35 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊNCHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MARIE CURIE QUẬN 3, THÀNH PHỐ... CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ H
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN MẠNH HÙNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC SỨC KHỎE SINH SẢN
VỊ THÀNH NIÊN CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT MARIE CURIE QUẬN 3, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂNTHẠCSĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI -2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN MẠNH HÙNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC SỨC KHỎE SINH SẢN
VỊ THÀNH NIÊN CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT MARIE CURIE QUẬN 3, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂNTHẠCSĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành:QuảnlýGiáo dục
Mã số:60.14.01 14
Người hướng dẫn khoa học:GS.TS.NGUYỄN THỊ MỸ LỘC
HÀ NỘI -2015
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮTError! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC BẢNG Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ VÀ SƠ ĐỒ Error! Bookmark not defined MỤC LỤC 1
LỜI MỞ ĐẦU 5
1 Lý do chọn đề tài 5
2 Mục đích nghiên cứu 6
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 6
3.1 Khách thể nghiên cứu 6
3.2 Đối tượng nghiên cứu 6
4 Nhiệm vụ nghiên cứu 7
5 Phạm vi nghiên cứu 7
6 Câu hỏi nghiên cứu 7
7 Giả thuyết khoa học 7
8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 8
8.1 Ý nghĩa lý luận 8
8.2 Ý nghĩa thực tiễn 8
9 Phương pháp nghiên cứu 8
9.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận 8
9.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 8
9.3 Phương pháp hỗ trợ 8
10 Cấu trúc của luận văn 9
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Error! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined
Trang 41.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Các nghiên cứu trong nước Error! Bookmark not defined.
1.2 Một số khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined
1.2.1 Quản lý, Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Quản lý hoạt động giáo dục sức khoẻ sinh sản vị thành niênError! Bookmark not defined.
1.3 Giáo dục SKSS cho học sinh THPT 17
1.3.1 Trường Trung học phổ thông 17
1.3.2 Đặc điểm, tâm sinh lý học sinh THPT 18
1.3.3 Mục đích của giáo dục SKSS VTN cho học sinh 20
1.3.4 Nội dung chủ yếu của giáo dục SKSS VTN cho HS trường THPT 21
1.3.5 Các phương pháp giáo dục SKSS VTN cho học sinh THPT 25
1.3.6 Các hình thức tổ chức giáo dục SKSS VTN cho học sinh THPT 25
1.4 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS THPT 28
1.4.1 Quản lý mục tiêu giáo dục SKSS VTN 28
1.4.2 Quản lý nội dung, chương trình, kế hoạch giáo dục SKSS VTN 28
1.4.3 Quản lý về việc thực hiện phương pháp giáo dục SKSS VTN 30
1.4.4 Quản lý hình thức tổ chức giáo dục SKSS VTN 30
1.4.5 Quản lý các điều kiện (nhân lực, vật lực và tài lực) hỗ trợ hoạt động giáo dục SKSS VTN 31
1.5 Những yếu tố tác động tới quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho học sinh THPT Error! Bookmark not defined 1.5.1 Mục tiêu và chương trinh GD THPT Error! Bookmark not defined 1.5.2 Nhận thức của giáo viên và các lực lượng tham gia quản lý và GD SKSS VTN cho HS THPT Error! Bookmark not defined 1.5.3 Văn hóa, thói quen của cộng đồng, gia đình, học sinh 34
Tiểu kết chương 1 35
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊNCHO HỌC SINH TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MARIE CURIE QUẬN 3, THÀNH PHỐ
Trang 5HỒ CHÍ MINH 37
2.1 Khái quát về quá trình khảo sát 37
2.1.1 Mục tiêu khảo sát 37
2.1.2 Đối tượng khảo sát 37
2.1.3 Nội dung khảo sát 37
2.1.4 Phương pháp khảo sát 37
2.1.5 Thời gian và quá trình khảo sát 37
2.2 Kết quả khảo sát 37
2.2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội Quận 3, TPHCM 37
2.2.2 Khái quát về trường THPT Marie Curie, Quận 3 - TPHCM 38
2.2.3 Các chủ trương, chỉ đạo về hoạt động giáo dục SKSS ở trường THPT 40
2.2.3.1 Các chủ trương, chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo 40
2.2.3.2 Các chủ trương, chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM 44
2.2.4 Thực trạng hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS trường THPT Marie Curie, Quận 3, TPHCM 46
2.2.5 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS trường THPT Marie Curie Quận 3, TPHCM Error! Bookmark not defined 2.3 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS trường THPT Marie Curie Quận 3, TPHCM Error! Bookmark not defined 2.3.1 Ưu điểm Error! Bookmark not defined 2.3.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊNCHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MARIE CURIE QUẬN 3 , THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 72
3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 72
Trang 63.1.1 Đảm bảo tính hệ thống 72
3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn 72
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo sự phối hợp của các lực lượng giáo dục 73
3.1.4 Nguyên tắc tổ chức phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh
THPT 74
3.2 Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS trường
THPTMarie Curie Quận 3, TPHCM 74
3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán
bộ, giáo viên và học sinh về giáo dục SKSS VTN cho HS THPT 74
3.2.2 Biện pháp 2: Quản lý xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục SKSS
VTN 76
3.2.3 Biện pháp 3: Tích hợp nội dung GD SKSS vào các môn học và các
hoạt động phù hợp Error! Bookmark not defined
3.2.4 Biện pháp 4: Đa dạng hóa các phương thức tổ chức giáo dục SKSS
VTN trong nhà trường Error! Bookmark not defined
3.2.5 Biện pháp 5: Đổi mới quản lý các điều kiện tổ chức GD SKSS VTN
trong nhà trường Error! Bookmark not defined
3.2.6 Biện pháp 6: Tăng cường hoạt động kiểm tra, đánh giáError! Bookmark not defined
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 90
3.4 Khảo nghiệm về tính cấp thiết, khả thi của các biện phápError! Bookmark not defined Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
1 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined
2.1 Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo Error! Bookmark not defined
2.2 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Error! Bookmark not defined
2.3 Đối với trường THPT Marie Curie, quận 3, Tp.HCMError! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 7LỜI MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Vấn đề con người là một trong những vấn đề được xã hội coi trọng và quan tâm ở mọi thời đại Trong giai đoạn đổi mới hiện nay của đất nước ta, việc coi trọng chất lượng cuộc sống của con người ở Viêt Nam đã và đang trở thành mục tiêu, động lực của chiến lược phát triển kinh tế xã hội Trong quá trình hội nhập quốc tế, nền văn hoá của Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế ấy và tác động nhiều mặt tới sự phát triển của con người nói chung và học sinh nói riêng Bên cạnh những mặt tích cực của sự du nhập của văn hoá phương Tây cũng có những ảnh hưởng tiêu cực không nhỏ có ảnh hưởng đến
HS THPT, lứa tuổi đang có sự thay đổi mạnh mẽ về thể chất cũng như về giới tính Vì vậy, bên cạnh sứ mạng cung cấp tri thức, vấn đề giáo dục SKSS VTN cho HS cũng được ngành giáo dục quan tâm
Theo thống kê mới nhất của Ủy ban Dân số - Gia đình và Trẻ em, hiện nay tại Việt Nam trong tổng số 90 triệu dân có hơn 27 triệu vị thành niên, chiếm khoảng 31% cơ cấu dân số (12/2012) Vị thành niên là độ tuổi chuyển tiếp giữa tuổi thơ ấu và tuổi trưởng thành Đây là thời kỳ phát triển mạnh mẽ
về thể chất và trí tuệ, là giai đoạn có ý nghĩa quyết định trong việc định hình nhân cách con người Trẻ vị thành niên thoát dần từ phạm vi gia đình để hoà nhập vào tập thể và hoạt động của những người cùng trang lứa Với đặc điểm
về giới tính, trẻ vị thành niên rất cần sự chăm sóc giúp đỡ và tạo điều kiện để rèn luyện của toàn xã hội
Trong những năm qua, thanh thiếu niên nhận được nhiều sự quan tâm đặc biệt trong xã hội Chúng ta đã chứng kiến nhiều hoạt động của toàn xã hội nhằm tác động đến lứa tuổi này như: Các chương trình, hội thảo về học tập, giáo dục kỹ năng sống, giáo dục sức khoẻ sinh sản… Tuy nhiên sự tác động của những hoạt động nêu trên vẫn chưa đạt được hiệu quả sâu sắc và hệ thống Công tác tuyên truyền giáo dục về sức khoẻ sinh sản vị thành niên tuy
Trang 8đã có nhiều cố gắng nhưng rõ ràng chưa được tổ chức tốt trên các phương tiện thông tin đại chúng và trong hoạt động của các đoàn thể quần chúng, đặc biệt trong nhà trường Thanh thiếu niên Việt nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức: mang thai ngoài ý muốn, các bệnh lây lan qua đường tình dục, nhiễm HIV… Chính vì vậy, các em cần được quan tâm và giáo dục sức khoẻ sinh sản ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường để tạo nền tảng vững chắc
về mọi mặt để các em có đủ hành trang bước vào cuộc sống tương lai
Nhận thấy được nhu cầu cần thiết và cấp bách vấn đề giáo dục giới tính
và sức khoẻ sinh sản cho học sinh, trong suốt hơn 8 năm qua, trường THPT Marie Curie đã mở và duy trì phòng tư vấn tâm lý ngay trong khuôn viên nhà trường, là nơi học sinh được thoải mái bộc lộ những tâm tư, những thay đổi tâm sinh lý, những điều mà học sinh không thể chia sẻ với chính người thân hay bạn bè Và qua hơn 8 năm hoạt động, với hàng ngàn ca tư vấn, bên cạnh những thành tựu không thể phủ nhận vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề tồn đọng,
đó là số lượng trẻ vị thành niên quan hệ tình dục trước hôn nhân vẫn khá cao
và hằng năm số ca có thai ngoài ý muốn vẫn ở mức 5-7 trường hợp
Với những lý do như trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu luận văn thạc
sĩ của mình với tiêu đề : “Quản lý hoạt động giáo dục sức khoẻ sinh sản vị
thành niên cho học sinh trường THPT Marie Curie, Quận 3, TP.Hồ Chí Minh”
2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động GD SKSS VTN cho học sinh trong trường THPT Marie Curie TP HCM nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động này
3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giáo dục SKSS VTN cho học sinh Trung học phổ thông
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho học sinh trường THPT Marie Curie, Quận 3, TPHCM
Trang 94 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu đề ra như trên, đề tài sẽ tập trung vào các nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS THPT và quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS THPT;
- Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN ở trường THPT Marie Curie, Quận 3, TPHCM và phân tích nguyên nhân của thực trạng
- Trên cơ sở phân tích thực trạng và nguyên nhân, tác giả đề xuất một
số biện pháp quản lý khả thi nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS trường THPT Marie Curie, Quận 3, TPHCM
5 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS trường THPT Marie Curie, Quận 3, TPHCMtừ tháng 9/2013 đến tháng 5/2015
Do mục đích và nội dung nghiên cứu của đề tài chỉ nghiên cứu trong phạm vi là học sinh THPT, nên thay thế đối tượng nghiên cứu (nhóm tuổi từ
15 – 19 tuổi) bằng thuật ngữ VTN
6 Câu hỏi nghiên cứu
Nguyên nhân yếu kém của thực trạng giáo dục SKSS là gì? Và cần những biện pháp quản lý như thế nào để nâng cao hiệu quả của những hoạt động giáo dục SKSS cho HS trường THPT Marie Curie, Quận 3, TPHCM?
7 Giả thuyết khoa học
- Hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS trường THPT Marie Curie, Quận 3, TPHCM đã và đang được thực hiện nhưng hiệu quả chưa caodo chưa
có những biện pháp quản lý phù hợp
- Cần có hệ thống biện pháp quản lý một cách khoa học, phù hợp với đặc thù GD SKSS cho VTN thì hoạt động này mới trở nên hữu ích cho HS và
xã hội
Trang 108 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
8.1 Ý nghĩa lý luận
Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS trường THPT
8.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu có thể được dùng làm tài liệu tham khảo cho công tác quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS các trường THPT trong cả nước
9 Phương pháp nghiên cứu
9.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Thu thập các tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, đặc biệt về quản lý các hoạt động giáo dục SKSS VTN cho HS trong nhà trường; phân tích, phân loại, xác định các khái niệm cơ bản; tham khảo các công trình nghiên cứu có liên quan để hình thành cơ sở lý luận cho đề tài
9.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Điều tra bằng bảng hỏi: Phiếu trưng cầu gồm các câu hỏi đóng/mở về
vấn đề hoạt động giáo dục SKSS VTN, quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN Đối tượng khảo sát sẽ là giáo viên, cán bộ quản lýnhà trường từ bộ môn
đến ban giám hiệu, học sinh
- Phỏng vấn: Kỹ thuật nghiên cứu này nhằm thu thập những thông tin
sâu về một số vấn đề cốt lõi của đề tài Nhóm đối tượng phỏng vấn sẽ hạn chế hơn và tập trung vào giáo viên, cán bộ quản lý
- Phương pháp quan sát, lấy ý kiến chuyên gia
- Nghiên cứu sản phẩm
9.3 Phương pháp hỗ trợ
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý các số liệu thu được về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN của cán bộ quản lý qua các nguồn số liệu, nhằm đưa ra những nhận định, phân tích, đánh giá thực trạng và giải pháp quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN ở các nhà trường THPT
Trang 1110 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN
cho HS trường THPT
- Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho
HS trường THPT Marie Curie, Quận 3, TPHCM
- Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục SKSS VTN cho
HS trường THPT Marie Curie, Quận 3, TPHCM
Trang 12TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nội dung và phương pháp giáo dục dân số -
sứckhỏe sinh sản trong nhà trường
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo – Dự án VIE/01/P11, Giáo dục sức khỏe sinh
sản VTN
3 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006) Tích hợp giáo dục dân số SKSS VTN
trong trường THPT
4 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2011), Điều lệ trường trung học phổ thông và
trường phổ thông có nhiềucấphọc, Nhà xuất bản Giáo dục
5 Bộ Y tế (2009),Những điều giáo viên cần biết để giáo dục kỹ năng sống
và sức khỏe sinh sản vị thành niên
6 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011),Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XI, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội
7 Đảng Cộng sản Việt Nam (2014),Văn kiện Hội nghị lần thứ chín Ban chấp hành Trung ương khóa XI, Văn phòng Trung ương Đảng
8 Chẩn Tự (2005), “Giáo dục giới tính trong văn học dân gian”, Tạp chí của Bộ Giáo dục và đào tạo Thế giới mới số 627, tr.82 – 84
9 Đặng Quốc Bảo (2003), Nâng cao khả năng quản lý giáo dục DS – SKSS cho hiệu trưởng THPT Tạp chí giáo dục số 62
10 Hoàng Bá Thịnh - chủ biên (1999),Một số nghiên cứu về sức khỏe sinh
sản ở Việt Nam sau Cairô, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội
11 Lam Thi (2005),“Tính dục học cổ điển phương Đông – Từ Kamasutra
đến Tố nữ kinh”, Tạp chí của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thế giới mới số 627,tr.50 – 54
12 Lê Nguyễn (2005), “Giáo dục giới tính ở tuổi vị thành niên trên thế
giới”, Tạp chí của Bộ Giáo dục và Đào tạo Thế giới mới số 627,
tr.20-25
13 Nguyễn Ngọc Thái (2006),Quản lý GD SKSS VTN thông qua mô hình