LUẬN ÁN VĂN HÓA CHÍNH TRỊ HỒ CHÍ MINH GIÁ TRỊ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Theo tác gi Song Thành:... Chính vì th mà Aristotle cho r ng, con ng i.

NGUY N H U L P

V¡N HO¸ CHÝNH TRÞ Hå CHÝ MINH - GI¸ TRÞ

Lý LUËN Vµ THùC TIÔN

LU N ÁN TI N S CHUYÊN NGÀNH: Chính tr h c

Hà N i - 2015

NGUY N H U L P

V¡N HO¸ CHÝNH TRÞ Hå CHÝ MINH - GI¸ TRÞ

Lý LUËN Vµ THùC TIÔN

LU N ÁN TI N S CHUYÊN NGÀNH: Chính tr h c

Mã s : 62 31 20 01

PGS.TS Nguy n V n V nh

Hà N i - 2015

L I CAM OAN

Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c a riêng tôi Các s li u, k t qu nêu trong lu n án là trung th c, có ngu n g c rõ ràng và c trích d n y theo quy nh.

TÁC GI

Nguy n H u L p

1.1 Các tài li u, công trình nghiên c u n c ngoài 111.2 Các tài li u, công trình nghiên c u trong n c 15

Ch ng 2: LÝ LU N V V N HÓA CHÍNH TR H CHÍ MINH 27

2.1 Khái ni m và c u trúc v n hóa chính tr H Chí Minh 272.2 Cách ti p c n v n hóa chính tr H Chí Minh 442.3 C s hình thành, phát tri n v n hóa chính tr H Chí Minh 56

i ng cán b lãnh o, qu n lý Vi t Nam hi n nay 148

K T LU N

DANH M C CÁC CÔNG TRÌNH C A TÁC GI Ã CÔNG

DANH M C TÀI LI U THAM KH O

156159160

M U

1 Tính c p thi t c a tài lu n án

Th c t ã cho th y, v n hóa có m t trong m i l nh v c c a i s ng, là s n

ph m c a ho t ng th c ti n, nh ng l i có vai trò ch o ho t ng th c ti n c acon ng i V n hóa là t ng hòa nh ng giá tr Chân, Thi n, M c v n ng vàsàng l c trong th c ti n cu c s ng qua nhi u th h S v n ng và sàng l c ócàng r ng v không gian, càng dài v th i gian, thì các giá tr còn l i càng sâu s c,

b n v ng và tính ph quát càng cao Vì th , v n hóa nói chung không ph i là s n

ph m c a con ng i v i tính cách cá nhân, b i m i cá nhân c th y th c ch t ch

là m t trong nh ng s n ph m sáng t o c a v n hóa, là n i bi u hi n c a v n hóa,

ch có vai trò b o t n và phát tri n v n hóa Tuy nhiên, trong s nh ng con ng i cánhân v i tính cách là s n ph m c a v n hóa l i có nh ng nhân v t tiêu bi u, xu tchúng, có kh n ng thâu thái, tích h p c các giá tr v n hóa c a c ng ng dân

t c và th i i B i v y, h là nh ng ng i góp ph n quan tr ng nh t trong vi c b o

t n, phát tri n và nâng n n v n hóa c a c ng ng, dân t c lên m t t m cao m i,

th m chí còn là nh h ng cho s phát tri n b n v ng c a c m t n n v n hóa

tr , ng chính tr và nhà n c Vì v y, xét n cùng, VHCT là v n hóa s d ngquy n l c, là ngh thu t cai tr hay ngh thu t lãnh o, là nhân t quy t nh

n s phát tri n, ti n b c a xã h i nói chung, n vi c b o m các quy ncon ng i và quy n dân t c nói riêng

V n hóa chính tr là nh ng giá tr c a t t ng cùng hành vi chính tr

c c ng ng th a nh n, chia s , v n d ng trong vi c thi t l p và v n hành

m t th ch chính tr nh t nh, nó c bi u hi n thông qua hành vi chính tr

c a m i công dân, tr c h t là các nhà chính tr chuyên nghi p, các lãnh tchính tr Vì v y, nghiên c u VHCT nói chung không th không nghiên c u vcon ng i chính tr , c bi t là nh ng lãnh t chính tr , nh ng v nhân c a l ch

s Vi t Nam, H Chí Minh là s n ph m c a VHCT Vi t Nam, nh ng c ng

là ng i ã nâng VHCT truy n th ng c a dân t c lên m t t m cao m i v i m t

ch t l ng m i Vì th , có th coi H Chí Minh là k t tinh nh ng gì t t p

nh t c a v n hóa Vi t Nam V i tính ch t cách m ng, nhân v n, vì s nghi pGPDT, gi i phóng giai c p, gi i phóng con ng i và xây d ng m t xã h i nhân

v n, ti n b , VHCT H Chí Minh ã và ang là m t trong nh ng i t ngnghiên c u có ý ngh a quan tr ng c a khoa h c chính tr Vi t Nam

V n hóa chính tr H Chí Minh c hình thành, phát tri n và hoàn thi ntrong su t quá trình ho t ng cách m ng c a Ng i, là m t b ph n c t lõi và

là ph ng di n n i b t nh t c a v n hoá H Chí Minh; là s n ph m c a s tích

h p, k th a, phát tri n VHCT c a c ng ng dân t c Vi t Nam, giá tr VHCT

c a nhân lo i, c bi t là giá tr VHCT c a ch ngh a Mác - Lênin trong i u

ki n c th c a Vi t Nam; có n i dung c t lõi là t t ng và hành ng nh m

th c hi n tri t quy n dân t c c b n và quy n con ng i chân chính; là n n

t ng c a t t ng, o c và phong cách c a Ng i; có giá tr lý lu n và th c

ti n to l n, là y u t n n t ng t o nên m i th ng l i mà cách m ng Vi t Nam ãgiành c M t khác, VHCT H Chí Minh luôn là s i ch xuyên su t ti ntrình cách m ng Vi t Nam, là h t nhân c t lõi và là ch t keo c k t m i con dân

n c Vi t thu c các giai c p, t ng l p khác nhau Nh ó mà t o nên ngu n

l c to l n, s c ánh b i các th l c xâm l c và góp ph n cùng loài ng i

ng n ch n và th tiêu hoàn toàn s tha hóa c a ch ngh a th c dân c trên th

gi i, a n c ta quá lên ch ngh a xã h i, áp ng yêu c u xây d ng m t

tr v n d ng, xác l p c s lý lu n cho vi c ho ch nh các ch tr ng, ng

l i c a ng c bi t, t khi ng C ng s n Vi t Nam phát ng cu c v n

ng H c t p và làm theo t m g ng o c H Chí Minh , t t ng và

t m g ng o c c a Ng i không ch là n i dung h c t p, làm theo mà còn

là i t ng nghiên c u c a nhi u c p, nhi u ngành, nhi u b môn khoa h c

M c dù v y, vi c nghiên c u, v n d ng và phát tri n các giá tr c a VHCT HChí Minh còn khá khiêm t n, ch a x ng v i t m vóc c a m t lãnh t chính tr

xu t s c, m t danh nhân v n hóa ki t xu t c a Vi t Nam Ph m trù VHCT HChí Minh g n ây ã c t ra và quan tâm nghiên c u M c dù v y, cáccông trình nghiên c u v VHCT H Chí Minh còn ang tr ng thái ti p c n

t ng n i dung n l , tính h th ng, khái quát còn h n ch Do ó, cho n nay

nh n th c v VHCT H Chí Minh ch a th c s rõ ràng và sâu s c, th m chícòn có nh ng quan i m khá khác nhau v vi c có hay không có VHCT HChí Minh

Th c ti n th gi i ã cho th y, s phát tri n c a m t dân t c ph thu c r t

l n vào s ng thu n xã h i và kh n ng quy t nhân tâm, trí tu , ti m n ng

c a m i t ng l p nhân dân nh m t o nên s c m nh t ng h p Tuy nhiên, s

ng thu n xã h i l i ph thu c vào tính ch t, ph m vi và m c c a n n dân

ch mà n n dân ch thì ph thu c vào th ch chính tr Cu i cùng, t t c

nh ng y u t trên ây l i ph thu c vào VHCT c a m t dân t c, t c là phthu c vào nh n th c, thái , trách nhi m c a m i ng i dân i v i quy n l cchính tr và kh n ng thi t k m t h th ng chính tr b o m quy n t do, dân

ch , phát huy c trí tu c a m i công dân

Hi n nay, n c ta ang quá lên CNXH, s nghi p i m i sau ch ng

ng g n 30 n m ã thu c nh ng k t qu to l n có ý ngh a l ch s Tuynhiên, nh ng k t qu ó còn h n ch và ch a t ng x ng v i ti m n ng, th

m nh c a t n c và con ng i Vi t Nam i m i chính tr ch a theo k p

i m i kinh t H th ng chính tr và n n dân ch ang có nh ng b t c pgây khó kh n cho vi c phòng ch ng tham nh ng và nâng cao s c m nh c a

b máy nhà n c, c n tr s phát tri n b n v ng c a dân t c, làm gi m sútlòng tin c a nhân dân i v i ng, e d a s t n vong c a ch Tr cyêu c u c a s nghi p xây d ng và phát tri n t n c trong th i k quá lên CNXH, VHCT H Chí Minh càng t rõ giá tr to l n i v i các ch thchính tr , tr c h t là cán b , ng viên Do ó, vi c nghiên c u và phát huygiá tr c a VHCT c a Ng i trong i s ng chính tr n c ta hi n naycàng tr lên c p thi t.

Nh ng lý do trên ây cho th y, vi c nghiên c u kh ng nh và làm sáng

t thêm các chi u c nh c a VHCT H Chí Minh là v n có ý ngh a to l n, góp

ph n gia t ng tri th c v khoa h c chính tr Vi t Nam nói chung, H Chí Minh

h c nói riêng Trên c s ó nh ng phát huy giá tr t t p c a VHCT H ChíMinh trong giai o n cách m ng m i Vì v y, nghiên c u sinh ch n v n :

V n hoá chính tr H Chí Minh - giá tr lý lu n và th c ti n làm tài lu n án

ti n s c a mình

V i tài ã l a ch n, tác gi lu n án xác nh m t s gi thuy t nghiên c u

sau ây: Th nh t, VHCT H Chí Minh là VHCT c a m t cá nhân, nh ng là cá

nhân tiêu bi u v i tính cách là m t lãnh t chính tr và là m t nhà qu n lý t i cao

c a dân t c Th hai, VHCT H Chí Minh là m t ch nh th , bao g m các giá tr v

t t ng, hành vi và nhân cách chính tr , có c u trúc và c tr ng riêng Th ba,

VHCT H Chí Minh là s n ph m c a s tích h p và phát tri n nhi u giá tr tiêu

bi u c a VHCT dân t c, nhân lo i và ch ngh a Mác - Lênin, trong ó VHCT Mác

- Lênin là y u t quy t nh Th t , VHCT H Chí Minh không ch có ý ngh a

nêu lên ý ngh a và m t s nh h ng xây d ng VHCT c a Ng i cho i ng cán

Cùng v i vi c t p trung nghiên c u, kh o sát các giá tr mà H Chí Minh

ã sáng t o ra trong s nghi p chính tr c a mình thông qua h th ng t li u, di

s n mà Ng i l i và các k t qu nghiên c u có liên quan d i góc ti p c nchính tr h c, lu n án s kh o sát các ánh giá c a ng C ng s n Vi t Nam v

ph m ch t chính tr , o c c a i ng cán b ng viên nói chung, cán blãnh o qu n lý nói riêng

4 C s lý lu n và ph ng pháp nghiên c u

4.1 C s lý lu n

C s lý lu n c a tài là h th ng nh ng quan i m c b n c a chngh a Mác - Lênin, t t ng H Chí Minh, ng C ng s n Vi t Nam vàcác lý thuy t v khoa h c chính tr , VHCT hi n i; v chính tr ; v v nhóa; v m i quan h gi a chính tr v i v n hóa và vai trò c a v n hóa i

v i s phát tri n xã h i nói chung, cách m ng xã h i ch ngh a nói riêng

4.2 Ph ng pháp nghiên c u

Trên c s ti p c n kh o sát tài li u v các v n có liên quan n VHCT HChí Minh và th c tr ng VHCT c a i ng cán b lãnh o, qu n lý Vi t Nam

hi n nay, tác gi s d ng ph ng pháp duy v t bi n ch ng và duy v t l ch s cùngcác ph ng pháp nghiên c u c th nh : Ph ng pháp h th ng; lôgích, l ch s ;phân tích, t ng h p; so sánh phù h p v i t ng nhi m v c th c a lu n án

5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a tài nghiên c u

- Góp ph n kh ng nh tính toàn di n c a di s n H Chí Minh và s c n thi t

ph i xây d ng VHCT H Chí Minh cho i ng cán b lãnh o, qu n lý Vi tNam hi n nay

6 K t c u c a án

Ngoài ph n m u, k t lu n, danh m c tài li u tham kh o và ph l c Lu n

án c k t c u thành 4 ch ng, 9 ti t

Ch ng 1

T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U TÀI

1.1 CÁC TÀI LI U, CÔNG TRÌNH NGHIÊN C U N C NGOÀI

1.1.1 Các nghiên c u liên quan n v n hóa chính tr

V n hóa chính tr v i tính cách là nh ng giá tr c a chính tr g n li n v i

v n giành, gi và s d ng quy n l c chính tr , quy n l c nhà n c b o

m cho s n nh và phát tri n c a xã h i Do ó, VHCT ra i t r t s m c

ph ng ông và ph ng Tây, g n li n v i s ra i c a giai c p và nhà n c.

Th c t cho th y, nh ng quy nh v các m i quan h và cách ng x gi a con

ng i v i ch chính tr mà h ang s ng ã c các nhà t t ng chính tr

c i nh Kh ng T , Lão T , Hàn Phi T , Plato, Aristotle c p n, và ngày nay nh ng t t ng ó v n ang là i t ng nghiên c u c a khoa h c chính tr nhi u n c trên th gi i.

M c dù không tr c ti p bàn v VHCT nh ng hai tác gi n i ti ng ccoi là cha c a t t ng nhà n c pháp quy n ph ng Tây là

Montesquieu (1689 - 1775) v i tác ph m Tinh th n pháp lu t và Rousseau

(1712 1778) v i tác ph m Bàn v kh c xã h i là nh ng nghiên c u có

nh h ng l n n các nghiên c u chính tr nói chung, VHCT nói riêng c acác nhà khoa h c chính tr trên th gi i

K th a tri th c chính tr c a các nhà t t ng i tr c, các nhà kinh i n c a ch ngh a Mác - Lênin ã lu n gi i m t cách khoa h c và cách m ng v tính t t y u khách quan c a chính tr trong khi xã h i còn giai c p và u tranh giai c p; v vai trò c a chính tr trong i s ng xã h i; v m i quan h gi a cá nhân, c ng ng v i chính tr ;

v quy lu t v n ng phát tri n c a hình thái kinh t - xã h i kéo theo s phát tri n c a chính tr và òi h i s ng x c a con ng i v i s phát tri n ó M c dù ch a i sâu nghiên c u nh m a ra m t nh ngh a y v VHCT nh ng toàn b t t ng và hành ng chính tr c a C.Mác, Ph ngghen và V.I.Lênin là m t ph n quan tr ng trong tinh hoa VHCT c a nhân lo i Vì v y, t t ng và hành ng chính tr c a các nhà kinh

i n Mác - Lênin là n n t ng t t ng, nh h ng l p tr ng giai c p và ph ng

h ng cho các nghiên c u v chính tr và VHCT.

M c dù v n chính tr nói chung, VHCT nói riêng ra i r t s m, nh ng trong m t th i gian dài, nó ch c nghiên c u v i tính cách là m t b ph n h p thành c a tri t h c hay các môn khoa h c xã h i khác T sau Chi n tranh th gi i

th hai, chính tr h c v i tính cách là m t khoa h c c l p, chuyên nghiên c u v chính tr m i th c s ra i ph ng Tây và ngay khi ra i, VHCT ã là m t i

t ng nghiên c u có v trí quan tr ng c a ngành khoa h c xã h i này.

Các công trình nghiên c u tiêu bi u c a các h c gi n c ngoài có liên quan

tr c ti p n VHCT nh : Cu n The Civic Culture - Political Attitudes and Democracy in Five Nations (V n hoá công dân - Nh ng thái chính tr và n n dân ch n m qu c gia) c a Almond G và Verba S [115] Cu n Modern Politics

(Chính tr hi n i) c a Row E [120] Cu n Modern Politics and Government (Chính tr hi n i và Chính ph hi n i) c a Ball A.R [116] Cu n Democracy in America (Dân ch M ) c a Tocqueville A [122] Cu n Political Culture (v n hóa

chính tr ) c a Walter A Rosenbaum [123].

Trong các công trình nêu trên, áng chú ý nh t là công trình nghiên c u c a Almond G và Verba S ây là tác ph m chuyên kh o c a hai nhà chính tr h c

ng i M , ã t n n t ng u tiên cho các nghiên c u v n hóa chính tr c a th

gi i hi n i Nghiên c u này ra i t nhu c u khái quát các c tính VHCT c a

m t s n n dân ch khác nhau ph ng Tây, trên c s ó ch ra nh ng y u t quan tr ng nh t b o m s n nh chính tr c a ch dân ch , t do Công trình này d a trên khuôn m u c a m t nghiên c u chính tr h c so sánh, nh ng ây VHCT c xác nh là i t ng nghiên c u trung tâm Các tác gi ã t ph m trù VHCT trong ph m vi qu c gia, dân t c xem xét, trên c s ó a ra nh ngh a, cách ti p c n và tiêu chí phân lo i M c dù v y, tác ph m này ch a c p

n VHCT c a cá nhân.

Tuy nhiên, trong cu n Political Culture, Walter A Rosenbaum ã chia

VHCT thành hai c p cá nhân và t p th : c p cá nhân, VHCT t p trung khía c nh tâm lý; và c p t p th , VHCT t p trung vào s nh h ngchính tr c a s ông Walter A Rosenbaum còn chia s nh h ng y thành

ba lo i: th nh t, nh h ng v c u trúc chính quy n, bao g m hai khía c nh:

i v i th ch và i v i các thành t u c a chính ph ; th hai, nh h ng v

các y u t khác trong h th ng chính tr nh : b n s c chính tr , s tin t ng

trong l nh v c chính tr và lu t l trong sinh ho t chính tr ; th ba, nh h ng

v các ho t ng chính tr c a cá nhân bao g m (thái và cách th c tham gia

c ng nh ý th c v tính hi u qu c a s tham gia vào chính tr ) Nh v y, cu nsách ã c p n VHCT cá nhân, nh ng m i ch ti p c n nh ng bi u hi n c

th c a nó trong i s ng chính tr c a cá nhân mà ch a làm rõ s hình thành,

v n ng, phát tri n và vai trò c a nó v i VHCT c ng ng

Ngoài các công trình l n trên ây, còn có các bài báo và t p chí nghiên c u

v VHCT nh : Bài Comparative Political System (H th ng chính tr so sánh)

c a Almond G [114] Bài Political Cutulre (V n hóa chính tr ) c a Pye L [118] Bài Choosing Preferences by Constructing Institutions: A cultural Theory of Preference Formation (L a ch n s thích b ng vi c xây d ng các th ch : m t lý

thuy t c a h th ng a thích), trong: American Political Science Review c a

Wildavsky, Aaron [124] Bài Political Culture and Public opinion (V n hóa chính tr và ý ki n c ng ng), trong: Politics and the American future, Dilemmas

of Democracy, c a Harrigan J.J [117] Bài Political Culture and Political

Pyschology (V n hóa chính tr và tâm lý chính tr ), trong Comparative politics: A global Introduction, c a Sodaro M.J [121].

Nhìn chung vi c nghiên c u VHCT n c ngoài, c bi t là châu

Âu c b t u s m, nh ng theo Ph m H ng Tung, tác gi cu n sách V n

hóa chính tr và l ch s d i góc nhìn v n hóa chính tr : trên l nh v c

Vi t Nam h c, cho t i nay ch a xu t hi n nghiên c u chuyên bi t nào c a

gi i h c gi ph ng Tây v v n hóa chính tr Vi t Nam [104, tr.132] M tkhác, m c dù có r t nhi u tác ph m vi t v các chính tr gia n i ti ng

nh ng s các công trình nghiên c u chuyên sâu v cá nhân, hay lãnh tchính tr c th d i góc ti p c n VHCT v n còn h n ch

1.1.2 Các nghiên c u liên quan n VHCT H Chí Minh

H Chí Minh là lãnh t chính tr c a nhân dân Vi t Nam, tuy nhiên quá trình

ho t ng cách m ng c a Ng i ã l i nhi u d u n sâu m trong lòng b n bè

qu c t M t khác, nh ng giá tr nhân v n, nhân o trong t t ng và hành ng

chính tr c a Ng i ã v t kh i ph m vi qu c gia, mang t m vóc qu c t và nhân

lo i Chính vì v y, vi c tìm hi u, nghiên c u v Ng i ã c các nhà chính tr ,nhà khoa h c n c ngoài v i l p tr ng giai c p khác nhau quan tâm sâu s c ngay

t khi Ng i còn s ng c bi t, sau khi H Chí Minh qua i và c c ng ng

qu c t vinh danh là anh hùng gi i phóng dân t c, nhà v n hóa l n c a Vi t Nam,các nghiên c u, ánh giá c a các chính tr gia, các h c gi n c ngoài v Ng icàng tr nên phong phú

Cu n sách vi t v H Chí Minh và xu t b n t khi Ng i còn s ng ó là cu n

H Chí Minh c a tác gi Jean Lacouture - m t nhà báo, nhà s h c và nhà v n

Pháp V i 270 trang sách c c u trúc thành 15 ch ng, cu n sách ã khái quátkhá y v ti u s chính tr H Chí Minh Tác ph m ã kh c h a chân dung c a

m t v lãnh t mà tác gi ánh giá là m t trong nh ng nhà Qu c t C ng s n l i l c

nh t trong m i th i i

M t công trình nghiên c u c a h c gi n c ngoài c cho là y nh t v

H Chí Minh, ó là cu n H Chí Minh - M t cu c i c a tác gi ng i M

William J Duiker Cu n sách ã c nhà xu t b n Hyperion, New York xu t b n

n m 2000, và c Phòng Phiên d ch - B ngo i giao Vi t Nam d ch sang ti ng

Vi t n m 2001 Tác ph m ã trình bày khá t m nh ng t t ng và ho t ng th c

ti n chính tr c a H Chí Minh d i góc ti p c n s h c g n li n v i b i c nh c

th M c dù ch a c chính th c xu t b n t i Vi t Nam, nh ng cu n sách là tài

li u tham kh o r t b ích v cu c i, s nghi p chính tr c a H Chí Minh

Cu n sách H Chí Minh M t biên niên s , c a Hellmut Kapfenberger [29],

v i k t c u 25 ch ng và m t biên niên s v H Chí Minh, tác gi ã làm n i b t

t m vóc nh ng giá tr và óng góp v i không th ph nh n c a Ng i không ch

ph m vi qu c gia mà còn trên bình di n qu c t M c dù không ti p c n d i góc VHCT nh ng cu n sách ã cho th y, cu c i, nhân cách và t t ng H ChíMinh không ch soi ng cho s nghi p cách m ng c a nhân dân Vi t Nam màcòn là ngu n c v , khích l to l n i v i s nghi p gi i phóng dân t c, gi i phónggiai c p và gi i phóng con ng i trên th gi i

Cu n sách c a Nguy n ài Trang - m t nhà nghiên c u ng i Vi t Nam

ang sinh s ng và làm vi c t i Cana a có tiêu , H Chí Minh - Nhân v n và

phát tri n, v i 395 trang sách c k t c u thành 7 ch ng, tác gi ã làm n i

b t lý t ng và ph ng pháp chính tr H Chí Minh M c dù không c p tr c

ti p n VHCT c a Ng i, nh ng cu n sách là tài li u b ích v nhân cáchchính tr H Chí Minh

1.2 CÁC TÀI LI U, CÔNG TRÌNH NGHIÊN C U TRONG N C

c a Ng i ã c các lãnh o ng, Nhà n c, cùng nhi u nhà khoa h c trong

và ngoài n c tìm hi u, nghiên c u Trong s các tác ph m ã công b liên quan

n VHCT và VHCT H Chí Minh có nh ng công trình sau:

1.2.1 Các tài li u, công trình nghiên c u liên quan n lý lu n v v n hóa chính tr H Chí Minh

- Các sách liên quan n lý lu n v VHCT H Chí Minh:

Tr c h t ph i k n các công trình nghiên c u c a các lãnh o ng, Nhà

n c có liên quan n chính tr , VHCT và VHCT H Chí Minh v i các tác ph m

n i b t nh : cu n Ch t ch H Chí Minh m t con ng i, m t dân t c, m t th i i,

m t s nghi p, c a Ph m V n ng [18]; cu n Nh ng nh n th c c b n v t

t ng H Chí Minh, c a Ph m V n ng [19]; cu n T t ng H Chí Minh và cách m ng Vi t Nam, c a i t ng Võ Nguyên Giáp [22].

Trên ây là nh ng công trình c a các nhân ch ng l ch s , nh ng h c trò xu t

s c, thân c n, g n g i và ã cùng v i H Chí Minh ch o phong trào cách m ng

Vi t Nam, t ng b c hi n th c hóa các m c tiêu chính tr c a con ng cách m ng

vô s n là LDT g n li n v i CNXH mà Ng i ã l a ch n Nh ng tác ph m này ã ánh giá sâu s c, trung th c, quá trình c ng hi n c a Ch t ch H Chí Minh trên nhi u l nh v c, bao quát trên ph m vi r ng l n v chính tr , kinh t , quân s , ngo i giao c a t t ng H Chí Minh Tuy v y, ch a có công trình nào chuyên sâu nghiên

c u v VHCT c a Ng i.

M t trong nh ng công trình khoa h c có liên quan m t thi t n chính tr ,

VHCT ó là cu n sách: Lu t hi n pháp và chính tr h c c a Nguy n v n Bông [7].

M c dù v i l p tr ng phi vô s n và thái i l p v i quan i m mácxít và mô hình nhà n c xã h i ch ngh a, nh ng n i dung cu n sách là nh ng nh n th c và

lu n gi i khá khoa h c v nh ng v n quan tr ng c a chính tr h c nh : v chính quy n và t ch c chính quy n, v hi n pháp, v nh ng hình th c tham gia chính tr

và v nh ng th ch chính tr tiêu bi u c châu Âu và châu Á Do ó, cu n sách là tài li u tham kh o c n thi t cho tài này Tuy nhiên, cu n sách ch a tr c ti p bàn

n VHCT và VHCT H Chí Minh.

- Nh ng công trình c a các nhà khoa h c có các tác ph m tiêu bi u:

Cu n S phát tri n c a t t ng Vi t Nam t th k XIX n Cách m ng Tháng Tám - (t p III) Thành công c a ch ngh a Mác - Lênin, t t ng H Chí Minh, c a Tr n V n Giàu [26], b ng cách ti p c n lôgích và l ch s , cu n sách ã

c p m t cách sâu s c, toàn di n vai trò c a H Chí Minh trong vi c xác nh con

ng c u n c, l a ch n h t t ng vô s n và truy n bá vào Vi t Nam chu n

b các i u ki n c n và cho cách m ng n ra và giành c các m c tiêu chính tr

ã xác nh Cu n sách cho th y quá trình v n ng phát tri n c a t t ng H Chí Minh và s hi n th c hóa t t ng ó trong th c ti n cách m ng Vi t Nam t khi

Ng i ra i tìm ng c u n c n m 1911 n khi Cách m ng Tháng tám thành công và s ra i c a n c Vi t Nam Dân ch C ng hòa cùng v i vi c công b b n Tuyên ngôn c l p vào ngày 02-9-1945 M c dù toàn b nh ng quan i m, t

t ng và hành ng chính tr c a H Chí Minh mà cu n sách c p n là m t s nghi p v n hóa, h ng n các m c tiêu v n hóa, nh m mang l i m t n n chính tr

th a mãn nhu c u và b o v quy n l i chính tr c a nhân dân Vi t Nam Tuy nhiên, tác gi cu n sách ch a có ý nh khái quát nh ng giá tr c a t t ng và hành ng cách m ng ó thành VHCT H Chí Minh.

Cu n T t ng H Chí Minh v xây d ng n n v n hoá m i Vi t Nam, c a Bùi

ình Phong (ch biên) [81] ã trình bày quá trình hình thành, nh ng n i dung c

b n c a t t ng H Chí Minh v xây d ng n n v n hóa m i Vi t Nam và v n d ng

t t ng ó vào xây d ng n n v n hóa m i trong th i k y m nh công nghi p hóa, hi n i hóa M c dù tác gi không tr c ti p bàn v VHCT mà ch c p n

t t ng H Chí Minh v xây d ng n n v n hóa m i Vi t Nam Tuy nhiên, có th

th y t t ng H Chí Minh v n n v n hóa m i Vi t Nam là m t n i dung quan

v v n hóa và con ng i; nh ng v n chung c a v n hóa và n n v n hóa m i; t

t ng H Chí Minh v các l nh v c c a v n hóa; t t ng H Chí Minh v con ng i

và xây d ng con ng i m i; v n hóa, con ng i Vi t Nam hi n nay và yêu c u phát tri n v n hóa, xây d ng con ng i trong s nghi p công nghi p hóa, hi n i hóa; phát tri n v n hóa và xây d ng con ng i Vi t Nam theo t t ng H Chí Minh Trong ó, tác gi có c p n t t ng H Chí Minh v VHCT, a ra quan ni m

v VHCT và nh n nh r ng: VHCT không ch trong t t ng chính tr mà còn trong ho t ng chính tr th c ti n c a H Chí Minh và s th ng nh t ó t o thành VHCT c a Ng i Sau ó, tác gi c ng ch ra m t s n i dung c b n c a t t ng chính tr H Chí Minh nh : t t ng v m c tiêu chính tr ; v dân; v m i quan h

gi a ng, Nhà n c v i nhân dân Nh v y, cu n sách m i ch c p m t s n i dung c a t t ng chính tr v i tính cách là b ph n c u thành VHCT H Chí Minh.

Cu n S phát tri n c a t t ng chính tr Vi t Nam th k X-XV, c a Nguy n

quan n v n hóa và VHCT, trong ó ba chuyên lu n u có liên quan tr c ti p n tài chuyên lu n th nh t, tác gi ã trình bày m t s khái ni m và cách ti p

c n VHCT c a khoa h c chính tr ph ng Tây; ch ra m i quan h và vai trò c a

cá nhân i v i VHCT và cho r ng, do s khác nhau v v trí, vai trò c a m i cá nhân trong ho t ng chính tr , nên không th kh o sát c tính chính tr c a t t c các cá nhân nh ng c n thi t ph i nghiên c u nh ng cá nhân tiêu bi u, n i b t theo cách ti p c n t trên xu ng và cùng v i cách ti p c n t d i lên có nh ng lý

gi i cân b ng, th c ch ng chuyên lu n th hai, tác gi trình bày m i quan h

gi a môi tr ng chính tr , h th ng chính tr , quá trình chính tr và VHCT Trong chuyên lu n th ba, tác gi trình bày m t s cách ti p c n nghiên c u và lu n i m

c a m t s h c gi tiêu bi u ph ng Tây v VHCT Tóm l i, cu n sách ã trình bày m t s khái ni m, cách ti p c n và s c n thi t ph i nghiên c u VHCT nói chung, VHCT c a nh ng cá nhân tiêu bi u nói riêng nh ng do m c tiêu nghiên c u,

cu n sách ch a c p n VHCT H Chí Minh.

Cu n Chính tr h c - Nh ng v n lý lu n và th c ti n, do Nguy n V n

Huyên (Ch biên) [38] ã c p n nh ng v n v VHCT và con ng i chính tr

v i nh ng n i dung c th nh : quan ni m và b n ch t c a VHCT, c tr ng, n i dung, gi i pháp xây d ng VHCT Vi t Nam hi n nay; t t ng chính tr ph ng ông và ph ng Tây v ph m ch t c a ng i lãnh o chính tr ; b n l nh chính tr

H Chí Minh và quan i m H Chí Minh v ngh thu t ho t ng chính tr Có th

th y, m c dù ã c p nh ng cu n sách m i ch d ng l i m t s bi u hi n c th trong VHCT H Chí Minh.

Cu n H Chí Minh v n hóa và phát tri n, c a Ph m Ng c Anh và Bùi ình

Phong [2] bao g m hai ph n: ph n 1, H Chí Minh và v n hóa; ph n 2, t t ng H Chí Minh v con ng i và phát tri n Cu n sách ã trình bày t t ng H Chí Minh

v xây d ng n n v n hóa m i; v v n hóa chính tr H Chí Minh; v n hóa o c

H Chí Minh; t t ng H Chí Minh v quy n con ng i, v giáo d c, v báo chí cách m ng, v tính v n hóa trong thi t k b máy nhà n c và ph ng h ng v n

d ng các t t ng ó trong i u ki n hi n nay Vi t Nam c bi t, trong m i trang sách (t 61-71), các tác gi ã i sâu trình bày VHCT và VHCT H Chí Minh Tuy nhiên, các tác gi m i ch d ng l i vi c khái quát m t s cách nhìn nh n và

a ra quan ni m ban u v VHCT và nh n nh v quá trình hình thành, phát tri n, hoàn thi n c a VHCT H Chí Minh.

Cu n T t ng chính tr c a C.Mác, Ph ngghen, V.I.Lênin và H Chí Minh (Sách chuyên kh o) c a Lê Minh Quân [88] bao g m b y ch ng, chia làm ba

ph n: ph n th nh t trình bày t t ng chính tr c a C.Mác, Ph ngghen, Lênin và

H Chí Minh; ph n th hai trình bày m t s tác ph m c a C.Mác, Ph ngghen, Lênin và H Chí Minh v chính tr ; ph n th ba, tác gi khái quát m t s tác ph m

c a C.Mác, Ph ngghen và V.I.Lênin v u tranh b o v , phát tri n t t ng chính

tr c a ch ngh a Mác Cu n sách không ch là ngu n tri th c quan tr ng góp ph n

lu n gi i ngu n g c, b n ch t cách m ng c a t t ng chính tr H Chí Minh nói riêng, VHCT H Chí Minh nói chung mà còn cho phép ti p c n VHCT H Chí Minh t góc giá tr c a nh ng t t ng chính tr

Cu n H Chí Minh nhà v n hoá ki t xu t, c a Song Thành [96] bao g m 16

ch ng, c p m t cách toàn di n v v n hóa H Chí Minh, trong ó có ch ng

th 5 bàn tr c ti p vào VHCT H Chí Minh Trong ch ng này, sau khi trình bày khái ni m, c u trúc và vai trò c a VHCT nói chung i v i s phát tri n t n c, tác gi ã trình bày c s hình thành và h quan i m VHCT H Chí Minh M c dù

v y, tác gi m i t m rút ra nh ngh a v VHCT nói chung mà ch a a ra m t khái

ni m c th v VHCT H Chí Minh M t khác, ây, VHCT H Chí Minh c nhìn nh n v i tính cách là m t t p h p các quan i m, t t ng nh m th c hi n các

m c tiêu, lý t ng chính tr mà Ng i ã xác nh V c s hình thành VHCT H Chí Minh, theo tác gi , VHCT H Chí Minh c hình thành tr c h t là t nh ng giá tr VHCT truy n th ng Vi t Nam và sau khi ra n c ngoài kh o sát th gi i, H Chí Minh ti p nh n thêm nh ng giá tr m i m và ti n b c a VHCT ph ng Tây.

Trong cu n T t ng H Chí Minh v phát tri n v n hóa và con ng i, do

ng Xuân K (ch biên) [43], trong ph n th hai (ch ng 2): T t ng H ChíMinh v các l nh v c c a v n hóa, các tác gi ã c p n VHCT, a ra khái

ni m chính tr và VHCT V c s hình thành c a VHCT H Chí Minh, các tác gi

kh ng nh: Ti p thu ch ngh a Mác - Lênin, ng th i k th a nh ng truy n th ng

v n hóa t t p c a dân t c, thâu thái tinh hoa v n hóa nhân lo i, H Chí Minh ãxác l p m t h th ng t t ng chính tr mang tính cách m ng tri t , tính khoa h csâu s c và tính nhân v n cao c

Nh ng tác ph m nêu trên ã c p m t cách khá toàn di n v VHCT nóichung và VHCT Vi t Nam nói riêng Nhi u tác ph m ã làm rõ s phát tri n c a t

t ng chính tr Vi t Nam, nh ng giá tr c a VHCT truy n th ng Vi t Nam c

bi t, m t s tác gi ã tr c ti p c p n VHCT H Chí Minh nh ng khía c nh

và ph m vi nh t nh Tuy v y, ch a có m t công trình c l p, nghiên c u chuyênsâu v VHCT H Chí Minh

- Ngoài ra còn có khá nhi u các nghiên c u ã công b trên các báo, t p chí,

k y u h i th o khoa h c có liên quan n VHCT và VHCT H Chí Minh nh : Bài

Phát huy u th c a n n v n hoá chính tr Vi t Nam t o ng l c cho công cu c i

m i, c a tác gi Tr n Ng c Hiên [30] Bài V n hoá và v n hoá chính tr t cách ti p

c n c a tri t h c chính tr mácxít, c a Nguy n V n Huyên [36] Bài V n hóa ng

- nh n th c và v n t ra, c a Nguyên Ph ng [86] Trong bài này, tác gi

kh ng nh: V n hóa ng là m t b ph n c a v n hóa chính tr ; trong i u ki n

và c i m c a h th ng chính tr Vi t Nam, c p n VHCT chính là c p n

v n hóa ng và c ng ch rõ: i m n i b t trong quan ni m c a H Chí Minh v

v n hóa chính tr là t t ng v dân và T t ng v n hóa chính tr , v n hóa ng

c a H Chí Minh có ý ngh a là c s lý lu n cho vi c nghiên c u v n hóa chính tr ,

v n hóa ng ngày nay

Tóm l i, ph n l n các công trình ã công b ch y u nhìn nh n VHCT H ChíMinh góc t t ng Do v y, nh ng t t ng v Dân, v Nhà n c, v ng,

v m i quan h gi a ng, Nhà n c v i nhân dân, c bi t là trong i u ki n ng

c m quy n c coi là nh ng y u t c u thành VHCT H Chí Minh M t s ít côngtrình ã coi VHCT H Chí Minh là s th ng nh t gi a t duy v i hành ng nh ng

c ng ch a i sâu làm rõ c u trúc c a s th ng nh t ó V n c s hình thànhVHCT H Chí Minh ã c nhi u tác gi c p nh ng m i d ng l i vi c nhdanh nh ng ti n , nh ng y u t c u thành ngu n g c c a VHCT H Chí Minh

mà ch a i sâu phân tích vai trò c a các y u t ó; nh t là ch a làm rõ m i quan h

bi n ch ng gi a truy n th ng v i hi n t i, gi a c ng ng v i cá nhân, gi a kháchquan v i ch quan trong vi c hình thành VHCT H Chí Minh Vì v y, d i góc khoa h c chính tr , tác gi lu n án m nh d n coi VHCT H Chí Minh là i t ng

nghiên c u c l p nh m góp ph n kh c h a chân dung nhà chính tr chuyênnghi p, nhà v n hóa c a t ng lai và g i m m t cách ti p c n m i v VHCT c a

cá nhân nói chung, c a lãnh t chính tr nói riêng

1.2.2 Các tài li u, công trình nghiên c u liên quan n c tr ng và giá

tr c a v n hóa chính tr H Chí Minh

+ Các sách liên quan n c tr ng và giá tr c a VHCT H Chí Minh:

Trong cu n H Chí Minh v n hóa và phát tri n, c a Ph m Ng c Anh và

Bùi ình Phong [2], các tác gi ã ch ra bi u hi n c a VHCT H Chí Minh là:

n m ch c linh h n c a ch ngh a Mác và hoàn c nh c th c a t n c xác

nh m c tiêu cách m ng; cao quy n l c c a nhân dân; luôn khách quan,trung th c, nh n rõ úng - sai, t t - x u, thi n - ác, có t duy phê phán, sáng t o

v i b n l nh và cái tâm, cái trí c a ng i c ng s n; VHCT H Chí Minh là s

th ng nh t gi a t duy v i hành ng và luôn chú tr ng xây d ng v n hóa c a

ng c m quy n Cu n sách không ph i là m t tác ph m chuyên bàn v VHCT

H Chí Minh, do v y n i dung này ch c c p v i tính cách là m t b

ph n c u thành c a v n hóa H Chí Minh và c ng m i ch t p trung phân tích

m t s bi u hi n c th c a VHCT H Chí Minh

Cu n H Chí Minh nhà t t ng l i l c, c a Song Thành [95], v i ba

ph n, g m hai m i ch ng, cu n sách ã làm n i b t hình nh, v trí, vai trò

c a H Chí Minh trong ti n trình cách m ng Vi t Nam Tác gi ã làm rõ quan

ni m và tiêu chí c a m t nhà t t ng, khái quát nh ng c ng hi n sáng t o v

t t ng, lý lu n c a H Chí Minh i v i cách m ng Vi t Nam và kh ng nhgiá tr th i i c a nh ng t t ng ó làm rõ v th nhà t t ng l i l c c acách m ng Vi t Nam Cu n sách ã trình bày nh ng n i dung c b n c a t

t ng H Chí Minh theo m t h th ng lôgích, t vi c xác nh m c tiêu chính

tr , l a ch n con ng, xác nh ph ng pháp, chu n b l c l ng và xác nh

nh ng n i dung c b n c n thi t l p trong xây d ng ch xã h i m i sau khigiành LDT c bi t, tác gi ã khái quát nh ng sáng t o lý lu n làm lên t mvóc nhà t t ng H Chí Minh nh : sáng t o trong gi i quy t m i quan h gi a

dân t c và giai c p trong cách m ng gi i phóng dân t c thu c a; sáng t otrong l a ch n, v n d ng và phát tri n lý lu n Mác - Lênin; sáng t o trong xây

d ng ng ki u m i m t n c thu c a, n a phong ki n; sáng t o trong l a

ch n và thi t k mô hình nhà n c; sáng t o trong xác nh con ng, bi npháp quá lên CNXH; sáng t o trong ngh thu t chính tr M c dù ch a

c p tr c ti p, nh ng b ng vi c ch ra nh ng sáng t o lý lu n ó ã làm toát lên

b n ch t, n i dung và giá tr c a VHCT H Chí Minh

Tác ph m c p m t cách toàn di n nh t v n i dung VHCT H Chí Minh là

tác ph m H Chí Minh nhà v n hóa ki t xu t, c a Song Thành [96] Trong cu n

sách, tác gi ã nêu nên m t h quan i m VHCT H Chí Minh, ó là: Dân là g c,dân là ch , chính tr sáng su t là chính tr c lòng dân ; l y i oàn k t toàndân t c làm s c m nh n n t ng; thi hành m t n n chính tr liêm khi t, k t h p ch t

ch c tr v i pháp tr ; kiên trì giáo d c o c g n v i cao vai trò c a pháp

lu t, th c hi n c tr i ôi v i pháp tr ; tôn tr ng hi n tài, tin dùng trí th c; su t

i ph n u tr thành nhà chính tr sáng su t, ng i công b c, t n t y c a nhândân M c dù v y, cu n sách ch t p trung phân tích VHCT H Chí Minh d i góc

t t ng mà thôi

Cùng v i vi c lu n gi i n i dung, các nhà khoa h c ã nh n nh, VHCT HChí Minh có giá tr nh là y u t quy t nh t o nên s nghi p c a Ng i và th ng

l i c a cách m ng Vi t Nam Trong cu n T t ng H Chí Minh v phát tri n v n

hóa và con ng i, c a ng Xuân K [43], tác gi a ra ánh giá khái quát:VHCT H Chí Minh ã có ý ngh a to l n trong su t ti n trình cách m ng Vi t Nam

Nó v n ang nh h ng cho vi c xây d ng m t n n v n hóa r t chính tr và m t

n n chính tr r t v n hóa khi t n c b c vào th k XXI M c dù v y, v n giá

tr c a VHCT H Chí Minh ch a c trình bày m t cách có h th ng và sâu s c

th y c ý ngh a, t m quan tr ng c bi t c a VHCT H Chí Minh trong ti ntrình cách m ng Vi t Nam và s c n thi t ph i xây d ng VHCT H Chí Minh cho

i ng cán b lãnh o, qu n lý và phát huy VHCT c a Ng i trong i s ngchính tr n c ta hi n nay

+ Các báo, t p chí và k y u h i th o khoa h c có liên quan:

Trong bài V n hóa lãnh o - qu n lý trong t t ng H Chí Minh, c a Bùi

Nguy n [72], tác gi ã kh ng nh: V n hóa lãnh o - qu n lý thu c ph m trùVHCT, c nh n th c trong i u ki n ng c m quy n và, t t ng H Chí Minh

v v n hóa lãnh o - qu n lý là m t h th ng quan i m sâu s c c a Ng i v

nh ng giá tr trong lãnh o - qu n lý, th hi n trí tu , b n l nh, trình ng i và

m c c vun tr ng c a ng c m quy n, Nhà n c pháp quy n và ng ilãnh o - qu n lý V i cách ti p c n nh trên, tác gi bài vi t m c dù không c ptoàn di n và tr c ti p, nh ng ã gián ti p kh ng nh t t ng H Chí Minh v v nhóa lãnh o - qu n lý là m t b ph n c u thành n i dung VHCT H Chí Minh

Trong bài Nhân dân: M t ph m trù v n hóa chính tr H Chí Minh, c a Bùi ình

Phong[84], tác gi kh ng nh: ph ng ông hay ph ng Tây u c p t i ph mtrù dân trong VHCT Nh ng dân nh là m t ph m trù trong VHCT H Chí Minh

có s c thái riêng ó là VHCT dân quy n , dân sinh , dân trí , dân ch Trong

ph m vi bài vi t này, tác gi ã i sâu phân tích m t trong nh ng c tr ng c b n

c a VHCT H Chí Minh ó là tính nhân v n, nhân o sâu s c và t t c vì nhân

dân Bài V n hoá H Chí Minh - giá tr và ý ngh a, c a Hoàng Chí B o [4] Trên c

s khái quát nh ng nét chính trong s nghi p cách m ng H Chí Minh, tác gi ã

ch ra cách ti p c n và nêu lên ba lo i hình c b n, n i b t nh t c a v n hóa H ChíMinh ó là: v n hóa chính tr , v n hóa o c và v n hóa ng x c p n giá

tr và ý ngh a c a VHCT H Chí Minh, tác gi kh ng nh: H Chí Minh ã adân t c Vi t Nam vào hàng ng các dân t c tiên phong c a th i i, có m t m tcách x ng áng trong th gi i nhân lo i [tr.587], và V n hóa H Chí Minh và di

s n tinh th n H Chí Minh c ng ng th i là óng góp y t hào c a dân t c Vi tNam vào kho tàng v n hóa c a nhân lo i [tr.587]

Các tác ph m nêu trên cho th y, v n c tr ng c a VHCT H Chí Minh

m i ch c c p n m t s khía c nh nh : tính cách m ng, khoa h c và nhân

v n c a nh ng t t ng và hành ng chính tr ; s quan tâm c bi t c a Ng i

n dân sinh, dân trí, dân ch , dân quy n, mà ch a khái quát c nh ng nét c

s c nh t c a VHCT H Chí Minh Nh ng giá tr c b n nh t c a VHCT H ChíMinh ã c nêu lên nh ng v n c n ph i làm sáng t h n

1.2.3 Các tài li u, công trình nghiên c u liên quan n ý ngh a và nh

h ng xây d ng v n hóa chính tr H Chí Minh cho i ng cán b lãnh o,

qu n lý Vi t Nam hi n nay

- Các sách có liên quan:

Cu n Vai trò v n hoá trong ho t ng chính tr c a ng ta hi n nay, c a tác

gi Tr n V n Bính (ch biên) [6] có k t c u g m hai ph n: ph n th nh t: Lý lu n

v v n hóa chính tr ; ph n th hai: Yêu c u và kinh nghi m th c ti n v xây d ng

v n hóa trong ho t ng chính tr Trong ph n th nh t, các tác gi ã c p n

m t s n i dung nh : v n hóa trong lãnh o chính tr c a ng ta hi n nay; tìm

hi u quan i m c a các nhà kinh i n ch ngh a Mác - Lênin v vai trò c a v n hóatrong lãnh o chính tr c a ng C ng s n c bi t, trong ph n này, tác gi ã isâu làm rõ vai trò c a v n hóa v i s nghi p chính tr c a Ch t ch H Chí Minh

M c dù v y, v i m c ích c a cu n sách, tác gi ch a i vào nghiên c u VHCT HChí Minh mà m i ch c p n vai trò c a v n hóa trong ho t ng chính tr c a

Ng i làm n i b t s c n thi t ph i phát huy vai trò c a v n hóa trong ho t ngchính tr c a ng ta hi n nay

- Các báo, t p chí và k y u h i th o khoa h c có liên quan:

Trong bài ng C ng s n Vi t Nam trong v n hóa chính tr , c a V Minh

Giang [21], tác gi ã a ra khái ni m chung nh t v VHCT, lu n gi i quátrình hình thành, nh ng c i m c a VHCT Vi t Nam và kh ng nh, ng

C ng s n Vi t Nam là s n ph m c a VHCT Vi t Nam Trong bài V n hoá

ng c hoàn thi n t n n v n hoá chính tr , c a L ng Hoàng Mai [52],

tác gi cho r ng v n hóa ng là m t s n ph m trong v n hóa chính tr c a dân

t c và vi c xây d ng môi tr ng VHCT Vi t Nam tiên ti n, hi n i là i u

ki n hoàn thi n VHCT c a ng Ngoài ra còn m t s bài khác có c p

n VHCT H Chí Minh nh : bài Nhân dân: M t ph m trù v n hoá chính tr

H Chí Minh, c a Bùi ình Phong [84]; bài V n v n hoá trong t t ng H Chí Minh v phát tri n t n c, c a T Ng c T n [92]; bài Xây d ng v n hoá chính tr c a ng C ng s n Vi t Nam theo t t ng H Chí Minh, c a tác gi

oàn Th Minh Oanh [79]; bài H c và hành theo t t ng H Chí Minh v v n

hoá c m quy n, c a Bùi ình Phong [85]

- Các lu n v n, lu n án có liên quan:

M t s lu n v n, lu n án có c p n VHCT nh : cu n V n hóa chính tr

C ng hòa Dân ch nhân dân Lào trong giai o n hi n nay, c a tác gi Kh m M n

Ch nTh L ngSy [41]; cu n V n hóa chính tr c a i ng cán b ch ch t c p huy n t nh Kon Tum hi n nay - th c tr ng và gi i pháp, c a tác gi Nguy n Minh

c [20]; cu n Nâng cao v n hoá chính tr c a cán b lãnh o n c ta trong giai o n hi n nay, c a tác gi Lâm Qu c Tu n [94]; cu n V n hóa chính tr H Chí Minh v i vi c xây d ng v n hóa chính tr Vi t Nam hi n nay, c a tác gi Nguy n Minh Khoa [44]; cu n V n hóa chính tr truy n th ng Lào và ý ngh a i

v i công cu c i m i c ng hòa dân ch nhân dân Lào hi n nay, c a tác gi

Aloun Bounmixay [1].

Các lu n v n, lu n án nêu trên m i ch nghiên c u VHCT nh ng c p ,

ph m vi a ph ng hay qu c gia nh t nh Trong ó, m t s công trình c th ã

c p n VHCT H Chí Minh nh ng ch y u t p trung phân tích vai trò c a VHCT H Chí Minh v i vi c xây d ng VHCT Vi t Nam hi n nay Do v y, ch a có công trình nào ph n ánh VHCT H Chí Minh v i tính cách là m t ch nh th có ngu n g c, c u trúc, c tr ng, có quy lu t v n ng phát tri n và giá tr riêng, trên c s ó nh h ng c th cho vi c xây d ng VHCT H Chí Minh cho i

ng cán b lãnh o qu n lý Vi t Nam hi n nay.

Nh v y, tài V n hóa chính tr H Chí Minh - Giá tr lý lu n và th c ti n

v i m c tiêu nghiên c u ã xác nh mà tác gi l a ch n không trùng l p v i cáccông trình ã công b K t qu nghiên c u c a tài hy v ng s em l i nh ngóng góp m i v khoa h c Trên c s t ng h p các k t qu ã nghiên c u, lu n án

s cung c p m t cách nhìn khái quát và y h n v VHCT nói chung và VHCT

Vi t Nam nói riêng, ng th i a ra m t b c tranh toàn di n và h th ng, bao g mkhái ni m, c u trúc, c s hình thành, c tr ng, giá tr và ý ngh a c a VHCT HChí Minh, trên c s ó xu t m t s nh h ng xây d ng VHCT H Chí Minhcho i ng cán b lãnh o, qu n lý Vi t Nam hi n nay

Ti u k t ch ng 1

Trong nh ng n m g n ây, cùng v i xu th toàn c u hóa, h i nh p qu c t và

s giao thoa, ti p bi n nh ng giá tr v n hóa chung c a nhân lo i, VHCT b t u

c quan tâm nghiên c u nhi u n c trên th gi i c ng nh Vi t Nam Trongquá trình nghiên c u, VHCT c ti p c n t nhi u cách khác nhau và do ó c ng

có nhi u cách nh ngh a khác nhau, tùy theo t ng m c tiêu nghiên c u Tuy nhiên,các k t qu nghiên c u u nhìn nh n VHCT là s n ph m c a con ng i, c hun

úc trong quá trình u tranh giành, gi và s d ng quy n l c nhà n c, tr thành

nh ng giá tr b n v ng chi ph i nh n th c và hành vi chính tr c a con ng i Do

ó, trên m t góc nh t nh, VHCT là s tích h p VHCT cá nhân, mang tính

c ng ng nh ng l i có s chi ph i VHCT cá nhân Các nghiên c u c ng ch ra

m t k nguyên m i, hòa cùng dòng ch y c a th i i trong quá trình phát tri n V i

nh ng công lao to l n ó, Ng i c th gi i vinh danh là anh hùng gi i phóngdân t c, nhà v n hóa l n Vì th , VHCT H Chí Minh ã c các nhà khoa h c

c p n nhi u góc khác nhau, khá phong phú và toàn di n Do v y, vi c k

th a các thành qu nghiên c u VHCT nói chung, VHCT H Chí Minh nói riêng

th c hi n m c tiêu, nhi m v c a lu n án là h t s c quan tr ng và c n thi t

V i ý ngh a ó, vi c thu th p tài li u và ánh giá t ng quan các nghiên c u cóliên quan n tài lu n án ã r t c quan tâm ây là c s xác nh nhi m

v nghiên c u và là ngu n t li u chính nghiên c u sinh ti p thu, k th a và pháttri n, ph c v cho vi c hoàn thành lu n án c a mình

Ch ng 2

LÝ LU N V V N HÓA CHÍNH TR H CHÍ MINH

2.1 KHÁI NI M VÀ C U TRÚC V N HÓA CHÍNH TR H CHÍ MINH

2.1.1 Khái ni m

2.1.1.1 Khái ni m giá tr và giá tr v n hóa

Trong ph m vi c a tài này ch a có i u ki n i sâu vào m t v n lý

lu n l n và ph c t p c a v n hóa h c - v n giá tr Do v y, ch khái quát vànêu lên m t quan ni m chung nh t v giá tr và giá tr v n hóa Theo t i n

ti ng Vi t: giá tr là: cái làm cho m t v t có l i, có ý ngh a, là áng quý v

m t m t nào ó; là: tác d ng, hi u l c; là: lao ng xã h i c a nh ng ng i s n

xu t hàng hóa k t tinh trong s n ph m hàng hóa; là: s o c a m t i l ng,hay s c thay th b ng m t kí hi u [106, tr.501] Nh v y, giá tr là m tkhái ni m có bao quát l n, m t thu t ng c s d ng r ng rãi trong nhi u

l nh v c Tuy nhiên, theo Tr n Ng c Thêm, tác gi cu n sách Nh ng v n

v n hóa h c lý lu n và ng d ng , khái ni m này còn t n ng r t nhi u

v n lý lu n ch a c gi i quy t th u áo [97, tr.92]

Giá tr c phân ra làm hai lo i là giá tr t nhiên và giá tr xã h i,trong ó giá tr t nhiên là nh ng tính ch t, s v t có ích nh ng không docon ng i sáng t o ra, còn giá tr xã h i g n li n v i con ng i, do con

ng i sáng t o ra Nh v y, giá tr v n hóa ng ngh a v i giá tr xã h i vàbao hàm trong nó các lo i giá tr nh : kinh t , chính tr , o c, khoa h c,pháp lu t Do ó, không c ng nh t ho c t giá tr v n hóa nganghàng v i các lo i giá tr khác, b i vì m i giá tr do con ng i sáng t o ra uthu c v v n hóa Giá tr có tính ch quan, tính l ch s và tính t ng i

M t s v t, hi n t ng có giá tr nhi u hay ít ph thu c vào n ng l c và tâm

lý c a ch th nh giá M t khác, m t s v t có giá tr giai o n l ch snày, ch a ch c ã còn giá tr giai o n l ch s khác, có giá tr vùng này

và v i dân t c này ch a h n ã có giá tr vùng khác và v i dân t c khác

Tính t ng i c a khái ni m giá tr cho phép nhìn nh n và phân lo i các giá

tr thành: giá tr ang hình thành, giá tr ang hi n hành, giá tr ã l i th i,giá tr v nh c u, giá tr l ch s , giá tr hi n th c

2.1.1.2 Khái ni m v n hóa

V n hóa là m t v n r ng l n, g n li n v i m i l nh v c ho t ng s ng

c a con ng i Do v y, t khi xu t hi n l n u (1871) cho n nay ã có r tnhi u nh ngh a v n hóa, và m t s nhà khoa h c nh n nh r ng, có bao nhiêunhà nghiên c u v n hóa thì có b y nhiêu nh ngh a v v n hóa V cách nh

ngh a v n hóa, trong công trình nghiên c u, V n hóa trong ch thuy t phát

tri n c a Vi t Nam , các nhà khoa h c ã th ng kê 6 cách nh ngh a chính ó

là: cách nh ngh a miêu t , cách nh ngh a l ch s , cách nh ngh a chu n m c,cách nh ngh a tâm lý, cách nh ngh a c u trúc và cách nh ngh a ngu n g c

M c dù có nhi u cách nh ngh a khác nhau, song theo Tr n Ng c Thêm, khái

ni m v n hóa bao gi c ng có th quy v hai cách hi u chính, ó là: theo ngh a

r ng và theo ngh a h p

V i ph m vi nghiên c u c a tài này, tác gi ch li t kê m t s nh ngh atiêu bi u và có nh ng i m chung, v i tính cách là c s cho nh ng khái ni mcông c c a tài nh ng có liên quan tr c ti p n v n hóa

nh ngh a c a T i n Tri t h c:

V n hóa là toàn b nh ng giá tr v t ch t và tinh th n do con ng isáng t o ra trong quá trình th c ti n xã h i l ch s và tiêu bi u chotrình t c trong l ch s phát tri n xã h i Theo ngh a h p h n,

ng i ta v n quen nói v v n hóa v t ch t (k thu t, kinh nghi m s n

xu t, giá tr v t ch t) và v n hóa tinh th n (khoa h c, ngh thu t và

v n h c, tri t h c, o c, giáo d c ) V n hóa là m t hi n t ng

l ch s , phát tri n ph thu c vào s thay th các hình thái kinh t xã

h i.[107, tr.1329 - 1330]

Theo quan i m c a ch ngh a Mác - Lênin, v n hóa g n li n v i con

ng i và có ngu n g c t ho t ng lao ng sáng t o c a con ng i Trong tác

ph m Phê phán c ng l nh Gôta , C.Mác vi t: C n c vào m c t nhiên

c con ng i khai thác, c i t o thì có th xét c trình v n hóa chung c a

con ng i [51, tr.507] Theo t p th tác gi c a công trình nghiên c u V n hóa

trong ch thuy t phát tri n c a Vi t Nam , m c dù không chính th c a ra nh

ngh a c a mình v v n hóa, song trong công trình Ngu n g c c a gia ình,

c a ch t h u và c a nhà n c xu t b n l n u tiên n m 1884,

Ph ngghen ã có ng ý ch ng minh: V n hóa là toàn b nh ng s n ph m v t

ch t và tinh th n do con ng i sáng t o ra nh m áp ng nhu c u t n t i và pháttri n c a mình trong ti n trình l ch s [35, tr.24]

M t s nh ngh a tiêu bi u c a các nhà nghiên c u v n hóa n c ngoài:

N m 1871, trong tác ph m V n hóa nguyên th y, xu t b n l n u t i London,

nhà nhân h c ng i Anh Edward Burnett Tylor ã a ra nh ngh a: V n hóa hay

v n minh, hi u theo ngh a r ng nh t v dân t c h c c a nó, là toàn b ph c th bao

g m tri th c, tín ng ng, ngh thu t, o c, lu t pháp, t p quán, cùng m i kh

n ng và thói quen khác mà con ng i có c v i t cách m t thành viên c a xã

h i [103, tr.13] V i cách nh ngh a miêu t này, tác gi ã li t kê m t s thành t

c a v n hóa và ch ra m i liên h bi n ch ng gi a v n hóa và con ng i v i t cách

là con ng i xã h i ây là khái ni m v n hóa theo ngh a h p, và có l h n ch c akhái ni m này là tác gi ã ng nh t v n hóa v i v n minh

M t khái ni m v n hóa theo ngh a r ng, do ông Federico Mayor, nguyên t nggiám c UNESCO trong kho ng th i gian t 1987 n 1999 ã nêu ra nhsau: "V n hoá là t ng th s ng ng các ho t ng sáng t o c a các cá nhân và

c ng ng trong quá kh và trong hi n t i Qua các th h , các ho t ng sáng

t o y ã hình thành nên h th ng các giá tr , các truy n th ng và th hi u

-nh ng y u t xác -nh c tí-nh riêng c a m i dân t c [74, tr.11]

Khái ni m này c c ng ng qu c t ch p nh n t i H i ngh liên chính

ph v các chính sách v n hoá h p n m 1970 t i Venise N m 1988, t ch c

V n hóa Khoa h c Giáo d c Liên Hi p Qu c UNESCO ã a ra nh ngh a:

V n hóa là t ng th các h th ng giá tr , bao g m các m t tình c m, tri th c,

v t ch t, tinh th n c a xã h i Nó không thu n túy bó h p trong sáng tác nghthu t, mà bao g m c ph ng th c s ng, nh ng quy n c b n v con ng i,truy n th ng tín ng ng [d n theo 105, tr.16].

Quan ni m c a H Chí Minh v v n hóa c Ng i ghi l i trong m c csách nh ng trang cu i cùng c a t p th Nh t ký trong tù , Ng i vi t:

Vì l sinh t n c ng nh m c ích c a cu c s ng, loài ng i m i sáng

t o và phát minh ra ngôn ng , ch vi t, o c, pháp lu t, khoa h c,tôn giáo, v n h c, ngh thu t, nh ng công c cho sinh ho t h ngngày v m c, n, và các ph ng th c s d ng Toàn b nh ng sáng

t o và phát minh ó t c là v n hoá V n hoá là s t ng h p c a m i

ph ng th c sinh ho t cùng v i bi u hi n c a nó mà loài ng i ã

s n sinh ra nh m thích ng nh ng nhu c u i s ng và òi h i c a ssinh t n.[56, tr.458]

T quan ni m trên, H Chí Minh ã ch ra các y u t c u thành c a v n hóa,

nh n m nh c tr ng sáng t o và phát minh, ng th i ch ra m c tiêu c a v n hóa

ó là v n hóa d i hình th c d th y nh t, bi u hi n thành m t ki u

l a ch n riêng c a cá nhân hay t c ng i, khác v i các ki u l a ch n

c a các cá nhân hay các t c ng i khác.[71, tr,19-20]

nh ngh a trên nh n m nh n tính bi u t ng c a các giá tr v n hóa chi

ph i các m i quan h c a con ng i v i th gi i xung quanh c bi u hi n thôngqua vi c l a ch n các giá tr

Theo tác gi Song Thành:

V n hóa hi u theo ngh a r ng là toàn b nh ng giá tr v t ch t và tinh

th n do m t c ng ng ng i sáng t o ra, nh m áp ng nhu c u sinh

t n và phát tri n trong quá trình l ch s Trên ý ngh a ó, v n hóa ph nánh m c phát tri n c a toàn b c ng ng c ng nh c a m i cá nhân

v trình s n xu t - kinh t , khoa h c - k thu t, n p s ng - o c,phong t c - t p quán, v.v.[96, tr.7]

nh ngh a trên nh n m nh tính l ch s c a các giá tr do con ng i sáng

bi t v n hóa Nh v y, m c dù các nh ngh a nêu trên c p v n hóa nh ng

ph m vi r ng, h p khác nhau, nh ng t u chung l i ã làm n i b t khái ni m

v n hóa nh ng n i dung c b n ó là: V n hóa g n li n v i con ng i, docon ng i và vì con ng i; ngu n g c c a v n hóa là t nhiên, ra i thông qua

ho t ng th c ti n; v n hóa là h th ng các giá tr và bi u t ng c b i ptrong chi u dài l ch s , có tính Chân, Thi n, M , tính sáng t o và có c tr ng,

b n s c riêng c a m i c ng ng, m i qu c gia, dân t c trong quá trình t n t i

và phát tri n trên m t khu v c a lý nh t nh

Tóm l i, v n hóa là m t ch nh th các giá tr Chân, Thi n, M c a con

ng i, do con ng i, vì con ng i, c sáng t o, b i p trong su t quá trình

l ch s thông qua s t ng tác gi a con ng i v i môi tr ng t nhiên và xã h i

2.1.1.3 Khái ni m v n hóa chính tr

Chính tr là thu t ng có ngu n g c t ti ng Hy L p, dùng ch nh ngcông vi c liên quan n nhà n c, là ngh thu t cai tr c a nhà n c và là

ph ng pháp th c hi n các m c tiêu c a qu c gia Chính tr xu t hi n t khi

xã h i có phân hóa giai c p và tác ng, chi ph i n t t c m i ng i thu ccác giai c p, t ng l p khác nhau Chính vì th mà Aristotle cho r ng, con ng i

V y, chính tr có c n thi t hay không?, là t t hay x u i v i con ng i?.

Tr c h t c n kh ng nh là, chính tr là m t hi n t ng l ch s , ch ra i và t n t icùng v i s ra i và t n t i c a giai c p, nh ng nó r t c n thi t cho s phát tri n

c a xã h i, là m t n c thang trong ti n trình phát tri n c a nhân lo i Xung quanh

v n chính tr , t x a n nay ã có r t nhi u quan i m khác nhau ph ngTây, m t tri t gia Hy L p c i - Plato - ng i th y c a Aristotle cho r ng, chính

tr là ngh thu t cai tr và cai tr b ng s c m nh là c tài, còn cai tr b ng thuy t

ph c m i là cai tr ích th c G n ây, nhà kinh t , chính tr và xã h i h c ng i

c Maximilan Carl Emil weber cho r ng, chính tr là khát v ng tham gia vàoquy n l c hay nh h ng n s phân chia quy n l c gi a các qu c gia, bên trong

qu c gia hay gi a các t p oàn ng i trong m t qu c gia V i quan i m này, m t

s h c gi cho r ng, chính tr là s khôn khéo, là ngh thu t, là th o n, là tr ng

u tranh, chi m quy n hành, t c v mà k th ng th ch a h n là ng i t t

Các quan ni m trên ây tuy có nh ng y u t h p lý nh ng ch a ph n ánhúng n i dung c b n nh t trong ph m trù chính tr , ó là tính giai c p c a nó Chkhi ch ngh a Mác - Lênin ra i, ph m trù chính tr m i có c nh ng quan ni múng n, cách m ng và khoa h c Theo Lênin, v b n ch t, Chính tr là cu c utranh gi a các giai c p; chính tr là thái c a giai c p vô s n ang u tranh t gi iphóng mình ch ng giai c p t s n toàn th gi i [47, tr.482] V ph ng th c c achính tr , Lênin cho r ng, Chính tr là m t khoa h c và ngh thu t không ph i ttrên tr i r i xu ng, mà òi h i m t s c g ng, r ng giai c p vô s n mu n th ng giai

c p t s n thì ph i ào t o l y nh ng nhà chính tr giai c p th c s c a mình,

nh ng nhà chính tr vô s n và không thua kém các nhà chính tr c a giai c p t

s n [47, tr.80-81]

V m i quan h gi a chính tr v i v n hóa, ch ngh a Mác - Lênin cho

r ng, v n hóa là ti n , i u ki n c a chính tr và luôn b chi ph i b i chính tr Lênin vi t: Ch ng nào n c ta còn có m t hi n t ng nh n n mù ch , thì

r t khó có th nói n giáo d c chính tr ó không ph i là m t nhi m v chính

tr , ó là m t i u ki n mà n u thi u, thì không th nói n chính tr c M t

ng i không bi t ch là ng i ng ngoài chính tr [48, tr.218] Tóm l i, dùtheo ngh a h p hay ngh a r ng, v n hóa và chính tr luôn có m i quan h ch t

M i thành qu lý lu n và th c ti n do con ng i sáng t o ra liên quan n

vi c giành, gi và s d ng quy n l c nhà n c u thu c v VHCT V icách nhìn nh n nh v y, cùng v i quá trình ra i và phát tri n c a nhà

n c, khái ni m VHCT ã hình thành và t ng b c hoàn thi n

Vi c nh ngh a VHCT tùy thu c vào m c ích và cách ti p c n c a m i

ch th nghiên c u Cùng v i s phát tri n c a khoa h c chính tr các n cnói chung, ph ng Tây nói riêng, cho n nay ã có khá nhi u nh ngh a vVHCT Có th k n m t s nh ngh a tiêu bi u sau:

Ng i u tiên a ra khái ni m VHCT là nhà chính tr h c ng i MG.Almond Trong bài Các h th ng chính tr so sánh ng trên t p chí chính

tr h c (The Journal of politics), s 8-1956, Almond ã a ra nh ngh a: V nhóa chính tr c a m t dân t c là cách chia s riêng c a các thành viên c a dân

t c y nh ng d ng th c c a s nh h ng quan tâm t i các khách th chính

tr [114, tr.14-15] Sau khi ra i, khái ni m VHCT này ã c gi i chính tr

h c th gi i quan tâm nghiên c u

Trong cu n Bách khoa toàn th khoa h c xã h i qu c t , c biên so n

n m 1961, nhà chính tr h c ng i Anh L.Pye ã a ra nh ngh a: v n hóa chính

tr là h th ng thái , ni m tin và tình c m; nó em l i ý ngh a và tr t t cho quátrình chính tr ; nó a ra ti n c b n và quy t c ch c hành vi c a h th ngchính tr ; nó bao g m lý t ng chính tr và quy ph m v n hành c a m t chính

th [118, tr.218] nh ngh a này cho th y, tác gi không nh ng ch a c p n

nh ng d ng th c c b c l ra thông qua ho t ng chính tr và tham

d chính tr ; nh ng quy t c công khai hay m c nhiên c th a nh n c aquá trình chính tr và nh ng c s th ng nh t c a các h th ng chính

tr [d n theo 104, tr.22]

Cách nh ngh a th hai c a các nhà khoa h c chính tr c c nêu ra trong

cu n T i n chính tr xu t b n n m 2007 ây, VHCT c nh ngh a:

Là khái ni m dùng ch chi u c nh ch quan c a nh ng c s xã h i

c a các h th ng chính tr V n hóa chính tr liên quan t i nh ng b ph nkhác nhau c a ý th c chính tr , nh ng phong thái, nh ng l i ngh và ng

x i n hình c a nh ng nhóm xã h i ho c toàn xã h i V n hóa chính trbao g m t t c nh ng c tính chính tr cá nhân c a t ng cá th , ti m ntrong nh ng thái và các giá tr , b t r trong nh ng ng c b m sinh

c a hành vi chính tr , và c trong nh ng hình th c b c l có tính ch t

bi u t ng và nh ng ng x chính tr c th [d n theo 104, tr.23-24].Hai nh ngh a trên ây cho th y, VHCT không ch là các giá tr c a tri th cchính tr , thái chính tr mà còn bao g m nh ng d ng th c c a hành vi và s tham

d chính tr M t khác, hai nh ngh a này l n u tiên c p n tính ch t cá nhân

c a VHCT

K th a các k t qu nghiên c u c a th gi i, các nhà khoa h c Vi t Nam ã

Trong cu n Các chuyên bài gi ng chính tr h c , dành cho cao

h c chuyên chính tr h c, do Phan Xuân S n ch biên, ã a ra nhngh a: V n hóa chính tr là m t lo i hình v n hóa, ó k t tinh toàn bgiá tr , ph m ch t, n ng l c, trình và ph ng th c ho t ng chính tr ,

c hình thành trên c s m t n n chính tr v i th ch , h th ng và thi t

ch úng n, khoa h c, th c hi n l i ích giai c p, dân t c, qu c gia, phù

h p v i ti n b xã h i - con ng i [91, tr.260]

Nh v y, m c dù v c b n, các nh ngh a nêu trên có i m chung, ucoi VHCT là m t b ph n, m t l nh v c c a v n hóa nói chung; c c u thành

b i các giá tr do con ng i sáng t o trong quá trình ho t ng chính tr ; ra i

nh m i u ch nh nh n th c, hành vi chính tr c a cá nhân ho c c ng ng vàluôn b chi ph i b i h t t ng c a giai c p th ng tr xã h i Tuy nhiên, cáckhái ni m trên ây v n còn nh ng khác bi t v ngu n g c, c u trúc, c tr ng

bi u hi n c a VHCT Do v y, vi c b sung, hoàn thi n khái ni m VHCT có

c m t công c có tính ph bi n trong vi c nghiên c u VHCT nói riêng,chính tr h c nói chung là c n thi t và có ý ngh a khoa h c K th a các nhngh a khái ni m VHCT nêu trên và qua phân tích các d u hi u n i hàm c akhái ni m VHCT, có th rút ra m t nh ngh a VHCT nh sau:

Khái ni m này cho th y, VHCT là nh ng giá tr chung mà c ng ng ng i

ã sáng t o ra trong su t quá trình ng x v i quy n l c nhà n c, nh m t o ra cácthi t ch chính tr phù h p v i ti n b xã h i trong m i giai o n l ch s Tuy nhiên,

c n nh n rõ, giá tr chung là t ng hòa c a nhi u giá tr riêng không ngang b ngnhau Nh v y, trong giá tr chung ó, s có nh ng giá tr riêng tiêu bi u c a nh ng

cá nhân xu t chúng, nh ng lãnh t chính tr c a dân t c, v nhân c a th i i mà

nh ng sáng t o mang d u n cá nhân c a h c c ng ng th a nh n tr thànhgiá tr chung Nh ng giá tr ó c th c ti n ki m nghi m, ch t l c và tích l ytrong quá trình l ch s g n li n v i s ra i, phát tri n c a giai c p và nhà n c.VHCT không ch bao g m các giá tr t t ng, lý lu n mà còn bao hàm c nh nghành vi c ng nh ngh thu t th hi n hành vi trong quá trình tham d chính tr c

c ng ng th a nh n, chia s và v n d ng trong vi c thi t l p và v n hành m t n nchính tr nh t nh

2.1.1.4 Khái ni m v n hóa chính tr H Chí Minh

Vi c th a nh n vai trò c a cá nhân trong vi c sáng t o v n hóa nói chung,VHCT nói riêng ã cho phép nhìn nh n m t cách khách quan v VHCT HChí Minh B i l , cùng v i t cách là s n ph m c a VHCT Vi t Nam, Ng icòn ng th i là m t ch th sáng t o VHCT M i ho t ng cách m ng c a

Ng i, t h c t p, lao ng, nh n th c t t ng hay ng x v i các v n chính tr c th u h ng vào m t lý t ng cao c là các dân t c trên th gi i

c bình ng, oàn k t và cùng chung s ng hòa bình trên s s tôn tr ng s

a d ng v b n s c v n hóa; trong xã h i không còn tình tr ng giai c p này áp

b c, bóc l t giai c p khác; con ng i c gi i phóng kh i m i s ràng bu c,

có i u ki n phát tri n toàn di n và c h ng m i thành qu v n hóa dochính con ng i sáng t o ra Trong ó, m c tiêu tr c m t là c l p cho dân

t c, t do, m no, h nh phúc cho nhân dân Vi t Nam M c tiêu ó luôn là s i

ch xuyên su t trong t duy và c bi u hi n nh t quán trong ho t ng

th c ti n c a Ng i Chính vì v y, ngay t n m 1923, m t nhà báo Liên Xô ã

vi t: T Nguy n Ái Qu c ã t a ra m t th v n hóa, không ph i v n hóa Âuchâu, mà có l là m t n n v n hóa t ng lai [54, tr.463]

Th c t nêu trên t ra yêu c u tìm hi u và nh hình khái ni m VHCT HChí Minh v i tính cách là m t i t ng nghiên c u c a khoa h c chính tr , trong

ó tr c ti p nh t là chính tr h c và H Chí Minh h c M t s n m g n ây, khái

ni m VHCT H Chí Minh ã c c p n nh ng m c và ph m vi

khác nhau, khá phong phú và a d ng Trong cu n sách T t ng H Chí

Minh v phát tri n v n hóa và con ng i , do ng Xuân K (ch biên),VHCT c coi là m t trong các l nh v c nh : v n hóa giáo d c; v n hóa

v n ngh ; v n hóa i s ng - o c, l i s ng và n p s ng c u thành t

t ng H Chí Minh v v n hóa Cu n sách vi t: H Chí Minh, s k t

h p ch t ch v n giai c p và dân t c, truy n th ng và hi n i, dân t c vànhân lo i c th c hi n cùng v i s k t h p nhu n nhuy n ba tính ch tcách m ng, khoa h c và nhân v n, Vì v y, t t ng chính tr H Chí Minh

mang tính v n hóa r t sâu m [43, tr.249] Quan ni m này m i ch c p

n tính ch t v n hóa trong các t t ng chính tr c a Ng i mà ch a c p

n VHCT H Chí Minh v i tính cách là m t h th ng các giá tr c a chính

tr có tính ch nh th Trong cu n sách H Chí Minh v n hóa và phát tri n

c a Ph m Ng c Anh và Bùi ình Phong, các tác gi có c p n VHCT

H Chí Minh nh ng ch a a ra m t khái ni m c th Trong cu n sách, H

Chí Minh nhà v n hóa ki t xu t, c a Song Thành, tác gi ã c p n c

s hình thành và h quan i m VHCT H Chí Minh, nh ng c ng ch a a

ra m t quan ni m y v VHCT H Chí Minh

Nh v y, cho n nay khái ni m VHCT H Chí Minh v n ch a có c

m t nh ngh a th c s y Tuy nhiên, nh ng quan ni m ó ã là n n

t ng quan tr ng các nghiên c u ti p sau có cái nhìn bao quát h n vVHCT H Chí Minh Trên c s k th a các nh ngh a ã có, tác gi lu n

án a ra nh ngh a v i tính cách là m t gi thuy t khoa h c chung nh t vVHCT H Chí Minh nh sau:

V n hóa chính tr H Chí Minh là ph ng di n n i b t c a v n hóa H Chí Minh, bao g m t ng hòa các giá tr v t t ng và hành vi chính tr mang tính Chân, Thi n, M mà Ng i sáng t o ra trong su t quá trình u tranh cho s nghi p GPDT, gi i phóng giai c p và gi i phóng con ng i trên l p tr ng giai

c p công nhân; là s tích h p, v n d ng, phát tri n các giá tr VHCT c a dân

t c, nhân lo i, và ch ngh a Mác - Lênin vào i u ki n c th Vi t Nam; c

bi u hi n t t ng, chu n m c và nhân cách chính tr mang c tr ng riêng;

có giá tr , ý ngh a to l n i v i s nghi p cách m ng c a nhân dân Vi t Nam và góp ph n làm phong phú thêm các giá tr VHCT c a nhân lo i.

nh ngh a nêu trên ã ti p c n VHCT H Chí Minh ph m vi r ng nh t,

hành vi, nh ng không ph i t t c m i giá tr ã c t o ra mà ch c p n nh nggiá tr Chân, Thi n, M , có tính sáng t o c p n VHCT H Chí Minh là c p

n tính ch nh th và h th ng c a m i quan h gi a con ng i, s nghi p cùng

nh ng s n ph m c a t t ng và hành vi chính tr mà Ng i sáng t o ra Tuy nhiên,

nh ng s n ph m ó ph i xu t phát t th c t i khách quan, có tính ph quát cao, tínhnhân v n, nhân o và nh m mang l i cho con ng i m t i s ng chính tr t t p

h n, phù h p v i xu th th i i và ti n b xã h i

Th hai, VHCT H Chí Minh mang b n ch t c a giai c p công nhân và

h ng t i m c tiêu GPDT, gi i phóng giai c p và gi i phóng con ng i Ngh a là,

b n ch t giai c p công nhân và s k t h p ch t ch ba s nghi p gi i phóng nói trênkhông ch là s i ch xuyên su t và ch o m i t t ng và hành ng cách

m ng H Chí Minh, mà còn là m t c tr ng c b n trong VHCT c a Ng i

Th ba, c s hình thành, phát tri n VHCT H Chí Minh là s tích h p, v n

d ng và phát tri n các giá tr VHCT c a dân t c, nhân lo i và ch ngh a Mác Lênin gi i quy t v n c a th c ti n chính tr Vi t Nam trong b i c nh chung

-c a th gi i Ngh a là, vi -c hình thành, phát tri n -c a VHCT H Chí Minh -có -c -c

s lý lu n và th c ti n g n li n v i nhân t ch quan c a Ng i Trong ó, c s lý

lu n là nh ng h t nhân tích c c, h p lý c a t t ng nhân lo i và nh ng nguyên lý

c b n c a ch ngh a Mác - Lênin mà Ng i ti p thu c thông qua kh n ng t