Kế thừa và phát huy những thành quả hàng nghìn năm lao động và sáng tạo,đấu tranh kiên cường dựng nước và giữ nước của cộng đồng các dân tộc ViệtNam, Đảng cộng sản Việt Nam từ ngày thành
Trang 1Lêi nãi ®Çu
xã hội là một trong những thành tựu đổi mới về tư duy nhân loại, thành tựu đócũng được phản ánh trong sự nghiệp đổi mới của Đảng ta
Dân tộc Việt Nam vốn là dân tộc có truyền thống văn hóa lâu đời, trải quahàng nghìn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước cho thấy nền văn hóa nước taluôn trải qua những đụng độ và thử thách nghiêm trọng, vận mệnh của văn hóaluôn gắn liền với vận mệnh của đất nước, của dân tộc Bên cạnh đó, văn hóaViệt Nam cũng được hình thành từ sự giao thoa, tiếp thu những tinh hoa văn hóacủa nhiều quốc gia trên thế giới; giữ vững bản sắc dân tộc và không ngừng hoànthiện mình từ đời này qua đời khác; văn hóa Việt Nam đã hun đúc nên tâm hồn,khí phách và bản lĩnh Việt Nam, góp phần làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dântộc
Kế thừa và phát huy những thành quả hàng nghìn năm lao động và sáng tạo,đấu tranh kiên cường dựng nước và giữ nước của cộng đồng các dân tộc ViệtNam, Đảng cộng sản Việt Nam từ ngày thành lập đến nay đã vận dụng sáng tạohọc thuyết Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn cách mạng và đề
ra những đường lối, chủ trương, chính sách và mục tiêu phát triển văn hóa chotừng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng mà nội dung cơ bản là việc tổ chức xâydựng đời sống văn hóa ở cơ sở Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, đất nước tađang tiến hành sự nghiệp Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa tiến lên chủ nghĩa xãhội Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường thắng lợi cho cách mạng Việt Nam gần
Trang 280 năm qua và ngày nay dưới sự lãnh đạo của Đảng CSVN, tư tưởng Hồ ChíMinh cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam chohành động, phấn đấu vì mục tiêu xây dựng nước Việt Nam dân giàu, nướcmạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh
Thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khoá VIII Đảng ta đã nêu rõ: “ Phươnghướng chung của sự nghiệp văn hoá nước ta là phát huy chủ nghĩa yêu nước vàtruyền thống đại đoàn kết dân tộc, ý thức độc lập tự chủ, tự cường xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Namtiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, làm chovăn hoá thấm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội, vào từng người,từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàn dân cư, vào mọi lĩnh vựcsinh hoạt và quan hệ con người, tạo nên trên đất nước ta đ ời sống tinh thần caođẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển, phục vụ đắc lực sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,văn minh, tiến bước vững chắc lên chủ nghĩa xã hội
Hiện nay, cuộc vận động đã có sức lan tỏa rộng lớn, tác động sâu sắc đếnnhận thức của mọi người dân Việt Nam, việc làm theo tư tưởng và tấm gươngcủa Bác đang được biểu hiện cụ thể, sinh động thông qua các điển hình tiêu biểucủa tập thể và cá nhân, ở các cơ quan, trường học, các tầng lớp nhân dân ở địaphương
Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác văn hoá được Đảng ta đặcbiệt quan tâm, vì theo tư tưởng Hồ Chí Minh thì “ Vì lẽ sinh tồn cũng như mụcđích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết,đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ chosinh hoạt hàng ngày về ăn, mặc, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ nhữngsáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá Văn hoá là sự tổng hợp của mọiphương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ranhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn ”
Là một cán bộ, đảng viên công tác tại cơ sở xuất phát từ thực tế tình hìnhcông tác tại địa phương cho thấy việc đẩy mạnh xây dựng đời sống văn hóa ở cơ
sở là việc làm cần thiết Chính vì vậy tôi chọn đề tài “ Tư tưởng Hồ Chí Minh về
Trang 3Lục Ngạn trong giai đoạn hiện nay” làm tiểu luận tốt nghiệp cuối khóa củamình.
II Mục tiêu, đối tượng, phương pháp và phạm vi nghiên cứu đề tài:
1 Mục tiêu của đề tài:
- Nêu được thực trạng về công tác xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở xãNam Dương
- Đưa ra được những phương hướng, giải pháp và kiến nghị về xây dựngđời sống văn hóa ơ cơ sở trong thời gian tới
2 Đối tượng nghiên cứu: Việc xây dựng đời sống văn hóa ở xã Nam
Dương – Lục Ngạn
3 Phương pháp nghiên cứu:
Sử dụng các phương pháp thống kê, phương pháp phân tích, phương pháp
so sánh, tổng hợp để làm rõ nội dung của đề tài
4 Phạm vi nghiên cứu của đề tài:
Làm rõ việc vận dụng, thực hiện nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về xâydựng đời sống văn hóa trong những năm gần đây ở xã Nam Dương – Lục Ngạn
III Kết cấu của tiểu luận.
- Nội dung gồm 3 phần lớn:
A Phần mở đầu
B Phần nội dung
C Phần kết luận
Trang 4B PHẦN NỘI DUNG
Chương I
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HOÁ
1 Khái niệm về Văn hóa.
1. Khái niệm Văn hóa của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa
liên hiệp quốc (UNESCO)
Bằng những cách tiếp cận khác nhau, gắn liền với chiều cạnh của cuộc sống,
từ tác giả E.B.Tylor – Văn hóa nguyên thủy (Primitere Culture, London,1871 )đến UNESCO ( Tuyên bố về những chính sách văn hóa tại Hội nghị quốc tế doUNESCO chủ trì tại Mêhicô tháng 8/1982), đã có hàng trăm định nghĩa về vănhóa, phản ánh văn hóa “hữu thể” và văn hóa “vô hình” Có thể hiểu văn hóa theonghĩa rộng, phức thể nhiều mặt: là giá trị vật chất và tinh thần, khắc họa bản sắc,tạo nên đặc trưng riêng của cộng đồng; văn hóa là hiểu biết, ứng xử; gắn vớitừng lĩnh vực Văn hóa là phạm trù chỉ toàn bộ đời sống con người trong quan
hệ giữa con người với con người và giữa con người với thiên nhiên Quan hệ đó
đã kết tinh các giá trị (vật chất và tinh thần ); năng lực hoạt động của con người;trình độ phát triển của chính bản thân con người Văn hóa giúp cho con người tựhoàn thiện, khắc họa bản sắc, tính cách riêng của một cộng đồng, có tầm quantrọng to lớn và ý nghĩa cách mạng sâu xa đối với vận mệnh con người
2 Quan điểm Hồ Chí Minh về Văn hóa.
Tháng 8- 1943, Hồ Chí Minh đưa ra quan niệm của mình về ý nghĩa của vănhóa: “ Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo
và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, vănhọc, nghệ thuật, những công cụ sinh hoạt cho hàng ngày về ăn, mặc, ở và cácphương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa.Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của
nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòihỏi của sự sinh tồn”
Trang 5Tinh thần và bản chất trong quan niệm văn hóa của Hồ Chí Minh có tính kếthừa và phát triển các quan niệm văn hóa trước, nhưng lại hoàn toàn phù hợp vàthống nhất với quan niệm văn hóa của UNESCO
Đời sống văn hóa là tất cả nội dung và cách thức, hình thức hoạt động vănhóa nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ và phát triển của con người trong điềukiện kinh tế - xã hội nhất định Đó cũng là quá trình hưởng thụ và sáng tạo cácgiá trị văn hóa vì sự phát triển của con người và cộng đồng Đời sống văn hóa ởngay trong cuộc sống hằng ngày, trong mỗi con người, mỗi gia đình và cộngđồng nhất định Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đời sống văn hóa
ở cơ sở giúp cho chúng ta hiểu một cách sâu sắc nội dung vấn đề quan trọng đó
Xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở là tổng hợp những hoạt động của các cơquan làm công tác giáo dục văn hóa nhằm tuyên truyền, giáo dục, truyền bá vănhóa, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ, sáng tạo văn hóa tinh thần của nhân dân và xâydựng nếp sống văn hóa lành mạnh tiến bộ trên từng địa bàn dân cư Xây dựngđời sống văn hóa ở cơ sở cũng có nghĩa là xây dựng đời sống vật chất và tinhthần phát triển vì mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,văn minh” Định hướng phát triển văn hóa Đại hội X của Đảng tiếp tục khẳngđịnh: “Đẩy mạnh việc thực hiện nhiệm vụ phát triển văn hóa làm cho văn hóathấm sâu vào từng khu dân cư, từng gia đình, từng người Nâng cao tính vănhóa trong mọi hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội và sinh hoạt của nhân dân Đẩy mạnh việc xây dựng đời sống văn hóa đại chúng và môi trường văn hóalành mạnh”
3 Những cống hiến của nhà văn hóa Hồ Chí Minh.
Theo Nghị quyết của đại hội đồng UNESCO thì: Trong bối cảnh đặc biệtcủa thế giới năm 1987, Đại hội đồng UNESCO họp từ ngày 20-10 đến 20-11-
1987, đã tôn vinh Hồ Chí Minh là Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, Nhàvăn hóa lớn Nghị quyết cho thấy sự thống nhất, hòa quyện giữa văn hóa vớicách mạng, cách mạng với văn hóa Hồ Chí Minh đã góp phần vào việc thực
Trang 6hiện những mục tiêu của UNESCO, để lại dấu ấn trong quá trình phát triển củanhân loại Người có sự đóng góp quan trọng về nhiều mặt trong các lĩnh vực vănhóa, giáo dục, nghệ thuật; kết tinh truyền thống văn hóa hàng nghìn năm củanhân dân Việt Nam; hiện thân cho khát vọng của các dân tộc trong việc khẳngđịnh bản sắc dân tộc mình và thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau
Từ cuộc đời và sự nghiệp Hồ Chí Minh cho thấy: Người là tác giả của hơn
250 bài thơ, khoảng 2.000 baì báo, nhiều truyện ngắn,văn chính luận, tiểu phẩmvăn học, kiến trúc sư của nền giáo dục cách mạng Việt Nam nhưng Hồ ChíMinh không bao giờ nhận mình là nhà thơ, nhà văn, nhà giáo dục Duy nhất mộtlần Người nhận mình là nhà cách mạng chuyên nghiệp
Hồ Chí Minh là nhà văn hóa lớn vì sự nghiệp chính trị phi thường củaNgười cũng là một sự nghiệp văn hóa cao cả Người đã để lại dấu ấn trong quátrình phát triển của nhân loại vì góp phần vào việc thực hiện các mục tiêu nhânvăn của loài người
Trên cơ sở nhận thức vai trò, sức mạnh của văn hóa, Hồ Chí Minh đã sớmđưa văn hóa vào chiến lược phát triển của đất nước Đó là các kế sách về chốnggiặc dốt, xây dựng đời sống mới, đạo đức mới, tín ngưỡng tự do, ý thức phápluật Tinh thần văn hóa theo quan điểm Hồ Chí Minh đã thấm sâu vào tâm lýquốc dân, góp phần sửa đổi để chống tham nhũng, phù hoa, xa xỉ, lười biếng
Người gắn kết chặt chẽ giữa hai nhiệm vụ “xây” và “chống” trong việc xây dựng
một xã hội nhân cách – đạo đức Kết hợp hài hòa cốt cách văn hóa dân tộc vớitinh hoa văn hóa nhân loại, Hồ Chí Minh đã cho ta một thông điệp về cái chungtốt đẹp của con người, đó là hạnh phúc, tự do cho loài người Đó cũng là điểmtrung tâm của nền văn hóa tương lai mà nhân loại cần đạt tới Bản thân Hồ ChíMinh là một nhà hoạt động và sáng tạo văn hóa lớn, làm nổi bật tinh thần khoandung văn hóa của một nền văn hóa hòa bình Với tất cả những cống hiến củamình, Hồ Chí Minh đã sáng tạo ra một nền văn hóa mới, một sức mạnh văn hóamới, sức mạnh văn hóa thời đại Hồ Chí Minh, với một xung lực mới đưa tớithắng lợi trong sự nghiệp cách mạng, kháng chiến và xây dựng đất nước
Trang 74 Những nội dung chủ yếu của Tư tưởng Hồ Chí Minh về Văn hóa
a Văn hóa vừa là động lực, vừa là mục tiêu của cách mạng:
Văn hóa là động lực của cách mạng.
Trước hết, theo quan niệm của Hồ Chí Minh, nhằm thích ứng những nhucầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn, loài người sáng tạo ra văn hóa Mặtkhác, trong công cuộc kiến thiết nước nhà, thì văn hóa ngang hàng các lĩnh vựcchính trị, kinh tế, xã hội và tác động tích cực trở lại các lĩnh vực đó Như vậy,cùng với đời sống vật chất lấy kinh tế làm nền tảng, thì con người cần đời sốngtinh thần, lấy văn hóa làm nền tảng
Động lực của văn hóa thể hiện ở chức năng của văn hóa
Một là, bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp Tư tưởng và tìnhcảm là vấn đề chủ yếu nhất của đời sống tinh thần Nó có thể đúng đắn, cao đẹphoặc ngược lại Bồi dưỡng phải được tiến hành thường xuyên và chú ý đếnnhững tư tưởng và tình cảm lớn, chi phối đời sống tinh thần của con người vàdân tộc Lý tưởng là điểm hội tụ của những tư tưởng lớn Đó là lý tưởng vì nướcquên mình; vì lợi ích chung mà quên lợi ích riêng; độc lập, tự cường, tự chủ;không có gì quý hơn độc lập tự do; độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Tìnhcảm lớn là yêu nước thương dân, yêu Chân – Thiện – Mỹ; yêu tính trung thực,chân thành, ghét giả dối, lừa lọc Tư tưởng đúng và tình cảm đẹp có mối quan hệchặt chẽ với nhau: con đường đi tới tư tưởng đúng vừa bằng lý trí vừa bằng tìnhcảm Những lý tưởng và tình cảm cách mạng khi đã đi sâu vào tâm lý quốc dân
sẽ biến thành một sức mạnh vật chất, tạo động lực cho cách mạng
Hai là, nâng cao dân trí Dân trí là sự hiểu biết của người dân về các mặt;chính trị, kinh tế, văn hóa, chuyên môn, khoa học, kỹ thuật, thực tiễn Mụcđích cuối cùng là vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội muốn đạt tới nhữngnhận thức đó phải thông qua con đường văn hóa, trước hết là văn hóa giáo dục
Ba là, bồi dưỡng những phẩm chất và phong cách tốt đẹp, lành mạnh đểkhông ngừng hoàn thiện bản thân Văn hóa sẽ góp phần bồi dưỡng phẩm chấtđạo đức để sửa đổi tham nhũng, lười biếng, phù hoa, xa xỉ, chống “giặc nội
Trang 8xâm”, hướng con người vươn tới Chân – Thiện – Mỹ Văn hóa cũng có vai tròbồi dưỡng phẩm chất chính trị, phẩm chất chuyên môn, tạo động lực thúc đẩy sựnghiệp cách mạng
Văn hóa soi đường cho quốc dân đi, lãnh đạo quốc dân để thực hiện độclập, tự cường, tự chủ Tư tưởng Mác – Lênin trong cấu trúc văn hóa đưa conngười từ chỗ bị tha hóa đến chỗ phát triển tự do, toàn diện
Văn hóa - mà con người là trung tâm – tạo ra sức mạnh to lớn trong sựnghiệp dựng nước và giữ nước đó chính là sự thắng lợi của “Văn minh đối vớibạo tàn”
Các yếu tố văn hóa như khoa học, giáo dục, đạo đức, pháp luật giúp dântộc vượt qua yếu hèn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội
Văn hóa là chất keo tạo sự liên kết, tăng cường mối tương tác, hiểu biếtgiữa các dân tộc, điều tiết các mối quan hệ quốc tế
Văn hóa là mục tiêu của cách mạng
Sự phát triển của một xã hội thể hiện rõ nét ở chỉ số chất lượng sống baogồm mức độ giải phóng và phát triển con người; sự phát triển lực lượng sản xuấtphù hợp với quan hệ sản xuất; năng suất lao động; các yếu tố tinh thần, văn hóa,chính trị, pháp quyền, dân chủ
Triết lý phát triển xã hội Việt Nam của Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc, dânchủ, chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa xã hội trong quan niệm của Hồ Chí Minh vừa
là mục tiêu phát triển, vừa là phương thứcthực hiện sự phát triển đó, bao gồmkinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa Đi tới chủ nghĩa xã hội theo quan điểm HồChí Minh là xây dựng một xã hội phát triển hài hòa, bền vững cả đời sống vậtchất và tinh thần, trong đó chú trọng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh,đầy tình thương và lòng nhân ái với những giá trị cao đẹp Chân – Thiện – Mỹ.Triết lý phát triển Hồ Chí Minh lấy chất lượng làm cơ bản và lâu dài, vì hạnhphúc con người Người quan tâm tăng trưởng kinh tế đi đôi với việc giải quyếtthất nghiệp; giải quyết sự phân hóa giàu nghèo, sự bất ổn về xã hội, chú trọngquyền làm chủ của nhân dân; đảm bảo môi trường sống, xây dựng nền đạo đức
Trang 9mới của xã hội và giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc; xóa bỏ tình trạng nghèocùng cực; đạt phổ cập giáo dục tiểu học và nâng cao dân trí; tăng cường bìnhđẳng nam nữ và nâng cao vị thế cho phụ nữ; giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em; tăngcường sức khỏe bà mẹ, phòng chống dịch bệnh; bảo đảm bền vững về môitrường; thiết lập quan hệ đối tác toàn cầu vì phát triển Đó thực chất là địnhhướng phát triển bền vững ở Việt Nam theo quan điểm Hồ Chí Minh
Nhân tố con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh phản ánh tập trung nhất vaitrò động lực, mục tiêu của văn hóa Bởi vì, như chính người Mỹ cũng đã phảithừa nhận “ Ai cũng biết rằng trong thế kỷ XX, chính vật chất là sức mạnh củathời đại chúng ta, thời đại có nhiều tên gọi: thời đại năng lượng nguyên tử, thờiđại phản lực, thời đại điều khiển học, thời đại chinh phục vũ trụ, thời đại tinhọc Dù là kể đến thiết bị nào thì Mỹ cũng đều có và người Việt Nam đềukhông có Sức mạnh duy nhất của họ là sức mạnh con người”
b.Giữ gìn cốt cách văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
Giữ gìn cốt cách văn hóa dân tộc
Cốt cách là bản chất, tính chất đặc biệt vốn có Cốt cách văn hóa dân tộc làbản sắc của dân tộc, bao gồm những giá trị văn hóa bền vững của cộng đồng cácdân tộc Việt Nam, được vun đắp qua hàng nghìn năm lịch sử Hệ giá trị của cốtcách văn hóa Việt Nam là lòng yêu nước nồng nàn; ý chí tự cường, tự tôn dântộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng, gắn bó cá nhân – gia đình – làng xã –
tổ quốc; lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý cần cù, sáng tạotrong lao động; sự tinh tế trong ứng xử; giản dị trong lối sống bản sắc văn hóacòn được nhìn nhận qua hình thức biểu hiện đậm tính dân tộc như tiếng nói, tâm
lý, phong tục tập quán, cách cảm nghĩ của dân tộc, các hình thức nghệ thuật – lễhội truyền thống
Cốt cách văn hóa dân tộc đóng vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước vàgiữ nước, nó tạo lên sức mạnh chiến thắng mọi kẻ thù hung bạo, mà theo cáchnói của giáo sư Trần Văn Giàu, đó chính là sức mạnh của “linh đơn văn hóa ViệtNam” Sức mạnh văn hóa giúp con người khắc phục thiên tai, buộc thiên nhiên
Trang 10phục vụ con người Văn hóa Việt Nam thể hiện “ cốt cách” con người Việt Nam,nét “độc đáo”, “đặc trưng”, tính cách riêng của dân tộc Bản sắc văn hóa ViệtNam mà hàng đầu là chủ nghĩa yêu nước là ngọn nguồn đi tới văn hóa tiến bộ Chúng ta có nhiệm vụ nặng nề nhưng vẻ vang đối với văn hóa dân tộc.trước hết phải biết trân trọng, giữ gìn, khai thác, phát huy, phát triển những vốnquý báu của cha ông, đồng thời phải giới thiệu văn hóa Việt Nam với bạn bè thếgiới Cần nhận thức rằng, bản sắc văn hóa không phải “nhất thành bất biến”, mà
nó có sự bổ sung phát triển nhưng lại có những giá trị mới được hình thành, pháttriển và dần chiếm ưu thế Vì vậy, giữa quý trọng, gĩư gìn, khai thác, phát huy,phát triển có mối quan hệ mật thiết với nhau Giữ gìn không phải là khư khưđóng cửa, mà khai thác, phát huy, phát triển cũng là một cách giữ gìn Trong quátrình đó, phải biết tẩy trừ mọi di hại thuộc địa và ảnh hưởng nô dịch của văn hóa
đế quốc Tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại cũng là một cách để giữ gìn bảnsắc văn hóa dân tộc
Tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại
“Tiếp biến” văn hóa là một quy luật vì “ Văn hóa là cái bình thông nhau”.Văn hóa Việt Nam là ảnh hưởng lẫn nhau của văn hóa Đông phương và Tâyphương chung đúc lại Quan điểm của Hồ Chí Minh là phải mở rộng kiến thứccủa mình về văn hóa thế giới
Nội dung tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại là hết sức toàn diện Trước hết
là tiếp thu cả Đông, Tây, kim, cổ, tìm mẫu số chung của các nền văn hóa trên thếgiới Tính toàn diện còn thể hiện ở chỗ tiếp thu nhiều mặt: học thuật tư tưởngnhư Khổng giáo, phật giáo, Thiên chúa giáo, tư tưởng triết học thời Phục Hưng,Thế kỷ ánh sáng, tư tưởng Găngđi, Tôn Trung Sơn đặc biệt nhất là tư tưởngMác- Lênin Ngoài ra còn tiếp thu khoa học, văn học nghệ thuật, kiến trúc, hộihọa, danh nhân văn hóa
Mục đích tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại là trau dồi cho văn hóa ViệtNam giàu đẹp, hợp với tinh thần dân chủ
Trang 11Tiêu chí tiếp thu là tiếp thu cái hay, cái tốt Giữa văn hóa dân tộc và vănhóa nhân loại có mối quan hệ mật thiết với nhau Cả hai đều chứa đựng nhữnggiá trị văn hóa trường tồn, nhưng luôn phải lấy văn hóa dân tộc làm gốc Chỉtrên cơ sở biết trân trọng, giữ gìn, phát huy, phát triển văn hóa dân tộc thì mới cóthể “đi tới được cái nhân loại”
c Về mặt trận Văn hóa và chiến sĩ văn hóa
Mặt trận Văn hóa:
Trong lịch sử dân tộc, từ Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu đến các nhàcách mạng hiện đại đã biết dùng văn hóa đánh giặc Ra đi tìm đường cứu nước,đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, Hồ Chí Minh tiếp tục khai thác, phát triển nétđẹp truyền thống đó của dân tộc Từ những năm hai mươi, Người dùng ngòi bút
để tố cáo tội ác thực dân, thức tỉnh, định hướng nhân dân đi theo con đườngcách mạng vô sản Từ những năm ba mươi trở đi, Người đã dùng sức mạnh vănhóa trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng xã hội mới
Văn hóa là một mặt trận được hiểu nó là một bộ phận của cách mạng,ngang hàng các mặt trận khác Nó có mặt trong mọi công tác cách mạng theotinh thần “ văn hóa hóa kháng chiến” Mặt trận văn hóa là cuộc đấu tranh cáchmạng trên lĩnh vực văn hóa, nói ngắn gọn là cuộc cách mạng tư tưởng – vănhóa
Tính chất của cách mạng văn hóa khác cách mạng chính trị ở chỗ nó khôngthể giải quyết tức thì như kiểu giành chính quyền về tay nhân dân, mà phải xácđịnh đây là cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ, phức tạp, một cuộc chiến đấukhổng lồ, quyết liệt trong suốt tiến trình cách mạng từ lúc chưa có chính quyền,kháng chiến kiến quốc, xây dựng chủ nghĩa xã hội Truyền thống lạc hậu, thói
hư tật xâu cũng là kẻ địch Mà thắng nghèo nàn, lạc hậu còn khó hơn thắng đếquốc và phong kiến
Nội dung đấu tranh trên mặt trận văn hóa rất phong phú, đa dạng, mà cốt lõi
là khẳng định và nhấn mạnh hệ tư tưởng của nền văn hóa mới, bao gồm tư tưởng
về chính trị, triết học, đạo đức, nghệ thuật Phải làm cho thế giới quan Mác –
Trang 12Lênin chiếm vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội Mọi họat độngvăn hóa phải làm nổi bật “ chủ đề” độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
Chiến sĩ văn hóa.
Khái niệm “mặt trận” và “chiến sĩ” luôn đi liền với nhau, có“mặt trận” thì
có “chiến sĩ” “Chiến sĩ” ở đây là những người hoạt động trên mặt trận vănhóa– tư tưởng Họ có nhiệm vụ nặng nề, sứ mệnh vẻ vang, vinh dự lớn lao Chiến sĩ văn hóa phải có lập trường tư tưởng vững vàng Họ phải đứngvững trên lập trường của giai cấp công nhân, nắm chắc tư tưởng Mác – Lênin làmột vũ khí không gì có thể so sánh nổi
Ngòi bút của các chiến sĩ văn hóa là một vũ khí sắc bén trong sự nghiệp “phò chính trừ tà” Họ có nhiệm vụ “ phụng sự kháng chiến, phụng sự Tổ quốc,phụng sự nhân dân” Muốn làm điều đó, chiến sĩ văn hóa phải gắn bó với đờisống, với thực tiễn, với nhân dân; phải “ từ trong quần chúng ra, trở lại nơi quầnchúng” Cuộc sống thực tiễn sẽ tạo điều kiện cho họ có những tác phẩm xứngđáng với dân tộc anh hùng, thời đại vẻ vang
Chiến sĩ văn hóa phải có trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức cách mạng, chuyên mônnghiệp vụ sâu để tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh cách mạng, chống mọi
kẻ thù là bọn thực dân đế quốc, phong kiến tay sai Khi xây dựng xã hội mới thìphải tập trung vào kẻ thù tư tưởng, thói quen truyền thống lạc hậu, “giặc nộixâm” theo tinh thần “mỗi vần thơ là bom đạn chống tham nhũng, lãng phí, quanliêu” Đã là chiến sĩ thì phải đối mặt với mọi kẻ thù, đứng về phía nhân dân,bênh vực, ca ngợi Chân – Thiện – Mỹ; phanh phui, loại bỏ cái sai, cái ác, cáixấu, cái giả dối, lừa lọc
Người chiến sĩ văn hóa phải biết quý trọng, giữ gìn, khai thác, phát triểnnhững truyền thống tốt đẹp của cha ông, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại;tham gia vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân tiến bộ trên thế giới chống cácthế lực thù địch và trở lực trên con đường tiến lên thế giới văn minh, vì mục tiêuhòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ trên thế giới
Trang 13d Văn hóa do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng
Tư tưởng Hồ Chí Minh vì con người, vì nhân dân Người khẳng định lấyhạnh phúc của dân tộc làm cơ sở; lấy hạnh phúc của nhân dân làm khuôn phép.Văn hóa phục vụ quần chúng nhân dân phải được nhìn nhận một cách toàn diện Nhân dân đóng vai trò chủ thể Họ không chỉ sáng tạo ra của cải vật chất,
mà còn là những người sáng tác rất hay Ca dao, tục ngữ là những hòn “ngọcquý” Nhân dân nuôi dưỡng sáng tác bằng những nguồn nhựa sống Họ là nhữngngười kiểm nghiệm, đánh giá, phản biện các sản phẩm văn hóa một cách trungthực, khách quan Vì vậy, Hồ Chí Minh căn dặn viết xong một tác phẩm phảiđưa cho quần chúng công nông binh đọc để họ góp ý cho mình Với tư cách chủthể nên quần chúng nhân dân được quyền hưởng thụ các giá trị văn hóa
Nhân dân đóng vai trò là đối tượng phản ánh, họ là nhân vật trung tâm của
sự nghiệp cách mạng, từ cách mạng giải phóng dân tộc đến cách mạng xã hộichủ nghĩa Vì vậy các hoạt động văn hóa phải phản ánh quần chúng nhân dânmột cách chân thực, sống động Muốn vậy, văn nghệ sĩ phải thâm nhập, thấuhiểu, liên hệ, gắn bó với quần chúng để thể hiện trong sáng tác của mình tưtưởng và lòng ước ao của quần chúng
Quần chúng nhân dân gồm nhiều giai cấp, tầng lớp, sống ở nhiều địa bàn,nghề nghiệp khác nhau, trình độ học vấn và nhận thức khác nhau Vì vậy hoạtđộng văn hóa phản ánh quần chúng phải phù hợp trình độ, lứa tuổi, nghề nghiệp,địa bàn Bao giờ cũng phải tư duy và trả lời được bốn câu hỏi: Viết cho ai? Viếtcái gì? Viết nhằm mục đích gì? Viết như thế nào? Một điều quan trọng là phảitrở về với cuộc sống thực tại của quần chúng Tránh lối viết rau muống, dài rỗngtuếch, thích dùng chữ nước ngoài Phải làm cho quần chúng hiểu, yêu thích, tạonhững chuyển biến tích cực trong tư tưởng, tình cảm, tâm hồn của mọi người.Muốn vậy, tác phẩm văn nghệ phải vừa hay, vừa chân thực, nội dung phongphú, hình thức trong sáng, vui tươi Một tác phẩm, bài nói, bài viết hay, theoquan niệm của Hồ Chí Minh, không cứ dài mới hay Khi nào tác phẩm ấy chỉdiễn đạt vừa đủ những điều đáng nói, khi nó được trình bày sao cho mọi người
ai cũng hiểu được, và khi đọc xong độc giả phải suy ngẫm, thì tác phẩm ấy mớiđược xem như là một tác phẩm hay và biên soạn tốt Quần chúng mong muốnnhững tác phẩm có nội dung chân thật và phong phú, có hình thức trong sáng vàvui tươi, hấp dẫn Khi chưa xem thì muốn xem, xem rồi thì bổ ích
Trang 14Văn hóa phục vụ quần chúng thể hiện ở tính hướng đích của văn hóa Mộtmặt, văn nghệ phải thể hiện được tính hiện thực, chân thật; mặt khác phải hướngquần chúng nhân loại bỏ cái giả, cái ác, cái sai, cái xấu để vươn tới cái lý tưởngkhông chỉ cho hôm nay, mà còn để giáo dục con cháu mai sau Mục tiêu, lýtưởng cao đẹp nhất là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hạnh phúc của conngười
Ngoài ra, văn hóa phục vụ quần chúng nhân dân còn thể hiện ở sự phongphú, đa dạng của các hoạt động văn hóa Nhiều thể loại, nhiều tác phẩm, nhiềumón ăn bổ ích khác nhau trên một cái nền sáng tạo của văn nghệ sĩ
Muốn giải quyết tốt những vấn đề nêu trên thì Đảng phải lãnh đạo mọi hoạtđộng văn hóa và xây dựng văn hóa trong Đảng, để Đảng “là đạo đức, là vănminh”, tiêu biểu cho trí tuệ, lương tâm, danh dự của dân tộc
đ Xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam.
Nhìn một cách tổng quát, nền văn hóa mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh lànền văn hóa dân chủ mới, kháng chiến và xã hội chủ nghĩa Đó phải là nền vănhóa “hợp với khoa học và nguyện vọng của dân”
Trước cách mạng Tháng Tám, Hồ Chí Minh chủ trương xây dựng nền vănhóa dân tộc với năm điểm lớn:
+ Xây dựng tâm lý: tinh thần độc lập tự cường
+ Xây dựng luân lý:biết hy sinh mình, làm lợi cho quần chúng
+ Xây dựng xã hội: mọi sự nghiệp có liên quan đến phúc lợi của nhân dântrong xã hội
+ Xây dựng chính trị dân quyền
Đó là những cơ sở lý luận của của Chủ Nghĩa mác – Lê Nin và tư tưởng HồChí Minh về văn hóa, qua thực tiễn cách mạng của Việt Nam đã được khẳng
Trang 15định và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh vào từng thời điểm, từng giaiđoạn lịch sử của cách mạng Việt Nam Tư tưởng của Người luôn phù hợp vớiđiều kiện cách mạng Việt Nam và tham gia phổ biến, học tập, nhân rộng tưtưởng của người là một nhiệm vụ chính trị vô cùng quan trọng trong công cuộcđổi mới của đất nước ta hiện nay.
II Thực trạng việc thực hiện nội dung xây dựng đời sống văn hóa cơ
sở tại xã Nam Dương – Lục Ngạn trong giai đoạn hiện nay.
1 Đặc điểm tình hình
a Điều kiện tự nhiên
Nam Dương là xã miền núi của huyện Lục Ngạn, phía Đông giáp với xãTân Lập , phía Tây giáp với xã Mỹ An, phía Bắc giáp với sông Lục Nam và thịtrấn Chũ, phía Nam giáp với xã Tân Mộc Diện tích tự nhiên của xã Nam Dương
là 2967 ha với chiều dài tính từ đầu xã đến cuối xã là 12 km, đường giao thông
đi lại khó khăn, cơ bản là đường đất cấp phối, toàn xã có 1.867 hộ gia đình, với8.976 nhân khẩu, sinh sống trên địa bàn 9 thôn, có 6 dân tộc anh em chung sống,chủ yếu là dân tộc Kinh chiếm 60%, dân tộc Sán Dìu chiếm 35%, còn lại là dântộc Tày, Nùng, Hoa, Cao Lan, chiếm 5%
Là một xã giáp với trung tâm huyện Lục Ngạn, có những yếu tố thuận lợitrong giao lưu, phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội Nhân dân các dân tộc trong
xã có truyền thống đoàn kết, yêu nước, dũng cảm trong chiến đấu bảo vệ Tổquốc, cần cù sáng tạo trong lao động sản xuất và xây dựng; những thành tíchtrong đấu tranh chống thực dân Pháp đã được Đảng và nhà nước ghi nhận vàphong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chốngPháp” Nhân dân Nam Dương đã góp phần cùng nhân dân cả nước chiến đấu vàchiến thắng thiên tai, địch họa, giữ gìn những tinh hoa văn hóa của cộng đồngcác dân tộc Việt Nam nói chung
b Tình hình kinh tế - chính trị – xã hội
Do đặc thù là một xã miền núi của huyện miền núi, sản xuất nông nghiệp làchủ yếu, chiếm trên 80 % dân số toàn xã Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệpkém phát triển, có 01 thôn làm nghề mỳ gạo truyền thống Đời sống nhân dâncòn gặp nhiều khó khăn
Hệ thống chính trị ở địa phương luôn được củng cố, kiện toàn và hoạt động
có hiệu quả Trong những năm qua được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, đờisống vật chất và tinh thần của nhân dân các dân tộc trong xã không ngừng được
Trang 16nâng cao Cấp ủy chính quyền, MTTQ và các đoàn thể nhân dân đã quan tâmlãnh chỉ đạo thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninhchính trị trật tự an toàn xã hội Đồng thời thường xuyên quan tâm chỉ đạo việcgiáo dục chính trị tư tưởng, chăm lo xây dựng đời sống văn hóa góp phần nângcao nhận thức chính trị, đạo đức lối sống trong cán bộ đảng viên và nhân dân Phát huy truyền thống đại đoàn kết dân tộc, nhân dân các dân tộc xã NamDương đã đoàn kết giúp đỡ nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, cuộcsống của nhân dân từng bước được nâng lên, số hộ đói, nghèo hàng năm giảm.Tính đến thời điểm ngày 01/10/2011 tỷ lệ hộ nghèo của xã chỉ còn 16,25 %(Theo chuẩn mới)
Công tác giáo dục, y tế, văn hóa thông tin, thể dục thể thao đã có bước pháttriển mới và đạt chất lượng cao hơn, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa truyềnthống dân tộc, đạo đức lối sống lành mạnh trong nhân dân; những tập quán hủtục, lạc hậu tồn tại lâu đời dần được xóa bỏ
Để phát huy những kết quả đã đạt được, nhằm tiếp tục thực hiện thắng lợicác mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng
mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ XVII của xã đề ra đưa Nam Dươngthoát khỏi danh sách các xã khó khăn, phấn đấu đến năm 2015, tỷ lệ hộ nghèotoàn xã còn 8,7 %
2 Thực trạng việc thực hiện nội dung xây dựng đời sống văn hóa cơ
sở tại xã Nam Dương huyện Lục Ngạn trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
2.1 Kết quả đã đạt được:
2.1.1.Tình hình công tác triển khai chỉ đạo “ Xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở”
Thực hiện Nghị quyết của Huyện ủy Lục Ngạn về việc triển khai đề án
“Xây dựng và phát triển văn hóa huyện miền núi Lục Ngạn giai đoạn 2010” xây dựng huyện Lục Ngạn là huyện điểm văn hóa, địa phương đã thànhlập BCĐ phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” do đồngchí Chủ tịch UBND xã làm trưởng ban; đồng chí Chủ tịch UB MTTQ xã vàđồng chí Phó Chủ tịch UBND xã làm phó ban, các thành viên Ban chỉ đạo làtrưởng các ngành, đoàn thể Ban chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xâydựng đời sống văn hóa” xã đã xây dựng quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ
Trang 172001-cụ thể cho từng thành viên Ban chỉ đạo nhằm tập trung chỉ đạo, nâng cao chấtlượng, hiệu quả hoạt động của phong trào Sau 5 năm thực hiện phong trào, đếnnăm 2010, Ban chỉ đạo đã tiến hành sơ kết đánh giá và tiếp tục triển khai thựchiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”
Tiếp tục triển khai thực hiện Thông tư liên tịch số: 01/2006/TTLT ngày23/6/2006 của Ban thường vụ UBMTTQ Việt Nam và Bộ Văn hóa Thông tin vềviệc ban hành quy chế công nhận các danh hiệu Gia đình văn hóa, Làng văn hóa,
tổ dân phố văn hóa; Quyết định số: 62/QĐ-BVHTT ngày 23/6/2006 của Bộ Vănhóa thông tin về việc Ban hành quy chế công nhận các gia đình văn hóa, làngvăn hóa, tổ dân phố văn hóa và các văn bản hướng dẫn về công tác xây dựng đờisống văn hóa Hàng năm, BCĐ ban hành các văn bản hướng dẫn và đôn đốc chỉđạo việc thực hiện bình xét công nhận gia đình văn hóa, làng văn hóa, cơ quanvăn hóa
Nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở,trong những năm qua Đảng bộ - chính quyền xã Nam Dương chú trọng và quantâm chỉ đạo thực hiện tốt các chương trình kinh tế - xã hội trọng tâm thực hiệnNghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bắc Giang lần thứ XVI về “Chương trình xâydựng và phát triển văn hóa – thông tin giai đoạn 2006 – 2010” góp phần địnhhướng và chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”trên địa bàn xã trong những năm qua đạt được nhiều kết quả to lớn
2.2.2 Những kết quả đạt được và thực trạng việc vận dụng Tư tưởng
Hồ Chí Minh trong xây dựng đời sống văn hóa ở địa phương
Tư tưởng Hồ Chí Minh là di sản tinh thần vô cùng quý báu của Đảng vànhân dân ta Do đó việc học tập theo tư tưởng của Người được Đảng bộ - Chínhquyền địa phương hết sức quan tâm, chiếm vị trị then chốt trong các hoạt độngvăn hóa tinh thần của nhân dân trong xã, trong đó việc vận dụng tư tưởng củaNgười về xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở là một việc làm hết sức cấp thiếttrong giai đoạn hiện nay
Trang 18Nội dung công tác chăm lo xây dựng đời sống văn hóa cho nhân dân theo
tư tưởng Hồ Chí Minh là một phạm trù rộng, bao hàm nhiều vấn đề thiết thực, ởđây chỉ đề cập đến ba vấn đề mà Đảng ta đã vận dụng trong công tác xây dựngđời sống văn hóa cơ sở
1.Xây dựng gia đình văn hóa:
Xây dựng gia đình văn hóa là nội dung có vị trí hết sức quan trọng trongviệc xây dựng làng, thôn văn hóa Chính vì vậy, phong trào đã được nhân dânđồng tình hưởng ứng và tham gia thực hiện, đa số các gia đình tham gia phongtrào đều thực hiện tốt các tiêu chí xây dựng gia đình văn hóa, có ý thức tự giáctrong việc chấp hành các chủ trương của Đảng, pháp luật nhà nước Hàng năm,Ban chỉ đạo các cấp đã hướng dẫn các địa phương tiến hành bình chọn và côngnhận danh hiệu “Gia đình văn hóa”, tổ chức biểu dương kịp thời động viên vànhân rộng mô hình “Gia đình văn hóa” tiêu biểu, góp phần nâng cao chất lượngphong trào Đến nay, toàn xã có 1.597 hộ đăng ký xây dựng “Gia đình văn hóa”,trong đó năm 2011 có 1.551 hộ được công nhận “Gia đình văn hóa”, đạt tỷ lệ74,95% Việc thực hiện các tiêu chuẩn công nhận gia đình văn hóa đã góp phầntích cực trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống của gia đình ViệtNam, cũng như xây dựng mô hình gia đình mới bình đẳng, ấm no và hạnh phúc
Nét đặc biệt của phong trào xây dựng gia đình văn hóa là đã gắn chặt vớiphong trào xây dựng gia đình hiếu học, góp phần không nhỏ vào việc phát triểnlĩnh vực giáo dục đào tạo ở địa phương Đến nay, toàn xã đã có 9/9 thôn thànhlập được Chi hội khuyến học, 5 ban khuyến học dòng họ, 3 chi hội khuyến học
cơ quan, trường học; duy trì hoạt động thường xuyên, có hiệu quả
2.Xây dựng làng, thôn văn hóa:
-Trong 10 năm qua, được sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền, cácban ngành, đoàn thể từ huyện đến cơ sở, phong trào xây dựng làng văn hóa pháttriển cả về số lượng và chất lượng, trở thành phong trào sôi nổi và rộng khắp.Việc bình xét danh hiệu “Làng văn hóa” được tiến hành theo đúng quy trình, thủ
Trang 19trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa tỉnh Bắc Giang về việc bìnhchọn và công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Làng, thôn, bản, tổ dân phốvăn hóa”, “Cơ quan, đơn vị văn hóa” và Hướng dẫn của Ban chỉ đạo phong trào
“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” huyện Lục Ngạn
Hàng năm, Ban chỉ đạo phong trào xã đã tổ chức kiểm tra, bình xét đềnghị công nhận làng văn hóa
Đến nay, tất cả 9/9 thôn đã đăng ký xây dựng làng văn hóa, đã có 6/9 thôn
đã được công nhận đạt chuẩn văn hóa, đạt 66,66%;
Phong trào xây dựng làng văn hóa đã góp phần củng cố khối đoàn kếttoàn dân, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, pháttriển kinh tế, đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệpnông thôn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, đẩy lùi vàxóa bỏ các tệ nạn xã hội, bảo đảm an ninh nông thôn, duy trì trật tự an toàn xãhội Có thể nói, phong trào xây dựng làng văn hóa đã góp phần quan trọng thúcđẩy sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn xã
3.Xây dựng cơ quan, đơn vị văn hóa:
Cuộc vận động xây dựng cơ quan văn hóa, trường học văn hóa có nhữngthuận lợi trong việc tổ chức và triển khai thực hiện Lãnh đạo các cơ quan, banngành, trường học cùng toàn thể cán bộ, công chức, viên chức trong toàn xã đềuhưởng ứng và thực hiện tốt các quy ước xây dựng cơ quan, đơn vị văn hóa.Hàng năm, Ban chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống vănhóa” xã đã tổ chức kiểm tra, xét đề nghị công nhận cơ quan đạt chuẩn văn hóa
và khen thưởng những đơn vị thực hiện tốt quy ước xây dựng cơ quan văn hóa.Đến nay, có 4/4 cơ quan, đơn vị, trường học tổ chức đăng ký xây dựng đơn vịvăn hóa, trong đó có 3/4 cơ quan được công nhận đạt chuẩn đơn vị văn hóa, đạt
tỷ lệ 75% Quá trình thực hiện phong trào xây dựng cơ quan, đơn vị văn hóa đãcủng cố và nâng cao tính kỷ cương, nề nếp nơi công sở, ý thức chấp hành kỷ luậtcông tác, cũng như xây dựng môi trường văn hóa nơi làm việc được chú trọng.Bên cạnh đó, nhờ thực hiện tốt phong trào này đã tạo động lực để mỗi cơ quan,
Trang 20đơn vị phấn đấu, nâng cao hiệu quả công việc và hoàn thành tốt nhiệm vụ chínhtrị được giao.
4 Xây dựng người tốt, việc tốt, các điển hình tiên tiến:
Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Thi đua là yêu nước, yêunước là phải thi đua”; trong những năm qua, phong trào thi đua lao động sángtạo được phát động mạnh mẽ, điều khắp trên các lĩnh vực, đời sống xã hội, cáctầng lớp nhân dân, các thành phần kinh tế, cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận,các đoàn thể và lực lượng vũ trang, góp phần tạo sự chuyển biến tích cực ở mọicấp, mọi ngành, mọi đoàn thể, mọi cơ quan, đơn vị và trong nhân dân, làm chophong trào thi đua yêu nước phát triển sôi nổi trong toàn xã, góp phần nâng caosức cạnh tranh và hiệu quả của nền kinh tế, tạo môi trường xã hội lành mạnh,củng cố quốc phòng an ninh, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội.Ngoài ra, phong trào thi đua còn khơi dậy ý thức, trách nhiệm, nhiệt tình cáchmạng và những sáng kiến, sáng tạo, vượt qua khó khăn để thực hiện mục tiêuphát triển kinh tế-xã hội của địa phương
Nhiều phong trào thi đua được phát động ở các cấp, các ngành trong toànhuyện như: cuộc vận động “Dân chủ, kỷ cương, tình thương và trách nhiệm”,phong trào “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo”, phongtrào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của ngành Giáo dục vàĐào tạo; phong trào “Thi đua quyết thắng” trong lực lượng vũ trang nhân dân;phong trào “Nông dân sản xuất giỏi, đoàn kết giúp nhau xóa đói giảm nghèo”;phong trào “Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnhphúc”; cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh” đã thu hút đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân trong toàn xã tíchcực hưởng ứng tham gia thực hiện
Qua các phong trào, đã xuất hiện nhiều cá nhân và tập thể điển hình tiêntiến trên các lĩnh vực sản xuất kinh tế, công tác, hoạt động xã hội nhiều gươngngười tốt việc tốt, nhiều cán bộ, chiến sỹ và nhiều cơ quan, ban ngành trong toànhuyện có nhiều thành tích trong công tác, lao động sáng tạo đã được tuyên