Tư tưởng hồ chí minh về cán bộ và công tác cán bộ những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ mới

Hồ Chí Minh rất coi trọng cán bộ và công tác đào tạo cán bộ, Người chorằng cán bộ có vị trí quyết định trong mọi nhiệm vụ bởi chính sách đúng đắn cóthể không thu được kết quả nếu cán bộ

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm qua, thế giới đã xẩy ra biết bao nhiêu những biến động

to lớn trên rất nhiều phương diện, nhưng công cuộc đổi mới ở Việt Nam vẫngiành được những thành tựu quan trọng, được bạn bè thế giới khâm phục.Trong

xu thế toàn cầu hóa hiện nay, sự nghiệp đổi mới của nước ta đang đứng trướcnhững thời cơ và thách thức mới, đòi hỏi chúng ta phải tỉnh táo, phán đoán xử lýkịp thời mới giữ vững ổn định chính trị và tiếp tục phát triển kinh tế

Để đáp ứng và giải quyết được những yêu cầu, nhiệm vụ đó, điều đầu tiên

và cấp thiết nhất đối với Đảng ta là phải có được một đội ngũ cán bộ vừa “hồng”vừa” chuyên” từ Trung ương đến cơ sở Bởi vì như Lênin người thày của giaicấp vô sản đã từng nói: “Trong lịch sử chưa có giai cấp nào giành được quyềnthống trị,nếu có đào tạo được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trij,những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào” Chủtịch Hồ Chí Minh cũng đã khẳng định:

Cán bộ là gốc của mọi công việc, công việc thành công hay thất bại cũng

do đội ngũ cán bộ tốt hay kém, có cán bộ tốt việc gì cũng xong Vì thế hơn lúcnào hết, chúng ta phải trở lại nghiên cứu một cách thấu đáo Tư tưởng Hồ ChíMinh về cán bô để vận dụng sáng tạo vào thực tiễn cách mạng hiện nay

Đó cũng là quan điểm chỉ đạo của Đảng ta trong giai đoạn cách mạng mớithời kỳ “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa” Cán bộ là khâu quyết định sự thành baicủa cách mạng gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâuthen chốt trong công tác xây dựng Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đãdầy công đào tạo,huấn luyện, xây dựng được đội ngũ cán bộ tận tụy, kiên cường,hoàn thành xuất nhiệm vụ qua các giai đoạn cách mạng

Để lãnh đạo thực hiện thắng lợi công nghiệp hóa, hiện đại hóa Vận dụng

tư tưởng Hồ Chí minh về cán bộ và công tác cán bộ, nâng cao năng lực lãnh đạo

là vấn đề mang tính cấp bách, có ý nghĩa rất căn bản và lâu dài Với lý do đó, tác

giả chọn đề tài “ Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ mới” làm

đề tài tiểu luận cuối khóa

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ là một vấn đề lớn vàrất quan trọng trong công tác xây dựng Đảng.

3 Mục đích và nhiệm vụ của tiểu luận

31 Mục đích

Trên cơ sở làm rõ một số nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về cán

bộ và công tác cán bộ nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tron thời kỳ mới

4.Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác-Leenin, Tưtưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng cọng sản Việt nam Chủ yếu dùng

phương pháp logic và lịch sử.

5.Kết cấu tiểu luận.

Ngoài phần mở đầu, kết luận,danh mục tài liệu tham khảo và phục lục,tiểuluận gồm 2 chương, 4 tiết

B NỘI DUNG Chương I

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ

1- Một số vấn đề chung về tư tưởng Hồ Chí Minh

Xã hội Việt Nam thế kỷ XIX đến khi thực dân Pháp xâm lược là xã hộiphong kiến với nền kinh tế nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu với chính sách đốinội đối ngoại bảo thủ, trì trệ Do đó chế độ phong kiến Việt Nam không tạodựng được tiềm lực vật chất và tinh thần để bảo vệ Tổ Quốc, khi thực dân Phápxâm lược, triều đình nhà Nguyễn đã cam chịu đầu hàng để giữ lấy ngai vàng vàlợi ích của hoàng tộc

Từ khi thực dân Pháp xâm lược (1985) đến cuối thế kỷ XIX, phong tràođấu tranh vũ trang chống thực dân Pháp nổ ra ở nhiều nơi và lan rộng trong cảnước Các cuộc nổi dậy đó đã được thúc đẩy bởi tinh thần yêu nước nhiệt thành

và chí căm thù giặc sâu sắc, song cuối cùng đều bị thất bại vì chưa có mộtđường lối kháng chiến đúng đắn

Bước sang thế kỷ XX, sau cuộc khai thác lần thứ nhất của thực dân Pháp,

xã hội Việt Nam có sự chuyển biến và phân hoá giai cấp, hình thành giai cấpcông nhân, tầng lớp tư sản và xuất hiện các phong trào Đông Du, Đông KinhNghĩa Thục, Duy Tân… song các phòng trào này cũng chỉ kéo dài được mộtthời gian ngắn rồi lần lượt bị dập tắt

Khi Nguyễn Tất Thành đã trưởng thành, phong trào cứu nước đang ởtrong thời kỳ khó khăn nhất, đen tối như không có đường ra Người thanh niênyêu nước suy nghĩ, phong trào cứu nước của nhân dân muốn thắng lợi, phải tìmmột con đường mới

Với truyền thống rất quý báu của quê hương, gia đình và dân tộc, với tinhhoa tư tưởng văn hoá và một tình thần yêu nước, thương dân vô bờ bến,Nguyễn Tất Thành, sau lấy tên là Nguyễn Ái Quốc, đã ra đi tìm đường cứu nước

và đến với chủ nghĩa Mác – Lê Nin Trong tác phẩm “Đường Cách Mệnh” (năm1927) Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: để lãnh đạo cách mạng,Đảng phải mạnh “Đảng có vững cách mạng mới thành công, cũng như ngườicầm lái có vững thuyền mới chạy, Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làmcốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà

không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn1, tàu không có bàn chỉnam.” (2) Theo Hồ Chí Minh, lý luận tiên phong của Đảng chính là chủ nghĩaMác – Lê Nin Người tổng kết: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều,nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩaMác – Lê Nin” (3)

Trải qua quá trình bôn ba, hoạt động cách mạng, tư tưởng Hồ Chí Minhđược hình thành và phát triển, đã trở thành cơ sở lý luận và thực tiễn của đườnglối cách mạng đúng đắn, ngọn cờ bách chiến bách thắng của cách mạng ViệtNam Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị khoá XIII viết: “ Chủ tịch Hồ Chí Minh đãsớm nắm bắt sâu sắc bản chất cách mạng và khoa học, tinh thần biện chứng vànhân đạo của học thuyết Mác - Lê Nin, vận dụng một cách sáng tạo học thuyết

ấy phù hợp với hoàn cảnh thực tế ở nước ta; đồng thời, Người đã kế thừa, pháthuy chủ nghĩa yêu nước, truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta và tinh hoa củanhân loại Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành từ những nguồn gốc đó”.Thực tiễn thắng lợi của cách mạng Việt Nam từ đầu những năm 40 của thế kỷ

XX cho đến nay là những minh chứng hùng hồn về tầm vóc vĩ đại của tư tưởng

Hồ Chí Minh; đó là thắng lợi của cách mạng Tháng Tám năm 1945, lập nên nhànước Việt Nam dân chủ cộng hoà đầu tiên ở Châu Á, cuộc kháng chiến đánhđuổi thực dân Pháp , đế quốc Mỹ và những thắng lợi trong công cuộc đổi mớiđều được bắt nguồn từ tư tưởng Hồ Chí Minh đó là tư tưởng về độc lập tự chủ,

tự lực tự cường; về đại đoàn kết dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc; vềchủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; về Đảngcộng sản Việt Nam, về nhà nước của dân do dân vì dân; về đại đoàn kết, về kếthợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, về chiến tranh nhân dân và quốcphòng toàn dân, về đạo đức, tư tưởng nhân văn, tư tưởng về văn hoá, về phươngpháp cách mạng…v.v

Để thực hiện được các nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh, đưa cách mạngthành công thì vai trò của cán bộ và công tác cán bộ có tính quyết định Vì vậy,với Hồ Chí Minh cán bộ và công tác cán bộ luôn luôn giữ vị trí hàng đầu vàđược Người thể hiện rất rõ dàng, sâu sắc

2- Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ

2.1- Về vị trí cán bộ và công tác cán bộ

1 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội – 2000, tập 2, tr.268

- Cán bộ có vị trí rất quan trọng trong sự nghiệp cách mạng có nhiều

nhiệm vụ, nhiều công việc, trong đó Hồ Chí Minh coi “cán bộ là cái gốc của mọi công việc”; “Muốn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc

kém” Có cán bộ tốt, cán bộ ngang tầm thì việc xây dựng đường lối sẽ đúng đắn

và là điều kiện tiên quyết để đưa cách mạng tới thành công Muốn biến đườnglối thành hiện thực, cần phải có đội ngũ cán bộ cách mạng tập hợp được quầnchúng cách mạng, có đủ phẩm chất và năng lực mới đưa được cách mạng đếnthắng lợi

Hồ Chí Minh chỉ ra rằng: Cán bộ là những người đem chính sách củaĐảng, và Nhà nước giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đemtình hình của quần chúng nhân dân báo cáo cho Đảng, và Nhà nước hiểu rõ, để

đề ra chính sách cho đúng Vị trí cán bộ là “cầu nối” giữa Đảng, Chính phủ vớiquần chúng nhưng không phải là “ dây dẫn”, là sự chuyển tải cơ học mà đòi hỏingười cán bộ phải có đủ tư chất, tài năng, đạo đức để làm nhiệm vụ cầu nối đó

Để có thể giải thích rõ đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước đối với nhândân và hướng nhân dân thực hiện thì người cán bộ phải có một trình độ, và nănglực nhất định, nếu không người cán bộ có thể không quán triệt hết thậm chí làmsai lệch những nội dung cần quán triệt Ngoài yêu cầu về trình độ phải ngangtầm với nhiệm vụ được giao, người cán bộ còn phải có bản lĩnh chính trị, phẩmchất đạo đức cách mạng Mặt khác còn phải có khả năng tổ chức, tập hợp quầnchúng, nắm được tâm tư, nguyện vọng chính đáng của quần chúng, phản ánhđúng thực chất tình hình để làm căn cứ cho việc hoạch định chủ trương, chínhsách Với những yêu cầu và nhiệm vụ như vậy đòi hỏi người cán bộ phải cónăng lực nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và khái quát thành lý luận Đây là côngviệc khó khăn, phức tạp đòi hỏi người cán bộ phải có kiến thức toàn diện, có tưduy sang tạo, phương pháp làm việc khoa học và phải có nhiệt tình cách mạng

Hồ Chí Minh rất coi trọng cán bộ và công tác đào tạo cán bộ, Người chorằng cán bộ có vị trí quyết định trong mọi nhiệm vụ bởi chính sách đúng đắn cóthể không thu được kết quả nếu cán bộ làm sai, cán bộ yếu kém Người nói “Khi

đã có chính sách đúng, thì sự thành công và thất bại của chính sách đó là docách tổ chức công việc, do nơi lựa chọn cán bộ, do nơi kiểm tra Nếu ba điểm ấy

sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích”

- Cần coi trọng công tác cán bộ Muốn tổ chức công việc tốt, yêu cầu

người cán bộ phải có tài, có đức, song việc lựa chọn và bố trí, sử dụng phải hợp

lý, đúng người, đúng việc Nếu không rất có thể hỏng việc mà không phải do

năng lực của cán bộ Hồ Chí Minh luôn cho rằng trong dân ta không thiếu ngườitài, có đức để làm cán bộ, vấn đề còn lại là phải biết phát hiện, bồi dưỡng và tintưởng ở họ.

Về công tác cán bộ, Hồ Chí Minh nêu ra các vấn đề lớn và các vấn đề đó

có quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau, đó là:

“Hiểu biết cán bộKhéo dùng cán bộCất nhắc cán bộThương yêu cán bộPhê bình cán bộ”

- Về hiểu biết cán bộ Theo Hồ Chí Minh trước khi cất nhắc cán bộ, phải

nhận xét rõ ràng Không chỉ xem xét về công tác của họ mà còn xem xét cả sinhhoạt, chẳng những xem xét về cách viết, cách nói của họ mà còn xem xét việclàm của họ có đúng với lời nói không, phải biết ưu điểm của họ và cũng phảibiết khuyết điểm 2của họ.(4)

- Khéo dùng cán bộ Trong những bài viết, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: dùng

cán bộ như “dùng mộc”, tùy tài, tùy việc mà dùng người, tránh lạm dùng người

bà con, anh em quen biết, bầu bạn, những kẻ khéo nịnh hót mình, chán ghétnhững người chính trực Biết dùng cán bộ là phải khiến họ yên tâm, vui thú,hăng say làm việc, khuyến khích cán bộ dám nói, dám làm, có gan phụ trách, cógan làm việc

- Cất nhắc cán bộ Hồ Chí Minh cho rằng lựa chọn, cất nhắc đúng cán bộ,

dùng cán bộ cho đúng đó mới là “tình cảm”, hai việc đó phải đi đôi với nhau Đểdùng được đúng cán bộ thì phải biết rõ họ Bác chỉ rõ: Kinh nghiệm cho ta biết:mỗi lần xem xét lại nhân tài, một mặt tìm thấy nhân tài mới, mặt khác nhữngngười hủ hóa cũng lòi ra(5)

- Thương yêu cán bộ Theo Hồ Chí Minh, đây là biện pháp có quan hệt

mật thiết đối với nhiều người trong công tác đào tạo cán bộ và có tác dụng lâudài trong xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng Quan tâm, thương yêu cán bộ làphải chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, cất nhắc cán bộ, nhất là cán bộ nữ, cán bộmiền núi vào cơ quan lãnh đạo

24 Sđd, tập 5, tr.281

- Phê bình cán bộ Tự phê bình và phê bình là một trong những nguyên

tắc xây dựng Đảng ta, chúng ta không sợ sai lầm, khuyết điểm Điều quan trọng

là những người lãnh đạo phải biết cách giúp đỡ cán bộ sửa chữa những sai lầm,khuyết điểm của họ Sửa chữa sai lầm, khuyết điểm, trước hết người cán bộ cósai lầm phải tự kiểm điểm và tiếp thu phê bình của các đồng chí để nhận rakhuyết điểm của mình và tự giác sửa chữa Mặt khác các cán bộ lãnh đạo phải

có trách nhiệm phê bình và giúp đỡ để cảm hóa cán bộ của mình sửa chữakhuyết điểm Song, không phải tuyệt nhiên không dùng hình thức xử phạt, xửphạt là biện pháp giúp những cán bộ cố ý phá hoại nhận ra sai lầm của họ Nhưvậy, phê bình đúng, chẳng những không làm giảm uy tín của cán bộ, cuả Đảng

mà còn làm cho sự lãnh đạo mạnh mẽ hơn, đúng đắn hơn, nhờ đó mà uy tín vàthể diện càng được tăng lên

Để có cán bộ tốt, đáp ứng được phong trào, nhiệm vụ cách mạng, phải coitrọng công tác cán bộ Người coi công tác cán bộ cũng như việc đào tạo nhân tài

là trọng yếu và rất cần thiết Người nói: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợiích trăm năm thì phải trồng người”

Theo Hồ Chí Minh, cán bộ luôn gắn với tổ chức, chất lượng cán bộ làkết quả tổng hợp của tất cả các khâu đào tạo, huấn luyện, bồi dưỡng, đánhgiá, sử dụng, đề bạt, kiểm tra, giám sát, phê bình… và sự nỗ lực phấn đấucủa từng người

Muốn có cán bộ tốt thì phải có tổ chức vững mạnh, nếu tổ chức nơi nào trìtrệ, bảo thủ thì cán bộ nơi đó không thể năng động, sáng tạo Ở đâu mà nội bộlục đục, bè cánh thì hoạt động của cán bộ nơi ấy là lo củng cố địa vị, phe cánhchứ không phải lo cho công việc chung

Bác Hồ đã chỉ ra rằng, cán bộ năng lực kém, động cơ có tính chất cục bộthì thường hay kéo bè kéo cánh, bà con bạn hữu mình không tài năng gì cũngkéo vào chức này chức nọ, người có đức có tài nhưng không vừa lòng mình thìđẩy ra ngoài

Điều nguy hại hơn trong công tác cán bộ là thói tư túng và mù quáng.Trong những trường hợp đó thì không theo tiêu chuẩn “đức”,“ tài” mà chỉ cầnngười lãnh đạo cấp trên hoặc người làm công tác cán bộ ưa, lọt mắt

Chất lượng cán bộ phản ánh toàn bộ chất lượng cao hay thấp, tốt hay kémcủa công tác cán bộ Nếu như tất cả các khâu của công tác cán bộ đều làm tốt thìnhất định sẽ có đội ngũ cán bộ có chất lượng tốt Chỉ cần một trong những khâu

của công tác cán bộ bị coi nhẹ, làm không đến nơi đến chốn sẽ khiến cho chấtlượng đội ngũ kém đi rất nhiều Mặt khác dù công tác cán bộ có làm tốt cũngkhông thể thay thế cho sự cố gắng phấn đấu của từng cá nhân người cán bộ.

2.2- Về tiêu chuẩn cán bộ.

Đối với Hồ Chí Minh, Người quan tâm trước tiên là vấn đề đạo đức củangười cán bộ Người coi đạo đức là “gốc”; phải có đạo đức cách mạng thìngười cán bộ mới có điều kiện để làm việc, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổquốc Nếu thiếu hoặc yếu kém đạo đức cách mạng thì sẽ không thể làm tốtcông việc được giao Người cho rằng “cũng như sông có nguồn thì mới cónước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì câyhéo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấycũng không lãnh đạo được nhân dân” Tư tưởng về đạo đức của người cáchmạng mà Hồ Chí Minh nêu không có nghĩa là người cán bộ không cần cótrình độ nhưng trong quan hệ đức – tài, thì đạo đức là “gốc”, có ý nghĩa quyếtđịnh đối với người cán bộ Theo Hồ Chí Minh làm cán bộ không phải làmquan cách mạng cốt để “ thăng quan phát tài” mà phải là công bộc của nhândân, việc gì lợi cho dân ta phải gắng làm, việc gì hại cho dân ta phải hết sứctránh Đó là điểm xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh khi Người đặt rayêu cầu đạo đức của người cán bộ Người luôn nhắc nhở đề phòng sự thoáihoá biến chất của đội ngũ cán bộ khi có quyền hành trong tay Bởi vì khi đã

có chính quyền, thì cán bộ, đảng viên nắm giữ các chức vụ trong bộ máy NhàNước, có trong tay quyền lực thì rất dễ trở thành quan liêu, hách dịch, xa rờiquần chúng, lợi dụng chức quyền để vun vén lợi ích cá nhân, làm ngơ trước

sự nghèo khổ của nhân dân Hồ Chí Minh luôn ý thức sâu sắc điều này,Người lo điều này hơn là lo cán bộ kém năng lực Hồ Chí Minh đã cảnh cáo

“những người trong các công sở đều có nhiều hoặc ít quyền hành Nếu khônggiữ đúng cần, kiệm, liệm, chính thì dễ trở lên hủ bại, biến thành sâu mọt củadân” Người viết:

“Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, ĐôngĐất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, BắcNgười có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, ChínhThiếu một mùa thì không thành trời

Thiếu một phương thì không thành đất

Thiếu một đức thì không thành người”

Người đã giải thích Cần, Kiệm, Liêm ,Chính rất cô đọng, rõ ràng:

- Cần là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, dẻo dai

- Kiệm là tiết kiệm không xa xỉ, không hoang phí…

- Liêm là trong sạch, không tham lam, không ham địa vị, không ham tiềntài, không ham người tâng bốc mình, vì vậy mà quang minh chính đại, khôngbao giờ hủ hoá

- Chính là thắng thắn, đúng đắn Để chính thì phải chớ tự kiêu, tự ái, chớnịnh hót người trên, chớ xem khinh người dưới”

Theo Hồ Chí Minh, đạo đức phải tự rèn luyện một cách kiên trì, bền bỉmới có được, phải tự “tu thân tích đức”, Bác Hồ nêu rõ: “đạo đức cách mạngkhông phải trên trời sa xuống nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày màphát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càngtrong” Bác Hồ cho rằng muốn có đạo đức cách mạng thì phải rèn luyện, phảiđấu tranh và nếu có rèn luyện nhất định đi đến thành công

“Gạo đem vào giã bao đau đớnGạo giã xong rồi trắng tự bôngSống ở trên dời người cũng vậyGian lan, rèn luyện ắt thành công”

(Nghe tiếng giã gạo - Nhật ký trong tù)

Theo Hồ Chí Minh, muốn “thành người” và “ người cán bộ” thì trước hết

là phải học “Học ở trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân, khônghọc nhân dân là một thiếu sót lớn” Học là điều kiện tiên quyết để “thành người”

và “người cán bộ” Người viết:

“Học để làm việc Làm người Làm cán bộ”

“ Nếu không chịu khó học thì không tiến bộ được, là thoái bộ Xã hộicàng đi tới, công việc càng nhiều, máy móc càng tinh xảo Mình đã không chịuhọc, mà lạc hậu thì bị đào thải, tự mình đào thải mình”

Người chỉ ra rằng, lười học là “khuyết điểm rất to, khác nào người thàythuốc chỉ đi chữa bệnh cho người khác mà bệnh nặng trong mình thì quên chữa”.

Theo Hồ Chí Minh, người cán bộ còn phải tự phê bình, Người giải thích:

“Ai cũng cần tắm rửa cho mình mẩy sạch sẽ, thì ai cũng cần tự phê bình cho tưtưởng và hành động đúng đắn” “tự phê bình là thật thà nhận, công khai nhậntrước mặt mọi người những khuyết điểm của mình để tìm cách sửa chữa”

Nói tóm lại, Hồ Chí Minh coi các đức tính, khiêm tốn, ham học hỏi,không giấu dốt, thường xuyên tự phê bình, không chủ quan tự mãn, gặp thất bạikhông nản chí… là những phẩm chất thuộc tiêu chuẩn hàng đầu của người cán

bộ Hồ Chí Minh cho rằng những người sau đây có thể coi là đạt những yêu cầu,tiêu chuẩn của người cán bộ:

a- Những người đã tỏ ra trung thành và hăng hái trong công việc, tronglúc đấu tranh

b- Những người liên lạc mật thiết với dân chúng, luôn luôn chú ý đến lợiích của dân chúng, như thế, thì dân chúng mới tin cậy cán bộ và nhận cán bộ làngười lãnh đạo của họ

c- Những người có thể phụ trách giải quyết các vấn đề trong những hoàncảnh khó khăn

Ai sợ phụ trách và không có sáng kiến thì không phải là người lãnh đạo.Người lãnh đạo đúng đắn cần phải: khi thất bại không hoang mang, khithắng lợi không kiêu ngạo Khi thi hành các nghị quyết kiên quyết, gan góc,không sợ khó khăn

d- Những người luôn giữ kỷ luật

2.3- Phát hiện, lựa chọn, đánh giá, sử dụng và cất nhắc cán bộ:

Sinh thời Hồ Chí Minh đặt niềm tin rất cao vào quần chúng, việc pháthiện, lựa chọn nhân tài không được phân biệt người trong Đảng hay ngoàiĐảng, vấn đề họ phải có tài thật sự Người cho rằng cần thông qua thực tiễncách mạng để lựa chọn cán bộ: Khi “ Phong trào giải phóng sôi nổi, nảy nở rarất nhiều nhân tài ngoài Đảng, chúng ta không được bỏ rơi họ, xa cách họ.Chúng ta phải thật thà đoàn kết với họ, nâng đỡ họ Phải thân thiết với họ,gần gũi họ, đem tài năng của họ giúp ích vào công cuộc kháng chiến cứunước” “phải trọng nhân tài”

Như vậy phát hiện, lựa chọn cán bộ trong kháng chiến cũng như tronghòa bình, xây dựng đất nước đều phải thông qua thực tiễn và kết quả hoạtđộng để xem xét lựa chọn cán bộ Không được phân biệt Đảng viên hay quầnchúng, phải căn cứ vào tiêu chuẩn để lựa chọn và sử dụng Điều cần chú ý làphải căn cứ vào nhiệm vụ chính trị và yêu cầu của mỗi giai đoạn cách mạng

để cụ thể hoá tiêu chuẩn cán bộ, từ đó làm cơ sở để lựa chọn cán bộ, việc lựachọn cán bộ qua các giai đoạn cách mạng đều phải căn cứ vào lập trườngquan điểm của cán bộ, phải trung thành với lập trường của giai cấp công nhân

và phải thông qua công việc của cán bộ cũng như phong trào và chất lượngcủa tổ chức nơi cán bộ đó sinh hoạt để đánh giá

Hồ Chí Minh cho rằng cần phải thường xuyên đánh giá cán bộ TheoNgười: “Mỗi lần xem xét lại nhân tài, một mặt thì tìm thấy nhân tài mới,một mặt khác những người hủ hoá cũng lòi ra”

Hồ Chí Minh chỉ rõ “ xem xét cán bộ, không chỉ xem ngoài mặt màcòn phải xem tính chất của họ, không chỉ xem một việc, một lúc mà phảixem toàn cả lịch sử, toàn cả công việc của họ Có người lúc phong trào cáchmạng cao, họ vào đảng, họ làm việc rất hăng Nhưng lúc phong trào hơi khókhăn thì đâm ra hoang mang Lúc gặp sự nguy hiểm hoá phản cách mạng…Nếu ta không xem xét rõ ràng thì lầm nó là cán bộ tốt

Vì vậy, lựa chọn, đánh giá cán bộ không nên chỉ xét ngoài mặt, chỉ xétmột lúc, một việc mà phải xét kỹ cả toàn bộ công việc của cán bộ

Ai cứ cắm đầu làm việc, không ham khoe khoang, ăn nói ngay thẳng,không che dấu khuyết điểm của mình, không ham việc dễ, tránh việc khó,bao giờ cũng kiên quyết làm theo mệnh lệnh của Đảng, vô luận hoàn cảnhnhư thế nào, lòng họ cũng không thay đổi, những người như thế, dù có côngtác kém một chút cũng là cán bộ tốt”

Hồ Chí Minh cũng đặt ra yêu cầu với công tác đánh giá cán bộ, Ngườiđòi hỏi muốn biết đúng về người khác thì trước hết phải “tự biết mình”, “đãkhông tự biết mình thì khó mà biết người, vì vậy muốn biết đúng sự phải trái

ở người ta thì trước phải biết đúng sự phải trái của mình

Nếu không biết sự phải trái của mình, thì chắc không thể nhận rõngười cán bộ tốt hay xấu”

Khi nhận xét đánh giá cán bộ, đánh giá người khác, Người đánh giáthường hay phạm những chứng bệnh sau:

“1.Tự cao tự đại

2 Ưa người ta nịnh mình

3 Do lòng yêu ghét của mình mà đối với người

4 Đem một cái khuôn khổ nhất định, chật hẹp mà lấp vào tất cả mọingười khác nhau”

Nếu như ai bị mắc “một trong bốn bệnh đó thì cũng như mắt đã mangkính có màu, không bao giờ thấy rõ cái mặt thật của những cái mình trông”

Hồ Chí Minh cho rằng đánh giá cán bộ phải dựa trên quan điểm

“động”, quan điểm phát triển, vì “Trong thế giới cái gì cũng biến hoá Vìvậy cách xem xét cán bộ, quyết không nên chấp nhất, vì nó cũng phải biếnhoá…Một người cán bộ khi trước có sai lầm, không phải vì thế, mà sai lầmmãi Cũng có cán bộ đến nay chưa bị sai lầm, nhưng chắc gì sau này khôngphạm sai lầm? quá khứ, hiện tại và tương lai của một người không phải luôngiống nhau”

Tóm lại, về đánh giá cán bộ, Hồ Chí Minh cho rằng hiểu người là việcrất khó, nếu không hiểu đúng thì không dùng đúng, nếu không dùng đúng thìkhông thể cất nhắc đúng Nhưng muốn hiểu người trước hết phải hiểu mình

Rõ ràng trong đánh giá cán bộ, người đánh giá phải có tâm và có tầm nhìn,công bằng và trung thực mới lựa chọn được cán bộ tốt

Nếu có tư tưởng tự cao tự đại, ưa nịnh hót, tâng bốc, xuất phát từ lợiích cá nhân, bó mình trong khuôn khổ chật hẹp thì không thấy rõ mặt thật củacái mình trông, sẽ đánh giá sai và không lựa chọn được cán bộ tốt cho Đảng

Đánh giá cán bộ là cơ sở để đề bạt và sử dụng cán bộ đúng người,đúng việc, đúng lúc Hồ Chí Minh yêu cầu khi “ cất nhắc cán bộ cần phải xét

rõ người đó có gần gũi quần chúng, có được quần chúng tin cậy và mếnphục không Lại phải xem người ấy xứng với việc gì, nếu người có tài, màdùng không đúng tài của họ, cũng không được việc” Do đó, thấm nhuần tưtưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ thì người đánh giá cán bộ phải kháchquan, vô tư và vì sự nghiệp chung của Đảng

Khi đề bạt, sử dụng cán bộ thì cần xem xét tiêu chí tổng hợp để xemngười cán bộ đó có đủ tiêu chuẩn đề bạt giữ một chức vụ nào đó và họ cógần gũi và được quần chúng tin cậy mến phục không Phải nói rằng đây làmột thước đo khá chuẩn xác và quan trọng trong đề bạt cán bộ.

Khi đã đủ tiêu chuẩn đề bạt thì phải xem người đó thích hợp với việc

gì, sở trường và năng lực như thế nào để bố trí, sử dụng cho đúng Làm nhưvậy là sử dụng đúng người đúng việc Rõ ràng việc bố trí sắp xếp cán bộ phụthuộc vào sự công tâm và sáng suốt của của cơ quan tổ chức và người làmcông tác cán bộ Như vậy, việc bố trí cán bộ ở cơ quan, tổ chức cần được lựachọn kỹ lưỡng Tránh tình trạng sai chồng lên sai Điều rất quan trọng nữa là

“khi cân nhắc cán bộ, phải xem kết quả học tập cũng như kết quả công táckhác mà định”

Về phương pháp, cách thức cất nhắc, Hồ Chí Minh đã chỉ ra cất nhắccán bộ không nên làm như “giã gạo” nghĩa là trước khi cất nhắc không xemxét kỹ Khi cất nhắc rồi không giúp đỡ họ Khi họ sai lầm thì đẩy xuống, chờlúc họ khá lại cất nhắc lên Một cán bộ bị nhắc lên hạ xuống ba lần như thế

là hỏng cả đời… Hồ Chí Minh chỉ rõ “sau khi cất nhắc phải giúp đỡ họ,khuyên gắng họ, vun trồng lòng tự tin, tự trọng của họ”

Mục đích lựa chọn, đánh giá, cất nhắc cán bộ là để dùng cán bộ saocho hiệu quả nhất Hồ Chí Minh cho rằng, đối với mỗi con người: “ không

có ai cái gì cũng tốt, cái gì cũng hay Vì vậy chúng ta phải khéo dùng người,sửa chữa những khuyết điểm cho họ, giúp đỡ ưu điểm của họ Thường chúng

ta không biết tuỳ tài mà dùng người, thợ rèn thì bảo đi đóng tủ, thợ mộc thìbảo đi rèn dao Thành thử hai người đều lúng túng Nếu biết tuỳ tài mà dùngngười, thì hai người đều thành công” Là người có lòng bao dung, độ lượng,

Hồ Chí Minh nhắc nhở chúng ta, trước hết là những người và cơ quan làmcông tác tổ chức cán bộ “ Người ở đời, ai cũng có chỗ tốt và chỗ xấu ta phảikhéo nâng cao chỗ tốt, khéo sửa chữa chỗ xấu cho họ”

Hơn thế nữa, biết dùng người đúng sở trường của họ, đúng tài của họ,đúng lúc đúng chỗ, tức biết kheo dùng người thì phải “tài nhỏ có thể hoá ratài to” nhưng nếu không khéo dùng người thì “tài to cũng hoá ra tài nhỏ”

Là một nhà tổ chức tài giỏi, sát thực tế, Hồ Chí Minh nhận thấynhiều cán bộ lãnh đạo có quyền hành về vấn đề này thường dễ mắc vào cácbệnh sau:

“1 Ham dùng người bà con, anh em quen biết, bầu bạn, cho họ là chắcchắn hơn người ngoài.

2 Ham dùng những kẻ nịnh hót mình mà chán ghét những ngườichính trực

3 Ham dùng những người tính tình hợp với mình, mà tránh nhữngngười tình tình không hợp với mình”

Vì không khách quan và vì tư túi nên những người được giao quyềncất nhắc, đề bạt cán bộ sẽ làm hại cho dân, cho Đảng Biết vậy nhưng vì cái

“tâm” không sáng nên họ đã làm ngơ trước việc làm bậy của những ngườiđược họ cất nhắc, họ bất chấp dư luận lên án, mặc nhiện “cứ bao dung chechở, bảo hộ, khiến cho chúng ngày càng hư hỏng”, “ với người tốt, ngườichính trực, lẽ ra phải được cất nhắc thì lại “ bới lông tìm vết để trả thù”

Hồ Chí Minh cũng yêu cầu đối với người lãnh đạo, người làm côngtác tổ chức cán bộ có quyền đề bạt cán bộ phải có những đức tình và trình độsau:

“Phải có độ lượng vĩ đại thì mới có thể đối với cán bộ một cách chícông vô tư, không có thành kiến, khiến cho cán bộ khỏi bị bỏ rơi

- Phải có tinh thần rộng rãi, mới có thể gần gũi những người mìnhkhông ưa

- Phải có tính chịu khó dạy bảo, mới có thể nâng đỡ những đồng chícòn kém, giúp cho họ tiến bộ

- Phải sáng suốt, mới khỏi bị bọn vu vơ bao vây, mà cách xa cán bộ tốt

- Phải có thái độ vui vẻ, thân mật, các đồng chí mới vui lòng gần gũi mình”

2.4-Về huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.

Trong công tác cán bộ, Hồ Chí Minh rất coi trọng công tác huấnluyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; nếu như “cán bộ là gốc của mọi công việcthì “huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”, Hồ Chí Minh khẳngđịnh “ Đảng phải nuôi dạy cán bộ như người làm vườn vun trồng những câycối quý báu Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người có íchcho công việc chung của chúng ta”

Trong công tác huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, có lúc Hồ Chí