PHẦN MỞ ĐẦU Lý do lựa chọn đề tài: Hiện nay, người tiêu dùng có thể tiếp cận với các sản phẩm từ nhiều loại hình phương tiện truyền thông đại chúng, từ sách báo, tạp chí đến phát thanh, truyền hình, internet… thậm chí là những logo, áp phích được dán khắp nơi, ở những điểm công cộng dễ tìm, dễ nhìn và việc quảng cáo trên báo chí, trên sóng phát thanh, truyền hình vẫn là hình thức được nhiều người, nhiều đơn vị, DN và cá nhân quan tâm đến nhất. Cũng chính vì lẽ đó, nguồn thu từ quảng cáo hiện nay là một nguồn thu chủ yếu, mang ý nghĩa sống còn đối với các cơ quan báo chí, các phương tiện truyền thông.Tuy nhiên, trong nhiều năm trở lại đây, vì lợi nhuận, vì kinh tế mà nhiều cơ quan báo chí, truyền thông ít quan tâm đến nội dung thông tin quảng cáo, mạnh ai nấy làm, thậm chí có những quảng cáo không phù hợp với thuần phong mỹ tục, văn hóa Việt Nam khiến cho người tiêu dùng mất dần lòng tin vào báo chí, truyền thông và quảng cáo – một tác dụng ngược, không mong muốn của các DN cũng như các nhà truyền thông.Cũng chính vì lý do đó mà em lựa chọn đề tài tiểu luận là Văn hóa quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng tại Việt Nam.
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
- Lý do lựa chọn đề tài: Hiện nay, người tiêu dùng có thể tiếp cận với các
sản phẩm từ nhiều loại hình phương tiện truyền thông đại chúng, từ sách báo, tạpchí đến phát thanh, truyền hình, internet… thậm chí là những logo, áp phíchđược dán khắp nơi, ở những điểm công cộng dễ tìm, dễ nhìn và việc quảng cáotrên báo chí, trên sóng phát thanh, truyền hình vẫn là hình thức được nhiềungười, nhiều đơn vị, DN và cá nhân quan tâm đến nhất Cũng chính vì lẽ đó,nguồn thu từ quảng cáo hiện nay là một nguồn thu chủ yếu, mang ý nghĩa sốngcòn đối với các cơ quan báo chí, các phương tiện truyền thông
Tuy nhiên, trong nhiều năm trở lại đây, vì lợi nhuận, vì kinh tế mà nhiều
cơ quan báo chí, truyền thông ít quan tâm đến nội dung thông tin quảng cáo,mạnh ai nấy làm, thậm chí có những quảng cáo không phù hợp với thuầnphong mỹ tục, văn hóa Việt Nam khiến cho người tiêu dùng mất dần lòng tinvào báo chí, truyền thông và quảng cáo – một tác dụng ngược, không mongmuốn của các DN cũng như các nhà truyền thông
Cũng chính vì lý do đó mà em lựa chọn đề tài tiểu luận là Văn hóa quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng tại Việt Nam.
Trang 2PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ VĂN HÓA TRONG QUẢNG CÁO TRÊN HỆ THỐNG CÁC PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN THÔNG ĐẠI
CHÚNG TẠI VIỆT NAM
I.1: Sử dụng ngôn ngữ không phù hợp văn hóa, thuần phong mỹ tục, tập quán Việt Nam.
Có thể nhắc đến đoạn quảng cáo dầu gội Rejoyce do hoa hậu MaiPhương Thúy diễn vai chính là cô con dâu tương lai ra mắt mẹ chồng tươnglai Sau khi được mẹ, em chồng khen ngợi vì mái tóc bóng khỏe, cô này trảlời: Chỉ là Rejoyce Điều này đã gây phẫn nộ đối với đông đảo công chúng,người tiêu dùng bởi họ cho rằng, Mai Phương Thúy đã thiếu sự tôn trọng tốithiểu, thậm chí là quá vô lễ khi đối đáp với người lớn, nhất là khi người đó cóthể là mẹ chồng của mình trong tương lai
Một ví dụ khác nữa về vấn đề sử dụng ngôn ngữ quảng cáo có thể nhắcđến, đó là đoạn quảng cáo sữa Anlene Trong đoạn quảng cáo này, phần mởđầu, người mẫu Thúy Hằng xuất hiện và than thở: “Nghe bác sỹ nói MẸ cónguy cơ loãng xương, mình lo lắm!” Theo suy nghĩ thông thường của ngườidân Việt Nam, với chữ hiếu làm đầu thì đương nhiên, người ta sẽ nghĩ đếnviệc, cô con gái hiếu thảo sẽ mua sản phẩm sữa Anlene kia về biếu mẹ, tuynhiên, ngược lại những ý nghĩ thông thường đó, chỉ trong tích tắc sau đó, côcon gái nói thêm câu: “Nên mình quyết định uống Anlene” Có thể những côngchúng đơn giản không để ý song những người lớn, đặc biệt là những ông bố, bà
mẹ thì khó có thể chấp nhận được một quảng cáo vô tâm, vô tình như vậy.Một ví dụ nữa là đoạn quảng cáo thuốc ho PH của Đông nam dược PhúcHưng Slogan của loại thuốc ho này được nhấn mạnh: Thuốc nam mà hiệuquả Đành rằng, thiện chí của nhà quảng cáo là tốt song với lời khẳng địnhnhư trên thì tác dụng đã trở thành tác hại, và đây là cách hạ thấp thuốc namhoàn hảo nhất
Trang 3I.2: Sử dụng hình ảnh không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam.
Trong khi thế giới đã đạt đến tính nghệ thuật và tính đột phá của những
ý tưởng trong quảng cáo, với những quảng cáo cực ngắn, chủ yếu dùng hìnhảnh để gây ấn tượng thì quảng cáo của Việt Nam vẫn loay hoay sử dụng ngônngữ để miêu tả tính năng của sản phẩm là chính Một phần được hiểu do sựkhác biệt về tư duy, phong cách quảng cáo đến những yếu tố văn hóa Tuynhiên, đã đến lúc những người làm quảng cáo cần hiểu rằng, văn hóa trongquảng cáo là rất cần thiết trong quá trình đưa một sản phẩm đến gần ngườitiêu dùng hơn bởi hình ảnh là thứ đọng lại rất lâu trong bộ não của con người
Quảng cáo nước lau sàn nhà Sunlight là hình ảnh một cô gái xinh đẹpmỗi lần mở nắp chai là đưa lên mũi ngửi rất thỏa mái, sảng khoái Nhiềungười xem đều thấy phản cảm bởi một người bình thường, hiếm khi đưa nướclau sàn lên mũi ngửi, dù nó có thơm đến mấy…
Hình ảnh của 3 “chân dài” trong làng giải trí Việt với trang phục mỏng,khoe nội y, uốn éo đủ tư thế, để nước tăng lực chảy tràn trên cơ thể… trongmột clip quảng cáo đã khiến cho không ít người cảm thấy khó chịu, bực bộibởi đơn giản, nó không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam Đànhrằng, trước xu thế toàn cầu hóa hiện nay, quảng cáo cũng cần có sự hiện đạicho phù hợp với xu thế chung song không phải vì thế mà bỏ qua những nétvăn hóa tối thiểu, ăn sâu bén rễ trong tư tưởng của người dân Việt Nam
Một sản phẩm quảng cáo khác là quảng cáo tương ớt Chinsu Đó làhình ảnh một cô gái ngồi ăn trên tầng cao, vung tay mãi giọt tương ớt mớivăng ra và rơi trúng mặt một thanh niên đi đường, cô gái vội lao xuống vàkhông ngần ngại thè lưỡi liếm giọt tương ớt đó Không bàn về những chi tiết
vô lý của đoạn clip này mà chỉ với chi tiết thè lưỡi đó đã khiến cho người xemmất thiện cảm với nhân vật, và với cả sản phẩm được quảng cáo trong clip
Trang 4I.3: Lai căng, ảnh hưởng quá nhiều bởi sự toàn cầu hóa trên lĩnh vực quảng cáo.
Bằng hình ảnh đi kèm slogan, quảng cáo không chỉ chuyển tải mộtthông tin mà còn thể hiện một khía cạnh văn hóa Mỗi quốc gia có một bảnsắc văn hóa khác nhau Mỗi quốc gia có một bản sắc văn hóa khác nhau, do
đó quảng cáo cũng phải dựa trên cái phông văn hóa đặc trưng ấy Thế nhưng,trong thực tế thì không hẳn là như vậy Xem quảng cáo trên các các kênhtruyền thông, báo chí của Việt Nam có thể thấy thường xuyên một điều là cónhiều mẫu quảng cáo phô, nếu không muốn nói là phản cảm
Cảm xúc của người tiêu dùng gắn liền với yếu tố văn hóa Cùng mộtthông điệp quảng cáo thể hiện tính tiện dụng của sản phẩm Knorr, nhưng khikhai thác khía cạnh cảm xúc, các quảng cáo ở châu Âu lại là hình ảnh người đànông thỏa mãn và tự hào với món ăn mình tự nấu Còn ở châu Á, cảm giác thỏamãn của người đàn ông đến từ món ăn ngon do người vợ đảm đang mang đến
Hai khía cạnh khác biệt văn hóa nổi bật nhất giữa Đông và Tây, đó làtính cá nhân và tính cộng đồng mà nguyên nhân khởi nguồn từ kiểu mẫu giađình và cách thức giáo dục Với môi trường tam tứ đại đồng đường hay đạiloại như thế, người Việt Nam nói chung phát triển mối quan hệ khăng khít vớinhững người xung quanh hơn ở những nước phương Tây Thêm vào đó, vớilối giáo dục phải biết “kính trên nhường dưới”, người Việt Nam ít đượckhuyến khích đưa ra ý kiến, thay vào đó, bị ảnh hưởng bởi suy nghĩ được sốđông chấp nhận Điều này ảnh hưởng rất lớn đến chiến lược quảng cáo củacác công ty đa quốc gia ở Việt Nam
Cùng một sản phẩm dầu gội đầu Sunsilk, thông điệp “Hàng triệu bạngái Việt Nam tin vào phép lạ mềm mượt” dễ dàng được chấp nhận hơn vớithông điệp toàn cầu gây tranh cãi “Sống là không chờ đợi” Bởi thông điệp
“hàng triệu” một cách nào đó đánh vào tiềm thức muốn làm theo số đông,tạo cảm giác an toàn và yên tâm cho các bạn gái, trong khi “Sống là khôngchờ đợi” lại khá mới với văn hóa Việt, chưa kể thông điệp này còn “được”
Trang 5hiểu chệch sang một chiều hướng không mong đợi là khuyến khích giớitrẻ… sống thử.
Trong khi đó, để thích ứng với văn hóa Việt, bên cạnh thông điệp toàncầu mang tính cá nhân đầy thách thức “Không thử sao biết”, Coca Cola cònđưa những mẫu quảng cáo mang hình ảnh gia đình, bạn bè quây quần bên bàn
ăn “Có Coca Cola món nào cũng ngon” hoặc hình ảnh bé chúc Tết gia đình…Chiến dịch toàn cầu “Dirt is good” của Unilever đánh mạnh vào cảm xúc củacác bậc cha mẹ khi cho rằng vấy bẩn, vấp ngã và va chạm là điều tất yếu đểtrẻ em trưởng thành, khôn lớn Tuy nhiên khi chiến dịch được thực hiện ởViệt Nam, “Dirt is good” còn được chuyên chở thêm giá trị tinh thần gia đình
“Tết làm điều hay, ngại gì vết bẩn” với hình ảnh đầy cảm động là cha và conđều bị vấy bẩn vì giúp đỡ lẫn nhau
Vấn đề văn hóa trong quảng cáo không phải là vấn đề vĩ mô, nghiêmtrọng mà đó là những chi tiết hàm chứa yếu tố văn hóa trong đời sống hằngngày Gây ấn tượng, bỏ qua tính hợp lý trong các mẫu quảng cáo là điều cóthể hiểu, nhưng để gây ấn tượng mạnh mà bất chấp những yếu tố văn hóa thìthật khó chấp nhận Ví dụ như trong một quảng cáo của mình, hãng dầu gộiSunsilk đã sử dụng slogan: Sống là không chờ đợi… Nếu slogan này đượctruyền tải qua các phương tiện truyền thông, báo chí ở các quốc gia khác thìchắc không có vấn đề gì song khi đưa slogan này lên sóng của Việt Nam thì
đã khiến không ít người xem bị sốc bởi nó không phù hợp với suy nghĩ, lốisống thường ngày của đại đa số người dân Việt Nam Chính vì phản ứng của
dư luận đã khiến doanh nghiệp này về sau có một sự điều chỉnh nhỏ với câuslogan, thành Vì cuộc sống là không chờ đợi
Mục đích chính của quảng cáo là chuyển tải thông tin sản phẩm nhưngmột khi quảng cáo khước từ yếu tố văn hóa, chỉ tập trung tìm cách gây sốcbằng mọi cách thì sẽ tạo nên các phản ứng ngược Đồng thời, những hình ảnh,lời nói thoáng qua giây lát cũng sẽ dần tạo nên những thái quen văn hóa trongtiềm thức và trong việc ứng xử trong đời sống hằng ngày
Trang 6I.4: Chưa có các chế tài đủ mạnh để xử lý các hành vi vi phạm.
Mẫu quảng cáo có nội dung và hình thức thiếu thẩm mỹ, trái với truyềnthống lịch sử văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục Việt Nam là vi phạm điềucấm của Luật Quảng cáo Tuy nhiên, đối với những mẫu quảng cáo không rõnét về những vi phạm trên thì khó xử lý vì thực tế vẫn chưa có một văn bảnnào hướng dẫn mô tả chi tiết hành vi vi phạm này Theo điều 11, Luật Quảngcáo thì tổ chứ, hành vi vi phạm quy định của luật này và các quy định kháccủa pháp luật có liên quan thì tùy theo tính chất, mức đọ vi phạm mà bị xửphạt vi phạm hành chính; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy địnhcủa pháp luật còn đối với cá nhân, ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chínhcòn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Trang 7CHƯƠNG II: NHỮNG HẬU QUẢ TỪ VIỆC THIẾU SỰ QUAN TÂM NGHIÊM TÚC, THỎA ĐÁNG ĐỐI VỚI LĨNH VỰC QUẢNG CÁO TRÊN CÁC PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG BỞI
NHỮNG THÔNG TIN THIẾU CHÍNH XÁC.
II.1 Khiến người tiêu dùng hiểu nhầm, hiểu sai lệch về sản phẩm được quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng bởi những thông tin thiếu chính xác.
Vừa qua, các cơ quan chức năng đã tiếp nhận nhiều ý kiến phản ánhcủa người tiêu dùng về các hình thức lừa đảo liên quan đến các giao dịch muabán hàng qua kênh truyền hình Theo đó, hầu hết người tiêu dùng đều phảnánh sau khi đặt mua hàng và sử dụng thì mới phát hiện ra chất lượng của sảnphẩm không đúng như nội dung quảng cáo Thậm chí, với một số trường hợp,chất lượng của sản phẩm không đúng như quảng cáo ngay từ vẻ bề ngoài
Nhiều trường hợp sau khi đặt mua điện thoại di động được quảng cáovới đủ mỹ từ đẹp đẽ và tính năng hiện đại thì chỉ nhận được một chiếc điệnthoại bị xây xước vỏ ngoài, các linh kiện đi kèm thì không đồng bộ, giấy tờmua bán, bảo hành thì mập mờ, không ghi rõ đầy đủ thông tin… Và nguyhiểm hơn là khi người tiêu dùng đặt mua các sản phẩm thực phẩm chức năng,
mỹ phẩm chăm sóc vì các mặt hàng này ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe củangười tiêu dùng
Đánh vào tâm lý thích mua hàng được giảm giá của phần lớn người tiêudùng, các chương trình bán hàng trên mạng hầu hết đều tập trung vào mứcgiảm giá đặc biệt của sản phẩm Nhiều người tiêu dùng đã có ý thức cảnh tỉnhtrước thông tin giảm giá của người bán nhưng trước tần suất quảng cáo liêntục họ vẫn bị cuốn hút vào việc gọi điện để đặt hàng Rất nhiều vụ việc “muamột bán mười” của các doanh nghiệp đã bị cơ quan nhà nước phát hiện
Ví dụ, vào đầu tháng 5/2013, Chi Cục Quản lý thị trường Thành phố
Hồ Chí Minh đã tiến hành kiểm tra Công ty TNHH Vạn Gia Hảo và phát hiện
Trang 8hàng loạt sai phạm trong hoạt động kinh doanh các sản phẩm quảng cáo quatruyền hình và bán hàng qua điện thoại Cụ thể, ngoài các vi phạm về nguồngốc xuất xứ của hàng hóa, vi phạm về dán nhãn phụ khi lưu thông trên thịtrường thì đoàn kiểm tra cũng phát hiện mức độ “thổi phồng” giữa giá bán vớigiá nhập khẩu của các sản phẩm Ví dụ, sản phẩm máy matxa Body Pro nhậpkhẩu từ Trung Quốc có giá khoảng 8 USD (chưa đến 170.000 đồng) Tuynhiên, sau khi “thổi phồng” công hiệu trên các kênh truyền hình, sản phẩmđược bán gần 2 triệu đồng Theo công bố trên một số kênh truyền hình, mứcgiá này đã được giảm 50%! Đặc biệt, loại quần lót định hình có giá gốc chỉkhoảng 10.000 đồng nhưng giá bán lẻ lên đến gần 400.000 đồng/cái Với khảnăng “thồi phồng” giá bán như vậy thì với mức giảm giá dù có lên đến 100%thì người tiêu dùng vẫn bị mua sản phẩm với giá quá đắt.
Thông qua các thông tin thu thập từ phản ánh của người tiêu dùng, các
cơ quan chức năng còn phát hiện một trong những dấu hiệu rõ ràng của hành
vi bán hàng lừa đảo trên truyền hình là nhà cung cấp từ chối hoặc đưa ra lý dohạn chế việc người tiêu dùng trực tiếp giao dịch với người bán Người bán chỉchấp nhận đặt hàng qua điện thoại và hàng sẽ được giao, cũng như thanh toántại nhà người mua Đối với các quảng cáo này, mặc dù có thể địa chỉ và sốđiện thoại của công ty được đăng tải rõ ràng, nhưng phần lớn khi người tiêudùng đến các địa chỉ quảng cáo thì công ty không tồn tại và người tiêu dùngcũng rất khó để có thể liên hệ với người bán thông qua số điện thoại Cótrường hợp, sau khi đặt cọc người tiêu dùng không nhận được hàng giao Cốgắng liên lạc với đơn vị bán hàng thì không gặp được người chịu trách nhiệmhoặc liên tục được hứa hẹn sẽ chuyển hàng vào thời gian tới hoặc nhiều thôngtin khác từ phía người bán gây khó dễ cho người tiêu dùng Phần lớn ngườitiêu dùng cho biết mệt mỏi với quy trình liên lạc với đơn vị bán hàng nênđành chấp nhận mất tiền oan
Như vậy, mặc dù là một hình thức giao dịch mới xuất hiện nhưng chỉtrong một thời gian ngắn đã biến tướng rất nhiều hình thức lừa đảo người tiêudùng gắn liền với hình thức mua bán qua truyền hình
Trang 9Dĩ nhiên, khi thực hiện một chương trình quảng cáo, người bán sẽ cốgắng lựa chọn và truyền tải các thông tin tốt nhất về sản phẩm của mình tớingười xem Tuy nhiên, việc thổi phồng các thông tin hoặc quảng cáo gian dốithông tin là một hình thức vi phạm các quy định pháp luật và vi phạm trựctiếp tới quyền lợi người tiêu dùng.
Thực tế các vụ việc khiếu kiện của người tiêu dùng cho thấy, một trongnhững vấn đề phát sinh khi người tiêu dùng mua bán hàng qua truyền hình làviệc liên hệ với bên bán thường rất khó khăn sau khi giao dịch đã được thựchiện xong Phần lớn các quảng cáo hiện nay trên truyền hình chỉ đăng tải têncông ty, số điện thoại liên hệ, rất ít công ty công bố địa chỉ cửa hàng rõ ràng
II.2: Lòng tin của người tiêu dùng – đồng thời cũng là công chúng của báo chí, truyền thông bị giảm sút.
Có một thực tế là ở Việt Nam, các nhãn hàng, sản phẩm, thương hiệuthường luôn luôn chứng tỏ sản phẩm của mình là nhất, là đứng đầu thông quanhững quảng cáo được phóng đại một cách thái quá… Ví dụ như quảng cáokẹo cao su giúp người sử dụng có thể đạt độ tỉnh táo cao tới mức có thể đi xemáy trên dây hay quảng cáo bột giặt có thể tẩy sạch mọi vết bẩn một cách phithực tế Từ góc nhìn của những người làm truyền thông thì cách quảng cáonhư vậy sẽ khơi dậy sự tò mò, hiếu kỳ và thích thú ở độc giả, công chúng củabáo chí, truyền thông song trên thực tế, đa phần người tiêu dùng đều khôngbao giờ tin, và việc họ sử dụng sản phẩm hoàn toàn sẽ dựa theo ý thích cácnhân hơn là vì hiệu quả của quảng cáo mang lại
Có những quan điểm cho rằng, mỗi công ty đều có quan điểm và chiếnlược phát triển riêng Theo đó, có công ty chú ý đến phần lợi nhuận; trong khicác công ty khác lại quan tâm đến việc giới thiệu cái mới, cái độc đáo của sảnphẩm đến với khách hàng… Và đa phần, các công ty hiện nay lại chú trọngđến việc chứng minh tính tối ưu/ưu việt tuyệt đối của sản phẩm của đơn vịmình, trong khi đó lại coi nhẹ các yếu tố khác – văn hóa chẳng hạn, nên thực
tế nhiều khi đã tạo nên các hiệu ứng ngược, ví dụ như quảng cáo nước rửa
Trang 10bồn cầu với việc chuyên gia của sản phẩm đã không ngại ngần miết tay vàobồn cầu để chứng minh việc sạch tối đa của sản phẩm đó mang lại Một quảngcáo khác khiến dư luận xã hội và công chúng rất phẫn nộ là quảng cáo máylọc nước Kangaroo với việc đọc đi đọc lại cả chục lần Slogan “Kangaroo –Máy lọc nước hàng đầu Việt Nam”… Hiệu quả đâu chưa thấy, chỉ thấy ngaysau đó là một loạt các phản ứng dữ dội từ công chúng, thậm chí là hô hào tẩychay sản phẩm của đơn vị này.
Một vấn đề khác nữa mà các đơn vị truyền thông, báo chí ít quan tâm,
đó là việc các cơ quan báo chí cứ mạnh ai nấy làm, cứ có quảng cáo là đăng,phát, ít khi quan tâm đến tính xác thực của thông tin đó như thế nào… Trongkhi đó, người dân, công chúng tin vào quảng cáo hay không, nhiều khi lạinằm ở uy tín của chính cơ quan báo chí đó chứ không phải nằm ở việc quảngcáo hay hay dở, người mẫu đẹp… Chính vì vậy khi những thông tin quảngcáo không chính xác, công chúng sẽ “đổ lỗi” vào việc đăng, phát của cơ quanbáo chí đó mà không quan tâm đến việc đơn vị thực hiện quảng cáo là ai hayđằng sau đó là một chuỗi các vấn đề như thế nào?
Ví dụ đáng nhớ nhất cho việc mất lòng tin vào báo chí vì những quảngcáo sai sự thật, đó là vụ quảng cáo vòng titan, được phát sóng theo đơn đặthàng quảng cáo của hệ thống Best Buy với các kênh truyền hình Theo lờiquảng cáo thì chiếc vòng này chữa được rất nhiều bệnh và giá thành được đưa
ra thị trường khá rẻ, chỉ chưa đến 1 triệu đồng nên phù hợp với điều kiện,kinh tế của nhiều người Lần 1, lần 2 phát sóng, người xem còn chưa tin,nhưng nhiều lần, trên nhiều kênh truyền hình trên cả nước thì người xem sẽdần dần tin và mua sản phẩm đó Chỉ đến khi sự việc được phanh phui, cácsản phẩm vòng vàng titan được người bán mua tại Trung Quốc với giá chỉ từ
20 đến 30.000 đồng Điều này đã khiến cho chính các đài truyền hình, các cơquan báo chí được một bài học đắt giá bởi cũng từ đó, công chúng trở nên e
dè hơn với các sản phẩm được quảng cáo trên truyền hình
Trang 11II.3: Ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ em và thanh thiếu niên bởi những quảng cáo không phù hợp với thuần phong, mỹ tục.
II.3.1 Ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ em.
Rất nhiều quảng cáo trong thời điểm hiện tại bao gồm các hình ảnhnguy hiểm, không an toàn Mặc dù các quảng cáo đều có các cảnh báo theoquy định của pháp luật với quảng cáo song các trẻ em thường bắt chước cácpha nguy hiểm ở nhà, với kết quả chết người
Các nhà làm quảng cáo thường tạo ra nhiều cách hấp dẫn người tiêudùng mua sản phẩm của mình Nếu một quảng cáo cho một sản phẩm thu hútđược người tiêu dùng, họ có xu hướng mua nó thường xuyên, hoặc ít nhất làmua nó một lần Để một công ty có thể tồn tại trong thế giới cạnh tranh này,công ty phải xây dựng hình ảnh của sản phẩm của mình theo cách mà công tynhận được doanh thu tối đa, khi công ty tung sản phẩm ra các cửa hàng Cáchtốt nhất để thuyết phục người tiêu dùng là quảng cáo đính kèm vào các sảnphẩm cụ thể Tuy nhiên, nên nhớ rằng các quảng cáo thương mại cũng có thể
có tác động tiêu cực đến người dân, đặc biệt là trẻ em Trong bài này, sẽ trìnhbày một số tác dụng dễ thấy nhất của quảng cáo tác động đến trẻ em, mặt tíchcực cũng như tiêu cực
- Quảng cáo làm cho các trẻ em nhận thức của các sản phẩm mới có sẵntrên thị trường Nó làm tăng kiến thức của trẻ em về các phát minh sáng kiến mới nhất, trong lĩnh vực công nghệ cũng như các mặt khác
- Quảng cáo hấp dẫn,xung quanh sản phẩm thực phẩm lành mạnh, cóthể giúp cải thiện chế độ ăn uống của một đứa trẻ, nếu nó đủ sức hấp dẫn
Tuy nhiên, bên cạnh đó, những ảnh hưởng tiêu cực đối với trẻ em sẽbao gồm:
- Quảng cáo khuyến khích các em thuyết phục cha mẹ mua các sảnphẩm thể hiện trong các quảng cáo, dù nó có ích hay không có ích
- Trẻ em thường có xu hướng hiểu sai các thông điệp truyền đạt trongquảng cáo Thường bỏ qua những mặt tích cực mà tập trung hơn vào các mặttiêu cực
Trang 12- Rất nhiều quảng cáo trong thời điểm hiện tại bao gồm các hình ảnhnguy hiểm, không an toàn Mặc dù các quảng cáo đều có các cảnh báo theoquy định của pháp luật với quảng cáo, các trẻ em thường bắt chước các phanguy hiểm ở nhà, với kết quả chết người
- Các quảng cáo phát trên truyền hình hấp dẫn thường tạo sự kích thíchmua sắm ở trẻ em
- Trẻ em, sau khi xem các quảng cáo bắt mắt, thường mất khả năngsống một cuộc sống mà không có niềm vui vật chất
- Các trẻ em thường bị thu hút bởi các sản phẩm đắt tiền, chẳng hạnnhư quần áo thời trang Thường bỏ qua những vật dụng không đắt tiền nhưnghữu ích thường có trên thị trường mà không quảng cáo
- Quảng cáo có tác động gián tiếp vào hành vi của trẻ em Nó có thể tạo
ra sự bực tức khi bị tước mất đồ chơi, thức ăn hay điều gì đó được thể hiệntrong các quảng cáo thương mại
- Tần suất quảng cáo các sản phẩm như thực phẩm, mỹ phẩm, vớimức độ và thời gian dài Điều này kích thích sự phát triển sự đòi hỏi như ănuống hoặc sử dụng đồ mỹ phẩm của trẻ gây tác hại không tốt
II.3.2: Ảnh hưởng đến giới trẻ.
- Không phải lúc nào thông điệp quảng cáo mang tính cá nhân cũng
không hoàn toàn phù hợp với người Việt Nam, nhất là khi trong giới trẻ ViệtNam đang có xu hướng dần chuyển hóa từ tính cộng đồng sang tính cá nhân.Đây là thế hệ được nuôi dưỡng trong môi trường mang tính cộng đồng caonhưng vì được sinh ra sau chiến tranh và cuộc sống ngày càng được sung túchơn, họ đang dần chuyển đổi sang quan niệm “kiếm tiền để hưởng thụ” thay
vì “kiếm tiền để tồn tại” Thêm vào đó, sự phát triển mạnh mẽ của internet vàcác kênh truyền hình, phim ảnh hay âm nhạc toàn cầu, đã kéo giới trẻ ViệtNam gần với giới trẻ thế giới hơn Thế hệ này dễ tiếp thu những cái mới vàcũng dễ dàng chia sẻ những cái chung hơn, chẳng hạn như chat qua mobile,facebook, nhảy hiphop, nghe nhạc MTV…