- RAP tiến hành thảo luận và được mô tả như sau:
Để giảm thiểu thu hồi đất, tuyến kênh phải được xây dựng trên cơ sở tuyến kênh cũ Chiều rộng kênh được thiết kế không chỉ để đạt được lưu lượng điện thủy lực hiệu quả mà còn giảm thiểu được tình trạng thu hồi đất Các tuyến mới xây dựng phải được lựa chọn đảm bảo tình trạng thu hồi đất là tối thiểu
Một số công trình thủy lợi được sửa chữa tại vị trí cũ và một số công trình thủy lợi mới khác sẽ được xây dựng trong biên độ kênh để có thể tránh tối đa được tình trạng thu hồi đất
Đất được sử dụng cho các hoạt động xây dựng chủ yếu được khai thác tại chỗ để có thể giảm thiểu tình trạng thu hồi đất; do đó, tác động của tiểu dự án được giảm thiểu
và không có nhiều tác động đến sinh kế của các hộ trong khu vực dự án
Có một số yêu cầu đối với thu hồi đất tạm thời để lưu trữ vật liệu xây dựng và yêu cầu đối với các biện pháp thi công trong quá trình thực hiện Do đó, các nhà thầu sẽ tím kiếm khu đất trống hoặc khu đất có diện tích đất nông nghiệp có giá trị thấp Nhờ
đó, tác động của người dân địa phương có thể được giảm thiểu
Mặc dù có các biện pháp giảm thiểu thu hồi đất nêu trên, nhưng vẫn có 136.100m2 đất, bao
gồm132.400 m2đất nông nghiệp (đất trồng cây lâu năm), trong đó 125.000 m2 đất công ích
sản xuất nông nghiệp (đất trồng cây lâu năm), 7.400 m2đất nông nghiệp (đất trồng cây lâu
năm) của hộ dân và 3.700 m2 đất vườncủa hộ dân bị thu hồi để phục vụ cho thi công dự án
Theo mô tả trong thiết kế kỹ thuật, Tiểu Dự án 1 này được thiết kế và thi công tại 12xã, thuộc 3 huyện
Theo khảo sát và Kiểm kê tác động được thực hiện bởi Ban Quản lý dự án, với sự hỗ trợ từ
Tư vấn chính sách an toàn xã hội trong khoảng thời gian gian từ tháng 03 năm 2013 đến tháng 06 năm 2013 đối vớiDự án Cải thiện Nông nghiệp có tưới tỉnh Hà Giang – tiểu dự án 1
và dựa theo các chính sách tái định cư bắt buộc của dự án được đề cập trong Khung Chính sách Tái định cư của dự án, đặc điểm chính của các tác động đến công tác thu hồi đất tạicác huyện thuộc dự án được xác định như sau:
Trang 16Bảng 2: Thống kê các Hộ BAH bởi Dự án (PAHs)
Nguồn: Khảo sát các hộ, tháng 6 năm 2013
Theo kết quả thống kê ở bảng trên, có 24 hộ ảnh hưởng là Dân tộc thiểu số sinh sống rải rác tại 12 xã thuộc 4 huyện trong phạm vi Dư án Đây là các cộng đồng dân tộc thiểu số đã sinh sống lâu dài và xen ghép cùng với các nhóm người Kinh tại tỉnh Hà Giang, họ nói tiếng kinh
và sinh sống ổn định cùng với các cộng đồng người Kinh nơi đây Hơn nữa 24 hộ dân có mức ảnh hưởng rất nhỏ bởi dự án( thực tế (i) không có hộ dân nào bị ảnh hưởng nặng( từ 20% trở lên tổng diện tích đất nông nghiệp (hoặc từ10% trở lên đối với hộ dễ bị tổn thương); (ii) không có trường hợp nào thuộc diện phải di dời, không có cửa hàng/doanh nghiệp nào bị ảnh hưởng) và (iii) thực hiện chính sách hoạt động của WB về Người bản địa (OP 4.10) nhiều cuộc tham vấn miễn phí, thông báo, tiếp cận cộng đồng đã được triển khai để xác định quan điểm, nguyện vọng của họ, đồng thời xác định sự tham gia của họ trong quá trình thực hiện dự án, thông báo về những lợi ích họ sẽ được hưởng từ dự án và những tác động tiêu cực họ có thể bị ảnh hưởng và biện pháp giảm thiểu Kết quả tham vấn cộng đồng và quy mô
tác động nhỏ từ dự án đối với người dân tộc thiểu số là cơ sở để không cần lập một EMDP riêng biệt cho tiểu dự án này
Tổng hợp tác động của Tiểu Dự án1 được thể hiệntrong bảng 3 dưới đây:
Trang 17Bảng 3: Tác động của dự án tới thu hồi đất được phân loại theo Vị trí
BAH (Hộ)
Diện tích bị ảnh hưởngtạm thời (m2)
Diện tích bị ảnh hưởng vĩnh viễn (m2)
Diện tích đất công ích bị ảnh hưởng vĩnh viễn (m2)
Nguồn: Khảo sát các hộ, tháng 6 năm 2013
Ngoài ra, các tác động không đáng kể/tối thiểu1 tới thu hồi đất/tài sản của tiểu dự án Hà Giang được trình bày bên dưới:
- Hoa màu bị ảnh hưởng :136.100 m2(đất trồng cây lâu năm)
Cây cối bị ảnh hưởng
- Số hộ BAH :15 hộ
- Cây cối bị ảnh hưởng :3,095cây (cây lấy gỗ)
Chính sách của Chính phủ Việt Nam được áp dụng cho Kế hoạch Hành động Tái định cư bao gồm:
- Hiến pháp của Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1992) khẳng định quyền của công dân về sở hữu và bảo vệ quyền sở hữu nhà ở
- Luật đất đai năm 2003 được ban hành ngày 26/11/2003
1
Tác động được coi là tối thiểu vì các hộ bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án không phải tái định cư và ít hơn 20% đất sản xuất/tài sản bị mất (10% đối với nhóm dễ bị tổn thương)
Trang 18- Nghị định 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 29/10/2004 về việc thi hành Luật Đất đai năm 2003
- Nghị định 197/2004/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 03/12/2004 về việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Thông tư số 116/2004/TT-BTC ngày 17/12/2004 của Chính phủ, hướng dẫn thực hiện Nghị định số 197/2004/ND-CP, ngày 03/12/2004 về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Nghị định 188/2004/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 16/11/2004 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất
- Thông tư số 114/2004/TT-BTC, ngày 16/11/2004, hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP
- Nghị định 17/2006/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 27/01/2006 về sửa đổi và
bổ sung một số điều của Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật đất đai và Nghị định số 187/2004/NĐ về việc chuyển đổi các công ty nhà nước thành các công ty cổ phần
- Nghị định 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 25/05/2007 quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Nghị định số 123/2007/NĐ-CP, ban hành ngày 27/7/2007 về sửa đổi và bổ sung một
số điều của Nghị định số 188/2004/NĐ-CP, ngày 16/11/2004 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất
- Nghị định 69/2009/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 13/08/2009 quy định quy hoạch bổ sung về sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư
- Quyết định 52/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 16/11/2012 về chính sách hỗ trợ giải quyết việc làm và đào tạo nghề cho người lao động bị thu hồi đất nông nghiệp
Theo hướng dẫn của UBND tỉnh Hà Giang về việc thực hiện các bước tiếp theo và hoàn thiện Kế hoạch hành động tái định cư theo các quy định hiện hành, tạo cơ sở để thực hiện bồi thường và giải phóng mặt bằng cho dự án Các chính sách của tỉnh Hà Giang cho việc lập Kế hoạch hành động tái định cư được dựa trên các tài liệu pháp lý sau đây:
- Quyết định số 1129/2012/QĐ-UBND ngày 13 tháng 6 năm 2012 của UBND tỉnh Hà Giang về việc Quy định mức bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Hà Giang;
- Quyết định số 2843/2012/QĐ-UBND ngày 19 tháng 12 năm 2012 của UBND tỉnh Hà Giang về việc ban hành Bảng giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Hà Giang năm 2013;
- Và một số văn bản quy định liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của tỉnh Hà Giang
Mục tiêu của Chính sách.Tái định cư bắt buộc có thể gây khó khăn nghiêm trọng lâu dài, bần
cùng hóa và ảnh hưởng môi trường trừ khi các biện pháp thích hợp được hoạch định và thực
Trang 19hiện một cách cẩn trọng Vì những lý do nêu trên, mục tiêu tổng thể của chính sách Ngân hàng Thế giới về Tái định cư bắt buộc là:
(a) Tránh hoặc giảm thiểu tái định cư bắt buộc, nghiên cứu các phương án thiết kế cho
Dự án
(b) Trong trường hợp buộc phải tái định cư thì cần phải nhận thức và thực hiện các hoạt động tái định cư như chương trình phát triển bền vững, cung cấp đủ nguồn lực đầu tư
để những người BAH được hưởng lợi ích từ Dự án Người BAH cần được tham vấn
và tạo điều kiện tham gia lập kế hoạch và thực hiện chương trình tái định cư
(c) Hỗ trợ người BAH nỗ lực cải thiện sinh kế và mức sống hoặc ít nhất bằng với mức trước khi có dự án, tùy thuộc vào mức nào cao hơn
Biện pháp cần thiết Để giải quyết tác động của Dự án, Chủ Dự án lập kế hoạch tái định cư trong đó trình bày các biện pháp đảm bảo người BAH được:
(a) thông báo về phương án và quyền lợi đối với tái định cư
(b) tham vấn về những phương án được đề xuất và được cung cấp các phương án tái định
cư khả thi về mặt kỹ thuật và kinh tế; và
(c) được chi trả bồi thường kịp thời và hiệu quả theo giá thay thế cho tài sản tổn thất liên quan trực tiếp đến dự án
Nguyên tắc chung của Chính sách Bồi thường của Dự án Các nguyên tắc chung nêu trong Khung chính sách tái định cư đã được phê chuẩn được áp dụng trong kế hoạch hành động tái định cư tóm tắt, bao gồm:
- Việc thu hồi đất và ảnh hưởng tới tài sản cũng như việc di dời các hộ BAH cần được giảm đến mức tối thiểu Trong trường hợp việc giảm thiểu thu hồi đất không khả thi, các khoản bồi thường và hỗ trợ phục hồi sẽ được cung cấp cho người dân một cách thỏa đáng
- Mức đền bù sẽ được xác định trên cơ sở kết quả định giá độc lập về đất/tài sản một cách kịp thời và có sự tham vấn Tất cả các khoản phí và thuế chuyển nhượng đất và/hoặc nhà sẽ được miễn hoặc sẽ được bao gồm trong gói đền bù cho đất và công trình/nhà cửa hoặc hoạt động kinh doanh Chính quyền địa phương sẽ đảm bảo rằng những người bị di chuyển mà tự lựa chọn nơi tái định cư có được những giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và nhà ở hoặc các giấy chứng nhận chính thức cần thiết tương xứng với gói đền bù tương tự cho những người lựa chọn chuyển tới địa điểm tái định cư của dự án mà không phải bỏ thêm khoản chi phí bổ sung nào
- Đất sẽ được đền bù theo cơ chế “đất đổi đất” hoặc đền bù bằng tiền mặt tùy theo lựa chọn của người bị ảnh hưởng bất cứ khi nào có thể Những người mất từ 20% diện tích đất sản xuất trở lên phải được quyền lựa chọn đất đổi đất Nếu không có đất thì bên vay phải đảm bảo và được Ngân hàng Thế giới chấp thuận rằng đúng là như vậy Những người mất từ 20% diện tích đất trở lên có thể cần được hỗ trợ thêm nhằm phục hồi sinh kế Những nguyên tắc này cũng được áp dụng đối với những người nghèo và những người thuộc nhóm dễ bị tổn thương mà bị mất từ 10% trở lên đối với diện tích đất sản xuất Cần tài liệu hóa để chứng minh việc không có đất phù hợp để sử dụng cho mục đích tái định cư đáp ứng yêu cầu của Ngân hàng Thế giới
Trang 20- Những người bị ảnh hưởng chọn phương án “đất đổi đất” sẽ được cấp những lô đất
có năng suất tương đương với những lô đất bị mất hoặc được cấp lô đất tiêu chuẩn
ở khu định cư mới gần nơi ở cũ, và có điều chỉnh bằng tiền mặt để bù cho chênh lệch giá giữa lô đất bị mất và lô đất được cấp Khu vực tái định cư sẽ được quy hoạch một cách phù hợp và được thực hiện trên cơ sở tham vấn những người BAH Trang bị đầy đủ cơ sở hạ tầng cơ bản như hệ thống cấp thoát nước, hệ thống điện và đường dây điện thoại
- Những người bị ảnh hưởng chọn phương án “bồi thường đất bằng tiền mặt” sẽ được bồi thường bằng tiền mặt theo mức giá thay thế đầy đủ Những người BAH này sẽ được hỗ trợ trong việc phục hồi sinh kế và tổ chức tái định cưhục hồi sinh kế và tổ chức tái định cư
- Mức bồi thường cho các công trình nhà ở, công trình thương mại, hoặc các loại công trình khác sẽ được trả theo giá thay thế mà không tính khấu hao công trình và không khấu trừ các vật liệu có thể tận dụng được Các công trình sẽ được đánh giá riêng rẽ Nếu mức bồi thường được xác định theo loại công trình thì phải sử dụng giá của công trình có giá trị cao nhất trong nhóm công trình đó (không áp dụng giá trị thấp nhất)
- Những người BAH sẽ được hỗ trợ đầy đủ (bao gồm cả tiền trợ cấp di chuyển) để vận chuyển đồ dùng và tài sản cá nhân ngoài khoản bồi thường theo mức giá thay thế nhà cửa, đất, và những tài sản khác
- Đối với những người không phải di dời thì việc bồi thường và hỗ trợ phục hồi sinh
kế cần được thực hiện ít nhất 30ngày trước khi giải phóng mặt bằng Đối với trường hợp phải đền bù đất và tái định cư thì phải thực hiện trước ít nhất 60 ngày.Cần phải xem xét áp dụng ngoại lệ đối với những đối tượng dễ bị tổn thương, bởi họ có thể cần nhiều thời gian hơn trước khi di dời tài sản hoặc chỗ ở
- Nếu như đến cuối dự án mà sinh kế vẫn chưa phục hồi được như mức trước dự án thì các biện pháp bổ sung phải được xem xét nhằm đạt được các mục tiêu của chính sách Hoạt động tái định cư của dự án không thể được coi là đã hoàn thành nếu các mục tiêu của kế hoạch tái định cư chưa đạt được
- Các dịch vụ tài chính (như vay vốn và tín dụng) sẽ được cung cấp cho các đối tượng bị ảnh hưởng nếu cần thiết để giúp đạt được mục tiêu phục hồi sinh kế Khoản tiền trả góp và thời hạn trả tiền cần phải nằm trong khả năng trả nợ của những người BAH, kể cả các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương
- Các nỗ lực bổ sung như hỗ trợ phục hồi kinh tế, đào tạo, tập huấn và các hình thức
hỗ trợ khác cần được cung cấp cho những người bị ảnh hưởng bị mất nguồn thu nhập để có thể tăng cường triển vọng phục hồi và cải thiện sinh kế của họ trong tương lai Các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương có thể cần những hỗ trợ bổ sung này
- Cấp dịch vụ công cộng và nguồn lực mà người BAH được cung cấp trước khi di dời cần được duy trì hoặc cải thiện cho các khu tái định cư
Người BAH bởi Dự án bao gồm những người bị ảnh hưởng bởi: