Cũng theo Uỷ ban an toàn giao thông quốc gia, trong Văn hoá giao thông có ba tiêu chí: một là, về nhận thức và hành động, hiểu biết đầy đủ và tự giác chấp hành đúng các quy định của pháp
Trang 1Mục 4: Nhận xét về Bộ tiêu chí Văn hóa giao thông đường bộ
do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành ngày 09 tháng 10
năm 2013/ Quyết định số 3500/qđ-bvhttdl.
Phần 1: Bộ tiêu chí Văn hóa Giao thông đường bộ do bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch ban hành.
Theo Quyết định 3500/QĐ-BVHTTDL, Tiêu chí Văn hóa giao thông đường
bộ gồm các nội dung như sau:
I Tiêu chí chung
1 Tự giác chấp hành pháp luật về giao thông;
2 Thực hiện nghiêm nhiệm vụ, tác phong chuẩn mực, văn minh;
3 Tôn trọng, nhường nhịn, giúp đỡ mọi người khi tham gia giao thông;
4 Có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng khi tham gia giao thông;
5 Đi đúng làn đường, phần đường quy định;
6 Không tham gia đua xe và cổ vũ đua xe trái phép;
7 Tuân thủ pháp luật khi xử lý và bị xử lý các hành vi vi phạm trật tự giao thông;
8 Tạo dựng kết cấu hạ tầng giao thông chuẩn mực, an toàn;
9 Có ý thức văn hoá xây dựng môi trường giao thông thân thiện, an toàn
II Tiêu chí cụ thể cho một số đối tượng
1 Đối với cơ quan quản lý nhà nước về giao thông
- Thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ quản lý nhà nước về trật tự, an toàn giao thông
- Xây dựng các văn bản quản lý, hướng dẫn về giao thông phù hợp với tình hình thực tiễn, có tính khả thi, tạo điều kiện cho người dân và cơ quan nhà nước thực hiện
Trang 2- Tuân thủ các quy định của pháp luật trong quy hoạch và quản lý quy hoạch giao thông;
- Xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông hợp lý, khoa học phù hợp với tiêu chuẩn, đảm bảo mỹ quan và môi trường giao thông, tạo điêu kiện thuận lợi
và an toàn cho người tham gia giao thông
- Giám định, cấp phép cho các phương tiện tham gia giao thông, vận tải phải đảm bảo các chỉ số kỹ thuật theo tiêu chuẩn Việt Nam
- Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trật tự an toàn giao thông thông đến mọi người dân, phù hợp với từng đối tượng, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng đơn vị, vùng miền
- Xây dựng hệ thống cấp cứu y tế, cứu hộ, cứu nạn chuẩn mực để xử lý các
vụ tai nạn, sự cố giao thông
2 Đối với lực lượng chức năng làm nhiệm vụ đảm bảo trật tự an toàn giao thông
- Tổ chức giao thông khoa học, hợp lý, thuận lợi cho người tham gia giao thông
- Thực thi, hướng dẫn, cưỡng chế, thi hành pháp luật rật tự an toàn giao thông nghiêm minh, chuẩn mực, lịch sự
- Nhanh nhạy, linh hoạt trong giải quyết các tình huống ừn tắc và tai nạn giao thông
- Ứng xử văn minh, không sách nhiễu, tiêu cực khi thi hành công vụ
- Hướng dẫn, giúp đỡ người tham gia giao thông, đặc biệt là người tàn tật, người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ
3 Đối với người tham gia giao thông
- Không vi phạm và tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật, trật tự an toàn giao thông
Trang 3- Chấp hành nghiêm túc hệ thống báo hiệu đường bộ, đi đúng phần đường, làn đường quy định; không sử dụng rượu, bia trước khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông, không điều khiển xe chạy quá tốc độ quy định
- Bảo đảm tình trạng sức khỏe về thể chất và tinh thần khi tham gia giao thông
- Duy trì phương tiện tham gia giao thông an toàn, sạch đẹp
- Có thái độ hợp tác, hành vi ứng xử văn minh, lịch sự khi xảy ra tai nạn giao thông
- Có trách nhiệm phản ánh và lên án các hành vi tiêu cực; tích cực đề xuất các sáng kiến trong lĩnh vực giao thông
- Tận tình giúp đỡ người bị nạn, người già, người khuyết tật, trẻ em, người
có hoàn cảnh khó khăn khi tham gia giao thông
- Tuyên truyền, vận động người tham gia giao thông tự giác chấp hành pháp luật trật tự, an toàn giao thông
4 Đối với cư dân sinh sống ven đường giao thông
- Tự giác chấp hành và tích cực tuyên truyền, vận động người dân không sử dụng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán, không lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường bộ
- Thông tin kịp thời cho cơ quan chức năng về tình hình trật tự, an toàn giao thông; phối hợp với các lực lượng chức năng trong quá trình xử lý các sự cố
về trật tự, an toàn giao thông
- Hỗ trợ các lực lượng chức năng trong công tác sơ cứu, cấp cứu nạn nhân tai nạn giao thông
- Phê phán, ngăn chạn các hành vi vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông
- Không tham gia các hoạt động cản trở, gây rối làm mất trật tự, an toàn giao thông Không cổ vũ đua xe trái phép
5 Đối với chủ phương tiện tham gia giao thông
Trang 4- Đáp ứng đầy đủ các điều kiện kinh doanh vận tải, chịu trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ của chủ phương tiện trong việc khắc phục, giải quyết tai nạn giao thông
- Chủ động tổ chức, tích cực tham gia phối hợp chặt chẽ với các cơ chức năng trong công tác quản lý, nâng cao trình độ chuyên môn và phẩm chất của người lái xe
- Tự giác thực hiện việc sang tên, đổi chủ khi chuyển nhượng, mua bán phương tiện theo quy định của pháp luật./
Phần 2: Nhận xét đánh giá về Bộ tiêu chí Văn hóa giao thông đường bộ
I Khái niệm về “Văn hóa giao thông”
Khái niệm “Văn hoá giao thông” tất nhiên là một biểu hiện cụ thể của khái niệm Văn hoá nói chung Do vậy nó cũng phải được nhìn nhận ở khía cạnh vật thể và phi vật thể, ở việc thể hiện trình độ phát triển và đặc tính riêng của mỗi dân tộc Văn hoá giao thông là một khái niệm khá mơí mẻ với nhiều cách hiểu khác nhau: có người bảo thực hiện tốt luật lệ giao thông là Văn hoá giao thông, có người lại bảo nội dung Văn hoá giao thông rộng hơn nhiều nội dung luật lệ giao thông, người khác thì nói Văn hoá giao thông là cách ứng xử của mọi người khi tham gia giao thông
Theo Uỷ ban an toàn giao thông quốc gia: “ Văn hoá giao thông được biểu
hiện bằng hành vi xử sự đúng pháp luật, theo các chuẩn mực của xã hội về
lẽ phải, cái đẹp, cái thiện của người tham gia giao thông Xây dựng Văn hoá giao thông nhằm tạo nên thói quen cư xử có văn hoá, đúng pháp luật; coi việc tự giác tuân thủ pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông như một chuẩn mực đạo đửc truyền thống và là biểu hiện văn minh hiện đại của con người khi tham gia giao thông” Cũng theo Uỷ ban an toàn giao thông
quốc gia, trong Văn hoá giao thông có ba tiêu chí: một là, về nhận thức và
hành động, hiểu biết đầy đủ và tự giác chấp hành đúng các quy định của
pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông; hai là: có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, tôn trọng, nhường nhịn và giúp đỡ người khác;ba
Trang 5là, có thái độ ứng xử văn minh lịch sự khi xảy ra va chạm giao thông và tinh
thần thượng tôn pháp luật.
Văn hoá giao thông là văn hoá của người trực tiếp tham gia giao thông
và văn hoá của các thành viên khác trong xã hội có tác động, ảnh hưởng đến quá trình hình thành Văn hoá giao thông như: Nhà làm luật giao thông;
cơ quan quy hoạch giao thông; cảnh sát giao thông; thanh tra giao thông; ban quản lý các khu công nghiệp, khu đô thị, khu chế xuất; ban quản lý các chợ, các công trình xây dựng; người phụ trách và nhân viên ở các trung tâm đào tạo, sát hạch, cấp bằng lái xe, trung tâm đăng kiểm phương tiện Đây
là khía cạnh phi vật thể của Văn hoá giao thông Khía cạnh vật thể của Văn hoá giao thông là hệ thống cơ sở hạ tầng như đường sá, cầu cống, hệ thống đèn chiếu sáng, biển báo Trong những yếu tố trên đây thì người trực tiếp tham gia giao thông đóng một vai trò quan trọng tạo nên Văn hoá giao thông Văn hoá của người trực tiếp tham gia giao thông biểu hiện cụ thể
như:trước tiên là phải hiểu biết đầy đủ và nghiêm chỉnh chấp hành luật lệ giao thông; hai là phải có tính cộng đồng khi tham gia giao thông, khi lưu
thông trên đường phải biết không chỉ vì lợi ích bản thân mình mà còn phải đảm bảo an toàn cho những người khác gặp trường hợp người bị nạn cần
giúp đỡ phải chia xẻ kịp thời; ba là cư xử có văn hoá khi lưu thông trên
đường như tham gia giao thông từ tốn, bình tĩnh, ưu tiên cho người già, trẻ nhỏ, biết xin lỗi, cảm ơn khi có va quệt Văn hoá giao thông phải được nhìn
nhận từ hai phía, đó là người tham gia giao thông và các lực lượng chức năng quản lý giao thông trong đó quan trọng nhất là người thực thi- cảnh sát giao thông
I Tính hợp lí và toán diện của “Bộ tiêu chí văn hóa
giao thông đường bộ”.
Tình hình giao thông Việt Nam trong những năm gần đây diễn biến ngày càng phức tạp khi hệ thống giao thông đường bộ đã quá tải không có phù hợp với lưu lượng phương tiện tham gia giao thông nữa, cùng với đó là
ý thức của người tham gia giao thông và việc điều hành, quản lí giao thông còn tồn tại nhiều sai phạm và bất cập Thực trạng Văn hoá giao thông ở Việt
Trang 6Nam hiện nay rất đáng báo động và đang là vấn đề nổi cộm, nan giải, thậm chí có người đã phải dùng tín hiệu S.O.S để nói về vấn đề này
Trước tình hình đó, việc xây dựng và tiến hành áp dụng “Bộ tiêu chí văn hóa giao thông đường bộ” là hoàn toàn hợp lí và cần thiết để cải thiện tình trạng giao thông ở nước ta hiện nay với mục tiêu:
Nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động của các cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân trong việc thực hiện các nội dung tuyên truyền về văn hóa giao thông để mọi thành viên trong xã hội có ý thức, trách nhiệm khi tham gia giao thông hoặc tham gia vào những hoạt động có liên quan đến giao thông nhằm xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh, thân thiện và hiệu quả
Đưa nội dung tiêu chí văn hóa giao thông vào trong đời sống thực tiễn nhằm xây dựng nếp sống nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật
về trật tự an toàn giao thông
Nâng cao nhận thức về an toàn giao thông để mỗi cá nhân tự giác chấp hành các quy định của pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông, hướng tới sự ổn định trật tự an toàn chung cho toàn xã hội
“Bộ tiêu chí Văn hóa giao thông đường bộ” đã đề ra những tiêu chí
chung và những tiêu chí cụ thể cho một số đối tượng gồm: cơ quan quản lý
nhà nước về giao thông, lực lượng chức năng làm nhiệm vụ đảm bảo trật tự
an toàn giao thông, người tham gia giao thông, cư dân sinh sống ven đường giao thông, chủ phương tiện tham gia giao thông Cùng với đó là “Kế hoạch
triển khai thực hiện công tác tuyên truyên về Bộ tiêu chí giao thông đường bộ” đã nêu ra rõ giải pháp thực hiện gồm:
1 Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của các cấp chính
quyền, các ngành, các tổ chức, đoàn thể từ thành phố đến cơ sở đối với công tác đảm bảo an toàn giao thông
2 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về
trật tự, an toàn giao thông bằng nhiều hình thức để nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật khi tham gia giao thông, đẩy mạnh phong trào thực hiện văn hóa giao thông
Trang 73 Nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đảm
bảo an toàn giao thông, trong đó tập trung vào quản lý kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải, đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe; kiểm soát chặt chẽ công tác đăng kiểm phương tiện giao thông, công tác kiểm soát trọng tải phương tiện; tăng cường quản lý điều kiện đảm bảo an toàn giao thông các công trình đang khai thác và trong quá trình thi công nâng cấp, bảo trì và sửa chữa
4 Chú trọng các hoạt động tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các
hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông, nhất là các hành vi có nguy cơ gây tai nạn cao Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi sai phạm của người thực thi công vụ trong khi làm nhiệm vụ
5 Triển khai các giải pháp kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng phương
tiện cơ giới cá nhân kết hợp với tăng cường vận tải hành khách công cộng
Như vậy, có thể đánh giá rằng “Bộ tiêu chí Văn hóa giao thông đường bộ” đã mang tính toàn diện khi đã đi từ tiêu chí chung đến nhưng tiêu chí cụ thể cho các đối tượng, không bỏ sót bất cứ đối tượng nào liên quan đến giao thông đường bộ, có sự kết hợp giữa việc đề ra các tiêu chí và cũng chú trọng đến việc nêu ra phương hướng để đưa các tiêu chí ấy vào cuộc sống chứ không chỉ đơn thuần là dừng lại trên giấy tờ
II Tính khả thi của “Bộ tiêu chí giao thông đường bộ”
Nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động của các Cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân trong việc thực hiện các nội dung về văn hóa giao thông để mọi thành viên trong xã hội có ý thức trách nhiệm khi tham gia giao thông, mới đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa ra Tiêu chí văn hóa giao thông đường bộ Tuy nhiên, để những Tiêu chí này đi vào đời sống và phát huy sức mạnh lại là một câu chuyện dài
Tiêu chí Văn hóa giao thông đường bộ gồm 9 tiêu chí chung và 5 tiêu chí riêng cho một số đối tượng cụ thể Các tiêu chí được nhìn nhận ở nhiều phía
từ các cơ quan quản lý nhà nước đến người tham gia giao thông, cư dân sinh sống ven đường giao thông…Qua đó đưa ra một giải pháp quản lý an toàn giao thông mới
Đặc biệt, Tiêu chí văn hóa giao thông đường bộ còn quy định những ứng xử
cụ thể đối với lực lượng chức năng làm nhiệm vụ đảm bảo trật tự giao thông: Ứng xử văn minh, không sách nhiễu, tiêu cực khi thi hành công vụ; Hướng
Trang 8dẫn, giúp đỡ người tham gia giao thông, đặc biệt là người tàn tật, người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ…
Ông Nguyễn Văn Thuấn, Vụ trưởng Vụ An toàn giao thông, Bộ Giao thông Vận tải cho biết: “Việc ứng xử của các lực lượng chức năng khi thực hiện tuần tra, kiểm soát hoặc thanh tra xử lý hành vi vi phạm rất có tác dụng trong việc truyền bá, tuyên truyền Lực lượng chức năng cần thể hiện được vai trò người công bộc của nhà nước, thể hiện sự tôn trọng người tham gia giao thông Có thành ý hướng dẫn, giúp đỡ cho người tham gia giao thông biết hành vi sai phạm của mình.”
Có thể thấy việc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố Tiêu chí văn hóa giao thông đường bộ phần nào đáp ứng được mong mỏi của người dân về một môi trường giao thông an toàn, lành mạnh Tuy nhiên, điều khiến nhiều người quan ngại hiện nay đó là: Làm thế nào để các tiêu chí này đi vào cuộc sống xã hội khi các cơ quan chức năng chỉ dừng ở mức khuyến khích, động viên người dân thực hiện tiêu chí mà không có một chế tài nào kèm theo? Đây cũng là vấn đề được đề cập ngay từ những ngày đầu xây dựng Tiêu chí văn hóa giao thông đường bộ và vấp phải rất nhiều ý kiến trái chiều Nhiều người hóm hỉnh so sánh các Tiêu chí này như môn học Đạo đức tại trường phổ thông, ai ai cũng ra rả nói về sự cấp thiết của Đạo đức nhưng trên thực
tế thời lượng cũng như vị trí của môn học này lại chưa được coi trọng đúng mức
Giáo sư Hoàng Chương, chủ nhiệm Dự án văn hóa giao thông, Ủy ban an toàn giao thông quốc gia thẳng thắn: “Tôi đi làm hội thảo văn hóa giao thông mà buồn vô cùng vì những người lãnh đạo cấp cao của các tỉnh, thành không quan tâm Dù ông Chủ tịch là trưởng ban an toàn giao thông của tỉnh nhưng không bao giờ ông Chủ tịch nào đến hội thảo văn hóa giao thông Điều đó để thấy rằng nhận thức về văn hóa giao thông, an toàn giao thông không phải ai cũng nhận thức đúng Những người lãnh đạo chủ chốt nhất lại
ít quan tâm.”
Theo kinh nghiệm ở các quốc gia phát triển trên thế giới, chỉ khi người dân chấp hành nghiên chỉnh các quy định của pháp luật nhưng tai nạn giao thông vẫn tăng cao, thì họ mới triển khai văn hóa giao thông để đẩy lùi tai nạn giao thông Tức là văn hóa giao thông được hình thành trên cơ sở người dân đã
có thói quen tuân thủ luật giao thông Còn ở Việt Nam các tiêu chí văn hóa giao thông đường bộ lại được phát triển trong khi ý thức thực hiện luật giao thông còn nhiều bát nháo Về vấn đề này, ông Phạm Văn Thủy, Cục trưởng Cục văn hóa cơ sở, đơn vị trực tiếp xây dựng các tiêu chí cho rằng: Các tiêu chí văn hóa giao thông đường bộ nhằm nâng cao nhận thức để mỗi cá nhân
tự giác chấp hành quy định của pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông
Trang 9“Khi đưa ra tiêu chí văn hóa giao thông, mong muốn của những người soạn thảo cũng như của toàn xã hội là để thay đổi một phần về nhận thức của các đối tượng tham gia giao thông Hình thành nên thói quen, nét đẹp trong văn hóa giao thông.” - ông Phạm Văn Thủy cho biết
Thay đổi nhận thức, hình thành thói quen, nét đẹp trong văn hóa giao thông – không chỉ là mong muốn của những nhà quản lý hay những người xây dựng Tiêu chí văn hóa giao thông đường bộ, mà là mong muốn của bất cứ ai
về một môi trường giao thông an toàn, lành mạnh
Nhưng, liệu những biện pháp như tuyên truyền cổ động, kẻ vẽ pano áp phích, dựng tiểu phẩm sân khấu, tổ chức liên hoan tuyên truyền cũng như lồng ghép nội dung tiêu chí Văn hóa giao thông vào nội dung phong trào xây dựng gia đình văn hóa, làng văn hóa, tổ dân phố văn hóa… có quá chung chung để một môn học Đạo đức như Tiêu chí văn hóa giao thông có thể đi vào đời sống?
III. Điều kiện thực hiện:
Cơ sở hạ tầng và phương tiện giao thông ở nước ta do nhiều hạn chế mang tính lịch sử đã chậm hàng trăm năm so với các nước phát triển Nhiều con đường, nhiều cây cầu đã xuống cấp, hư hại ở mức độ báo động song vẫn được khai thác sử dụng Ở Việt Nam hiện tồn tại một thực tế là sự mất cân đối giữa số lượng phương tiện giao thông lưu thông trên đường và cơ sở hạ tầng kỹ thuật giao thông Bên cạnh sự thiếu đồng bộ, thiếu thốn và xuống cấp về cơ sở hạ tầng giao thông là vấn đề nhiều phương tiện giao thông cũ nát, không đảm bảo chất lượng, quá hạn sử dụng, không đảm bảo hệ số an toàn kỹ thuật vẫn được tham gia lưu thông trên đường
Cùng với những vấn đề trên là sự bùng nổ các phương tiện giao thông, nhất
là xe máy cá nhân Mặc dù nhà nước đã đưa vào sử dụng nhiều phương tiện giao thông công cộng như xe buýt song số lượng xe máy, xe đạp, xe ôtô và các phương tiện cá nhân khác vẫn ở trong tình trạng quá tải Trong khi đó cả nước mới chỉ dành một số ít quỹ đất cho phát triển giao thông
Bên cạnh những người dân, người tham gia giao thông có ý thức tốt, có văn hoá là bộ phận không nhỏ những dân, người tham gia giao thông có ý thức kém, thậm chí đáng báo động
Trang 10-Về kiểm tra xử lý vi phạm gia thông nhiều hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông chưa bị xử lý nghiêm minh, kịp thời Các văn bản luật pháp liên quan đến an toàn giao thông chưa hoàn thiện cho phù hợp với tình hình thực
tế Còn nhiều bất cập trong việc đào tạo,quản lý cấp giấy phép lái xe
Mặc dù trên cả nước đã có các hoạt động tuyên truyền, nâng cao ý
thức của người tham gia giao thông nói riêng và người dân nói chung về an
toàn giao thông; phê phán , lên án những hành vi thiếu đạo đức, thiếu văn hoá gây ra những hậu quả nghiêm trọng ;Cơ sở hạ tầng cũng được cấp nguồn vốn lớn để hoàn thiện nâng cấp nhưng không có nhiều hiệu quả, hơn nữa quá trình thi công xây dưng không được giám sý chặt chẽ gây chậm chễ, cản trở ùn tắc giao thông, thậm chí là tai nạn thi công…
Những điều này gây khó khăn không nhỏ tới viêc thực hiện bộ Tiêu chí Văn hóa giao thông đường bộ
IV Nguyên nhân của thực trạng Văn hoá giao thông ở
Việt Nam
Các vi phaạm giao thông thường gặp Việt Nam có nhiều vấn đề phức tạp
và khó giải quyết dứt điểm như không tuân thủ luật lệ giao thông; lấn chiếm vỉa hè lòng đường; tổ chức đua xe trái phép;v.v…Những vi phạm này đi
ngược lại với các tiêu chí của Tiêu chí Văn hóa giao thông đường bộ trong
phần chung như: Tự giác chấp hành pháp luật về giao thông; Đi đúng làn đường, phần đường quy định;Không tham gia đua xe và cổ vũ đua xe trái phép;…Và cả các tiêu chí trong phần riêng đặc biệt là trong các phần như: Đối với cư dân sinh sống ven đường giao thông; đối với chủ phương tiện tham gia giao thông; đối với người tham gia giao thông;…
Nguyên nhân thứ nhất là ý thức chấp hành luật an toàn giao thông
của người dân, người tham gia giao thông còn thấp dẫn đến thực trạng như
đã nói trên đây Ngoài ra còn một số vấn đề bức xúc như: học sinh không có giấy phép lái xe vẫn sử dụng xe máy; không thắt dây an toàn khi đi xe ôtô; dừng xe, đỗ xe, quay đầu xe không đúng quy định; đi xe búyt không nhường ghế cho người già, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai, người tàn tật; phóng nhanh; vượt ẩu; đi vào đường ngược chiều; uống rượu, bia trước khi điều khiển phương tiện cơ giới; không có tín hiệu xin đường khi chuyển làn chuyển hướng; không đi đúng phần đường của loại phương tiện điều khiển;