ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN THỊ MINH HIẾU QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CHO HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ MINH HIẾU
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ
CHO HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN GÒ VẤP, THÀNH
PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ MINH HIẾU
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ
CHO HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN GÒ VẤP, THÀNH
PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Nguyễn Đức Chính
HÀ NỘI – 201
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
LỜI CAM ĐOAN Error! Bookmark not defined DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined
MỤC LỤC 1
DANH MỤC BẢNG Error! Bookmark not defined
MỞ ĐẦU 5 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CHO HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC Error! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined 1.2 Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứuError! Bookmark not defined
1.2.1.Biện pháp Error! Bookmark not defined 1.2.2 Bồi dưỡng Error! Bookmark not defined 1.2.3 Nghiệp vụ quản lý (NVQL) và bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý Error! Bookmark not defined
1.2.4 Biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý Error! Bookmark not defined 1.3 Khái quát về quản lý và quản lý nhà trườngError! Bookmark not defined
1.3.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.3.2 Chức năng của quản lý Error! Bookmark not defined 1.3.3 Quản lý giáo dục và quản lý nhà trườngError! Bookmark not defined
1.4 Cơ sở pháp lý về bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho đội ngũ hiệu trưởng
trường Tiểu học Error! Bookmark not defined 1.4.1 Vị trí, vai trò của trường tiểu học Error! Bookmark not defined
Trang 41.4.3 Nhiệm vụ của trường tiểu học Error! Bookmark not defined
1.5 Hiệu trưởng trường tiểu học và bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu
trưởng trường tiểu học Error! Bookmark not defined 1.5.1 Hiệu trưởng trường tiểu học Error! Bookmark not defined 1.5.2 Bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu trưởng trường tiểu học Error! Bookmark not defined
1.5.3 Chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng trường tiểu họcError! Bookmark not defined
1.6 Nội dung hoạt động quản lý bồi dưỡng nghiệp vụ cho hiệu trưởng các
trường tiểu học Error! Bookmark not defined
1.7 Những yếu tố tác động tới quản lí hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho
hiệu trưởng Error! Bookmark not defined 1.7.1 Yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined 1.7.2 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ QUẢN LÝ CHO HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN
GÒ VẤP TP HỒ CHÍ MINH Error! Bookmark not defined
2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội của Quận Gò Vấp,
Thành phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined 2.1.1 Điều kiện tự nhiên và dân cư Error! Bookmark not defined 2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined
2.2 Khái quát chung về Giáo dục - đào tạo của Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ
Chí Minh Error! Bookmark not defined 2.2.1 Khái quát về giáo dục - đào tạo của Quận Gò VấpError! Bookmark not defined
2.2.2 Khái quát về giáo dục tiểu học của quận Gò VấpError! Bookmark not defined
Trang 52.2.3 Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học quận Gò Vấp
Error! Bookmark not defined
2.3 Kết quả khảo sát về nghiệp vụ quản lý của Hiệu trưởng các trường tiểu
học quận Gò Vấp Error! Bookmark not defined
2.3.1 Thực trạng nghiệp vụ quản lý của hiệu trưởng trường tiểu học quận Gò
Vấp Error! Bookmark not defined
2.3.2 Đánh giá chung về năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý trường
tiểu học quận Gò Vấp Error! Bookmark not defined
2.3.3 Những khó khăn, hạn chế mà hiệu trưởng các trường tiểu học thường
gặp trong công tác quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined
2.4 Thực trạng quản lí bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu trưởng các
trường tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh:Error! Bookmark not defined
2.4.1 Quan niệm về việc bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu trưởng
trường tiểu học Error! Bookmark not defined
2.4.2 Các biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu trưởng trường tiểu học mà phòng giáo dục - đào tạo và trường Đại học sư phạm đã thực hiện
trong thời gian qua Error! Bookmark not defined
2.4.3 Đánh giá về những biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu trưởng trường tiểu học mà phòng giáo dục - đào tạo quận Gò Vấp và trường
đại học sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã làmError! Bookmark not defined
2.4.4 Nhu cầu cần bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý của hiệu trưởng trường tiểu
học Error! Bookmark not defined
2.5 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho hiệu
trưởng các trường tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined
Trang 6CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
NGHIỆP VỤ QUẢN LÝ CHO HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU
HỌC QUẬN GÒ VẤP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHError! Bookmark not defined 3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined
3.1.1 Đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined
3.1.2 Đảm bảo tính kế thừa Error! Bookmark not defined
3.1.3 Đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined
3.1.4 Đảm bảo tính hiệu quả Error! Bookmark not defined
3.2 Một số biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu trưởng trường
tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not
defined
3.2.1 Biện pháp 1: Đánh giá đúng thực trạng của đội ngũ hiệu trưởng trường
tiểu học Error! Bookmark not defined
3.2.2 Biện pháp 2: Xác định nhu cầu cần bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý
của trường tiểu học Error! Bookmark not defined
3.2.3.Biện pháp 3:Đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp bồi dưỡng
Error! Bookmark not defined
3.2.4.Biện pháp 4: Đổi mới hình thức đánh giá kết quả bồi dưỡng Error!
Bookmark not defined
3.2.5 Biện pháp 5: Đảm bảo các điều kiện cần thiết cho công tác bồi dưỡng
đạt hiệu quả Error! Bookmark not defined
3.2.6 Biện pháp 6: Nâng cao khả năng tự bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho
hiệu trưởng trường tiểu học Error! Bookmark not defined
3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp bồi dưỡng
nghiệp vụ quản lý cho HT trường TH quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh
đã đề xuất Error! Bookmark not defined
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN KHUYẾN NGHI ̣ 108
1 Kết luận Error! Bookmark not defined
Trang 72 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 12 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Mục tiêu giáo dục Việt Nam là hình thành nhân cách toàn diện cho thế
hệ trẻ và đào tạo nguồn nhân lực năng động, sáng tạo, có ý chí vươn lên, góp phần làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Hội nghị lần thứ VI của BCHTW Đảng khoá IX kết luận, tiếp tục thực hiện Nghị quyết TW II khoá VIII, phương hướng phát triển GD&ĐT, khoa học và công nghệ đồng thời cũng chỉ rõ xây dựng và phát triển chương trình:
"Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn diện" , đồng thời "Các cấp uỷ Đảng từ trung ương tới địa phương quan tâm chỉ đạo thường xuyên công tác đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục về mọi mặt, coi đây là một phần của công tác cán bộ, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất lối sống của nhà giáo Xây dựng kế hoạch đào tạo, đào tạo lại đội ngũ GV và cán bộ quản lý giáo dục, đảm bảo
số lượng, cơ cấu cân đối, đạt chuẩn đáp ứng thời kỳ mới"
Điều 99 Luật Giáo dục năm 2005, khẳng định nội dung : "Quản lý Nhà nước về giáo dục", và đồng thời cũng đã quy định là phải : "Tổ chức, chỉ đạo việc đào tạo bồi dưỡng, quản lý nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục"
Theo mục tiêu của chiến lược phát triển giáo dục của Đảng và Nhà nước ta, ngành GD-ĐT đã đề ra ba mục tiêu lớn: Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Để đạt được các mục tiêu trên, vấn đề bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, đặc biệt là bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục là hết sức quan trọng và rất cần thiết, có ý nghĩa chiến lược, vì đây là lực lượng đóng vai trò quyết định cho sự phát triển của nền giáo dục nói chung và của bậc học tiểu học nói riêng Người Hiệu trưởng (HT) trường tiểu học là người tổ chức bộ máy của nhà trường, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện nhiệm vụ năm học, đại diện cho nhà trường về mặt pháp lý, có trách
Trang 9nhiệm và có thẩm quyền cao nhất về hành chính và chuyên môn trong nhà trường, có vai trò và ảnh hưởng lớn tới kết quả giáo dục toàn diện của nhà trường Chính vì vậy, Hiệu trưởng phải là người được hội tụ đầy đủ những yêu cầu về phẩm chất đạo đức, năng lực quản lý để thực hiện mục tiêu giáo dục
Điều lệ trường tiểu học và một số văn bản khác của Bộ GD-ĐT quy định nhiệm vụ, quyền hạn, tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực, trình độ của Hiệu trưởng trường tiểu học Các cấp quản lý, các nhà khoa học đã nghiên cứu để đề xuất những biện pháp bồi dưỡng đội ngũ nói chung và đội ngũ CBQL nói riêng, nhằm đáp ứng nhu cầu của sự nghiệp GD-ĐT
Như vậy, việc bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý (NVQL) cho đội ngũ Hiệu trưởng các trường tiểu học nhằm nâng cao năng lực quản lý là việc làm quan trọng và rất cần thiết
Trong những năm gần đây giáo dục bậc tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh đã có những bước phát triển và đạt được nhiều thành tựu về nhiều mặt: Chất lượng học sinh có bước khởi sắc, chất lượng giáo dục đại trà
có nhiều chuyển biến tích cực Sự nghiệp GD-ĐT đã thực sự góp phần vào việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hồ Chí Minh Tuy nhiên, bên cạnh đó giáo dục Tiểu học còn tồn tại những hạn chế, làm ảnh hưởng đến chất lượng hiệu quả giáo dục Những nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp gây nên những hạn chế của giáo dục tiểu học quận Gò Vấp thành phố Chí Minh thì có nhiều Song một trong những nguyên nhân rất cơ bản, chủ yếu là do công tác quản lý của cấp học tiểu học còn có hạn chế và những bất cập, cụ thể như:
- Một số Hiệu trưởng các trường tiểu học chưa được đào tạo bồi dưỡng
có hệ thống về lý luận và nghiệp vụ QLGD
- Một số Hiệu trưởng các trường tiểu học tuổi cao, việc tiếp cận với nội dung, chương trình, sách giáo khoa mới và các phương pháp dạy học tích cực
Trang 10còn hạn chế, đặc biệt là khả năng sử dụng máy tính và ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý nhà trường rất hạn chế
- Một số Hiệu trưởng các trường tiểu học là GV giỏi, nhưng còn thiếu
về kiến thức quản lý nhà trường, về pháp chế, về quản lý tài chính, thiếu năng lực tổ chức các điều kiện phục vụ mục tiêu giáo dục
- Một số Hiệu trưởng các trường tiểu học dành nhiều thời gian và công sức cho công tác quản lý tài chính và cơ sở vật chất, công tác chuyên môn hầu hết giao cho Phó hiệu trưởng quản lý, thiếu sự kiểm tra đối với giáo viên
- Một số Hiệu trưởng các trường tiểu học tuy năng động tháo vát trong việc điều hành nhà trường, nhưng tầm nhìn của họ hạn chế nên không thúc đẩy được nhà trường phát triển ổn định vững chắc …
Để khắc phục những tồn tại nêu trên, cần thiết phải có những giải pháp mang tính chiến lược và một số biện pháp cụ thể nhằm bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu trưởng các trường tiểu học của Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh , nhằm tạo ra được một đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học đáp ứng nhu cầu của sự phát triển GD-ĐT, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý và chất lượng giáo dục tiểu học của Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh, tiến tới xây dựng các trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia Những năm gần đây, các cấp quản lý, các nhà khoa học đã nghiên cứu đề xuất những biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu trưởng các trường tiểu học nhưng cho đến nay, chưa có công trình khoa học nào, chưa tác giả nào công bố kết quả nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu trưởng các trường tiểu học của Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
Xuất phát những lý do nêu trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài: "Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho Hiệu trưởng các trường tiểu học Quận
Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh”
2 Câu hỏi nghiên cứu
" Hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học của Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh” đã đặt ra cho các cấp
Trang 11quản lí những vấn đề gi và cần có những biện pháp quản lí nào để giải quyết các vấn đề đó?
3.Giả thuyết khoa học
Nghiệp vụ quản lý của đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học của quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh đang còn những hạn chế nhất định Một trong các nguyên nhân của thực trạng đó là do công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng chưa thật tốt Nếu đề xuất và thực hiện được một số biện pháp quản lí bồi dưỡng phù hợp với đặc điểm kinh tế xã hội và giáo dục tiểu học quận Gò Vấp thì trình độ kĩ năng quản lý của Hiệu trường các trường tiểu học có được cải thiện không
4 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng công tác bồi dưỡng Hiệu trưởng các trường tiểu học của Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh, đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho đội ngũ này, góp phần nâng cao trình độ kĩ năng quản lý của hiệu trưởng các
trường tiểu học của quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Xác lập cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp
vụ cho hiệu trưởng trường tiểu học;
5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho hiệu trưởng trường tiểu học quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh;
5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho hiệu trưởng trường tiểu học quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
6 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
6.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học
Trang 12Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho hiệu trưởng các trường
tiểu học của quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh
7 Phạm vi nghiên cứu
- Khảo sát và xác định các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho Hiệu trưởng các trường tiểu học của Quận Gò Vấp, Thành phố
Hồ Chí Minh
- Số liệu khảo sát từ năm học 2010-2011 đến năm học 2014-2015
- Hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho đội ngũ Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng ở các trường tiểu học của Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
- Đối tượng khảo sát
+ Cán bộ và lãnh đạo Uỷ ban nhân dân Quận, cán bộ và lãnh đạo Phòng giáo dục và đào tạo Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
+ CBQL - GV các trường tiểu học Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:
8.1 Ý nghĩa lí luận:
Luận văn hệ thống hóa và tổng kết lý luận về công tác Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho Hiệu trưởng các trường tiểu học
8.2 Ý nghĩa thực tiễn:
Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho công tác Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho Hiệu trưởng các trường tiểu học Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh đạt hiệu quả
9.Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng 3 nhóm phương pháp nghiên cứu cơ bản sau:
9.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu các văn kiện, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác cán bộ, về những nhiệm vụ phát triển giáo dục - đào tạo trong giai đoạn tới Nghiên cứu các tài liệu khoa học có liên quan đến vấn đề bồi dưỡng và